Mỹ và Iran bắt đầu đàm phán tại Thụy Sĩ, bốn ngày sau khi thỏa thuận khung được ký kết - Phó tổng thống Mỹ, JD Vance, và chủ tịch Quốc Hội Iran, Mohammad Bagher Ghalibaf, đã đến Thụy Sĩ. Kể từ hôm nay, 21/06/2026, hai đoàn đàm phán Mỹ và Iran bắt đầu cuộc đàm phán tìm một thỏa thuận hòa bình với trung gian Pakistan, bốn ngày sau khi thỏa thuận khung được nguyên thủ hai nước phê chuẩn.Các thương lượng được tiến hành tại một khách sạn ở khu nghỉ dưỡng Bürgenstock, bên bờ hồ Lucerne, miền trung Thụy Sĩ.
<!>
Vòng đầu tiên của cuộc đàm phán sẽ diễn ra « trong vài ngày », theo phó tổng thống Mỹ. Cuộc đàm phán lẽ ra phải bắt đầu từ ngày thứ Sáu, 19/06, nhưng đã bị dời lại do chiến sự tiếp diễn giữa Israel và lực lượng Hezbollah Liban.
Hôm qua, Iran thông báo đóng cửa trở lại eo biển Hormuz để phản đối với việc Israel tiếp tục oanh kích Liban, vi phạm thỏa thuận khung, chấm dứt xung đột trên mọi mặt trận đã được Washington ký kết.
Về nguyên tắc, ngừng bắn tại Liban là điều kiện tiên quyết cho việc mở ra cuộc đàm phán, dự kiến kéo dài 60 ngày, và có thể được triển hạn. Trước khi lên đường đi Thụy Sĩ hôm qua, trong cuộc trả lời báo giới, phó tổng thống Mỹ bày tỏ hy vọng là « nếu mọi việc diễn biến tích cực, có thể có những tiến triển trong hồ sơ hạt nhân cũng như ngừng bắn tại Liban ». Phó tổng thống Vance cũng thừa nhận là đạt được ngừng bắn lâu dài giữa Israel và Hezbollah là điều không dễ dàng.
Xung đột Israel – Hezbollah, trở ngại số một
Chiến sự tại miền nam Liban giữa Israel và lực lượng Hezbollah tiếp tục là trở ngại số một đối với các thương lượng giữa Mỹ và Iran. Iran Thông tín viên Siavosh Ghazi tường trình từ Teheran :
« Trên thực tế, đúng như dự đoán, Iran đã quyết định đóng cửa eo biển Hormuz để ngăn chặn các cuộc tấn công của Israel vào Liban. Teheran hiện cũng đang yêu cầu Israel rút quân khỏi miền nam Liban. Thỏa thuận khung, được ký kết giữa tổng thống Trump và tổng thống Pezechkian, phải được thực hiện đầy đủ, nếu không sẽ không có thỏa thuận nào cả.
Phái đoàn được cử đến Thụy Sĩ để đàm phán với Hoa Kỳ do chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf, một ngôi sao đang lên trong chính trường Iran, dẫn đầu. Đối đầu với họ là phó tổng thống Mỹ, các cuộc thảo luận như vậy sẽ diễn ra ở cấp bậc rất cao.
Tuy nhiên, trước mắt, Iran muốn giải quyết vấn đề Liban, ngừng các cuộc tấn công và Israel rút quân. Các vấn đề khác, bao gồm việc giải tỏa tài sản bị đóng băng của Iran, sẽ được thảo luận sau. Thống đốc Ngân hàng Trung ương Iran cũng đang ở Thụy Sĩ cùng với trưởng đoàn Mohammad Bagher Ghalibaf.
Không có chuyện Hoa Kỳ nắm giữ tiền của Iran, và chỉ giải phóng dần dần theo từng trường hợp cụ thể, giống như với Irak. Iran muốn nắm toàn quyền kiểm soát các khoản tiền này, và sau đó sẽ thảo luận tiếp về vấn đề hạt nhân, cũng như việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt của Mỹ và quốc tế. »
Israel và Hezbollah thông báo lệnh ngừng bắn mới sau một ngày giao tranh đẫm máu
Ngày 20/06/2026, quân đội Israel được lệnh ngừng các cuộc giao tranh với lực lượng Hezbollah, thân Iran, ở miền nam Liban, nhưng vẫn duy trì hoạt động « phòng thủ ». Đây là lệnh ngừng bắn thứ 6 giữa Nhà nước Do Thái và lực lượng Hồi Giáo Liban, được Iran hậu thuẫn, kể từ khi Washington và Teheran thông báo đình chiến. Bộ Y Tế Liban cho biết có 7 người thiệt mạng tại miền đông và ở vùng Tyr miền nam Liban do các trận oanh kích của Israel trước khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực.
Thông tín viên Michel Paul tại Jérusalem cho biết phản ứng của Israel :
« ‘Ngừng bắn’, chỉ thị mới nhất được thủ tướng Benjamin Netanyahu ban hành là lệnh ngừng bắn thứ sáu liên quan đến Liban. Quyết định được đưa ra do áp lực trực tiếp từ Nhà Trắng.
Giống như những lệnh ngừng bắn trước đó, thỏa thuận này rất mong manh. Quân đội Israel cho biết Hezbollah đã bắn hơn 50 rocket vào lực lượng của họ hôm thứ Bảy (20/06). Một người phát ngôn quân đội Nhà nước Do Thái lên án « những vi phạm liên tục » và xác nhận 5 binh sĩ Israel thiệt mạng trong 48 giờ. Quân đội cho biết tiếp tục duy trì các vị trí đóng quân ở khu vực an ninh ở miền nam Liban, đặc biệt là khu vực Tebnit, nhằm phá hủy một mạng lưới đường hầm khổng lồ, được cho là cứ điểm thực sự của đơn vị Badr thuộc Hezbollah.
Trong khi một quan chức Israel cảnh báo 'nếu Hezbollah vi phạm thỏa thuận ngừng bắn, chúng tôi sẽ đáp trả mạnh mẽ', mối lo ngại lại đang hướng sang vùng Vịnh. Teheran đe dọa sẽ có thêm các biện pháp khác. Tại Israel, một lần nữa, lo ngại về khả năng tên lửa đạn đạo được phóng từ Iran đang được nghiên cứu rất nghiêm túc ».
Quan hệ Israel - Mỹ: Lợi ích quân sự vượt lên trên các bất đồng chính trị về Iran
Tổng thống Mỹ Donald Trump gọi ông Netanyahu là « thủ tướng mang phong cách chiến binh » và khẳng định quan hệ « tốt đẹp » với Israel bất chấp căng thẳng liên quan đến Iran, theo trang tin The Times of Israel hôm 21/06. Trên thực tế, thủ tướng Israel đã bị gạt ra bên lề thỏa thuận Mỹ - Iran. Quan hệ giữa hai nhà lãnh đạo những ngày gần đây không còn được suôn sẻ vì hồ sơ Trung Đông.
Tuy nhiên, khó có thể hình dung là giữa 2 đồng minh này hoàn toàn không còn sự đồng điệu. Những lợi ích quân sự chung của Mỹ và Israel vẫn rất quan trọng, cho dù công luận đã cảm nhận được những thay đổi về lập trường chiến lược, được làm rõ nét hơn qua cuộc chiến tại Trung Đông. Hoa Kỳ cũng vẫn là đối tác số một của Israel trong lĩnh vực quốc phòng.
Từ Jerusalem, thông tín viên Frédérique Misslin gửi về bài tường trình :
« Các khoản tài trợ mà Mỹ dành cho Israel là rất lớn : 3,2 tỷ euro mỗi năm. Nguồn tài chính hỗ trợ cho hệ thống phòng thủ chống tên lửa cũng rất lớn. Sau cuộc tấn công khủng bố ngày 07/10, Israel còn nhận được từ Washington một khoản tài trợ bổ sung đặc biệt. Hiện nay, toàn bộ các khoản tài trợ này chiếm khoảng 8% ngân sách quốc phòng của Israel.
Sự lệ thuộc này của Israel làm dấy lên nhiều câu hỏi. Cách nay 6 tháng, thủ tướng Benjamin Netanyahu đã gây chấn động khi tuyên bố trong một cuộc trả lời phỏng vấn báo The Economist rằng ông muốn từng bước giảm sự lệ thuộc nói trên. Thủ tướng Israel muốn đa dạng hóa các nguồn cung cấp và phát triển ngành công nghiệp quốc phòng trong nước.
Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh tại Mỹ ngày càng có nhiều người lên án sự hỗ trợ của Washington dành cho Israel, bởi vì các loại vũ khí của Mỹ được sử dụng tại Gaza, vùng Cisjordanie mà Israel đang chiếm đóng và tại Liban. Thỏa thuận hiện hành giữa Israel và Hoa Kỳ sẽ hết hiệu lực sau 2 năm nữa.
Một mối liên kết khác giữa hai đồng minh Mỹ và Israel là nguyên tắc duy trì ưu thế quân sự vượt trội về chất lượng. Washington cho rằng Israel phải luôn đi trước các nước láng giềng một bước dài về trang bị quân sự ».
Israel và lực lượng Hezbollah thân Iran đạt thỏa thuận ngừng bắn tại Liban
Liban là một phần trong thỏa thuận khung giữa Hoa Kỳ và Iran chấm dứt chiến tranh Trung Đông. Chiều 19/06/2026, một quan chức Mỹ thông báo Israel và lực lượng Hồi Giáo Hezbollah thân Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn tại Liban. Quyết định có hiệu lực « ngay lập tức ». Đây là lần thứ 5, một lệnh ngừng bắn tại Liban được loan báo nhưng trên thực địa giao tranh vẫn tiếp diễn. Chính quyền Liban cho biết 5 quân nhân tử vong sáng nay, 20/06.
Thông tín viên RFI Michel Paul tại Jerusalem nói đến một lệnh ngừng bắn rất mong manh và Israel rất bất mãn do phải chấp thuận dưới sức ép của Hoa Kỳ.
« Dù sao đi chăng nữa thì lệnh ngừng bắn lần này cũng mở ra trong bối cảnh phức tạp. Hiện tại, Israel giữ nguyên lập trường khi tuyên bố nếu bị Hezbollah tấn công thì họ sẽ đáp trả. Đối với chính phủ Israel, lệnh ngừng bắn này không là một lựa chọn tự nguyện mà là do bị Washington áp đặt. Chính Donald Trump đã yêu cầu các bên ngừng bắn.
Trên thực địa, quân đội Israel vẫn giữ lập trường cứng rắn. Thủ tướng Benjamin Netanyahu trên mạng xã hội cá nhân chiều qua (19/06) vẫn khẳng định đã tiến hành các đợt oanh kích nhắm vào cơ sở hạ tầng của Hezbollah. Hơn 150 mục tiêu bị nhắm tới trong vòng 24 giờ.
Đại sứ Israel tại Mỹ Yechiel Leiter đã lên tiếng về lệnh ngừng bắn được thông báo. Ông cho rằng mục tiêu của Israel rất rõ ràng : Đó là "xóa bỏ hoàn toàn khả năng quân sự của Hezbollah, lực lượng ủy nhiệm của Iran". Nhà ngoại giao này cho biết thêm : Israel sẽ vẫn hiện diện trong khu vực an toàn ở miền nam Liban cho đến khi hoàn thành niệm vụ.
Israel và Liban dự trù họp lại tại Washington vào Thứ Ba 23/06, khởi động một vòng đàm phán mới. Trước mắt, lệnh ngừng bắn được thông báo hôm qua như thể chỉ là một giai đoạn tạm lắng rất mong manh ».
Bất chấp thỏa thuận ngừng bắn, Israel-Hezbollah vẫn oanh kích nhau
Ngay chiều qua, tổng thống Liban trong cuộc điện đàm với ngoại trưởng Mỹ, Marco Rubio đã nhấn mạnh « môt thỏa thuận ngừng bắn toàn diện » với Israel là « nền tảng cơ bản » tiền đề cho mọi đàm phán vào đầu tuần tới tại Washington giữa Israel và Liban.
Báo chí Liban đưa tin sáng nay 20/06, quân đội Israel đã tiến hành một đợt oanh kích nhắm vào miền Nam Liban, ít nhất 5 người thiệt mạng. Israel cũng xác nhận đã tấn công trả đũa lực lượng Hồi giáo thân Iran, Hezbollah đã phóng hơn 50 tên lửa về phía lãnh thổ của Israel.
Các diễn biến nói trên đe dọa trực tiếp đến thỏa thuận khung giữa Mỹ và Iran chấm dứt chiến tranh Trung Đông được ký ngày 17/06.
Đặc sứ Mỹ đến Thụy Sĩ đàm phán về thỏa thuận với Iran
Để tiếp tục đàm phán về thỏa thuận giữa Washington với Teheran, đặc sứ của tổng thống Trump, ông Steve Witkoff, sáng nay đã lên đường sang Thụy Sĩ. Chuyến đi diễn ra sau thông báo dời lại đàm phán trực tiếp giữa phái đoàn Iran và Hoa Kỳ, được dự trừ hôm 19/06.
Trang thông tin Axios của Mỹ trích dẫn một quan chức xin được dấu tên cho biết con rể của tổng thống Trump, Jared Kushner sẽ tham dự các cuộc đàm phán. Nhưng chưa thể xác định phái đoàn Mỹ có trực tiếp đối thoại với các quan chức Iran hay không. Hiện tại, vẫn chưa có ngày giờ và thông tin cụ thể về một cuộc họp khác giữa Mỹ và Iran sau khi phó tổng thống Hoa Kỳ hủy chuyến đi Thụy Sĩ.
Cũng trong nỗ lực hòa giải giữa Mỹ và Iran, hôm nay, bộ trưởng Nội Vụ Pakistan Mohsin Naqvi bay sang Iran, hội kiến với đồng cấp Eskandar Momeni và ngoại trưởng Abbas Aragchi. Rất có thể là đề bàn thảo về những bước tiếp theo trong giai đoạn 60 ngày đàm phán về hạt nhân và tên lửa đạn đạo của Iran. Đến ngày 21/06, ngoại trưởng 4 nước trung gian Pakistan, Ai Cập, Qatar và Thổ Nhĩ Kỳ sẽ họp tại Ai Cập.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét