<!>
Các thị trường khu vực Châu Á - Thái Bình Dương dự kiến sẽ mở cửa trong sắc xanh vào thứ Ba khi nhà đầu tư đón nhận những tín hiệu tích cực từ các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran. Chỉ số Nikkei 225 của Nhật Bản được dự báo sẽ tăng điểm; cụ thể, hợp đồng tương lai tại Chicago giao dịch ở mức 73,020 và hợp đồng tương lai tại Osaka giao dịch ở mức 73,090, so với mức đóng cửa trước đó của chỉ số là 72,353,96 điểm.
Hợp đồng tương lai chỉ số Hang Seng của Hồng Kông giao dịch ở mức 23.830 điểm, cao hơn mức đóng cửa gần nhất của chỉ số này là 23.768,52 điểm.
Tại Úc, hợp đồng tương lai giao dịch ở mức 8.831 điểm, so với mức đóng cửa trước đó của chỉ số S&P/ASX 200 là 8,816,10 điểm.
Nhà đầu tư đã bán ra nhóm cổ phiếu "Magnificent Seven" (7 "ông lớn" công nghệ hàng đầu) trong phiên thứ Hai; trong đó, Amazon giảm gần 5% và Meta Platforms giảm 2%. Cổ phiếu Alphabet giảm 5% – ghi nhận mức giảm trong ngày tồi tệ nhất trong hơn một năm qua – do lo ngại về tình trạng "chảy máu chất xám" gia tăng sau khi hai nhà nghiên cứu trí tuệ nhân tạo (AI) cấp cao rời công ty để sang làm việc cho các đối thủ cạnh tranh.
SpaceX – công ty sản xuất tên lửa của tỷ phú Elon Musk – đã giảm 16% và ghi nhận phiên giảm điểm thứ ba liên tiếp. “Bất cứ điều gì liên quan đến AI và công nghệ vẫn là tâm điểm chú ý của các nhà giao dịch cá nhân. Chỉ là họ không còn giao dịch tích cực ở các mã cổ phiếu riêng lẻ như trước đây nữa,” bà Liz Ann Sonders, Giám đốc chiến lược đầu tư tại Charles Schwab, chia sẻ trong chương trình “Closing Bell” của đài CNBC vào chiều thứ Hai. “Vấn đề không phải là họ thiếu quan tâm đến lĩnh vực công nghệ hay AI nói chung, mà nằm ở các công cụ đầu tư được lựa chọn. Tôi cho rằng họ đang chuyển hướng tập trung nhiều hơn vào các quỹ ETF thay vì giao dịch các cổ phiếu riêng lẻ.”
Bà Sonders nói thêm rằng kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp vẫn tiếp tục là yếu tố hỗ trợ nền tảng quan trọng nhất cho thị trường cổ phiếu vào thời điểm hiện tại.
Cũng trong ngày thứ Hai, giá dầu đã giảm sau khi các bên trung gian là Qatar và Pakistan đưa ra tuyên bố chung, cho biết Mỹ và Iran đã đạt được tiến triển trong các cuộc đàm phán tại Thụy Sĩ nhằm đi đến một thỏa thuận cuối cùng trong vòng 60 ngày. Thỏa thuận này bao gồm việc thành lập một ủy ban và chấm dứt các hoạt động quân sự tại Lebanon. Sau đó, Bộ Tài chính Mỹ đã cấp phép bán dầu của Iran cho đến hết tháng 8, khiến giá dầu duy trì ở mức thấp nhất trong phiên giao dịch.
Carnival và Korn Ferry sẽ công bố báo cáo thu nhập trước giờ mở cửa phiên giao dịch ngày thứ Ba. Các nhà giao dịch cũng sẽ theo dõi số liệu sơ bộ về chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI) lĩnh vực sản xuất và dịch vụ của S&P Global trong tháng 6.
Live:%20S&P%20500%20futures%20are%20little%20changed%20after%20tech%20sell-off%20drags%20down%20broad%20market%20index
Blog: Tại sao Trump không lật đổ chính quyền Iran?
Việc Mỹ và Iran ký kết thỏa thuận hòa bình (chính xác hơn là một bản ghi nhớ ghi nhớ – MOU) đã khiến trên mạng xã hội nhiều người ủng hộ ông Trump cảm thấy khó chấp nhận. Một luồng quan điểm cho rằng chính quyền Iran từng tàn sát biết bao người dân, việc không lật đổ nó mà lại đi hòa đàm thì chẳng khác nào một sự công nhận biến tướng cho chế độ độc tài và khát máu này. Số khác lại nhắc lại việc trước khi cuộc chiến Mỹ – Iran nổ ra, ông Trump từng công khai kêu gọi người dân Iran rằng “viện trợ đang trên đường đến”, nhưng kết quả cuối cùng lại là ngồi vào bàn đàm phán với một chính quyền độc tài; sự chênh lệch giữa lời nói và hành động này là điều họ không thể thỏa hiệp.
Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu tại một sự kiện tranh cử và chính sách kinh tế ở bang New York ngày 22/5/2026. (Nguồn: Samira Bouaou/ The Epoch Times)
Theo tôi, việc ông Trump chọn hòa đàm ở thời điểm hiện tại thay vì tiếp tục dùng biện pháp chiến tranh để lật đổ chính quyền Iran xuất phát từ một vài lý do sau:
Thứ nhất, những nỗ lực nhằm lật đổ chính quyền này thực tế đã được thử nghiệm. Tuy nhiên, thực tế chứng minh lực lượng phản kháng trong nội bộ người dân Iran không đủ sức để đối đầu với các lực lượng vũ trang như Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC). Nếu muốn lật đổ hoàn toàn chính quyền Iran, Lục quân Mỹ bắt buộc phải tiến quân vào sâu trong lãnh thổ nước này. Thế nhưng, các cuộc thăm dò dư luận tại Mỹ cho thấy, đại đa số người dân đều không muốn quân đội sa lầy quá sâu vào một cuộc chiến trên bộ tại Iran.
Thứ hai, cục diện chính trị sau khi lật đổ chính quyền Iran là một ẩn số cực kỳ mờ mịt. Nơi đây rất có thể sẽ biến thành chiến trường tranh giành quyền lực giữa các phe phái, dẫn đến một kịch bản hỗn loạn tương tự như Iraq hay Libya, khiến cuộc sống của người dân Iran càng thêm điêu đứng và gian khổ.
Thứ ba, tôi cảm nhận được trong tính cách của Trump có một sự nhân từ và trắc ẩn. Ông không giống như những nhà lãnh đạo trẻ tuổi – những người thường bất chấp hậu quả để lật đổ một chính phủ độc tài chỉ nhằm theo đuổi một thứ “công lý hình thức”. Ông Trump luôn cân nhắc kỹ lưỡng về cái giá phải trả: thương vong của người dân bản địa, sinh mạng của binh sĩ Mỹ, cũng như những tác động dây chuyền đến kinh tế thế giới và quốc kế dân sinh… Liệu làm vậy có đáng hay không, và liệu có một phương án thay thế nào tối ưu hơn?
Cách ông xử lý vấn đề Venezuela trước đây từng khiến tất cả mọi người phải kinh ngạc. Sau khi cựu Tổng thống Maduro bị bắt giữ, ông không hề lật đổ chính phủ nước này mà lại chọn hợp tác với Phó Tổng thống Delcy Rodríguez để từng bước giúp Venezuela chuyển dịch. Cho đến nay, tiến trình này được đánh giá là khá thành công: Venezuela đã thay đổi hình ảnh quốc tế, không còn đứng chung hàng ngũ với Iran hay Cuba, cải thiện quan hệ với Mỹ, thu hút dòng vốn đầu tư từ các tập đoàn lớn phương Tây, và tổ chức các cuộc đối thoại với đại diện phe đối lập về “lộ trình đối thoại chuyển dịch dân chủ”. Đời sống của người dân cũng được cải thiện phần nào, tình trạng xếp hàng dài tại các trạm xăng đã biến mất, sản lượng và kim ngạch xuất khẩu dầu mỏ đang tăng trưởng ổn định. Dù con đường phục hưng kinh tế và cải cách thể chế chính trị vẫn còn muôn vàn khó khăn, nhưng định hướng chung đang tiến về phía dân chủ và tự do. Đặc biệt là gần đây, Venezuela đã phối hợp với Mỹ ‘chặt đầu’ tên Guerrero – thủ lĩnh của băng đảng khét tiếng “Tàu lửa Aragua” (Tren de Aragua), loại bỏ một hòn đá tảng ngáng đường tiến trình dân chủ của nước này.
Vì vậy, trong bối cảnh các đòn tấn công quân sự đối với Iran không đủ để lật đổ chính quyền thần quyền, việc lựa chọn đàm phán với chính quyền hiện tại, đồng thời áp dụng chính sách “răn đe quân sự kết hợp với khuyến khích lợi ích kinh tế”, từng bước dẫn dắt Iran từ bỏ đối đầu và tập trung phát triển kinh tế, cải thiện đời sống nhân dân, có thể là lựa chọn tốt nhất.
