Tìm bài viết

Vì Bài viết và hình ảnh quá nhiều,nên Quí Vị và Các Bạn có thể xem phần Lưu trử Blog bên tay phải, chữ màu xanh (giống như mục lục) để tỉm tiêu đề, xong bấm vào đó để xem. Muốn xem bài cũ hơn, xin bấm vào (tháng....) năm... (vì blog Free nên có thể nhiều hình ảnh bị mất, hoặc không load kịp, xin Quí Bạn thông cảm)
Nhìn lên trên, có chữ Suối Nguồn Tươi Trẻ là phần dành cho Thơ, bấm vào đó để sang trang Thơ. Khi mở Youtube nhớ bấm vào ô vuông góc dưới bên phải để mở rộng màn hình xem cho đẹp.
Cám ơn Quí Vị

Nhìn Ra Bốn Phương

Thứ Ba, 17 tháng 11, 2026

Hiểu biết thêm với GS Huỳnh Chiếu Đẳng

Kính thưa quí bạn
Hôm nay xin gởi các bạn hai chuyện về khoa học, trong đó có một chuyện đời thường biết cũng tốt, không đọc bị hại “ráng chịu”.
1. Tin BBC: Hành trình vượt thời gian của hai chiếc đĩa vàng trên phi thuyền Voyager
2. Tin Newsweak: Cuộc tấn công điện toán nhắm vào 178 tổ chức lớn trên thế giới: Tin tặc có thể đánh cắp thẻ tín dụng, tiền điện tử và data cá nhân
3. Góc đố vui và lời giải.
HCD 17-Nov-2026
--- ⁕ ---
Nếu các bạn không thấy hình chỉ thấy cái khung trống không hình, thì nên dọc Microsoft Word attached.
<!>
HCD : Máy tóm tắt nội dung bài báo (có thể còn sót những « tiếng mới » khó hiểu khó nghe)
Hành trình vượt thời gian của hai chiếc đĩa vàng trên phi thuyền Voyager
Vào cuối mùa hè năm 1977, Cơ quan Hàng không và Không gian Hoa Kỳ phóng hai phi thuyền không người lái mang tên Voyager I và Voyager II lên vũ trụ, cách nhau chỉ vài tuần lễ. Sứ mạng ban đầu của chúng là thực hiện chuyến du ngoạn vĩ đại kéo dài mười hai năm để thám hiểm các hành tinh vòng ngoài của Thái Dương Hệ như Mộc Tinh, Thổ Tinh, Thiên Vương Tinh và Hải Vương Tinh, trước khi tiếp tục lao thẳng ra khoảng không bao la giữa các vì sao.
Gần nửa thế kỷ trôi qua, cả hai con tàu vẫn còn hoạt động và trở thành những vật thể nhân tạo bay xa Địa Cầu nhất trong lịch sử. Hiện nay, tàu Voyager II đang lướt đi ở khoảng cách chừng hai mươi mốt tỷ bảy trăm triệu cây số tính từ quê nhà, trong khi tàu Voyager I đã vượt qua cột mốc hai mươi lăm tỷ chín trăm triệu cây số.
Đặc biệt, vào ngày mười tám tháng mười một năm hai ngàn không trăm hai mươi sáu, phi thuyền Voyager I chính thức chạm tới một cột mốc lịch sử chưa từng có: cách Địa Cầu đúng một ngày ánh sáng. Điều nầy có nghĩa là khoảng cách giữa con tàu và nhân loại xa đến mức, một tia sáng hay tín hiệu vô tuyến từ phi thuyền phát về cũng phải mất trọn vẹn hai mươi bốn tiếng đồng hồ mới tới được mặt đất.
Dĩ nhiên, rồi sẽ có ngày nguồn năng lượng trên hai con tàu cạn kiệt, chấm dứt vĩnh viễn việc liên lạc với Địa Cầu. Thế nhưng, các nhà khoa học vẫn nuôi hy vọng rằng một bức thông điệp sau cùng sẽ được tiếp nhận, không phải bởi con người, mà bởi một nền văn minh tiên tiến nào đó ngoài vũ trụ.
Trên thân mỗi chiếc phi thuyền Voyager có gắn một hộp lưu giữ ký ức từ năm 1977. Đó là chiếc đĩa hát bằng đồng mạ vàng đường kính ba mươi phân, ghi lại hình ảnh và âm thanh của Địa Cầu thuở bấy giờ. Dù kỹ thuật đĩa hát ngày nay đã trở nên xưa cũ, nhưng nguyên lý của nó lại vô cùng giản dị, khiến các nhà khoa học tin rằng bất kỳ nền văn minh thông minh nào cũng có thể dễ dàng tìm ra cách mở nghe.
Mỗi chiếc đĩa vàng chứa đựng một kho tàng dữ liệu phong phú gồm một trăm mười sáu bức ảnh mã hóa, lời chào bằng năm mươi lăm thứ tiếng, mười hai phút âm thanh thiên nhiên và chín mươi phút âm nhạc. Chiếc đĩa được bọc trong lớp vỏ bảo vệ bằng nhôm, trên mặt vỏ có khắc sẵn các sơ đồ chỉ dẫn cách phát đĩa, kèm theo bản đồ xác định vị trí của Mặt Trời dựa theo mười bốn ngôi sao xung để người ngoài hành tinh có thể lần ra nguồn gốc của con tàu. Đi kèm với đĩa là một mẫu chất phóng xạ nguyên chất giúp người tìm thấy tính toán được tuổi thọ của phi thuyền, cùng một cây kim để chạy đĩa.
Nhiệm vụ gói ghém cả sự đa dạng của sự sống và văn hóa nhân loại vào một chiếc đĩa nhỏ bé được giao cho hai nhà thiên văn học lừng danh là Carl Sagan và Frank Drake, những người từng thiết kế các tấm bảng kim loại gửi vào không gian trước đó. Chỉ trong vài tháng ngắn ngủi của năm 1977, nhóm nghiên cứu đã làm việc cật lực cùng các sử gia, nghệ sĩ và nhà âm nhạc học để tuyển chọn những gì tinh túy nhất của Địa Cầu.
Họa sĩ Jon Lomberg phụ trách chọn lọc hình ảnh, trải dài từ kỳ quan đền đài Ấn Độ cho tới hình ảnh chiếc lá rơi, cảnh phi hành gia bước đi ngoài không gian, trẻ em quây quần bên quả địa cầu, cho đến cảnh con người ăn uống sinh hoạt. Những hình ảnh về chiến tranh, chính trị và tôn giáo đều bị gạt bỏ để tránh gây hiểu lầm là hành động khiêu khích hay thiếu tính bao quát.

Trong khi đó, bà Linda Salzman lo phần thu âm lời chào từ khắp nơi trên thế giới. Do thời gian gấp rút, nhiều người góp giọng chính là sinh viên và cư dân quanh trường đại học nơi ông Sagan giảng dạy. Các lời chào mang đậm nét tự nhiên, chẳng hạn như tiếng nói ngây thơ của cậu con trai sáu tuổi nhà Sagan gửi lời chào từ trẻ em Địa Cầu, hay lời chào mộc mạc bằng tiếng địa phương vùng Phúc Kiến hỏi thăm các bạn ngoài không gian đã ăn cơm chưa và mời ghé thăm trái đất nếu có dịp rảnh rỗi.
Về phần âm thanh, bà Ann Druyan đảm nhận việc thu lại tiếng sấm sét, núi lửa phun trào, sóng biển vỗ bờ, cùng tiếng trẻ thơ khóc, tiếng vượn hú và tiếng chó sủa. Thậm chí, bà còn tình nguyện đo điện não đồ để thu lại sóng não của chính mình, với suy nghĩ táo bạo rằng biết đâu một nền văn minh siêu việt có thể giải mã được suy nghĩ của con người.
Kho tàng âm nhạc trên đĩa do nhà báo Timothy Ferris tuyển chọn, hội tụ từ nhạc cổ điển của những bậc thầy như Bach, Mozart, Beethoven cho tới những điệu nhạc truyền thống từ nhiều nền văn hóa và cả nhạc rock sôi động của Mỹ. Nhóm cũng từng muốn đưa một nhạc phẩm nổi tiếng của ban nhạc Tứ Quái nước Anh vào đĩa và chính các thành viên ban nhạc đều đồng ý, nhưng hãng đĩa giữ bản quyền lại khước từ vào phút chót. Một chi tiết thú vị khác là ngay sau khi hoàn tất bản đĩa gốc, ông Ferris đã tự ý khắc thêm dòng chữ tri ân gửi đến những người làm nhạc ở mọi thế giới, mọi thời đại. Bộ phận kiểm tra phẩm chất của cơ quan không gian suýt chút nữa đã loại bỏ chiếc đĩa vì sai quy cách thiết kế, may nhờ ông Sagan nhanh trí xin giấy miễn trừ đặc biệt nên chiếc đĩa mới được giữ lại.
Việc mang theo chiếc đĩa vàng đã biến hai phi thuyền Voyager từ những cỗ máy thám hiểm vô tri thành những sứ giả thực thụ của nhân loại giữa vũ trụ bao la. Dù xác suất để người ngoài hành tinh tìm thấy chúng là vô cùng nhỏ nhoi, nhưng hành động ấy vẫn là minh chứng đẹp đẽ cho niềm hy vọng bất diệt của loài người rằng chúng ta không hề đơn độc trong cõi vũ trụ nầy.
Dư luận và cảm nghĩ của độc giả khắp nơi
Trước sự kiện phi thuyền Voyager I chạm mốc một ngày ánh sáng và câu chuyện về chiếc đĩa vàng huyền thoại, đông đảo độc giả yêu thiên văn trên thế giới đã bày tỏ nhiều cảm xúc sâu lắng:
• Sự xúc động trước tầm vóc nhân văn: Nhiều người đọc cho rằng chiếc đĩa vàng là một trong những dự án lãng mạn và cao đẹp nhất mà loài người từng thực hiện. Giữa thời kỳ Chiến Tranh Lạnh căng thẳng năm 1977, việc nhân loại tạm gác lại chia rẽ để cùng gửi đi một thông điệp hòa bình đại diện cho toàn thể Địa Cầu là điều vô cùng đáng tự hào.
• Ngưỡng mộ sức bền của kỹ thuật xưa: Không ít ý kiến bày tỏ sự kinh ngạc khi hai con tàu chế tạo từ thập niên bảy mươi, với bộ nhớ máy tính còn thua xa một chiếc điện thoại cầm tay ngày nay, lại có thể hoạt động bền bỉ suốt gần năm mươi năm trong môi trường khắc nghiệt của vũ trụ.
• Những suy tư triết học về sự cô đơn: Một số độc giả chia sẻ cảm giác vừa choáng ngợp vừa bùi ngùi khi hình dung hai chiếc đĩa vàng sẽ tiếp tục trôi dạt lặng lẽ trong bóng tối vĩnh hằng hàng tỷ năm nữa, ngay cả khi Địa Cầu và Mặt Trời không còn tồn tại, như một tấm bia mộ lưu giữ dấu vết rằng loài người từng hiện hữu và biết yêu thương.
• Góc nhìn hài hước: Bên cạnh những suy tư sâu sắc, nhiều người cũng nói đùa rằng nếu người ngoài hành tinh thực sự giải mã được bản đồ chỉ đường trên vỏ đĩa và tìm tới Địa Cầu, hy vọng họ sẽ không thất vọng vì sự khác biệt giữa bức tranh tươi đẹp năm 1977 với thực tế ồn ào của thế giới ngày nay.
HCD:
Cổ chu rời bến Ta Bà, vượt thiên lý mịt mù vô tận;
Kim điệp mang tình trần thế, gửi nhất tâm man mác chân như.
——―⁕֍⁕―——
HCD : Máy tóm tắt nội dung bài báo (có thể còn sót những « tiếng mới » khó hiểu khó nghe)
Cuộc tấn công điện toán nhắm vào 178 tổ chức lớn trên thế giới: Tin tặc có thể đánh cắp thẻ tín dụng, tiền điện tử và data cá nhân
Vụ tấn công này đáng chú ý vì tin tặc không cần đột nhập riêng từng công ty. Chúng lợi dụng một lỗ hổng trong dịch vụ cung cấp nhu liệu cho các trang mạng, rồi từ đó đưa mã độc vào hàng trăm trang mạng nổi tiếng. Người sử dụng chỉ cần mở một trang mạng bị ảnh hưởng cũng có thể gặp nguy hiểm, dù không hề biết chuyện gì đang xảy ra.
Tin tặc đã thực hiện bằng cách nào?
Theo cuộc điều tra của công ty an ninh mạng Report URI, cuộc tấn công được phát giác hôm thứ Hai, ngày 16 tháng 11. Có tất cả 188 đoạn mã trên các trang mạng thuộc 178 tổ chức bị phát hiện có liên quan đến vụ này.
Trong số những tổ chức bị ảnh hưởng có nhiều tên tuổi quen thuộc như Zoom, BBC, CNN, Fox News, HSBC, IKEA, Salesforce, Equifax, Alaska Airlines, GitLab và Starbucks Canada.
Điểm đáng nói là những tổ chức này không nhất thiết bị tin tặc đột nhập thẳng vào hệ thống của họ.
Thủ phạm đã nhắm vào Optimizely, một công ty chuyên cung cấp dịch vụ giúp các doanh nghiệp thử nghiệm những phiên bản khác nhau của trang mạng. Chẳng hạn, một công ty muốn thử cách trình bày mới, đổi màu sắc, thay đổi cách sắp xếp các mục hoặc thêm một chức năng mới thì có thể dùng dịch vụ của Optimizely để xem khách hàng thích phiên bản nào hơn.
Dịch vụ này được nhiều công ty lớn sử dụng. Tin tặc lợi dụng một lỗ hổng trong dịch vụ ấy, rồi cài mã độc vào những đoạn chương trình được đưa lên các trang mạng của khách hàng.
Nói một cách dễ hiểu, thay vì phá khóa 178 căn nhà, kẻ trộm đã tìm cách xâm nhập vào một công ty cung cấp chìa khóa điện tử cho rất nhiều căn nhà. Khi chìa khóa bị tráo đổi, những căn nhà sử dụng dịch vụ đó đều có thể bị nguy hiểm.
Optimizely cho biết đã sửa chữa lỗ hổng và gỡ bỏ những đoạn mã độc. Tuy nhiên, cho tới lúc bản tin được phổ biến, các nhà điều tra vẫn chưa biết có bao nhiêu người thực sự bị mất data hoặc tiền bạc.
Mã độc có thể làm những gì?
Các nhà nghiên cứu nhận thấy mã độc được thiết kế để thực hiện nhiều hình thức trộm cắp khác nhau.
Thứ nhất, đánh cắp thông tin thẻ tín dụng.
Mã độc có thể tìm cách thu thập số thẻ, ngày hết hạn và những data thanh toán mà khách hàng nhập vào trang mạng.
Thứ hai, đánh tráo địa chỉ nhận tiền điện tử.
Đây là một thủ đoạn rất nguy hiểm đối với những người giao dịch bằng Bitcoin và các loại tiền điện tử khác.
Thí dụ, một người muốn gửi tiền vào địa chỉ ví điện tử của bạn mình. Người ấy sao chép địa chỉ nhận tiền rồi dán vào nơi chuyển tiền. Nhưng mã độc có thể âm thầm thay địa chỉ đó bằng địa chỉ ví của tin tặc.
Người gửi tưởng rằng mình đã chuyển tiền cho bạn, nhưng thật ra tiền đã chạy vào túi kẻ trộm. Một khi giao dịch tiền điện tử được hoàn tất, việc lấy lại số tiền ấy thường rất khó khăn, đôi khi gần như không thể.
Thứ ba, lấy cắp data lưu trong trình duyệt.
Nhiều người để trình duyệt ghi nhớ tên đăng nhập, mật khẩu và những thông tin khác để khỏi phải đánh máy mỗi lần vào trang mạng. Mã độc có thể tìm cách lấy những data này.
Thứ tư, chụp hình màn ảnh điện toán.
Mã độc còn có thể chụp lại những gì đang xuất hiện trên màn ảnh, qua đó tìm kiếm những thông tin riêng tư hoặc tài chánh của người sử dụng.
Thứ năm, nhắm vào iPhone và iPad.
Một số đoạn mã được thiết kế để tìm cách khai thác những điểm yếu trong các phiên bản hệ điều hành Apple cũ. Điều này có nghĩa là những máy chưa được cập nhật có thể gặp nguy hiểm hơn.
Có bao nhiêu tiền đã bị đánh cắp?
Theo Report URI, các nhà nghiên cứu đã lần theo dấu vết những khoản tiền điện tử chuyển vào các ví có liên hệ với tin tặc. Tính đến ngày 16 tháng 11, số tiền ghi nhận được vào khoảng 7.040 Mỹ kim.
Tuy nhiên, đây chưa phải là con số thiệt hại cuối cùng. Các nhà nghiên cứu không thể biết chắc có bao nhiêu số thẻ tín dụng, mật khẩu, cookies và những data khác đã bị lấy đi.
Một điểm cần phân biệt: việc mã độc xuất hiện trên trang mạng không có nghĩa là tin tặc đã thành công đánh cắp data của tất cả khách hàng. Cũng không có nghĩa là hệ thống điện toán của cả 178 tổ chức đều bị xâm nhập.
Những công ty nào bị ảnh hưởng?
Theo danh sách Report URI công bố, có 178 tổ chức thuộc nhiều ngành nghề khác nhau. Những con số dưới đây là số tổ chức được xếp vào từng ngành:
Một vài tên tuổi đáng chú ý:
* Ngân hàng và tài chánh: HSBC tại Hoa Kỳ, Hong Kong, Mexico, Singapore, Australia, Đài Loan, Việt Nam, Ai Cập và Philippines; ABN AMRO; Equifax; TaxAct.
* Kỹ thuật điện toán: Zoom, Salesforce, GitLab, Tableau, Hootsuite, Smartsheet, Typeform.
* Bán lẻ: IKEA, Levi's tại nhiều quốc gia, Crocs, Mattel, American Eagle.
* Báo chí và truyền thông: CNN, BBC, Fox News, NPR, CTV News.
* Hàng không và du lịch: Alaska Airlines, Hawaiian Airlines, Air France-KLM, Transavia.
* Y tế và dược phẩm: Takeda, Invisalign, Covetrus.
* Viễn thông: Vodafone Australia, Virgin Media, O2, Mint Mobile, TalkTalk.
* Tiền điện tử và đầu tư: Ledger, IG, OANDA, Interactive Investor.
* Nhà cửa: Honeywell Home, Resideo, myQ, Chamberlain.
* Các tổ chức xã hội: UNICEF USA, Change.org, ASPCA, DonorsChoose.
Đặc biệt, danh sách có HSBC Việt Nam. Tuy nhiên, điều đó chỉ xác nhận trang mạng của dịch vụ này nằm trong số những trang được các nhà nghiên cứu phát giác có mã độc. Không thể từ đó kết luận tài khoản ngân hàng của khách hàng HSBC Việt Nam đã bị đánh cắp.
Danh sách này cũng không có nghĩa tất cả chi nhánh hoặc toàn thể hệ thống của mỗi công ty đều bị ảnh hưởng. Có trường hợp chỉ một trang mạng riêng biệt hoặc dịch vụ tại một quốc gia bị liên lụy.
Những điều tra bổ túc đáng chú ý
Các bản tin khác ngày 17 tháng 11 đã cung cấp thêm một số chi tiết.
Hãng tin Reuters cho biết một số công ty đã bắt đầu xem xét tình hình. Salesforce nói đang điều tra việc có người tự ý thay đổi những đoạn chương trình Optimizely và đã tạm ngưng các đoạn chương trình này để đề phòng.
Equifax cho biết đã ngưng sử dụng Optimizely và chưa tìm thấy bằng chứng hệ thống của họ bị xâm nhập. IKEA cũng đang xem xét những ảnh hưởng có thể xảy ra đối với dịch vụ và khách hàng.
Một chi tiết quan trọng khác: không phải mọi hình thức thanh toán bằng thẻ đều bị nguy hiểm như nhau. Những ô nhập số thẻ do chính trang mạng quản trị có thể bị mã độc đọc trộm, nhưng những ô thanh toán được cung cấp riêng qua hệ thống Stripe và Adyen không bị ảnh hưởng theo cách này.
Đối với iPhone và iPad, mã độc tìm cách đưa những chương trình khai thác lỗ hổng vào máy, nhưng hiện chưa có bằng chứng xác nhận những máy này thực sự đã bị chiếm quyền điều khiển.
Các nhà nghiên cứu cũng cho rằng con số 178 có thể chưa phải là toàn bộ những tổ chức bị ảnh hưởng, vì họ chỉ kiểm tra được một phần những đoạn chương trình Optimizely đang được sử dụng.
Người sử dụng Internet nên làm gì?
Nếu quý vị đã vào một trong những trang mạng bị ảnh hưởng trong ngày 16 tháng 11, nên thận trọng, nhất là khi có nhập số thẻ tín dụng, đăng nhập tài khoản hoặc chuyển tiền điện tử.
Tuy nhiên, chỉ mở một trang mạng bị ảnh hưởng không có nghĩa là quý vị đã bị mất tiền hay bị đánh cắp thông tin.
Những việc nên làm:
1\. Cập nhật iPhone và iPad.
Nếu đang dùng iPhone hoặc iPad, hãy cập nhật lên phiên bản iOS mới nhất mà máy hỗ trợ. Đừng tiếp tục sử dụng những phiên bản quá cũ có những điểm yếu an ninh chưa được sửa chữa.
2\. Kiểm soát trương mục ngân hàng và thẻ tín dụng.
Nếu đã nhập số thẻ tín dụng vào một trang mạng nằm trong danh sách hôm 16 tháng 11, hãy xem lại những khoản chi tiêu. Nếu thấy khoản tiền không phải do mình thực hiện, gọi ngân hàng hoặc công ty cấp thẻ ngay. Có thể yêu cầu khóa thẻ cũ và cấp thẻ mới.
3\. Kiểm tra những lần chuyển tiền điện tử.
Nếu đã chuyển Bitcoin hoặc những loại tiền điện tử khác trong ngày hôm đó, cần kiểm tra địa chỉ ví nhận tiền. Đừng chỉ nhìn số tiền đã chuyển mà phải xác nhận địa chỉ người nhận có đúng hay không.
4\. Kiểm soát các trương mục trên Internet.
Nếu thấy thông báo đăng nhập bất thường, mật khẩu bị thay đổi hoặc có những hoạt động không do mình thực hiện, nên đổi mật khẩu, thoát những phiên đăng nhập không quen thuộc và sử dụng phương pháp xác nhận hai bước nếu có.
5\. Không nên hoảng hốt hoặc tự ý làm theo những điện thư đáng ngờ.
Sau những vụ tấn công như thế này, đôi khi kẻ gian còn lợi dụng sự lo lắng của khách hàng để gửi điện thư giả mạo ngân hàng, công ty điện toán hoặc dịch vụ bảo mật, dụ người nhận bấm vào đường dẫn và khai mật khẩu.
Nếu nhận được điện thư yêu cầu xác nhận tài khoản, nên tự vào trang mạng chính thức của công ty thay vì bấm vào đường dẫn trong điện thư.
Nhận xét và ý nghĩa của vụ tấn công
Bài Newsweek không đăng những ý kiến độc giả cụ thể, nên không có căn cứ để trích dẫn phản ứng của độc giả khắp nơi.
Tuy nhiên, qua những chi tiết được các chuyên gia an ninh mạng nêu ra, có thể rút ra ba điều đáng suy nghĩ.
Thứ nhất, những công ty lớn có thể đầu tư rất nhiều tiền để bảo vệ hệ thống điện toán của mình, nhưng vẫn có thể gặp nguy hiểm qua một công ty thứ ba cung cấp dịch vụ cho họ. Đây là điểm yếu của việc lệ thuộc vào những nhà cung cấp bên ngoài.
Thứ hai, người sử dụng Internet ngày nay không thể chỉ dựa vào tên tuổi của một công ty để tin rằng mọi trang mạng của công ty ấy đều an toàn. BBC, CNN, HSBC hay IKEA đều là những thương hiệu nổi tiếng, nhưng trang mạng của họ vẫn có thể bị đưa mã độc vào thông qua một dịch vụ phụ trợ.
Thứ ba, tiền điện tử có một nhược điểm rất đáng ngại: chỉ cần bị đánh tráo địa chỉ ví trước khi chuyển tiền, người gửi có thể mất tiền mà không dễ gì lấy lại được. Vì vậy, phải kiểm tra địa chỉ nhận tiền thật kỹ, nhất là khi sao chép và dán địa chỉ.
Điều quan trọng nhất đối với độc giả: Nếu chỉ đọc tin tức hoặc vào xem CNN, BBC, Zoom hay IKEA trong ngày 16 tháng 11 thì không nên quá lo sợ. Nguy cơ đáng quan tâm hơn là những người đã nhập thông tin thẻ tín dụng, thực hiện giao dịch tiền điện tử hoặc sử dụng iPhone, iPad với hệ điều hành cũ trong thời gian mã độc hoạt động.
Vụ này cũng là một lời nhắc nhở rằng an ninh Internet không chỉ tùy thuộc vào công ty mà chúng ta đang giao dịch, mà còn tùy thuộc vào những công ty khác đứng phía sau, cung cấp chương trình và dịch vụ cho họ.
From: Duyen Nguyen <duyen_min@
Sent: Monday, November 16, 2026 3:19 CH
Subject: Sự sống kỳ lạ có thể đe dọa nhân loại, có thể bạn không hề tồn tại, Góc đố vui và lời giải.
Thưa anh Huỳnh Chiếu Đẳng,
Các câu chuyện mở đầu kỳ này, dạng sống gương, đa vũ trụ, ta có tồn tại không, sự hài hoà của những hằng số vật lý định hình cho vũ trụ... đọc thấy quá lạ lùng, không biết có phải ẩn sau những cái "thông thường hằng ngày" ta quen thuộc lại là cái kỳ lạ quái dị hay không nữa.
Các câu đố vui kỳ này thật là "khó ăn", phải lục lại vài cuốn sách về Nguyên lý và Định luật Vật lý, để dựa vào mà suy luận. Các lời giải đáp câu đố
thường bất ngờ vì trái với nhận định "hợp suy nghĩ bình thường"
Câu 1:
Chênh lệch áp suất giữa bên trong và bên ngoài bong bóng xà phòng tỉ lệ nghịch với bán kính bong bóng: ΔΡ ∝ 1/R.
Bong bóng A có bán kính nhỏ hơn B nên áp suất trong A lớn hơn. Khi mở khoá ngăn, không khí sẽ chảy từ A (bong bóng nhỏ) sang B (bong bóng lớn) cho đến khi A xẹp hẳn.
Câu 2:
Đặt A là khối lượng nước, B là khối lượng muối, ta có hệ phương trình theo câu đố:
A + B = 1000
A + B÷2.165 = 800
(Giả thử khi hoà tan muối, nước vẫn giữ nguyên thể tích, không co rút).
Giải phương trình thu được lượng muối B ≈ 372 g.
(Ghi chú, nếu nồng độ bảo hoà của muối trong nước là 36%, thì lượng muối hoà tan tối đa trong chai Maggi (800 cc) là khoảng 288 g. Một lượng muối không tan khoảng 84 g đọng ở đáy chai.)
Câu 3:
Khi vừa cắt dây thanh gỗ bắt đầu quay do rơi tự do, gia tốc tiếp tuyến đầu thanh gỗ (gia tốc dài) theo định luật Newton II cho chuyển động quay là 1.5g (g là gia tốc trọng trường)..
Kết quả là đầu thanh gỗ rơi với vận tốc nhanh hơn hòn bi ngay lúc cắt dây. Thanh gỗ rời hòn bi ngay lập tức.
Ghi chú, khi thanh gỗ tạo với phương nằm ngang một góc 48°, gia tốc dài đầu thanh gỗ bằng g, góc nhỏ hơn gia tốc lớn hơn g, góc lớn hơn gia tốc nhỏ hơn g. Vận tốc tối đa đầu thanh gỗ đạt được khi θ = 90°, bằng √ (3gL)
Câu hình học của anh Hoài :
Chứng minh ảnh của vòng tròn (C) đi qua tâm nghịch đảo E trong phép nghịch đảo (E, 2R²) là đường thẳng AB trong hình:
- Vì phép nghịch đảo có tính thuận nghịch nên ảnh của đường thẳng AB là vòng tròn (C). Suy ra ảnh của đoạn AB là nửa vòng tròn ⊖ (AFB)
- Phép nghịch đảo cực E, phương tích k của vòng tròn (V), có tâm ω, bán kính r, không đi qua E là một vòng tròn (V') cũng không đi qua E và liên hệ nhau qua phép vị tự tâm E, tỉ số τ = k/[ d(E,ω)² - r²]
Phương tích k của E với vòng (V) là đoạn EG bình phương (= EM . EN), trị giá đoạn này lại bằng [(Eω)² - r²], tức tỉ số vị tự τ = 1. Nói cách khác vòng tròn ảnh (V') chính là vòng tròn gốc (V) hay vòng (V) bất biến trong phép đảo cực tâm E, phương tích 2R².
Thân chúc bình an
Duyên.
HCD: Cám ơn anh Duyên
——―⁕֍⁕―——
From: Hoai Vu <hoai.hvu@
Sent: Monday, November 16, 2026 6:38 CH
Subject: Bài giải câu đố lần trước
Kính gửi anh Đẳng bài giải của phần 3 trong kỳ thi Toán Tú Tài 2 ban Toán 1969. Cũng xin gửi anh câu hỏi thứ 4 (và sau cùng) của bài thi để làm câu đố.
Kính anh,
Hoài
Bài giải của câu 3
Câu hỏi chót (thứ 4) của bài thi như sau: (các bạn đọc câu hỏi ở phần dưới cùng email nầy)
HCD: Cám ơn anh Hoài
——―⁕֍⁕―——
Khoe với các bạn Tôi đọc câu hỏi mất 30 giây. Thấy nói trẻ con 10 tuổi cũng giải được nên tôi tính nhẩm thử và hay quá, tìm được đáp số 30 giây sau. Nếu các bạn không tính nhẩm được thì thua ông già gần 90 tuổi đó nghe (đùa cho vui)
--- ⁕ ---
From: nang huynh <nlehuynh@
Sent: Tuesday, November 17, 2026 8:24 SA
Subject: Giải đáp các câu đố
Câu 1: 20 cm (4×5). Cắt ống ! và dùng quy luật 3;4;5 cho tam giác vuông.
Câu 2: hai viên đạn chạm đất CÙNG MỘT LÚC, vì cùng thành phần đứng của vận tốc, cùng bị tác động bởi trọng lực g.
Câu 3: nhà KHÔNG MÁT HƠN ( chỉ có tình nguyện trả thêm tiền điện!. Tủ lạnh hoạt động trên nguyên tắc: lấy nhiệt ở bên trong tủ ( làm lạnh ) và phân tán nhiệt này qua giàn ổng tản nhiệt ( làm nóng ). Cửa tủ lạnh mở toàn hoạt trong phòng , nên nhiệt độ không thay đổi.
Về câu 1: lúc đầu tôi định tính chiêu dài của đường xoắn (helix) trong không gian , nhưng anh gợi ý 30 giây với con nít 10 tuồi nên tôi ngộ ra phải cắt ống l.
HCD: Cám ơn anh Năng
Bài toán sợi dây mới đọc thấy rắc rối, ai dè tính nhẩm cũng được.
Câu đố tủ lạnh anh Năng trả lời dúng là tủ lạnh không làm mát nhà được nhưng ngược lại làm nhà nóng thêm một tí.
Đố các bạn tại sao?
——―⁕֍⁕―——



Không có nhận xét nào: