Gs Ngô Vĩnh Long : Mỹ sẽ không lùi trên vấn đề tự do ở Biển Đông - RFI

Ngoại trưởng Mỹ John Kerry tại Diễn đàn An ninh Khu vực ASEAN (ARF) ở Kuala Lumpur, ngày 06/08/2015.REUTERS/Olivia Harris

Nhân Hội nghị Ngoại trưởng khối ASEAN bế mạc ngày 06/08/2015 tại Kuala Lumpur, khẩu chiến công khai Mỹ-Trung trên vấn đề Bắc Kinh đắp đảo, xây đồn trên các rạn san hô ở quần đảo Trường Sa đang tranh chấp với các láng giềng đã được hầu hết các nhà quan sát xem là một trong những điểm đáng chú ý nhất.

Ngay trên diễn đàn cuộc họp các Ngoại trưởng thuộc khối Thượng đỉnh Đông Á EAS, Ngoại trưởng Mỹ John Kerry đã có những phát biểu được cho là cứng rắn hiếm thấy trên vấn đề Biển Đông và không ngại chỉ trích các hành động của Bắc Kinh ngay trước mặt đồng nhiệm Trung Quốc Vương Nghị, cùng các lãnh đạo ngoại giao của 16 nước khác.

Trong diễn văn của mình, Ngoại trưởng Mỹ đã gọi đích danh Ngoại trưởng Trung Quốc khi nhắc lại sự quan ngại của Hoa Kỳ về vấn đề Biển Đông :

“Với tất cả sự tôn trọng đối với người bạn cũng như đồng nghiệp của tôi là Ngoại trưởng Vương Nghị, Hoa Kỳ và nhiều nước khác đã bày tỏ với Trung Quốc thái độ quan ngại trước tốc độ và quy mô công việc cải tạo đất của Trung Quốc. Và việc xây dựng cơ sở cho các mục đích quân sự chỉ làm gia tăng căng thẳng và nguy cơ quân sự hóa đến từ các nước tranh chấp khác, gây ra mất ổn định”.

Đối với Ngoại trưởng Mỹ, tự do hàng hải là một trong những trụ cột quan trọng của luật biển quốc tế. Dù không nêu tên Trung Quốc, nhưng ông Kerry đã ám chỉ một số hành động cản trở tự do của Bắc Kinh khi ông xác định rằng : “Mặc dù đã có lời đảm bảo rằng những quyền tự do sẽ được tôn trọng, trong những tháng gần đây, chúng ta đã thấy những cảnh báo được phát ra và những mưu toan hạn chế (quyền tự do lưu thông)”.

Và ông Kerry đã nói thẳng : “Xin cho tôi được nói rõ : Hoa Kỳ sẽ không chấp nhận các hạn chế về tự do hàng hải và hàng không, hoặc hạn chế việc sử dụng biển một cách hợp pháp”.

Trả lời phỏng vấn của RFI, giáo sư Ngô Vĩnh Long, chuyên gia về Trung Quốc và Biển Đông tại Đại Học Maine đã phân tích thêm về thái độ cứng rắn của Mỹ về Biển Đông. Đối với Giáo sư Long, Trung Quốc đã rất sai lầm khi đẩy mạnh các hành động quyết đoán tại Biển Đông vì Mỹ sẽ không thể nhượng bộ sau những tuyên bố cứng rắn như tại Kuala Lumpur.