Bởi nhìn từ kinh nghiệm của Venezuela, khi nhà lãnh đạo diều hâu độc tài và cứng rắn nhất (Maduro) bị loại bỏ, người kế nhiệm của ông ta có thể sẽ cởi mở hơn trong việc giải quyết vấn đề bằng con đường hòa bình. Sau khi ông Maduro bị bắt, người kế nhiệm Rodríguez đã thể hiện sự linh hoạt rất lớn. Tương tự, sau khi Giáo chủ Khamenei của Iran cùng những thủ lĩnh cứng rắn của Lực lượng Vệ binh Cách mạng bị tiêu diệt tận gốc (bị trảm thủ), quyền chủ đạo chính phủ hiện tại có khả năng sẽ dần dịch chuyển sang tay các nhà lãnh đạo thuộc phe thực tế, đơn cử như Tổng thống Pezeshkian và Chủ tịch Quốc hội Ghalibaf.
Sau khi ký thỏa thuận hòa bình với Tổng thống Iran, ông Trump đã nhiều lần ẩn ý rằng Iran hiện đã có một nhà lãnh đạo mới, và vị “lãnh đạo đạt được bản ghi nhớ với Mỹ” này rất dễ hợp tác. Tiếp đó, vào ngày 18/6, Chủ tịch Quốc hội Iran Ghalibaf cũng công khai phát biểu: “Iran phải vượt qua đối đầu và tập trung vào phát triển kinh tế. Chúng ta phải giải phóng người dân khỏi những áp lực kinh tế và xây dựng đất nước”. Những phát ngôn kiểu này là điều mà phe cứng rắn tuyệt đối không thể chấp nhận được vào thời điểm 4 tháng trước. Khi đó, Lực lượng Vệ binh Cách mạng từng rêu rao đòi bắt giữ Bộ trưởng Ngoại giao, Tổng thống và Chủ tịch Quốc hội thuộc phe thực tế, kết án tội phản quốc và xử bắn.
Vậy thái độ hiện tại của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran là gì? Phó Tổng thống Mỹ JD Vance gần đây tiết lộ rằng ban lãnh đạo của lực lượng này đã bí mật bắn tín hiệu tới Mỹ: “Trước đây chúng tôi có thể có một số sự thù địch, có thể có một số sự ngờ vực, nhưng chúng tôi nhận ra rằng trong 47 năm qua, cách chúng tôi làm ăn với Mỹ là một sai lầm. Hãy để chúng tôi thử lại từ đầu!”…
Một tuyên bố như vậy là điều không thể tưởng tượng nổi vào 4 tháng trước. Bởi lẽ, bộ sậu lãnh đạo của Lực lượng Vệ binh Cách mạng hiện tại không còn là những người của 4 tháng trước nữa – không còn sót lại một ai, và thậm chí đã được thay máu đến mấy vòng. Nhóm lãnh đạo mới này rõ ràng lý tính hơn, không còn cực đoan và điên cuồng như những người tiền nhiệm. Đồng thời, vì họ không gánh trên mình quá nhiều nợ máu, nên ngay cả khi lựa chọn thỏa hiệp, họ cũng không quá lo sợ bị thanh trừng; điều họ phải lo lắng lúc này là bản thân đừng quá khích, nếu không có thể “ghế còn chưa nóng” đã bị Mỹ ‘chặt đầu’.
Đồng thời, nếu Iran thực hiện đúng cam kết của mình, chẳng hạn như từ bỏ chương trình hạt nhân, Mỹ có thể từng bước giải băng các tài sản hải ngoại của Iran và dỡ bỏ các lệnh trừng phạt. Bằng cách này, họ có thể nhìn thấy một tương lai tươi sáng và có động lực để thay đổi. Nếu kế hoạch này thành công, tầm ảnh hưởng của phe thực tế sẽ gia tăng, trận doanh của phe diều hâu sẽ dần lung lay, và việc thay đổi Iran từ bên trong sẽ trở thành điều khả thi.
Tất nhiên, Iran trước đây luôn có tiền lệ lừa dối cộng đồng quốc tế, một mặt đưa ra cam kết, mặt khác lại lén lút phát triển vũ khí hạt nhân. Nhưng cục diện bây giờ đã khác trước. Các cựu Tổng thống Mỹ trước đây về cơ bản đều thực hiện chính sách xoa dịu (nhượng bộ), không muốn trở mặt với Iran, nên dù biết cũng nhắm mắt làm ngơ, “được chăng hay chớ” và để lại hiểm họa cho nhiệm kỳ tiếp theo – đó chính là nguyên nhân dẫn đến cuộc chiến Mỹ – Iran lần này. Hiện tại, chính quyền Trump đã trải qua một cuộc chiến thực sự, họ thừa hiểu hậu quả tai hại của chính sách xoa dịu, vì vậy họ sẽ nghiêm túc thực hiện việc giám sát và thanh tra; chỉ cần phát hiện vi phạm hợp đồng là có thể khai hỏa bất cứ lúc nào. Hơn nữa, tại Hội nghị G7 vừa kết thúc, ông Trump cũng tuyên bố rằng Lực lượng Không gian Mỹ đang giám sát các cơ sở hạt nhân của Iran vô cùng chặt chẽ, thậm chí có thể nhìn rõ bảng tên của những người ra vào. Mức độ giám sát này là chưa từng có trong lịch sử.
Dưới chính sách “Cây gậy và cà rốt” này, việc trao cho ban lãnh đạo hiện tại của Iran một cơ hội để làm lại từ đầu có lẽ là lựa chọn thực tế và tốt nhất đối với người dân Iran, đối với nước Mỹ, đối với các quốc gia lân cận và đối với toàn thế giới ở thời điểm hiện tại. Đây là một phương án hoàn toàn đáng để thử nghiệm.Ông Trump: Nếu Iran không tuân thủ thỏa thuận, sẽ áp dụng biện pháp cần thiết
Sử Khả Giám/ Epoch Times
(Bài viết chỉ thể hiện quan điểm cá nhân của tác giả.)
Ông Trump: Nếu Iran không tuân thủ thỏa thuận, sẽ áp dụng biện pháp cần thiết
Hôm thứ Hai (22/6), Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố tại Nhà Trắng rằng: “Nếu Iran không thực hiện thỏa thuận, hoặc họ có hành vi sai lệch, tôi sẽ áp dụng các biện pháp cần thiết”
.
Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Nguồn: Fanpage Nhà Trắng)
Ông nói thêm: “Miễn là Iran tôn trọng chúng tôi, sẽ không có bất kỳ vấn đề nào”. Tổng thống bổ sung rằng các biện pháp cần thiết có thể bao gồm việc quân đội Mỹ nối lại các hoạt động tấn công quân sự nhằm vào Iran.
Ông Trump cho biết, dù các chiến dịch quân sự kéo dài có thể gây ra hậu quả kinh tế nghiêm trọng, bao gồm nguy cơ suy thoái kinh tế toàn cầu, nhưng việc ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân vẫn quan trọng hơn.
Phát biểu trước báo giới tại Phòng Bầu dục, ông cho biết toàn bộ số tiền bị đóng băng của Iran sau khi được giải phóng sẽ được dùng để mua thực phẩm từ Mỹ. Ông nói: “Tất cả số tiền đó sẽ quay trở lại dưới hình thức mua lương thực mà họ đang rất cần. Họ có 91 triệu dân nhưng không thể tự nuôi sống mình”.
Ông Trump cũng nói rằng các khoản tiền được giải phóng này cũng sẽ hỗ trợ nông dân Mỹ.
Tuy nhiên, theo hãng thông tấn Tasnim, thống đốc Ngân hàng Trung ương Iran cho biết theo thỏa thuận hiện tại, Iran không có nghĩa vụ phải mua các sản phẩm đầu vào nông nghiệp từ Mỹ.
Ông Vance: Cuộc gặp tại Thụy Sĩ hiệu quả nhưng chỉ tin hành động
Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance cho rằng các cuộc đàm phán với Iran tại Thụy Sĩ “rất hiệu quả”, nhưng nhấn mạnh Mỹ chỉ tin vào hành động thực tế của Iran chứ không phải lời nói.
Ông nói: “Chúng tôi đã thiết lập các cơ chế liên quan để đảm bảo rằng eo biển Hormuz không chỉ được mở mà sẽ luôn luôn được duy trì mở”.
Hai bên đều cho biết đã thiết lập “cơ chế giảm leo thang xung đột” vào chiều Chủ nhật theo giờ Thụy Sĩ.
“Chúng tôi đang tiến triển tốt trong việc xây dựng cơ chế giảm leo thang,” ông nói. “Điều đó thực chất có nghĩa là khi có sự việc xảy ra, hai bên có thể thực sự đối thoại với nhau.”
Ông cũng nhấn mạnh rằng Iran đã cho phép đưa vũ khí và các thanh sát viên vào nước này, đây là “lần đầu tiên trong nhiều năm”.
Tuy nhiên, ông cảnh báo: “Lời nói của bất kỳ ai cũng không thể tin hoàn toàn — phải dựa vào hành động thực tế. Việc cho phép thanh sát viên vào là rất quan trọng, nhưng chúng ta cần xem họ thực sự được phép làm gì khi đã vào trong. Đây sẽ luôn là một phần của đàm phán”.
Ông nói thêm: “Quan điểm của tôi là tin vào hành động. Tổng thống yêu cầu chúng tôi xác minh những gì họ đang làm, thay vì chỉ tập trung vào những gì họ nói”.
Iran đồng ý thiết lập đường dây nóng eo biển Hormuz
Iran đã đồng ý thiết lập một “đường dây nóng” tại eo biển Hormuz nhằm “ngăn chặn và giải quyết”mọi hiểu lầm có thể xảy ra với Mỹ hoặc các quốc gia khác.
Trưởng đoàn đàm phán Iran Mohammad Bagher Ghalibaf hôm thứ Hai cho biết Iran và Mỹ đã “đạt được thỏa thuận về việc thiết lập cơ chế phối hợp, bao gồm một đường dây nóng và một trung tâm. Khi tàu thuyền gặp bất kỳ vấn đề nào khi đi qua eo biển Hormuz, họ có thể liên hệ với trung tâm này”.
Ông cam kết Iran sẽ “tuân thủ nghiêm ngặt luật pháp quốc tế” và nhanh chóng giải quyết mọi vấn đề hoặc hiểu lầm.
Ông Ghalibaf cho biết đường dây nóng này sẽ giúp đảm bảo “mức độ an toàn cao nhất và sự thông suốt của giao thông hàng hải”.
Khi được hỏi về mục đích của đường dây nóng, ông trả lời: “Nếu phía Mỹ có bất kỳ bất đồng nào, hoặc bất kỳ tàu nào cần thông tin về tuyến đường hay các vấn đề khác… họ đều có thể gọi điện”.
Ông cũng cho biết Iran đã đạt được cách tiếp cận số tiền 12 tỷ USD bị đóng băng và các chi tiết về việc dỡ bỏ trừng phạt dầu mỏ đã được hoàn tất trong các cuộc đàm phán tại Thụy Sĩ.
Quan chức Mỹ: Đã kích hoạt cơ chế giám sát tại Lebanon để theo dõi ngừng bắn
Một quan chức Mỹ cho biết do Israel và Hezbollah nhiều lần vi phạm thỏa thuận ngừng bắn, Mỹ đã thiết lập “cơ chế giám sát” trong khuôn khổ thỏa thuận ngừng bắn mong manh tại Lebanon, nhằm đối phó nguy cơ đàm phán Mỹ–Iran đổ vỡ.
Quan chức này nói Ngoại trưởng Marco Rubio đã lần lượt điện đàm với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và Tổng thống Lebanon Joseph Aoun vào thứ Sáu tuần trước để thảo luận việc củng cố ngừng bắn và các cuộc đàm phán trong tương lai.
Ông nói: “Sau cuộc gọi, Mỹ thông qua Bộ Tư lệnh Trung tâm đã kích hoạt cơ chế giám sát để các nhà hoạch định chính sách có thể nắm thông tin chiến sự tại Lebanon theo thời gian thực và chính xác”.
Quan chức Mỹ cũng cho biết các quan chức Israel và Lebanon sẽ ở lại Washington trong 3 ngày trong tuần này để tiếp tục làm việc.
Các cuộc đàm phán do Mỹ làm trung gian giữa Israel và Lebanon dự kiến bắt đầu vào sáng thứ Ba.
Ông Rubio sẽ thăm các quốc gia láng giềng của Iran từ ngày 23 đến 25/6, gồm Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Kuwait và Bahrain. Theo tuyên bố của Bộ Ngoại giao Mỹ, ông sẽ thảo luận các vấn đề Trung Đông, bao gồm bản ghi nhớ đã ký với Iran và tương lai của eo biển Hormuz.Đàm phán Mỹ–Iran: Ông Vance nói 4 mục tiêu của Mỹ đều đã đạt được
Theo Lâm Yến/ Epoch Times
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét