Ngày 10 tháng 11 năm 2026
Kính gửi Ngài Tô Lâm
Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam
Hà Nội, Việt Nam
Kính thưa Ngài Chủ tịch nước,
Chúng tôi viết thư này để bày tỏ mối quan ngại sâu sắc về việc chính quyền của Ngài tiếp tục giam giữ bà Phạm Đoan Trang, đồng thời khẳng định niềm tin mạnh mẽ của chúng tôi rằng bà phải được trả tự do ngay lập tức. Bà Trang là một nhà báo và nhà bảo vệ nhân quyền được quốc tế công nhận.
<!>
Bà đã nhận được nhiều giải thưởng danh giá, bao gồm Giải thưởng Phụ nữ Can đảm Quốc tế của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, Giải thưởng Tự do Báo chí RSF, Giải thưởng Tự do Báo chí Quốc tế của Ủy ban Bảo vệ Ký giả (CPJ), Giải thưởng Martin Ennals dành cho những người bảo vệ nhân quyền và Giải thưởng Tự do Sáng tác PEN/Barbey năm 2024.
Bà Trang là đồng sáng lập Tạp chí Luật Khoa, góp phần thành lập The Vietnamese Magazine, sau đó đồng sáng lập Nhà xuất bản Tự do độc lập. Bà đã viết về nhiều chủ đề khác nhau, bao gồm dân chủ, nhân quyền, chính sách công và chủ nghĩa độc tài.
Năm 2021, bà Trang bị kết án theo Điều 88 Bộ luật Hình sự Việt Nam năm 1999, tiền thân của Điều 117 hiện hành, với cáo buộc “tuyên truyền chống Nhà nước” và bị tuyên phạt chín năm tù.
Chính quyền Việt Nam đã nhiều lần sử dụng Điều 117 và điều khoản tiền thân là Điều 88 để hình sự hóa các hoạt động bày tỏ quan điểm ôn hòa, truy tố các nhà báo, nhà văn, nhà hoạt động và những người khác chỉ vì họ thực hiện các quyền tự do căn bản về ngôn luận và báo chí.
Theo quan điểm của chúng tôi, hàng loạt những bất thường trong quá trình bắt giữ và truy tố bà Trang, cùng với những quan ngại nghiêm trọng về việc không bảo đảm thủ tục tố tụng công bằng tại phiên tòa, đã làm suy yếu căn bản niềm tin vào tính chính đáng của bản án kết tội bà, đồng thời đặt ra những nghi vấn nghiêm trọng về việc liệu bà có được xét xử một cách công bằng và vô tư hay không.
Chẳng hạn, bà đã bị giam giữ hơn một năm mà không được phép gặp luật sư hoặc gia đình. Một trong những luật sư của bà cho biết ông chỉ được phép gặp bà lần đầu tiên chưa đầy ba tuần trước khi vụ án được đưa ra xét xử.
Tháng 10 năm 2022, bà bị chuyển đến một nhà tù ở miền Nam Việt Nam, cách nhà của gia đình khoảng 1.600 cây số, khiến việc thăm nuôi của người mẹ 85 tuổi của bà trở nên vô cùng khó khăn.
Trong phiên tòa, các luật sư của bà Trang không được phép thẩm vấn các nhân chứng, cũng không được quyền kiểm tra và phản bác tính xác thực của những chứng cứ được sử dụng để buộc tội bà. Việc xác định bà có tội lại dựa trên kết luận của một cơ quan hành chính thay vì một cơ quan tư pháp.
Nhóm Công tác của Liên Hiệp Quốc về Giam giữ Tùy tiện đã xác định việc giam giữ bà là tùy tiện. Nhóm này kết luận rằng cáo buộc dành cho bà quá mơ hồ, không thể chấp nhận được về mặt pháp lý; bà bị giam giữ chỉ vì thực hiện một cách ôn hòa các quyền tự do tư tưởng, ngôn luận và lập hội của mình. Nhóm Công tác cũng xác định rằng những thiếu sót nghiêm trọng, bao gồm việc không được tiếp cận luật sư và không có sự xem xét tư pháp thích đáng, đã vi phạm các quyền của bà.
Chúng tôi cũng hết sức quan ngại trước những thông tin liên quan đến tình trạng sức khỏe của bà Trang, bao gồm bệnh viêm xoang mãn tính, viêm khớp, các bệnh phụ khoa và những biến chứng sức khỏe kéo dài. Chúng tôi tin rằng việc tiếp tục cách ly bà khỏi gia đình và các chuyên gia y tế độc lập có nguy cơ gây thêm tổn hại cho sức khỏe thể chất và tinh thần của bà.
Chúng tôi chia sẻ những quan ngại mà Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, Nhóm Công tác của Liên Hiệp Quốc về Giam giữ Tùy tiện, Liên minh châu Âu và các tổ chức hàng đầu quốc tế về tự do báo chí và nhân quyền đã bày tỏ liên quan đến việc giam giữ bà Trang.
Chúng tôi khẳng định mạnh mẽ rằng bà phải được trả tự do ngay lập tức và vô điều kiện.
Chúng tôi nêu lên những quan ngại này với niềm tin rằng mối quan hệ giữa hai quốc gia chúng ta phải được xây dựng trên nền tảng tôn trọng các quyền căn bản của con người, trong đó có quyền tự do ngôn luận được quy định rõ ràng tại Điều 25 Hiến pháp Việt Nam.
Trân trọng,
Ro Khanna
Dân biểu Quốc hội Hoa Kỳ
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét