ĐIỂM TIN 11/11/2023 - Long Đỗ

Trung Quốc chờ đợi gì từ thượng đỉnh Tập Cận Bình - Joe Biden ?

Cả Bắc Kinh lẫn Washington hôm 10/11/2023 đều xác nhận tin lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc sẽ họp thượng đỉnh vào ngày Thứ Tư 15/11 tại San Francisco, bên lề hội nghị thượng đỉnh Diễn Đàn Hợp Tác Châu Á Thái Bình Dương APEC. Đây được coi là sự kiện nổi bật trong tuần lễ ngoại giao sắp tới. Phía Trung Quốc chờ đợi những gì từ cuộc đối thoại song phương Tập Cận Bình-Joe Biden ? Ảnh minh họa: Tổng thống Mỹ Joe Biden và chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình gặp nhau bên lề hội nghị thượng đỉnh G20, tại Bali, Indonesia, ngày 14/11/2022. AP - Alex Brandon Thanh Hà

<!>

Thông tín viên đài RFI từ Bắc Kinh Stéphane Lagarde trả lời :

« Điều quan trọng là hai nhà lãnh đạo trao đổi ý kiến với nhau. Những người lạc quan tại đây ghi nhận như vậy và tán đồng một cuộc họp diễn ra trên lãnh thổ Hoa Kỳ sau khủng hoảng Covid.

Tuy nhiên cũng có những quan điểm thực tế hơn và số này cho rằng sau nhiều năm đôi bên nuôi dưỡng hiềm khích, có thể thượng đỉnh lần này sẽ không giải tỏa được tất cả. Không ai biết là đôi bên sẽ có những cử chỉ thiện chí cụ thể nào, chẳng hạn như là về việc cho mở lại lãnh sự quán của Trung Quốc ở Houston hay của Mỹ ở Thành Đô, cả hai đã ngừng hoạt động từ mùa hè 2020.

Theo nhiều chuyên gia và giới nghiên cứu đại học về quan hệ Mỹ -Trung, nhìn từ phía Bắc Kinh bang giao vẫn còn căng thẳng, đặc biệt là liên quan đến ‘nỗi ám ảnh’ Đài Loan.

Theo phó chủ tịch cơ quan tư vấn CGG tại Bắc Kinh Cao Chí Khải (Gao Zhicai), thì 'vẫn còn nhiều áp lực rất lớn trong bang giao song phương, còn nhiều thách thức và khó khăn phải vượt qua. Chủ tịch Tập Cận Bình một lần nữa sẽ bảo vệ chính sách một nước Trung Hoa duy nhất khi đối thoại với Hoa Kỳ vì đối với Bắc Kinh, vấn đề Đài Loan là một lằn ranh đỏ không thể nào vượt qua'.

Bên cạnh hồ sơ Đài Loan, vế tự chủ về công nghệ cũng là một trong những ưu tiên của Trung Quốc. Trước thềm cuộc bầu cử tổng thống Đài Loan, Bắc Kinh vừa muốn Washington cam kết không ủng hộ đảng Dân Tiến, vừa muốn chính quyền Biden chấm dứt chính sách hạn chế xuất khẩu công nghệ của Mỹ có thể bị sử dụng nhằm nâng cao khả năng quân sự của Trung Quốc ».

Mỹ - Ấn Độ tăng cường hợp tác quốc phòng

Kết thúc cuộc họp 2+2 Mỹ-Ấn cấp bộ trưởng Ngoại Giao và Quốc Phòng ngày 10/11/2023, New Delhi và Washington đã « đạt được những tiến bộ đáng kể » về hợp tác quân sự trước những « thách thức địa chính trị ngày càng lớn trên thế giới ».

Đối thoại 2+2 tại New Delhi (Ấn Độ) ngày 10/11/2023. Từ trái sang phải: Bộ trưởng Quốc Phòng Mỹ Lloyd Austin, ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken, bộ trưởng Quốc Phòng Ấn Độ Rajnath Singh, và ngoại trưởng Ấn Độ S Jaishanker. AP

Thanh Hà

Bộ trưởng Quốc Phòng Mỹ Lloyd Austin và đồng cấp Ấn Độ, Rajnath Singh đã « thảo luận về một lộ trình hợp tác quân sự », trong đó bao gồm luôn cả kế hoạch cùng sản xuất xe thiết giáp Stryker, tăng cường khả năng chiến đấu trên bộ cho Ấn Độ. Hãng tin Anh Reuters cho biết thêm, hợp tác giữa Không Quân hai nước cũng đã có những tiến bộ đáng kể qua việc Hoa Kỳ đồng ý cung cấp động cơ máy bay chiến đấu cho New Delhi.

Họp báo, thứ trưởng Quốc Phòng Ấn Độ Giridhar Aramane cho biết thêm : đây là một dự án hợp tác giữa đơn vị hàng không vũ trụ của tập đoàn Mỹ General Electric với công ty nhà nước Ấn Độ Hindustan Aeronautics.

Ngoài ra New Delhi còn đặt mua 31 chiếc drone vũ trang của tập đoàn Mỹ General Atomics, với trị giá lên đến hơn 3 tỷ đô la. Dường như Washington đã đề nghị cung cấp một số hệ thống xe chiến đấu trên bộ cho New Delhi.

Hãng tin Mỹ AP nhắc lại Ấn Độ và Hoa Kỳ thắt chặt quan hệ trong bối cảnh bang giao giữa New Delhi với Bắc Kinh xấu đi từ năm 2020 sau xung đột ở đường biên giới Ấn-Trung trên đỉnh Himalaya

Ả Rập Xê Út mời lãnh đạo các nước Ả Rập và Hồi Giáo họp khẩn về xung đột Israel - Hamas

Hơn 5 tuần lễ từ khi nổ ra xung đột Israel - Hamas, hôm nay 11/11/2023 lãnh đạo 22 nước thành viên Liên Đoàn Ả Rập tập hợp về Riyad đòi chấm dứt chiến tranh. Ngày mai cũng Ả Rập Xê Út chủ trì một cuộc họp thứ nhì với các nước trong Tổ Chức Hợp Tác Hồi Giáo, bao gồm cả Iran, để bàn về cùng một chủ đề.

Ảnh minh họa: Cuộc họp chuẩn bị cho Thượng Đỉnh Liên Đoàn Ả Rập tại Riyad, thủ đô Ả Rập Xê Út ngày 09/11/2023. AFP - YAZID AL-DUWIHI

Thanh Hà

Theo giới phân tích, các hoạt động ngoại giao dồn dập tại thủ đô Riyad trong hai ngày cuối tuần nhằm xua tan những chỉ trích của một số quốc gia Hồi Giáo về vai trò mờ nhạt của Ả Rập Xê Út, một đồng minh của Hoa Kỳ, từ đầu xung đột đến nay, trong bối cảnh Dải Gaza bị phong tỏa hoàn toàn từ sau đợt tấn công Hamas tiến hành hôm 07/10/2023 trên lãnh thổ Israel.

Thông tín viên RFI trong khu vực, Nicolas Keraudren, tường trình :

« Mọi ánh mắt đang nhìn về phía Ả Rập Xê Út trong hai ngày cuối tuần. Hôm nay vương quốc này tiếp lãnh đạo các nước Ả Rập để thảo luận về chiến tranh đang diễn ra ở Dải Gaza. Theo lời phó tổng thư ký Liên Đoàn Ả Rập, hội nghị lần này cho thấy cách thức các nước thành viên can thiệp trên sân khấu quốc tế để chấm dứt xung đột, đồng thời yểm trợ Palestine và nhân dân Palestine. Đây cũng là dịp để lên án Israel chiếm đóng lãnh thổ Palestine và nói lên trách nhiệm về những tội ác của Israel.

Thế giới Ả Rập lo ngại căng thẳng lan rộng ra trong khu vực. Vào cuối tháng 10, Riyad đã cảnh báo rằng những hành vi vi phạm trắng trợn và không có lý do chính đáng luật pháp quốc tế nhắm vào người dân Palestine, sẽ dẫn tới những hậu quả nghiêm trọng đe dọa ổn định của khu vực.

Ngoài sự kiện hôm nay, ngày mai, Chủ Nhật, Tổ Chức Hợp Tác Hồi Giáo cũng sẽ họp tại Ả Rập Xê Út. Tổng thống Iran, Ebrahim Raissi được dự trù sẽ tham dự sự kiện này và như vậy đây sẽ là chuyến công du Ả Rập Xê Út đầu tiên của ông. Riaydvà Teheran đã tái lập quan hệ ngoại giao hồi tháng 3 vừa qua sau 7 năm gián đoạn ».

Pháp nhắc lại lập trường đòi ngừng bắn vì lý do nhân đạo

Trong một cuộc trả lời phỏng vấn dành cho đài BBC của Anh được phát đi tối 10/11/2023, tổng thống Pháp Emmanuel Macron một lần nữa kêu gọi Israel « ngừng các cuộc oanh kích » gây thương vong cho thường dân ở Dải Gaza. Paris « chia sẻ nỗi đau » của Israel và « quyết tâm bài trừ khủng bố », song thực tế cho thấy là « dân thường, phụ nữ trẻ em người già» là nạn nhân các đợt oanh kích nhắm vào Gaza. « Không có gì biện minh cho những hành vì đó » do vậy Pháp kêu gọi Israel «dừng lại ».

Israel và Hamas giao tranh quanh các bệnh viện trung tâm thành phố Gaza

Lực lượng Israel và tổ chức Hồi Giáo Palestine Hamas tiếp tục giao tranh ác liệt quanh bệnh viện Al-Shifa ở trung tâm thành phố Gaza ngày 11/11/2023. Theo Hamas, một vụ tấn công hôm 10/11 nhắm vào bệnh viện Al-Shifa đã khiến 13 người thiệt mạng. Quân đội Israel khẳng định vụ nổ là do « một quả đạn pháo của các tổ chức bên trong dải Gaza bị bắn hụt ». Tình hình nhân đạo nghiêm trọng đến mức tổ chức Y Tế Thế Giới cảnh báo « cứ 10 phút có một trẻ em bị thiệt mạng ở Gaza ».

Trước cửa bệnh viên Al-Shifa tại Dải Gaza, ngày 10/11/2023. © Khader Al Zanoun / AFP

Thu Hằng

Ngày 11/11, người phát ngôn của bộ Y Tế Gaza cho biết các cuộc phẫu thuật tại bệnh viên Al-Shifa đã bị đình chỉ hoàn toàn do thiếu nhiên liệu. Al-Shifa là bệnh viện lớn nhất ở dải Gaza và là nơi trú ấn của hàng nghìn thường dân. Bộ Y Tế Gaza cũng kêu gọi cộng đồng quốc tế « can thiệp ngay lập tức để ngăn tình trạng các bệnh viện ở Gaza tiếp tục bị nhắm bắn ».

Trước đó trên mạng X, tổ chức Bác Sĩ Không Biên Giới (MSF) nêu bật tình trạng « thảm họa » bên trong bệnh viện do « các cuộc tấn công nhắm vào bệnh viện Al-Shifa đã tăng một cách đáng sợ trong những giờ qua ». Phát biểu trước Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc ngày 10/11, giám đốc tổ chức Y Tế Thế Giới (WHO/OMS) Tedros Adhanom Ghebreyesus cảnh báo rằng hệ thống y tế ở dải Gaza đã « cùng kiệt ». Ông đồng thời nhắc lại yêu cầu « hưu chiến » :

« Một nửa trong tổng số 36 bệnh viện ở dải Gaza không còn hoạt động. Những bệnh viện còn mở cửa chỉ có thể điều trị dưới mức bình thường của họ. Hệ thống y tế hiện cùng kiệt. Không thể diễn tả hết được thực trạng : các hành lang bệnh viện chật cứng người bị thương, người bệnh và người sắp chết, nhà xác ngập thi thể, các ca phẫu thuật không có thuốc mê, hàng chục nghìn người phải trú ẩn trong các bệnh viện. Hơn 10.800 người đã thiệt mạng ở Gaza - 70% trong số đó là phụ nữ và trẻ em. Cứ 10 phút lại có một trẻ em bị giết ở Gaza. Không ai được an toàn ở bất cứ nơi nào ».

Ngày 10/11, Hoa Kỳ bày tỏ quan ngại trước số nạn nhân ở dải Gaza đã lên đến hơn 11.000 người trong một tháng. Phát biểu tại New Delhi bên lề cuộc họp 2+2 với các đồng nhiệm Ấn Độ, ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken cho rằng « đã có nhiều người Palestine bị thiệt mạng, đã có quá nhiều người phải chịu đựng trong những tuần vừa qua ». Theo Reuters, đây là những phát biểu nghiêm khắc nhất từ phía Mỹ kể từ đầu cuộc xung đột cho đến nay.

Từ lâu, phía Israel luôn cáo buộc Hamas sử dụng các bệnh viện để tổ chức tấn công và giấu mạng lưới đường hầm, đồng thời sử dụng thường dân làm lá chắn sống.

Microsoft cáo buộc Nga "bóp méo thông tin" về xung đột Israel-Hamas

Nga bị cáo buộc đổ thêm dầu vào lửa ở Trung Cận Đông bằng chiến dịch « bóp méo thông tin » trong bối cảnh xung đột Israel-Hamas khiến tình hình chính trị trong khu vực thêm căng thẳng. Thông tin được chủ tịch của Microsoft Brad Smith khẳng định ngày 11/11/2023 khi trả lời đài phát thanh Pháp France Inter.

Chủ tịch Microsoft Brad Smith trong một cuộc họp tại điện Elysée, Paris, Pháp, ngày 10/11/2023 nhân Diễn đàn Hòa Bình Paris. AP - Ludovic Marin

Thu Hằng

Ông khẳng định Mircrosoft « trở nên rất giỏi trong việc phát hiện một chiến dịch của Nga, ví dụ khi họ nói với người dân là đừng tiêm vac-xin phòng chống Covid. Hoặc hiện giờ khi chúng ta thấy thông tin sai lệch của Nga ở Trung Đông ». Microsoft cũng như các tập đoàn công nghệ đối thủ luôn cố gắng chống tình trạng tung tin thất thiệt này, đặc biệt là phát triển trí thông minh nhân tạo.

Ông Brad Smith khẳng định « biện pháp đáp trả đầu tiên của Microsoft cũng như các doanh nghiệp khác là tiếp tục nỗ lực để thông tin giả dễ bị phát hiện hơn, bằng cách tạo ra nhiều công cụ công nghệ mới giúp phát hiện những nội dung bị thao túng, chỉnh sửa, thay đổi kể cả bằng cách sử dụng trí thông minh nhân tạo ». Chủ tịch Microsoft khẳng định « có thể tìm ra những chiến dịch bóp méo thông tin khác nhau nhờ sử dụng trí thông minh nhân tạo ».

Ông Brad Smith tham dự Diễn đàn Hòa bình Paris trong hai ngày 10 và 11/11, quy tụ khoảng 20 nguyên thủ và người đứng đầu chính phủ trên thế giới cùng với nhiều quan chức và các nhà lãnh đạo doanh nghiệp, tổ chức quốc tế. Một trong những chủ đề được thảo luận tại Diễn đàn là điều chỉnh về công nghệ và những nội dung trên internet.

Ba Lan: Phe đối lập dân chủ ký kết thỏa thuận liên minh để cầm quyền

Một tháng sau cuộc bầu cử với kết quả theo đó đảng Pháp Luật và Công Lý PiS theo xu hướng cực kỳ bảo thủ bị mất đa số trong Quốc Hội sau 8 năm nắm quyền, phe đối lập Ba Lan ngày hôm qua 10/11/2023 đã nhất trí thành lập liên minh để lãnh đạo đất nước.

Các lãnh đạo đối lập Ba Lan sau khi ký thỏa thuận liên minh thành lập chính phủ ngày 10/11/2023 tại Vacxava (Ba Lan). Đứng giữa là lãnh đạo phe đối lập Donald Tusk, đứng đầu Liên Minh Công Dân KO. © Czarek Sokolowski / AP

Trọng Nghĩa

Một thỏa thuận liên minh đã được ký kết tại Vacxava giữa Liên Minh Công Dân (KO) của ông Donald Tusk, từng là thủ tướng Ba Lan và là chủ tịch Liên Hiệp Châu Âu, đảng Con Đường Thứ Ba (TD) và đảng Cánh Tả Mới. Ba đảng này nắm giữ tổng cộng 248 ghế trong số 460 dân biểu vừa được bầu ra.

Theo ông Donald Tusk, lãnh đạo phong trào đối lập thân Châu Âu đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Quốc Hội mới đây, phe dân chủ đã sẵn sàng để cầm quyền tại Ba Lan trong những năm tới đây.

Theo Martin Chabal, thông tín viên RFI tại Ba Lan, thỏa thuận cầm quyền của phe đối lập là kết quả của một sự nhượng bộ lẫn nhau, với đảng Cánh Tả Mới, theo xu hướng “tiến bộ”, đã phải thỏa hiệp với những người theo chủ nghĩa tự do trong Đảng Con Đường Thứ Ba, và chính những người trong đảng thiên hữu đó cũng phải thỏa hiệp với Liên Minh Công Dân thuộc xu hướng trung hữu vốn có nhiều dân biểu hơn những đảng khác.

Thỏa thuận liên minh thành lập chính phủ mới tại Ba Lan được ký kết đúng một hôm trước ngày Quốc Khánh 11 tháng 11. Nhân ngày lễ này, nhiều nhóm theo chủ nghĩa dân tộc cực hữu, đôi khi gần gũi với các phong trào tân phát xít thường tổ chức tuần hành trên đường phố Ba Lan. Thế nhưng, theo thông tín viên Martin Chabal, với chiến thắng của phong trào gọi là “đối lập dân chủ”, tình hình năm nay sẽ khác đi một chút:

“Cuộc tuần hành của phe dân tộc chủ nghĩa có thể bớt ồn ào hơn trong năm nay. Theo một số hiệp hội chuyên giám sát các nhóm cực hữu nhỏ tại Ba Lan, các mạng xã hội không còn sôi động như những năm trước. Có lẽ cuộc bầu cử vừa qua đã giáng một đòn mạnh vào các cử tri cực hữu. Thất bại trong cuộc bỏ phiếu tháng trước đã gây nên tình trạng hỗn loạn trong một số nhóm chính trị thường tổ chức tuần hành.

Thế nhưng cuộc tuần hành ngày 11 tháng 11 năm nay lại là dấu hiệu phản ánh tình trạng chia rẽ vẫn tồn tại ở Ba Lan. Đảng dân tộc chủ nghĩa bảo thủ PiS, nắm quyền cho đến nay, vẫn dẫn đầu trong cuộc bầu cử mặc dù không giành được đa số trong Quốc Hội trước liên minh của các đảng đối lập.

Ngoài ra, các cuộc tuần hành hôm nay được theo dõi chặt chẽ hơn bởi vì nếu trong những năm gần đây chính phủ mãn nhiệm đã nhắm mắt làm ngơ trước các biểu ngữ kích động hận thù, thì liên minh sắp lên cầm quyền đã khẳng định trong thỏa thuận ký kết hôm qua rằng họ sẽ ưu tiên cho việc đấu tranh chống các lời lẽ thù hận.

Và để thay đổi một chút hình ảnh mà chính những người tổ chức mô tả là “cuộc biểu tình cánh hữu lớn nhất ở châu Âu”, các hiệp hội thân cận với tân chính quyền đã lên kế hoạch tổ chức một cuộc biểu tình đối nghịch ở Vacxava để cố gắng tăng tính chất lễ hội của ngày Quốc Khánh năm nay”.

Vụ án “chiếc xe tử thần”: Hai người Việt bị kết án 10 năm tù tại Paris

Sau 3 năm điều tra và 3 tuần xét xử, tòa tiểu hình Paris ngày 10/11/2023 đã kết án 19 người tham gia vào mạng lưới đưa người di cư trái phép, dẫn đến cái chết của 39 người Việt Nam trong một chiếc xe tải, được phát hiện ở phía đông Luân Đôn vào năm 2019. Hai bị cáo người Việt đã phải lãnh bản án lên đến 10 năm tù giam.

Ảnh tư liệu: Xe container có thi thể 39 di dân ở bên trong, được phát hiện tại Grays, Essex, Anh Quốc, ngày 23/10/2019. REUTERS/Peter Nicholls

Chi Phương

Tòa án đã giữ lại gần như tất cả mức án mà bên công tố đề nghị. Tổng cộng, 19 người đã bị xét xử vì hỗ trợ việc di chuyển hoặc cư trú bất hợp pháp của 7 người Việt Nam trong số 39 nạn nhân trong chiếc xe tải đã quá cảnh qua Pháp để đến Vương Quốc Anh.

Tòa cũng nêu ra các tội danh như tội phạm có tổ chức, thậm chí là ngộ sát, mà trong đó, có 4 người Việt Nam đã phải nhận mức án từ 9 đến 10 năm tù và cấm vĩnh viễn vào Pháp. Chánh án Carole Bochter cho rằng sự tham gia của 4 người Việt Nam từ 31 đến 58 tuổi này “vượt xa sự giúp đỡ đơn thuần cho đồng bào” theo như lập luận bào chữa.

Các bị cáo khác gồm các tài xế taxi, chủ nhà trọ cũng phải nhận các bản án từ 6 tháng đến ba năm tù, một số được hưởng án treo hoặc bị giám sát điện tử và phải nộp các khoản tiền phạt từ 3000 đến 10.000 euro.

Kết thúc phiên tòa, các luật sư của bên dân sự nguyên cáo hài lòng với quyết định của tòa án, đã nêu bật tính nguy hiểm của mạng lưới phi pháp này. Luật sư của bị cáo Tony, người phải lãnh án 10 năm tù, đánh giá quyết định của tòa quá nghiêm khắc và cho biết thân chủ của ông sẽ kháng cáo.