• hiểm nguy nào ngăn cản được con thần ưng chỉ mong xoải cánh bay vào vùng trời dông bão.
    Chiếc khu trục cơ AD5 không gắn bom, và hỏa tiễn dưới cánh, trông lầm lỳ như một con tê giác nằm trong ụ đậu, chờ 2 ông phi công lên nổ máy cất cánh. Thấy Long đang đứng đợi mình dưới cánh phi cơ, Lân cười chạy tới bắt tay Long nói:
    – Thật là thất lễ, làm ông “Trưởng Phòng Hành Quân” của PĐ 530 phải vất vả.
    Long cười giọng hào sảng:
    – Có gì đâu, chỉ là chuyện nhỏ. Ông Định dặn tôi bằng mọi giá phải đưa bạn lên PleiKu hôm nay.
    Lân cảm động trước tấm chân tình của những người lính chiến Không Quân. Anh nhớ hôm về Nha Trang họp để làm nốt thủ tục bàn giao biệt đội Khu Trục cho KĐ 72CT tân lập, Thiếu Tá Định đưa Lân ra tận bãi đậu Trực Thăng. Trước khi lên phi cơ, ông ân cần dặn dò Lân:
    – Toa về trong ấy họp, lo thu xếp công việc rồi lên đây bay cùng anh em.
    – Vâng, tôi sẽ ráng thu xếp mọi chuyện cho được mau chóng.
    – Cũng không cần phải vội vàng lắm; cần nhất là phải lo cho chị nhà và cháu bé trước. Có tề gia rồi mới nghĩ đến chuyện “bình thiên hạ” được chứ!
    Cử chỉ chăm sóc kín đáo và những lời bộc lộ chân tình, đã nói lên mối quan tâm của Th/Tá Định đối với các chiến hữu, và ông đã thu phục được cánh chim trời bạt gió của vùng biển Nha Trang ngút ngàn sóng nước...
    Long và Lân leo lên hai bên cánh phi cơ để bước vào phòng lái. Cột xong dây dù và nón bay, Long đưa ngón tay ra hiệu cho người cơ trưởng đứng dưới đất để quay máy. Tiếng động cơ gầm lên, chiếc AD5 lừng lững di chuyển ra phi đạo. Long liên lạc với đài kiểm soát Nha Trang xin cất cánh. Chiếc phi cơ phóng về phía trước rồi vụt bốc lên, biến mình mất hút vào trong màn mây, mưa mịt mù dầy đặc... Dán mắt vào bảng phi cụ trước mặt, Long bấm máy nói với Lân:
    – Trời xấu toàn vùng, mình sẽ lên cao độ 12,000 bộ. Lấy hướng đi Phú Bổn, rồi từ Phú Bổn lấy hướng thẳng về PleiKu.
    Lân quay sang Long nói:
    – Tiếc thật, chiều nay giá tụi mình còn ở lại Nha Trang, tôi sẽ mời bạn thưởng thức món chả cá đặc biệt của vùng biển. Trời mưa rả rích, ngồi trong chiếc quán lá bên ghềnh đá, nghe trùng dương rì rào vỗ sóng, nhâm nhi ly rượu cùng bạn hữu, kể chuyện “tình người lính chiến”, thì còn gì thú vị bằng.
    Long cười trong máy:
    – Cám ơn bạn, tôi cũng thích món chả cá xóm Bóng lắm, nhưng xin hẹn lần sau. Hiện nay phi đoàn đang thiếu người.
    – Tôi đâu dám dụ dỗ ông “Trưởng Phòng Hành-Quân” của phi đoàn. Nhưng vào mùa này thì thời tiết buổi sáng cũng không khá hơn buổi chiều đâu nhé.
    Cả hai người đều bấm máy cười sảng khoái. Phi cơ đội mưa lên đến cao độ bình phi. Long rà núm điều chỉnh cần lái, để phi cơ bay lướt trên những cụm mây xám bồng bềnh như sóng nước của dòng sông thiên hà dưới cánh. Bỗng có tiếng vô tuyến dồn dập trong ống nghe của nón bay:
    – Thái Dương 03 đây Peacock gọi. Chúng tôi vừa được Trung Tâm HQ Không Trợ 2 chuyển lệnh khẩn cấp cho bạn liên lạc để làm việc với BlackCat trên tần số FM...
    Long đưa mắt nhìn Lân rồi bấm máy trả lời:
    – Peacock, Thái Dương 03 nhận bạn 5/5. Tôi sẽ liên lạc với Blackcat, tần số FM...
    Long kiểm soát thật nhanh bảng phi kế, điều khiển cần lái chúi mũi làm “penetration” cho phi cơ xuyên mây xuống cao độ, rồi quay qua nhìn Lân nói:
    – Chắc có chuyện làm ăn lớn, lần này bạn có dịp biểu diễn tài tác xạ.
    Phi cơ xuống tới 4,000 bộ, nhìn bản đồ Long thấy mình đang ở trên Phú Nhơn, anh bấm máy liên lạc với phi cơ quan sát:
    – Blackcat đây Thái Dương 03 gọi, tôi đang ở trên Phú nhơn, cao độ 4,000 bộ, bạn cho biết vị trí.
    Tiếng người phi công quan sát dồn dập vọng lên:
    – Thái Dương 03, Blackcat nghe bạn 5/5. Chúng tôi đang ở cao độ 3,000 bộ, về hướng Đông Bắc của Phú nhơn 2 dặm. OK! Chúng tôi thấy bạn rồi. Hiện tại Black Cat đang ở hướng 10 giờ của Thái Dương, bạn cho biết trang bị.
    – Thái Dương 03 chỉ có 800 viên đại bác 20 ly. Bạn cho biết chi tiết mục tiêu.
    – Thái Dương 03, mục tiêu được ghi nhận là nơi đóng quân của địch. Chúng tôi sẽ cho bạn 1 trái khói màu cam.
    Chiếc L19 đảo cánh, làm một vòng quẹo thật gắt, rồi bất thần chúi mũi xuống khu rừng cây. Một cột khói màu cam bốc lên cùng với tiếng điều chỉnh tọa độ của người phi công quan sát:
    – Thái Dương 03, bạn sẽ oanh kích ngay trái khói, trải dài theo hướng Đông Tây 300 thước.
    – Thái Dương 03 nhận rõ. Từ trái khói, dọc theo hướng Đông Tây 300 thước.
    Nói xong Long liếc mắt kiểm soát lại các đồng hồ phi cụ, điều chỉnh cần hòa khí về vị thế chiến đấu, bật nút khai hỏa lên nòng 4 khẩu đại bác, rồi làm một vòng “roll” 360 độ, lao xuống mục tiêu. Long bấm nút tác xạ, những họng súng đại bác hai bên cánh khạc lửa, tung ra từng tràng đạn 20 ly công phá, cày nát một khoảng rừng... Bỗng một cột lửa bung tỏa ra, rồi một tiếng nổ long trời lở đất dội lên như một ngọn hỏa diệm sơn trong cơn phẫn nộ chuyển mình, làm xao động cả một vùng khí quyển. Long kéo mũi phi cơ thẳng đứng, làm một “nửa vòng số 8” rồi đưa phi cơ lên cao độ của vòng chờ. Tiếng ngưòi phi công quan  sát dồn dập trên tần số:
    – Tuyệt cú mèo! Thái Dương 03 đánh quá đẹp. Bạn đã oanh kích đúng hầm chứa vũ khí của địch rồi đó.
    Long bấm nút vô tuyến cười nói:
    – Chỉ là chuyện nhỏ, cám ơn bạn quá khen.
    – Thái Dương 03,lần này bạn sẽ đánh về hướng Tây Nam của trái khói 100 thước. Mục tiêu được ghi nhận có nhiều xe Molotova của địch được ngụy trang dưới lùm cây.
    – Thái Dương 03 hiểu. Tây Nam trái khói 100 thước.
    Nói xong Long quay sang nhìn Lân nói qua máy:
    – Xin nhường bạn chiêu này.
    Lân cười, chuyển nút điều khiển cần lái, rồi lật ngược phi cơ lao xuống mục tiêu. Đạn phòng không từ dưới phóng lên tua tủa như một mạng lưới lửa đan chéo thân tàu. Tiếng người phi công quan sát dồn dập gọi:
    – Thái Dương 03 coi chừng phòng không từ hướng Tây.
    Lân mím môi bấm nút khai hỏa. Chiếc khu trục cơ gầm lên theo với nhịp bắn. Bỗng một tiếng nổ chát chúa vang lên, con tàu như khựng lại. Lân liếc mắt nhìn qua bên phải, anh thấy cánh phải của chiếc AD5 trúng đạn phòng không rách toạc ra, rồi một ngọn lửa phực lên từ ổ súng đại bác gắn trên cánh. Lân vội vàng trả cần lái về vị thế thăng bằng, kéo mũi phi cơ lên để lấy cao độ. Con tàu rung lên dữ dội... Ổ đạn chứa trong cánh phi cơ phát nổ làm gẫy lìa một nửa cánh phải, ngọn lửa cháy lẹm qua ống dẫn thủy điều vào buồng máy, bùng lên như một ngọn đuốc khổng lồ trên không. Phi cơ nghiêng hẳn về bên trái, quay tròn rồi rơi vào vị thế triệt nâng...
    Với một phản ứng vô cùng nhặm lẹ và bén nhạy của một phi công khu trục dầy dạn chiến trường, Long chụp vội cần lái, lấy lại phần điều khiển phi cơ bên ghế trái, bấm nút vô tuyến gởi tín hiệu khẩn cấp “MayDay”, rồi ra hiệu cho Lân bung dù... Lân cảm thấy mình bị hút vào khoảng không gian vô tận và quay lộn nhiều vòng rồi bị ngất đi vì lực “G” quá mạnh... Khi tỉnh dậy Lân thấy mình đang lơ lửng giữa vòm trời. Anh đảo mắt nhìn quanh, thấy chiếc dù của Long ở phía xa. Lân mừng thầm là người bạn đồng hành với mình cũng đã thoát ra khỏi chiếc phi cơ lâm nạn. Bỗng Lân thấy bầu trời nhạt nhòa như một màn mưa phùn che trước mặt, Lân liếm môi anh thấy mùi vị tanh tanh và mặn, anh đưa tay vuốt mặt và thấy bàn tay mình đầy máu. Tấm kiếng che mặt trên nón bay đã bị bể nát; một dòng máu nóng từ trên trán chảy xuống, anh tháo vội chiếc khăn quàng cổ, cuốn lại rồi nhét vào bên trong chiếc nón bay để ngăn dòng máu đang rỉ xuống làm mờ mắt, rồi anh co duỗi hai chân để thử, và thấy an tâm là chân không bị gẫy. Lân đưa tay làm dấu Thánh Giá trên mình, thầm cám ơn Chúa đã mang anh và Long ra khỏi giây phút hiểm nghèo...
    Lân nhìn xuống dưới, thấy cánh dù đang rơi đúng chỗ những đám khói nơi trận địa, anh kéo dây điều khiển cho cánh dù lạng về phía Đông để tránh vị trí của địch. Cánh dù từ từ hạ xuống, Lân co hai chân, kéo mạnh dây dù rồi buông ra để giảm tốc độ. Anh nhắm mắt, chụm hai cánh tay che lấy mặt. Cả thân hình anh rớt xuống và vướng vào ngọn cây. Lân cảm thấy hai bên sườn bị đau nhói vì sức va chạm quả mạnh. Lân mở mắt thấy mình bị treo trên cành cây cách mặt đất chừng 4-5 thước. Lân nhìn xung quanh không thấy cánh dù của Long, anh nhìn lên trời thấy 2 chiếc khu trục cùng chiếc L19 như những con diều hâu quần thảo trên đầu mình, anh thấy vững bụng.
    Lân tháo dây dù rồi đu theo cành cây nhẩy xuống đất. Anh bỗng thấy một đám khói màu bốc lên cách chỗ anh đứng khoảng 100 thước, rồi chiếc khu trục đâm bổ xuống và nhả ra 1 trái bom, anh vội vàng chạy vòng ra sau thân cây để núp. Một tiếng nổ vang dội như tiếng sấm cùng những mảnh bom bay rào rào như một trận cuồng phong, cắt đứt cành cây ngọn cỏ. Đứng nép mình sau thân cây, Lân thấy tim mình đập như muốn văng ra khỏi lồng ngực. Chưa kịp hoàn hồn thì một tiếng nổ kế tiếp lại ầm vang lên, lần này gần chỗ Lân núp hơn. Lân thấy mặt đất rung lên dữ dội như đang trải qua một cơn địa chấn. Anh cảm thấy ù tai và ngộp thở vì sức ép của trái bom. Sỏi đá và những cành cây gẫy đổ ào ào rơi xuống như trời sập... Chiếc khu trục xuống thật thấp, lao vút đi, rít lên như một mũi tên xé gió, nhả từng tràng đạn đại bác 20 ly cày tung mặt đất. Lân có thể nhìn thấy chiếc nón bay của người phi công ngồi trong phòng lái. Lằn đạn nổ gần đến nỗi anh có cảm tưởng như da thịt mình bị bỏng rát. Đây là lần đầu tiên Lân được chứng kiến cảnh bom nổ, đạn bay nơi chiến địa ngay bên cạnh mình. Một luồng cảm khái rần rật chạy khắp toàn thân, anh thầm cảm phục sự gan dạ và dũng cảm của những người bạn đồng ngũ...
    Khi những chiếc khu trục đã làm xong công việc giải tỏa bãi đáp cho trực thăng và phóng lên trời để bao vùng, Lân chạy ra khỏi chỗ núp, anh thấy 1 chiếc UH1 đang lừng lững bay tới. Lân mừng rỡ chạy ra khoảng đất trống, đưa tay vẫy... Chiếc trực thăng đảo một vòng ngay chỗ Lân đứng, rồi bất thần lao xuống. Khi chiếc phi cơ cấp cứu còn cách mặt đất khoảng chừng nửa thước thì Lân phóng tới bám lấy thành tàu, một cánh tay từ trong khoang tàu vươn ra nắm chặt lấy tay Lân rồi kéo thốc anh lên. Lân lăn mình trên sàn phi cơ, ngước nhìn lên anh tưởng mình nằm mơ, Th/Tá Lê Bá Định và Đức (Điên), một cao thủ trong giới cơ phi Xạ thủ phi hành của vùng trời biên trấn, đứng sừng sững như hai ông Hộ Pháp, chắn ngang hông phi cơ cho Lân dựa người vào khi chiếc phi cơ nghiêng mình chao đi như một chiếc lá, bay về phía chiếc dù thứ hai đang treo lơ lửng trên cây. Cánh quạt gió khổng lồ quay vùn vụt, chém vạt những cành cây như một con quái điểu đang đập cánh vồ mồi. Chiếc trực thăng nghiêng ngả, tìm cách đáp xuống để bốc người phi công lâm nạn.. Đưa mắt nhìn xuống bên dưới, Lân thấy cánh tay của Long cố vươn lên như muốn kéo chiếc trực thăng xuống thấp thêm một chút nữa. Mọi người trên tàu đang hồi hộp theo dõi chiếc phi cơ tròng trành lên xuống như bị nhồi sóng, thì một loạt tiếng nổ chát chúa vang lên. Con tàu cấp cứu đã lọt vào ổ phục kích, và lãnh trọn luồng đạn thù nghịch từ những hầm trú ẩn của địch bắn lên. Từng tràng AK tiếp tục xối xả phóng tới xuyên thủng buồng lái, trúng chân của người trưởng phi cơ. Đầu gối của anh bị vỡ nát. Máu và thịt xương bắn tung tóe, văng lên mặt mọi người... Anh hét lên một tiếng cực kỳ đau đớn, buông tay chụp lấy mảng thịt nhầy nhụa trước những con mắt kinh hoàng của phi hành đoàn. Con tàu mất thăng bằng, chao đảo như muốn quỵ xuống. Gương mặt của người trưởng phi cơ co rúm lại, toàn thân anh rung lên như bị một luồng điện cao thế chạy qua, mồ hôi trên trán rịn ra, anh cắn chặt vành môi cố nén cơn đau, với tay nắm lấy cần lái để giữ cho con tàu khỏi đâm xuống đất... Chiếc trực thăng chao đảo, lạng ra khỏi tầm đạn của kẻ thù.
    Trong một khoảnh khắc chưa đầy một giây đồng hồ, Lân quên hẳn vết thương trên đầu, anh chồm tới tháo dây cột trên ghế ngồi, kéo người trưởng phi cơ ra, đẩy về phía Thiếu Tá Định và Đức (Điên), rồi anh với tay đập mạnh lên vai người phi công phụ đang ngồi bất động như chết cứng trên ghế... Cú đập bất thần đã kéo người phi công phụ ra khỏi con mê lộ của tử thần; bản năng tự vệ giành lấy mạng sống cho anh cùng mọi người trên con tàu trúng đạn bùng dậy, anh chụp vội cần lái, đưa chiếc trực thăng bốc mình lên, lấy lại thăng bằng, chúi mũi lao thẳng về phía trước, rồi bấm máy liên lạc với phi cơ quan sát:
    – BlackCat, đây Lạc-Long 04 gọi. Báo cho bạn biết chúng tôi bị lọt ổ phục kích của địch, chỉ bốc được một phi công nhẩy dù. Tầu bị bắn bể ống dầu, trưởng phi cơ bị thương nặng, chúng tôi phải rời vùng.
    Giọng nói trầm ấm của người phi công quan sát vọng lên qua ống nghe như để vỗ về, chia sẻ cùng mọi người trên con tàu lâm nạn:
    – Lạc Long 04, Blackcat nhận rõ. Xin hỏi phi hành đoàn Lạc Long 04 là những ai đó.
    – Trưởng phi cơ Đại Úy Huyên, Phi Công phụ Trung Úy Long.
    – Có phải “Thần Điêu Đại Hiệp Vũ Ngọc Huyên và “Đại Hiệp Long Ghiền” đấy không? Xin được tỏ lòng ngưỡng mộ đến “Lạc Long Đại Hiệp”, các bạn vừa hoàn thành một phi vụ cấp cứu vô cùng khó khăn và nguy hiểm.
    – Chỉ là chuyện nhỏ thôi. Cám ơn bạn quá khen. Chúng tôi sẽ bay dọc theo QL14. Phi cơ có thể bốc cháy bất cứ lúc nào, nhờ bạn theo dõi phi trình.
    – BlackCat nhận rõ. Xin báo cho Đại Hiệp biết là Thái Dương 31 đã thanh toán gọn ổ phục kích của địch cho bạn rồi, và sẽ hộ tống Lạc Long 04 về PleiKu. Chúng tôi cũng đã nhờ Trung Tâm Không Trợ 2 báo cho phòng Hành Quân Chiến Cuộc của KĐ72CT cho xe cứu thương đón Lạc Long 04 tại bãi đáp. Chúc Đại Hiệp về đáp an toàn. Chúng tôi ở lại bao vùng, để tiếp tục công việc cấp cứu Thái Dương 03.
    Trong khoang tàu bê bết máu, Thiếu Tá Định kéo Đức (Điên) lại, ra hiệu cho anh ngồi vào chỗ trống của trưởng phi cơ trên ghế trái, rồi nắm chặt vai Long, như để ngầm gởi gấm sinh mạng những người trên tàu vào tay người phi công trẻ, xong ông quay xuống săn sóc Huyên và Lân. “Long Ghiền” lấy lại bình tĩnh, vận dụng hết khả năng và kinh nghiệm của mình, điều khiển con tàu bị thương, mang các chiến hữu lâm nạn về căn cứ...
    (Nhà văn Hùng Chùa đã viết về phi vụ “thần thoại” này như một bản “Huyền sử ca” để vinh danh phi hành đoàn Trực Thăng cấp cứu).
    ... Lân nằm thiêm thiếp trên giường bệnh, vết thương trên trán bắt đầu hành vì mất nhiều máu. Lúc khâu vết thương, bác sĩ nói anh thật là may mắn, vì nếu mảnh đạn đi chệch xuống khoảng 1 đốt ngón tay thì anh có thể sẽ mất 2 con mắt. Lân mừng là mình đã thoát nạn, nhưng khi nghĩ đến những người bạn vừa cùng anh chia sẻ những nhọc nhằn nguy hiểm nơi chiến địa, anh thấy lòng mình quặn thắt... Cánh dù của Long rơi đúng vào ổ phục kích của VC, bị địch bắt mang đi, không biết sống chết ra sao. Huyên bị trọng thương, và sẽ trở thành một phế binh tàn tật suốt đời. Sự có mặt của Lê Bá Định trên chiếc trực thăng cấp cứu, trong lúc mạng sống của mọi người như sợi chỉ treo chuông. Long (Ghiền) “đơn thương độc mã, tả xung hữu đột” điều khiển con tàu định mạng, dìu mọi người thoát ra khỏi vòng tay oan nghiệt của Tử-Thần... Tất cả những sự hy sinh, gắn bó và tinh thần nhập cuộc trọn vẹn, cùng với phong độ hào sảng của những người bạn Quan Sát, Khu Truc, Trực Thăng, Cơ Phi Xạ Thủ phi hành nơi sa trường, những người lính chiến đã được tinh luyện trong những lò luyện thép của quân đội, để sẵn sàng thi hành những công tác cực kỳ khó khăn và nguy hiểm, mà cái giá phải trả cho sự thành công, đôi khi là chính mạng sống của họ, đã làm con tim anh rúng động...
    Có tiếng người lao xao ngoài cửa phòng, Lân đưa mắt nhìn ra, anh thấy Oanh, vợ mình tay dắt bé Luân, đứa con trai đầu lòng vừa được 2 tuổi tất tả bước vào. Vừa nhìn thấy Lân trên đầu quấn băng trắng xóa, Oanh chạy ào tới bên cạnh giường bệnh rồi khóc òa lên:
    – Chúa ôi! Anh có sao không? Em được anh Định báo tin nên vội vàng dẫn con vào đây.
    Lân gượng ngồi dậy, dựa lưng vào thành giường, dang tay đón vợ và con, nói giọng an ủi:
    – Anh không sao cả, em đừng lo, làm con nó sợ.
    Oanh vòng tay ôm lấy Lân rồi gục đầu lên ngực chồng, giọng thổn thức:
    – Anh ơi em sợ lắm! Anh hứa với em là đừng để đứa con của chúng mình ra đời mà không được nhìn thấy mặt cha của nó nghe anh.
    Lân lặng người khi nghe Oanh nói. Anh nhẹ vuốt tóc vợ, mái tóc mềm óng ả, một thời mang huyền thoại người “Em PleiKu má đỏ môi hồng” (*), từng làm thổn thức con tim của biết bao lữ khách hơn một lần dừng chân nơi phố núi, bây giờ đã là người bạn đời của anh, và sắp làm mẹ đứa con thứ hai:
    – Em đừng sợ, anh không sao cả mà.
    Vòng tay của Oanh siết chặt hơn như không muốn để cho con đại bàng thêm một lần xoải cánh. Lân cười dịu dàng đặt tay lên bụng vợ nói:
    – Em coi này, con nó đang đạp chân mừng bố về nè.
    Bé Luân kiễng chân chồm lên giường, ôm cánh tay bố khóc thút thít. Nhìn những giọt nước mắt tình cảm của vợ con, Lân thấy lòng hụt hẫng, xót xa. Anh thấy mình đã nợ những người thân, và các đồng đội món nợ quá lớn:
    Những món nợ suốt đời không trả hết
    Nợ ba sinh nợ những mối chân tình
    Nợ đại cuộc nợ những lời ủy thác
    Nợ chất chồng quấn chặt bước điêu linh.
    Cuộc chiến này còn dài, Tổ Quốc đang kỳ vọng vào các anh, những đứa con yêu của đất nước. Rồi đây có thể nào anh bỏ được những người bạn đồng ngũ của anh, những người trai trẻ nhìn đời bằng tia nhìn khinh bạc, lạnh lùng leo lên chiếc quan tài bay, lao vào vùng lửa đạn, bỏ lại một ngày cho đời mình, một ngày cho những quằn quại đau thương của dân tộc, và một ngày cho những đôi mắt vời vợi chờ trông nơi chốn chân mây tận cuối trời...
    (Một thời ly loạn).
    Trần Ngọc Nguyên Vũ
    Chú Thích:
    (1) “Bài ca sông Dịch” của Vũ Hoàng Chương
    (2) Thơ Phạm Ngọc Lư
    (3) Kiều của Nguyễn Du
    (4) Chinh phụ Ngâm của Đặng Trần Côn
    (5) Thơ Vũ Hữu Định. Bài thơ này VHĐ lấy cảm hứng qua hình ảnh tuyệt vời của một người con gái tên Nguyễn Thị Hoàng Oanh nơi tiệm thuốc tây “Cao Nguyên” trên PleiKu. Bài thơ được nhạc sĩ Phạm Duy phổ nhạc... Lời thơ và ý nhạc đã làm hình ảnh của người “Em PleiKu...” tồn tại mãi với thời gian.
    * “Đất trích” là nơi bị đày ải. “Trích” vốn là tiếng Hán đã được Việt hóa. Ngày xưa các tướng lãnh bị thất sủng thường bị nhà vua đày ra vùng đất xa xôi hẻo lánh. Trích tiên là ông (bà) tiên bị đày xuống hạ giới.
    Xưa nàng là tiên đánh vỡ chén ngọc
    Đày xuống trần gian sanh ở đền vàng
    Ta cũng là tiên cùng vòng đọa lạc
    Buồn nhớ thiên thai ta làm thi nhân...