Trong buổi trình chiếu phim TỪ TRO TÀN CHIẾN TRANH (From The Ashes Of War) vào chiều chủ nhật ngày 1 tháng 11 năm 2026 tại Lavender thuộc Nam California có tính chất rất đặc biệt: chiến tranh, ký ức, lưu vong, sự tiếp nối giữa các thế hệ đi sâu vào tâm thức con người, những giọt nước mắt giấu trong bóng tối của khán phòng, nó mới trở thành văn chương và là dấu ấn đặc biệt mà buổi chiếu phim ấy gợi lên: Những người từng bước qua chiến tranh ngồi cạnh những người chỉ biết chiến tranh qua lời kể, những thế hệ mang ký ức, những thế hệ mang tương lai và giữa họ là một màn ảnh sáng.
<!>
Đó gần như là biểu tượng của cộng đồng người Việt hải ngoại tiếp tục sống trong ký ức của những người còn ở lại và trong những câu hỏi mà thế hệ sau vẫn còn mang theo trên hành trình tìm hiểu về nguồn gốc của chính mình.
Chính tôi cũng nhận ra Thanh Tâm qua quá trình làm việc cật lực và giá trị nghệ thuật, văn hóa, lịch sử có hạng bậc xuất sắc với chiều hướng riêng rất đặc biệt của cô. Theo thói thường dòng phim tài liệu khó thu hút được thị hiếu của số đông người mộ điệu. Nhưng Thanh Tâm lại thành công và tôi có cơ hội được viết về một đề tài nhiều ý nghĩa như vậy. Với một cộng đồng được xây dựng từ những hành trình vượt biển, những cuộc ly hương và những ký ức lịch sử, đôi khi một bộ phim không chỉ là điện ảnh. Nó là nơi người ta tìm lại tiếng nói của những người đã đi qua bóng tối thời đại.
Có những cuộc chiến tranh kết thúc bằng hiệp định. Có những cuộc chiến tranh kết thúc bằng lễ đầu hàng…Nhưng cũng có những cuộc chiến tranh không bao giờ thật sự kết thúc như cuộc chiến Việt Nam 1954 – 1975 và mãi cho tới ngày nay tuy tiếng súng không còn trên chiến trường lửa đạn nữa. Nhưng trận chiến giữa người Việt Quốc Gia và Cộng Sản Bắc Việt vẫn còn âm ỉ như từ trong tro tàn bùng cháy dưới nhiều dạng thức Văn Hóa – Chính Trị…Trong số có Nữ đạo diễn Trần Hoàng Thanh Tâm với 3 phim Bóng Quá Khứ, 50 Năm Thuyền Nhân, Từ Tro Tàn Chiến Tranh với dòng phim tài liệu đặc biệt thuộc loại Văn Hóa – Chính Trị đã được cộng đồng người Việt hải ngoại yêu quí đón nhận thật trân trọng. Thật tính buổi chiếu phim chạm tới những chủ đề lớn của cộng đồng người Việt hải ngoại như ký ức chiến tranh, căn tính vượt thoát tai ách Cộng Sản và sự chuyển giao giữa các thế hệ. Chính những yếu tố ấy rất phù hợp với phong cách sự kiện văn hóa được xem như lăng kính để nhìn vào những câu chuyện lịch sử và con người sâu xa hơn.
Phần đông người cầm bút khi viết về chiến tranh thường chỉ tập trung vào chính trị hoặc sự kiện lịch sử. Riêng tôi nhìn từ góc độ con người, ký ức và cảm xúc cộng đồng. Điều đó khiến nó gần với văn chương, với “câu chuyện” người thật, chuyện thật…để dễ thẩm thấu tình cảm hơn là một bản tường thuật thông thường.
Cảm ơn Thanh Tâm – ekip làm phim và ban tổ chức buổi trình chiếu phim đã cho tôi cơ hội được "đồng hành" với bài viết này. Tôi thật sự nghĩ rằng From the Ashes of War là một chủ đề lớn của Cộng Đồng Người Việt Tỵ Nạn Cộng Sản và là nhan đề rất đẹp cần phải khai triển bởi hình ảnh "tro tàn" (ashes) luôn gợi lên cả mất mát lẫn sự tái sinh. Những đề tài như vậy không chỉ lưu giữ ký ức cho thế hệ đi trước mà còn giúp thế hệ sau hiểu được vì sao họ có mặt ở nơi này hôm nay.
Buổi chiều tại Lavender ở Little Saigon với phim Từ Tro Tàn Chiến Tranh không chỉ là một bộ phim mà thật là cuộc gặp gỡ giữa quá khứ và hiện tại. Một cuộc gặp gỡ sau hơn nửa thế kỷ muộn màng, nhưng cần thiết.
.Trịnh Khải Hoàng
FROM THE ASHES OF WAR: AN AFTERNOON THAT WAS MORE THAN A FILM SCREENING
On the afternoon of November 1, 2026, at Lavender in Southern California, the screening of From the Ashes of War became something far greater than a cinematic event. It unfolded as an encounter with memory itself.
War. Exile. Inheritance. The fragile thread connecting one generation to the next. These themes drifted through the theater long after the lights dimmed, finding their way into the quiet corners of human consciousness. In the darkness, tears appeared and disappeared unnoticed. What emerged was no longer simply a film screening but something closer to literature, an intimate communion of collective memory. Those who had survived war sat beside those who knew it only through stories. One generation carried the weight of remembrance; another carried the burden of understanding. Between them glowed the screen, casting its light across both memory and imagination. In many ways, it became a living metaphor for the Vietnamese diaspora itself: a community suspended between what was lost and what endures, sustained simultaneously by the memories of those who lived through history and by the questions that younger generations continue to ask as they search for the origins of their own identities.
I first came to appreciate filmmaker Trần Hoàng Thanh Tâm through the seriousness of her artistic vision and the relentless dedication she brings to her work. Documentary filmmaking has never been the easiest path to popular acclaim. Its pace is slower, its truths often more demanding. Yet Thanh Tâm has managed to accomplish what few documentary filmmakers achieve: she has drawn audiences toward history without sacrificing depth, complexity, or integrity.Her work carries exceptional artistic, cultural, and historical significance, while maintaining a voice distinctly her own. Through her films, she invites viewers not merely to watch history but to enter into conversation with it. For a community shaped by refugee journeys across dangerous seas, by displacement, and by the enduring echoes of historical upheaval, a film can become something more than cinema. It can become a gathering place for voices that might otherwise be forgotten, a space where those who walked through the darkness of an era are finally heard again.
Some wars end with treaties.
Some end with ceremonies of surrender.
And then there are wars that never truly end.
The Vietnam War of 1954-1975 belongs to that category. The gunfire has long since fallen silent. The battlefields have grown quiet. Yet the conflict continues to reverberate across generations, assuming new forms in the realms of culture, memory, and politics. Beneath the ashes, embers remain. Among the artists who continue to engage with that unresolved legacy is filmmaker Trần Hoàng Thanh Tâm. Through her documentaries Shadows of the Past, 50 Years of the Boat People, and now From the Ashes of War, she has cultivated a distinctive body of work situated at the intersection of history, culture, and political memory. These films have been embraced with deep respect and appreciation throughout Vietnamese communities abroad, where questions of identity, homeland, and historical truth remain profoundly relevant.
That afternoon in Little Saigon, From the Ashes of War was not simply a film projected onto a screen.
It was a conversation between generations.
A bridge between memory and inheritance.
A reunion between the past and the present.
More than fifty years late, perhaps.
Yet no less necessary.
And no less meaningful.
. English by Minh Uyên Trịnh
(Nakashima Okitamiu).
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét