Lời người viết: Ngày 3 tháng 11 năm 2026, Tổng thống Donald J. Trump ký Tuyên cáo chính thức, ấn định tuần lễ từ ngày 1 đến ngày 7 tháng 11 năm 2026 là Anti-Communism Week – Tuần Lễ Chống Cộng Sản. Đây là năm thứ hai liên tiếp Tổng thống Trump ban hành Tuyên cáo mang tên gọi này. Trong văn kiện năm 2026, Tổng thống nhắc đến những hậu quả mà ông quy cho các hệ tư tưởng cộng sản và xã hội chủ nghĩa trong lịch sử, đồng thời nhấn mạnh những nguyên tắc lập quốc của Hoa Kỳ: quyền sống, quyền tự do, quyền mưu cầu hạnh phúc và nguyên tắc chính quyền phải nhận quyền lực chính đáng từ sự đồng thuận của người dân.
<!>
Tổng thống cũng bày tỏ sự phản đối đối với những khuynh hướng chính trị mà ông xem là đe dọa các giá trị ấy. Đáng chú ý, Tuyên cáo nhắc lại quyết tâm của ông rằng Hoa Kỳ sẽ không trở thành một quốc gia cộng sản.
Vừa đọc bài viết của Thầy Thích Huyền Việt trên FB (5/11/2026): LỜI MỞ ĐẦU: TỰ DO KHÔNG PHẢI LÀ MỘT MÓN QUÀ ĐƯƠNG NHIÊN, xin được trích đoạn: “Có những người sinh ra và lớn lên trong tự do, nên đôi khi không cảm nhận hết giá trị của tự do. Nhưng cũng có những người phải đánh đổi cả tuổi thanh xuân, quê hương, gia đình, tài sản, và có khi cả mạng sống của mình, chỉ để tìm kiếm hai chữ: TỰ DO! …
Hôm nay, nhân dịp Tổng thống thứ 47 của Hiệp Chủng quốc Hoa Kỳ, Donald J. Trump, công bố Tuần Lễ Chống Cộng Sản năm 2026, tôi muốn cùng quý vị suy niệm về một vấn đề không chỉ thuộc chính trị mà còn liên quan sâu sắc đến lịch sử, đạo đức và trách nhiệm của mỗi con người. Đó là: Chúng ta phải làm gì với ký ức đau thương của quá khứ, và chúng ta có trách nhiệm gì đối với tự do của hiện tại và tương lai?
Người viết xin được chia sẻ về “Tuần lễ chống cộng sản” của Tổng Thống Donald Trump dưới đây.
**
Xin trình bày vấn đề “Tuần lễ Chống Cộng sản” - Anti-Communism Week dưới thời Tổng thống Donald Trump dưới góc nhìn lịch sử, chính trị Hoa Kỳ và ý nghĩa đối với cộng đồng người Việt Nam tại hải ngoại.
Đây là một chủ đề đáng tìm hiểu, bởi nó không chỉ liên quan đến lập trường chống chủ nghĩa cộng sản của một chính quyền Hoa Kỳ, mà còn gắn với lịch sử Chiến tranh Lạnh, chính sách đối ngoại và ký ức của những cộng đồng từng rời bỏ các quốc gia cộng sản.
Trước hết, cần phân biệt ba vấn đề: Tuyên bố chính thức của Tổng thống Trump về Tuần lễ Chống Cộng sản - Nội dung và mục tiêu chính trị của tuyên bố đó - Ý nghĩa thực tế đối với Hoa Kỳ và cộng đồng người Việt tị nạn cộng sản.
1- Tổng thống Trump đã tuyên bố điều gì?
Ngày 3 tháng 11 năm 2026, Tổng thống Donald Trump ký sắc lệnh tuyên bố tuần lễ từ ngày 1 đến ngày 7 tháng 11 năm 2026 là Anti-Communism Week – Tuần lễ Chống Cộng sản. Đây là năm thứ hai liên tiếp ông đưa ra tuyên bố này. Năm 2025, ông cũng đã công bố Tuần lễ Chống Cộng sản, từ ngày 2 đến ngày 8 tháng 11.
Trong tuyên bố năm 2026, ông Trump nhấn mạnh một số nội dung:
⦁ Chủ nghĩa cộng sản và xã hội chủ nghĩa, theo cách diễn giải của ông, đã đe dọa quyền tự do cá nhân trong hơn một thế kỷ.
⦁ Quyền tự do tư tưởng, tự do ngôn luận và quyền tham gia chính trị của người dân cần được bảo vệ.
⦁ Chính phủ phải có được tính chính đáng từ sự đồng thuận của người dân.
⦁ Hoa Kỳ phải bảo vệ Hiến pháp, nền kinh tế thị trường tự do và những quyền căn bản của con người.
Một câu đáng chú ý trong tuyên bố của ông là: "The United States will never become a communist country." – “Hoa Kỳ sẽ không bao giờ trở thành một quốc gia cộng sản”.
2- Mục đích chính trị của tuyên bố này
⦁ Về phương diện lịch sử: Hoa Kỳ muốn nhắc lại những kinh nghiệm của thế kỷ XX, đặc biệt là Chiến tranh Lạnh, sự đối đầu giữa hai hệ thống chính trị và những hậu quả của các chế độ độc tài cộng sản.Tuyên bố cũng dành sự tưởng niệm cho những người từng là nạn nhân của các chế độ cộng sản và xã hội chủ nghĩa.
⦁ Về phương diện chính trị nội bộ Hoa Kỳ: TT Trump không chỉ nói về các chế độ cộng sản ở nước ngoài. Ông còn đề cập đến sự gia tăng ảnh hưởng của các tư tưởng xã hội chủ nghĩa, cộng sản và cánh tả cấp tiến ngay trong nước Mỹ. Điểm này đặc biệt đáng chú ý vì tuyên bố được ký đúng ngày bầu cử giữa kỳ 3/11/2026. Như vậy, văn kiện vừa mang tính tưởng niệm lịch sử, vừa gắn với thông điệp chính trị trong nước.
⦁ Về phương diện đối ngoại: Tuyên bố thể hiện lập trường chống lại những mô hình cai trị tập trung quyền lực và hạn chế các quyền tự do căn bản.
Tuy nhiên, cũng cần lưu ý, đây là một tuyên bố của Tổng thống mang tính chính trị và tưởng niệm, không phải một đạo luật mới, cũng không tự động tạo ra lệnh trừng phạt hay chính sách ngoại giao mới đối với Việt Nam, Cuba hoặc Trung Cộng.
3- Ý nghĩa đối với cộng đồng người Việt Nam tại Hoa Kỳ
Đối với người Việt Nam từng rời bỏ quê hương sau năm 1975, sự kiện này có một ý nghĩa lịch sử và tinh thần đáng chú ý. Có ba điều cần suy nghĩ:
Ký ức của người tị nạn Việt Nam được đặt trong một câu chuyện rộng lớn hơn: Không chỉ người Việt Nam, mà còn người Cuba, Đông Âu và nhiều dân tộc khác từng trải qua chế độ cộng sản cũng có những ký ức về mất tự do, ly tán gia đình và di cư.
⦁ Đây là cơ hội để thế hệ tiếp nối hiểu lịch sử: Chúng ta có thể kể lại những gì đã xảy ra tại Việt Nam sau năm 1975, nhưng cần dựa trên tài liệu, chứng cứ và những trải nghiệm có thật. Không nên chỉ truyền lại lòng thù hận. Cần truyền lại bài học về tự do, nhân quyền, trách nhiệm công dân và giá trị của hòa giải dân tộc.
⦁ Cộng đồng Việt Nam có thể đóng góp tiếng nói vào sinh hoạt chính trị Hoa Kỳ: Sự đóng góp ấy không nên chỉ dừng ở biểu ngữ hay những buổi lễ tưởng niệm. Giáo dục và sự hiểu biết về lịch sử Mỹ, tham gia chính quyền địa phương, bảo vệ quyền tự do tôn giáo và thúc đẩy các giá trị dân chủ cũng rất quan trọng.
⦁ Chống cộng sản không đồng nghĩa với chống mọi hình thức xã hội chủ nghĩa: Đây là vấn đề cần được hiểu thận trọng. Chủ nghĩa cộng sản hướng đến một xã hội không còn giai cấp, với sở hữu chung về tư liệu sản xuất; các chế độ mang danh cộng sản trong lịch sử thường tổ chức quyền lực chính trị tập trung. Chủ nghĩa xã hội là một hệ tư tưởng rộng, có nhiều trường phái, từ mô hình nhà nước kiểm soát kinh tế đến những hình thức dân chủ xã hội. Con chủ nghĩa dân chủ xã hội thường chấp nhận kinh tế thị trường, đồng thời đề cao phúc lợi xã hội, bình đẳng cơ hội và vai trò điều tiết của nhà nước. Chủ nghĩa sau cùng hiện có đa số thành viên nằm trong Đảng Dân chủ Hoa Kỳ hiện tại.
Do đó, việc ông Trump đặt chủ nghĩa cộng sản, chủ nghĩa xã hội và cánh tả cấp tiến cạnh nhau trong tuyên bố là một thông điệp chính trị của ông. Không nên hiểu rằng ba khái niệm này hoàn toàn đồng nhất.
Đây cũng là điểm quan trọng để người dân Hoa Kỳ có thể tranh luận chính trị trên căn bản kiến thức thay vì chỉ dựa vào nhãn hiệu ý thức hệ.
4- Nhận định và kết luận
Giá trị của một quốc gia tự do không chỉ nằm ở khả năng chống lại một ý thức hệ, mà còn nằm ở khả năng bảo vệ quyền tự do của chính những người có quan điểm khác biệt.
Đối với người Việt Nam hải ngoại, Tuần lễ Chống Cộng sản có thể là dịp để chúng ta nhắc lại lịch sử Việt Nam và những bài học sau năm 1975, tưởng niệm những người đã hy sinh hoặc chịu đau khổ vì mất tự do, giáo dục thế hệ trẻ về dân chủ, nhân quyền và trách nhiệm công dân, và phân biệt giữa chống một hệ thống cai trị độc đoán và nuôi dưỡng sự thù ghét đối với những người có quan điểm chính trị khác mình.
Điều đáng quan tâm nhất không phải là chúng ta chống lại một chủ nghĩa mạnh đến mức nào, mà là chúng ta xây dựng được một xã hội nhân bản, tự do và tôn trọng phẩm giá con người đến mức nào.
Xin đặt thêm một suy nghĩ để chúng ta cùng trao đổi: “Nếu mục tiêu cuối cùng là một nước Việt Nam tự do, dân chủ và hòa giải, thì thế hệ người Việt Nam hải ngoại nên làm gì để biến những ký ức đau thương của quá khứ thành một chương trình giáo dục và xây dựng tương lai cho thế hệ trẻ?”
Và đây mới là câu chuyện đáng để chúng ta tiếp tục suy nghĩ.
Vì sao?
Thế hệ người Việt tị nạn có những trải nghiệm mà thế hệ trẻ không thể tự mình hiểu hết từ biến cố tháng 4/1975, qua những năm tháng tù cải tạo, những cuộc vượt biên, vượt biển, những gia đình ly tán, và những khó khăn trong quá trình định cư và hội nhập. Đây là những ký ức cần được bảo tồn.
Nhưng bảo tồn ký ức không có nghĩa là chỉ kể lại nỗi đau. Chúng ta cần chuyển tải những trải nghiệm ấy thành tài liệu lịch sử, hồi ký, phim tư liệu, nghiên cứu học thuật và những chương trình giáo dục. Thế hệ trẻ cần được biết chuyện gì đã xảy ra, tại sao xảy ra và những bài học nào có thể rút ra.
Từ chống cộng sản đến xây dựng những giá trị tích cực: Nếu một thế hệ chỉ được giáo dục rằng phải chống một chủ nghĩa nào đó, nhưng không được giải thích phải xây dựng điều gì thay thế, thì nền giáo dục ấy chưa hoàn chỉnh.
Chúng ta cần giúp thế hệ trẻ hiểu những giá trị như: - Tự do cá nhân - Nhân quyền và phẩm giá con người - Pháp quyền và bình đẳng trước pháp luật - Tự do tôn giáo và tự do tư tưởng - Trách nhiệm của người lãnh đạo trước người dân - Một nền kinh tế tạo cơ hội cho mọi người. Chống độc tài không chỉ là phản đối một chính quyền hay một đảng phái. Đó còn là xây dựng những thể chế ngăn chặn sự lạm dụng quyền lực, bất kể người cầm quyền thuộc khuynh hướng chính trị nào.
Từ chia rẽ đến hòa giải dân tộc: Đây là vấn đề khó khăn nhứt, nhức nhối nhứt. Và đây cũng chính là vấn đề gây chia rẽ nhiều nhứt trong cộng đồng người Việt ở hải ngoại và người Việt trong và ngoài nước.
Sau hơn nửa thế kỷ, người Việt Nam vẫn còn những khác biệt về ký ức, quan điểm chính trị và cách nhìn lịch sử. Có người nhìn năm 1975 như một ngày thống nhất đất nước. Có người nhìn đó là ngày mất nước, mất tự do và phải rời bỏ quê hương.
Chúng ta không cần ép mọi người phải có cùng một cách diễn giải lịch sử, nhưng có thể cùng thống nhất một số nguyên tắc:
⦁ Không ai phải bị kỳ thị vì nguồn gốc gia đình.
⦁ Không nên quy kết trách nhiệm lịch sử cho những thế hệ sinh sau.
⦁ Không được dùng bạo lực để giải quyết bất đồng chính kiến.
⦁ Mọi người Việt Nam đều có quyền mong muốn một tương lai tốt đẹp cho quê hương.
Thiết nghĩ, hòa giải không có nghĩa là quên quá khứ, xóa bỏ trách nhiệm hay gộp chung tất cả sự kiện lịch sử lại với nhau, mà hòa giải là khả năng nhìn nhận sự thật mà không để quá khứ tiếp tục ảnh hưởng và điều khiển tương lai.
Từ vị thế người tị nạn đến trách nhiệm công dân Hoa Kỳ: Người Việt Nam định cư tại Hoa Kỳ đã có hơn 50 năm xây dựng cuộc sống. Thế hệ đi trước đã tạo dựng cơ sở kinh tế, văn hóa, tôn giáo và cộng đồng. Nhưng thế hệ kế tiếp cần tiến xa hơn trong sinh hoạt công dân. Chẳng hạn như: - Tham gia bầu cử và tìm hiểu các vấn đề công cộng - Tham gia chính quyền địa phương, hội đồng giáo dục và các tổ chức dân sự - Đóng góp vào các chương trình giáo dục lịch sử - Bảo vệ quyền tự do tôn giáo và quyền bình đẳng của mọi cộng đồng - Đào tạo những người trẻ có khả năng lãnh đạo và phục vụ xã hội.
Điều này cũng có nghĩa là người Việt Nam không chỉ sống trong một cộng đồng riêng biệt, một ghetto của một giống dân thiểu số, mà còn trở thành một thành phần có trách nhiệm trong xã hội Hoa Kỳ, một thành viên “người Mỹ gốc Việt” của đất nước Hoa Kỳ.
Từ lòng yêu nước đến một chương trình tương lai cho Việt Nam: Thiết nghĩ, mỗi người Việt hải ngoại nên đặt một câu hỏi lớn hơn cho chính mình là, nếu một ngày nào đó, Việt Nam có điều kiện chuyển đổi theo hướng dân chủ, tự do và pháp quyền, chúng ta sẽ đóng góp những gì?
Chẳng lẽ chỉ chuẩn bị bằng những khẩu hiệu chính trị, mà cần phải chuẩn bị tri thức và tư thế sẵn sàng trong các lĩnh vực: - Giáo dục và đào tạo nhân lực - Khoa học, công nghệ và nghiên cứu - Môi trường và phát triển bền vững - Y tế và an sinh xã hội - Quản trị công và pháp quyền - Tự do tôn giáo và đạo đức xã hội.
Một đất nước không thể phát triển bền vững chỉ bằng việc thay đổi người lãnh đạo. Đất nước còn cần những con người có tri thức, đạo đức trong bộn phận và nhiệm vụ, và tinh thần phục vụ cộng đồng.
Đôi điều nhắn gửi đến thế hệ nối tiếp
Chúng tôi, thế hệ thứ nhứt, đã trải qua chiến tranh, mất mát, chia ly và những năm tháng phải bắt đầu lại cuộc đời trên một quê hương thứ hai. Chúng tôi kể lại những điều ấy không phải để các con cháu tiếp tục mang lòng thù hận, cũng không phải để buộc các cháu phải sống với những đau thương mà chúng tôi đã trải qua. Chúng tôi chỉ mong các cháu hiểu rằng:
⦁ Tự do không phải là món quà tự nhiên có được.
⦁ Dân chủ không tự nhiên tồn tại mãi mãi.
⦁ Nhân quyền không thể chỉ được nói đến mà phải được tôn trọng và bảo vệ bằng hành động.
Các cháu có quyền nhìn lịch sử bằng đôi mắt của chính mình, có quyền đặt câu hỏi, có quyền bất đồng với thế hệ đi trước. Điều chúng tôi mong muốn là các cháu hãy sống có trách nhiệm, biết tôn trọng con người, biết bảo vệ sự thật và góp phần xây dựng một xã hội tốt đẹp hơn.
Chúng tôi không muốn trao lại cho các cháu lòng thù hận. Chúng tôi muốn trao lại niềm tin và trách nhiệm. Có bốn giá trị Nhật Bản mà người viết đã từng nhiều lần bàn đến trong các bài viết trước:
⦁ Kaizen: Không ngừng cải thiện bản thân và xã hội.
⦁ Wabi-Sabi: Biết chấp nhận những khiếm khuyết và giới hạn của con người.
⦁ Ikigai: Tìm thấy ý nghĩa và mục đích của cuộc sống.
⦁ Moai: Xây dựng sự gắn kết và nâng đỡ lẫn nhau trong cộng đồng.
Nếu vận dụng những giá trị ấy vào cộng đồng người Việt, chúng ta có thể xây dựng một thế hệ không chỉ có ý thức về lịch sử, mà còn có khả năng vượt qua những khác biệt để cùng phục vụ con người.
Tóm lại, xin có lời kết: “Thế hệ trước có trách nhiệm gìn giữ ký ức. Thế hệ hôm nay có trách nhiệm tìm kiếm sự thật. Thế hệ mai sau có quyền xây dựng một tương lai không bị trói buộc bởi những hận thù của quá khứ bất kể đến từ phía nào!”
Và có lẽ, đó mới là ý nghĩa sâu xa nhất của việc tưởng niệm lịch sử và giáo dục chống độc tài trong tuần lễ Anti-Communism Week của Tổng thống Trump
Mai Thanh Truyết
Hậu bầu cử giữa kỳ 3-11-2026
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét