VĂN THƠ LẠC VIỆT HÂN HẠNH GIỚI THIỆU VĂN THI SĨ LÊ XUÂN MỸ và trân trọng kính mời tham dự buổi ra mắt tác phẩm, vào Chủ Nhật tuần này! “GIỌT LỆ BIẾT LÀM SAO NGƯNG”-Có những người đến với văn chương như một cuộc rong chơi. Có những người viết như để ghi lại một quãng đời. Nhưng cũng có những người cầm bút như đang lặng lẽ đi ngược vào miền ký ức, chạm đến những vết thương sâu nhất của đời mình, của quê hương mình, rồi mang tất cả nỗi niềm ấy gửi lại cho người đọc bằng những trang viết chân thành và rung động.
<!>
Văn thi sĩ Lê Xuân Mỹ, ngòi bút tài hoa của Thung Lũng Hoa Vàng, là một người như thế.
Từ một người con của xứ Huế mộng mơ, lớn lên trong không khí văn hóa của sông Hương núi Ngự, rồi bước vào đời bằng con đường khoa học kỹ thuật – tốt nghiệp Kỹ sư Điện tử Đại Học Bách Khoa Sài Gòn khóa cuối – anh đã đi qua biết bao biến động của thời cuộc, mang theo trong hành trang của mình không chỉ là tri thức, nghị lực, mà còn là một trái tim luôn đau đáu với quê hương, với thân phận con người, với những mất mát không dễ gọi thành tên.
Đến Hoa Kỳ từ năm 1998, anh bước vào một hành trình mới của đời sống di dân. Nhưng có lẽ, trong sâu thẳm, ngòi bút mới là “quê hương thứ hai” của anh. Từ những bút ký, tản văn, tùy bút giàu cảm xúc, Lê Xuân Mỹ đã lặng lẽ chạm đến trái tim độc giả bằng một giọng văn đằm, đẹp, tử tế, và rất đời. Anh viết về nước Mỹ, nhưng không chỉ để kể chuyện nước Mỹ; anh viết về đời sống người Việt xa quê, về những bỡ ngỡ của hội nhập, về nỗi nhớ quê nhà, về tình người, về nước mắt, về niềm hy vọng, và cả những điều mong manh nhất mà con người cố giấu trong lòng.
Có người bảo anh là kỹ sư điện tử.
Nhưng đọc văn anh xong, nhiều người lại thấy… hơi nghi ngờ!
Vì nếu đúng là kỹ sư, thì chắc anh đã “đấu nhầm dây” từ mạch điện sang mạch cảm xúc mất rồi. Bởi chữ nghĩa của anh không chỉ sáng, mà còn truyền điện rất mạnh – thứ dòng điện làm người ta chùng lòng, lặng đi, rồi bâng khuâng rất lâu sau khi gấp trang sách lại.
Không phải ngẫu nhiên mà tên tuổi Lê Xuân Mỹ đã được trân trọng ghi nhận qua nhiều giải thưởng văn chương uy tín, trong đó có: Giải Nhất Viết Về Nước Mỹ 2023, Giải Vinh Danh Tác Phẩm Viết Về Nước Mỹ 2021, Giải Đặc Biệt Viết Về Nước Mỹ 2019
Những giải thưởng ấy là dấu son đẹp trên hành trình cầm bút. Nhưng điều làm người đọc quý mến anh hơn cả, có lẽ không chỉ là thành tích, mà chính là sự khiêm tốn, chân thành, đôn hậu của một người viết luôn đặt trái tim mình ở phía con người.
Và nay, sau những trang văn đã chạm đến lòng người, Văn thi sĩ Lê Xuân Mỹ sẽ chính thức giới thiệu đến quý độc giả tác phẩm mới mang tên:
“GIỌT LỆ BIẾT LÀM SAO NGƯNG”
Chỉ nghe nhan đề thôi, người ta đã thấy thấp thoáng trong đó một nỗi buồn đẹp. Một nỗi buồn không bi lụy, mà thấm. Một giọt lệ không chỉ của riêng một người, mà có thể là giọt lệ của thân phận, của ký ức, của ly tan, của tình yêu quê hương, của những điều đã mất mà cả đời ta vẫn chưa học được cách quên.
Đó hẳn không chỉ là một cuốn sách để đọc cho biết.
Mà là một cuốn sách để ngồi xuống thật yên, đọc chậm, đọc bằng lòng mình, và biết đâu, trong một trang nào đó, ta sẽ bắt gặp chính những giọt lệ của mình ngày cũ.
Với tình thân ái dành cho một cây bút tài hoa và đầy nội lực, đại gia đình Văn Thơ Lạc Việt xin trân trọng giới thiệu cùng quý văn hữu, thân hữu và đồng hương buổi ra mắt sách – sinh hoạt văn học của Văn thi sĩ Lê Xuân Mỹ. Đây không chỉ là dịp để gặp gỡ tác giả, nghe chia sẻ về hành trình sáng tác và hoàn cảnh ra đời của tác phẩm, mà còn là một buổi hội ngộ đẹp của những người yêu chữ nghĩa, yêu tiếng Việt, yêu những tấm lòng còn biết rung động trước văn chương.
Đặc biệt, chương trình còn có sự hiện diện của những diễn giả quen thuộc và uy tín trong sinh hoạt văn học báo chí hải ngoại: Nhà báo Cao Ánh Nguyệt, Nhà văn Khôi An, Bác sĩ – Nhạc sĩ Lê Khắc Bình
Sự góp mặt của quý vị diễn giả chắc chắn sẽ làm cho buổi ra mắt sách thêm phần phong phú, sâu sắc và ấm cúng.
THƯ MỜI THAM DỰ BUỔI RA MẮT SÁCH
“GIỌT LỆ BIẾT LÀM SAO NGƯNG” – Tác giả LÊ XUÂN MỸ
-Thời gian: 2:00 PM – 5:30 PM, Chủ Nhật ngày 28 tháng 6 năm 2026
-Địa điểm: Tully Community Branch Library
880 Tully Road, San Jose, CA 95111
Buổi ra mắt sách là một cuộc hẹn đẹp với văn chương, với tình người, với những chia sẻ chân thành từ một người viết đã đi qua nhiều khúc quanh của đời sống, để rồi lặng lẽ chưng cất thành những trang văn có thể làm người đọc xúc động, suy ngẫm, và đôi khi… phải lén chấm nhẹ khóe mắt mình.
Văn Thơ Lạc Việt xin trân trọng kính mời quý văn hữu, quý thân hữu, quý đồng hương và tất cả những ai yêu tiếng Việt, yêu sách, yêu những cuộc gặp gỡ đẹp của tâm hồn, cùng đến tham dự, nâng niu một tác phẩm mới, gặp gỡ một tác giả đáng quý, và cùng nhau chia sẻ một buổi chiều văn học thật ý nghĩa.
Biết đâu, giữa một thời đại ai cũng bận rộn, chúng ta lại tìm được cho mình vài giờ đồng hồ rất đẹp – để ngồi gần nhau hơn, để nghe nhau hơn, và để nhớ rằng:
văn chương, khi viết bằng trái tim, vẫn luôn có chỗ đứng rất sâu trong lòng người.
Đại diện Văn Thơ Lạc Việt trân trọng giới thiệu và kính mời.
LVH
Một Truyện Ngắn Của Lê Xuân Mỹ
Ba tôi và trại tù Vĩnh Phú
Tác giả qua Mỹ năm 1998 diện đoàn tụ ODP, là một kỹ sư từng làm việc tại Kia-Tencor San Jose, California. Lần đầu dự Viết Về Nước Mỹ với bài viết về Mẹ trong mùa Mother’s Day 2019, ông cho biết có người cha sĩ quan tù cải tạo chết ở trại Vĩnh Phú, vùng biên giới Việt-Hoa. Bài viết mới kể về chuyện người mẹ và tác giả thăm nuôi đúng vào những giờ phút sau cùng của người cha trong trại tù cải tạo. Tựa đề đầy đủ của bài viết: “Ba Tôi, Những Giờ Phút Sau Cùng và người bạn tù trên đất My” được rút gọn theo nội dung.
(Di ảnh Ông Lê Xuân Điềm, Thiếu Tá Cảnh Sát, Bộ tư lệnh Cảnh Sát Sài Gòn. Ông sinh năm 1924. “Học tập cải tạo” tại K2 trại cải tạo Tân Lập, Vĩnh Phú. Mất ngày 10/2/1979 tại trại K2.)
Vượt qua bao nhiêu cửa ải khó khăn, thủ tục nhiêu khê cuối cùng chúng tôi mới cầm được tờ giấy ra thăm ba tại trại cải tạo Tân Lập, Vĩnh Phú.
Tháng 2 năm 1979, hai mẹ con ra Hà nội bằng xe lửa. Sau khi hoàn tất mọi chuẩn bị sau cùng, chúng tôi cùng người gánh hàng thuê lên tàu chợ tuyến Cao Bằng Lạng Sơn để về ga Ấm Thượng. Hành lý mang theo là hai bao tải đồ ăn gồm lương khô, thực phẩm, thuốc men, áo quần… bất kỳ cái gì cũng cần thiết cho người đang “học tập” cải tạo. Năm 1978, tôi đã thăm được ba lần đầu tiên, đã biết trước địa điểm, lại háo hức mong gặp ba, chuyến đi lần này diễn ra suông sẻ nhanh chóng hơn trước rất nhiều.
Xuống ga Ấm Thượng, vượt qua gần 30 km đường bộ, 2 lần gọi đò qua những dòng sông nước chảy xiết, cuối cùng chúng tôi cũng đến được nhà khách K2 Tân Lập Vĩnh Phú vào lúc nửa đêm. Chuyến đi vất vả nhưng mẹ chịu đựng gian khổ và khoẻ hơn tôi tưởng tượng rất nhiều. Nghĩ đến lúc gặp lại ba vào ngày mai, hai mẹ con suốt đêm thao thức không ngủ được. Nằm bó gối ở một góc phòng, trong tiếng ễnh ương rên rĩ, tôi nhìn ra bên ngoài từ khe hở của vách tre lá của nhà khách ở một vùng đất gần biên giới Việt Hoa xa xôi, và cảm nhận cái nỗi thê lương của những tháng ngày mà ba tôi, người sĩ quan tù cải tạo, đã và đang trải qua.
Tiếp chúng tôi là một tay công an khá lớn tuổi với khuôn mặt rất hình sự. Tôi đưa giấy tờ, trình bày lý do, và xin phép được gặp ba. Gã cầm giấy tờ đi vào bên trong. Độ khoảng 15 phút, gã đi ra vẫn với khuôn mặt khó đăm đăm. Gã nói: Rất tiếc không thể để hai người gặp tù nhân này được. Ông nhà đang bị kỷ luật vì vi phạm nội quy trại. Hai người có thể để thức ăn và đồ dùng lại chúng tôi sẽ chuyển cho ông. Mẹ tôi bắt đầu khóc lóc và năn nỉ. Gã một mực cương quyết lắc đầu. Mẹ tôi càng lúc càng khóc to hơn.
Càng bị từ chối, nỗi uất ức càng lớn, bà bắt đầu nằm lăn ra sàn đất. Vừa la vừa lết, vừa khóc vừa hét. Gã công an lúng túng không biết xử lý cách nào. Những người đến thăm nuôi và cả những cán bộ của các bàn bên cạnh đều hướng về phiá chúng tôi. Tình hình căng thẳng đến tai cấp chỉ huy trại. Một sĩ quan công an bước vào. Hai người thầm thì nhỏ to gì đó. Cuối cùng viên sĩ quan đến gặp chúng tôi, dịu giọng.
Thật ra chúng tôi rất muốn giúp bà nhưng quả thật hiện nay ông nhà đang bị kỹ luật bị giam ở ngoài trại cách đây rất xa. Thôi bà về đi. Tuần sau bà quay lại. Tôi sẽ cho bà gặp ưu tiên với thời gian gấp đôi bình thường. Còn bây giờ bà cứ để thức ăn và đồ dùng chúng tôi hứa sẽ đưa tận tay ông nhà, không thiếu một thứ gì.
Năn nỉ ỉ ôi cách mấy cùng không lay chuyển tên cán bộ quản giáo, tôi nghĩ chắc là hết cách. Chắc phải ở lại Hà Nội thêm một tuần. Nhìn khuôn mặt có vẽ hiền lành của viên sĩ quan công an, tôi nghĩ gã có vẻ thiệt tình. Tôi nói nhỏ với mẹ, mình vê thôi, ba bị kỷ luật. có xin cũng không được. Chịu khó về Hà Nội ngủ lây lất. Tuần sau lên lại hy vọng họ giữ lời hứa cho gặp được ba lâu hơn.
Trong khi quay lại bàn tiếp tân để làm thủ tục đưa thức ăn và đồ dùng cho ba, bỗng dưng tôi thấy một ánh mắt hơi khác lạ của một tù nhân làm nhiệm vụ đem nước chè xanh cho những người đến thăm nuôi. Để ấm nước xuống bàn, người này đi chầm chậm về phiá chòi vệ sinh sau khi ngoái lại nhìn tôi, đôi mắt nhấp nháy kỳ lạ. Tôi xin phép gã cán bộ công an đi vệ sinh.
Bước vội vào phía trong vừa kịp thấy dáng khòm khòm của người tù nhân bước ra. Tôi bước vào, nhìn quanh cái chòi tiêu, tiểu được xây tạm bợ bằng lá tranh với cánh cửa tre nửa kín nửa hở. Tôi ngồi xuống và nhìn quanh vách tre lá. Tôi có linh cảm hình như người tù nhân muốn cho tôi biết một điều gì đó. Tôi cố nhìn thật kỹ. Quả đúng như linh cảm, trên góc đòn tre phía trái của cầu tiêu, tôi thấy một mảnh giấy nhỏ, trên đó viết nguệch ngoạc một dòng chữ: “Ông Điềm bệnh nặng.”
Hoảng hốt tôi vội chạy ngược vào phòng tiếp tân. Dằn cơn xúc động tôi kéo mẹ ra góc phòng báo tin. Mẹ bình tĩnh và khôn ngoan hơn tôi tưởng rất nhiều. Bà quay trở lại bàn tiếp tân và nói: Xin cán bộ cho tôi ở lại đây đợi chồng tôi về chứ bây giờ vừa đi vừa về Hà Nội cũng mất hai ngày. Gã cán bộ nói láo trơn tru: Ông bị biệt giam ở nơi rất xa, phải tuần sau chúng tôi mới đưa ông nhà ra găp bà được.
Đến lúc này nỗi uất ức trong lòng mẹ tôi bùng nổ, bà khóc và la hét to hơn: “Mấy ông nói láo, tôi biết chồng tôi đau nặng, đồ sát nhân, sao không cho chúng tôi gặp. Các ông có còn là con người không?”
Đến lúc này thì mẹ tôi không còn biết sợ là gì nữa, Tất cả những oán hận chất chứa trong lòng bao lâu này được dịp thoát ra, không ai có thể ngăn được. Cả phòng khách của K2 bắt đầu nhốn nháo, ồn ào. Nhiều người bu quanh mẹ tôi lúc này đang nằm lăn lộn dưới sàn đất cứng ngắt. Gã cán bộ chạy vào trong và đi ra cùng với viên sĩ quan lúc nãy. Gã dịu giọng nói với chúng tôi: Xin bà bình tỉnh Mời bà và anh vào trong, chúng tôi sẽ giải quyết. Nói xong gã ra lệnh cho hai tay công an dìu mẹ tôi vào căn phòng phiá trong. Có lẽ không muốn những người thăm nuôi khác biết chuyện.
Căn phòng sạch sẽ hơn phòng bên ngoài nhiều. Viên sĩ quan công an nói: Bây giờ tôi xin nói thật về tình trạng của ông nhà. Thật ra ông đang bệnh và chúng tôi đang tích cực chữa chạy cho ông. Nay bà đã biết, tôi sẽ thu xếp cho bà vào gặp ông. Ông nhà đang nằm ở bệnh xá, tôi sẽ cho người dẫn ông bà đi. Xin ông bà đợi một lát. Nói xong gã bước ra, nói nhỏ gì đó với công an trực.
Gã công an bước đi thật nhanh. Khoảng 40 hay 50 phút gì đó gã trở về, bước đi gấp gáp, hấp tấp. Lại thì thầm to nhỏ với viên chỉ huy. Tôi linh cảm có chuyện không hay. Lần này viên sĩ quan trầm giọng: Thưa bà, chúng tôi vừa mới nhận được tin, mặc dù chúng tôi đã tận tình chữa trị, nhưng vì sức yếu, ông nhà vừa mất cách đây 5 phút. Chúng tôi xin chia buồn với bà. Chúng tôi sẽ đưa bà đi gặp ông lần cuối cùng.
Nghe tin dữ, mẹ tôi như điên cuồng. Bà nằm lăn ra đất. Vừa khóc vừa la. Không từ nào mà bà không đem ra. Không nhân vật nào bà không réo tên chửi...Vừa chửi vừa khóc, khóc đến khan cả giọng. Mồ hôi quyện với đất đỏ dính đầy áo quần, mặt mũi. Hết khóc rồi bắt đầu cười ngây dại. Tôi ôm mẹ không nói được nên lời. Nỗi đau quá lớn làm thần kinh tôi như tê liệt. Ôm mẹ với trái tim nhói đau như kim châm và mẹ ngất đi.
Khoảng 15 phút sau, chúng tôi được dẫn di gặp ba. Nơi ba nằm là một căn nhà nhỏ đơn sơ gọi là bệnh xá nằm sâu trong K2 cách nhà khách khoảng 30 phút đi bộ. Ba nằm trên một giường tre, thân hình gầy guộc, khuôn mặt ốm nhom như bộ xương khô. Hàm râu lổm chổm có lẽ được cắt ngắn một cách vội vàng không dài thòn như lần đầu tôi gặp.
Hình như đã hết nước mắt, mẹ không khóc yên lặng ngồi bệt xuống đất vói tay ôm lấy ba. Tôi ngồi xuống phiá bên kia. Hai mẹ con ôm choàng lấy ba. Vẫn còn hơi ấm của một cơ thể vừa mới qua đời. Mẹ vuốt mắt ba. Mắt trừng trừng nhìn ba. Hình như tôi thấy trong mắt mẹ màu đỏ của máu. Sẽ không bao giờ tôi quên được cái hình ảnh của ba và mẹ tôi trong bệnh xá trại K2 Tân Lập hôm đó. Mẹ không khóc nhưng lại ngất thêm một lần nữa khi tôi định kéo mẹ đứng lên.
Sau này qua một người bạn tù của ba, lúc mẹ con tôi đến thăm trại, đang hấp hối nhưng ba tôi biết. Lúc đó ba đã rất yếu. Ba nói ba sẽ cố gắng sống để găp mẹ một lần và ba cố gắng húp được vài muỗng cháo trắng. Những muổng cháo trắng cuối cùng trước khi ra đi mãi mãi. Giá mà tay cán bộ có một chút tình người thì có lẽ mẹ cũng được gặp ba một lần sau chót. Chỉ cần một lần mà thôi, của một cuộc tình ba mươi mấy năm. Tôi biết ba đã không đành lòng ra đi. Đành lòng sao được hả ba, khi vượt hàng ngàn cây số từ nam ra bắc, chỉ còn cách một bước chân thôi mà mẹ không thể nói với ba những lời yêu thương sau chót, để được nghe một lời trăn trối sau cùng. Tức tưởi và uất hận lắm ba. Mà thôi ba ơi. Cứ yên lòng ra đi rồi có ngày mẹ, ba và chúng con sẽ lại gặp nhau một nơi nào đó, trên thiên đàng. Chúng ta sẽ lại có những ngày tháng hạnh phúc bên nhau như thuở nào.
Để xoa dịu mẹ con chúng tôi, lần đầu tiên K2 có tổ chức một đám ma tù nhân tương đối đàng hoàng. Từ trước, đã có rất nhiều tù nhân chết ở đây. Toàn bộ được bó vào các manh chiếu mây tre rách rưới và được chon vùi sơ sài trong các mảnh đất trống bên trong trại. Ba có lẽ là người đầu tiên đưọc ưu tiên có hòm làm bằng gỗ ván thông dù rất mỏng dính. Chôn theo với ba là mấy bộ đồ rách bươm. Cũng có 4 người tù khiêng quan tài. Phía trước và phía sau có 4 công an đi cùng. Cũng có ly hương là cái chén ăn cơm cũ kỹ. Tôi cầm bài vị là một bức ảnh căn cước nhỏ xíu của ba còn sót lại trong trại. Mẹ đi sau quan tài. Đoàn đưa tang gồm 10 người lặng lẽ đi về phía một đồi trọc xa xa, phiá ngoài hàng rào trại K2. Trên đường đi, tôi để ý thấy có những gò đất với rất nhiều ngôi mộ vô danh.
Nơi chôn ba là một ngọn đồi, chỉ có một cây đa thật to. Những người tù đào vội một lớp đất không sâu lắm, hòm được đặt xuống và lấp lại. Thế là xong. Ba tôi, một sĩ quan cảnh sát miền nam thua cuộc, cuối đời nằm ở đây, một vùng đất gần tận cùng biên giới Việt Hoa. Một mình, cô đơn, lạnh lẽo. Mẹ không còn nước mắt để khóc. Suốt buổi lễ cứ nhìn trừng trừng. Một khuôn mặt tưởng như vô hồn, nhưng tràn đầy oán hận. Một nỗi hận đến vô cùng. Tôi cắn chặt môi đến tươm máu. Thôi ba ơi, hãy yên nghỉ tạm nơi đây, con sẽ quay trở lại một ngày không xa.
Trước khi trở về, tôi cẩn thận ghi dấu vị trí ngôi mộ với một chữ thập ghép bằng hai nhánh tre và khắc tên ba trên gốc cây to trước mộ.
Hai năm sau, thương ba nằm một mình hiu quạnh, mẹ con tôi trở ra lại trại Tân Lập cùng với một người đảo mộ thuê từ Hà Nội. Không xin được giấy phép bốc mộ, nửa đêm chúng tôi đã lén lút đào chui và trải qua những giờ phút gian truân, nguy hiểm. Cuối cùng chúng tôi cũng đem ba về nằm bên cạnh ôn mệ trong mảnh đất phía sau nhà, dưới chân núi Ngự Bình Huế.
Từ khi đem được ba về nằm ấm cúng bên cạnh những người thân yêu, cuộc sống của gia đình tôi từng bước thay đổi và trở nên tốt đẹp hơn. Có quá nhiều cái tình cờ, may mắn mà dù không muốn tin, tôi cũng phải tin có sự che chở của ba, có sự sắp đặt của ơn trên. Và nhờ đó gia đình mẹ và 9 anh em chúng tôi vượt qua được những ngày tháng khó khăn, tủi nhục, đen tối để đến cuối năm 1998 toàn bộ gia đình đoàn tụ trên miền đất thật xa quê nhà nhưng tự do này.
Là những người cuối cùng trong đại gia đình qua Mỹ theo diện đoàn tụ, vợ chồng chúng tôi cùng 3 con nhỏ về sống tại thành phố nhỏ Tulsa thuộc tiểu bang Oklahoma. Vào cuối năm 1998, khi chúng tôi mới đến cư ngụ, Tulsa là một thành phố hiền hoà nhưng cũng thật buồn và trầm lắng. Người Việt không nhiều, nhưng may mắn cũng có một vài chợ Việt Nam, một vài quán ăn người Việt, không ngon lắm nhưng cũng làm vơi đi nỗi nhớ nhà của những đứa con mới vừa lưu lạc.
Lúc vừa mới đến, thấy gia đình 5 người chưa có công việc làm, mấy người bạn đề nghị chúng tôi đi xin housing và chế độ trợ giúp cho người low income. Vào thời đó ở cái thành phố đất rộng người ít này, việc xin trợ cấp của chính phủ tương đối dể dàng. Ai cũng khuyên vì với tuổi đời gần 50, một vợ và 3 con còn nhỏ, tội gì phải đi làm cho vất vả, ở nhà của chính phủ, con cái có nhà nước lo, sáng kéo nhau ra quán cafe, chiều tập trung tại một nơi nào đó cùng với bạn bè, xem đánh cờ và ngồi tám chuyện ngày xưa. Vừa nhàn, vừa có tiền tội gì phải vất vả mưu sinh. Đâu phải ai cũng có điều kiện để xin được trợ cấp như gia đình tôi đâu.
Nhưng đó không phải là con đường của tôi sẽ đi. Đứa con của một sĩ quan tù cải tạo chết ở biên giới Việt Hoa ngày nào sẽ không thể sống như thế. Thế là, sau thời gian đầu chuẩn bị cho những việc cần thiết, lấy bằng lái xe, ở tạm nhà người em gái, chúng tôi bắt đầu cho một cuộc sống mới trên một miền đất xa lạ này.
Vợ tôi xin vào làm phụ bếp trong một nhà hàng Việt Nam. Tôi và đứa con đầu nhờ có bằng TOEFL nên đăng ký đi học đại học trở lại. Ngoài giờ học, cháu đi làm thêm công việc phục vụ nhà hàng, tôi nhờ có chút tay nghề sửa máy tính và tivi, xin vào làm technician cho hãng bán máy móc điện tử COMPUSA. Hai con nhỏ đi học ở trường gần nhà.
Tiền lương không cao lắm, nhưng với vật giá không đắt đỏ và con người hiền hoà của một thành phố nơi nhà thờ nhiều hơn nhà dân này, chúng tôi đã có những bước khởi đầu hội nhập không quá đỗi khó khăn. Và quan trọng là tôi được đoàn tụ với mẹ, các em, và cùng với gia đình riêng, chúng tôi đã sống không giàu có, nhưng lương thiện, đầy đủ và tự do.
Có quá nhiều điều để kể về những ngày tháng trên một miền đất không phải là nơi tôi sinh ra này, hy vọng sẽ có trong một bài viết khác, ở đây tôi chỉ muốn nói đến những mối nhân duyên mà ông trời đã sắp đặt liên quan đến câu chuyện của ba tôi, người sĩ quan tù cải tạo chết tại trại K2 Tân Lập Vĩnh Phú tháng Hai năm 1979.
Cuộc sống ở Tulsa phải nói là rất dể chịu và an bình. Với sự tằn tiện và chịu thương chịu khó, chúng tôi cũng mua trả góp được một căn nhà nhỏ, tạm đủ cho một gia đình 5 người, những ngày tháng an bình và hạnh phúc.
Nhưng rồi năm 2000, sau khi lấy lại bằng đại học, tôi xin được việc làm tại KLA-TENCOR ở San Jose, Ca. Nghe tôi định di chuyển về San Jose, bạn bè, người thân ai cũng bàn ra. Thứ nhất tôi đang sống an nhàn, mọi việc ồn định, lên San Jose, tuy lương cao hơn, nhưng nhà cửa, cuộc sống đắt đỏ, lạ lẫm, chắc chắn sẽ khó khăn vất vả hơn nhiều. Làm lại từ đầu, có trụ nổi không hay lại khăn gói trở về như một số người ở bên này.
Nhưng, với tôi, quan trọng không phải là đồng lương cao thấp, đường đi dễ dàng hay vất vả, bằng phẳng hay gập ghềnh, mà là một công việc phù hợp với cái kiến thức và cái khả năng được đào tạo của mình, trong một ngành nghề mình yêu thích. Thế là gia đình nhỏ, 5 người chúng tôi một lần nữa khăn gói đi về một thành phố xa lạ hơn, một nơi được xem như đắt đỏ vào bậc nhất nước Mỹ để kiếm sống.
Cho đến bây giờ trải qua gần 20 năm, với biết bao thăng trầm, thời gian, với tôi, thời gian ở San Jose vẫn là một quãng đời đáng sống. Có nhiều điều để nhớ lại, nhưng trong phạm vi bài viết, tôi muốn nhắc đến, chính là cái duyên, cái tình cờ sắp đặt của thượng đế, của định mệnh khi chính tại miền đất này, tôi đã gặp lại hình bóng của người cha thương yêu.
Đầu năm 2001, khi tôi đang làm tại KLA-TENCOR, lúc đó nhà cửa rất là hot. Tôi tìm mãi mới thuê được căn nhà 4 phòng ngủ. Giá thuê không rẻ, 1800USD một tháng. Trả tiền nhà rất vất vả khó khan, mất toi ½ số tiền lương hàng tháng. Chúng tôi quyết định tìm người cho share lại bớt một phòng. Đúng lúc có một technician mới vào làm trong dây chuyền của tôi mới được tuyển vào làm việc, cần nơi ở. Thế là thoả thuận về ở chung. Vừa tiện đi làm chung xe, vừa sẽ chia tổn phí, tiện lợi đôi bề.
Ở một thời gian, làm chung với nhau cả năm, trong một dịp tình cờ khi nhờ ông bạn share phòng cắt tóc giùm, qua cuộc nói chuyện, phát hiện ra ông bạn cùng nhà mấy lâu nay củng là một sĩ quan từng đi "học tập cải tạo".
- Anh đi tù ở đâu?
- Tân Lập, Vĩnh Phú
- K mấy?
- K2. Biết ông Điềm không?
- Biết quá đi chứ.
Thế đó. Quá bất ngờ hơn, khi người share phòng bấy lâu lại chính là người đã đưa cho tôi mảnh giấy báo tin ba tôi đau nặng tại phòng thăm nuôi K2 trại cải tạo Tân Lập ngày nào.
Không thể nói hết sự kỳ diệu của định mệnh, khi sau 22 năm ngày mất, một sĩ quan tù binh cải tạo gặp lại người con của một bạn tù trên một đất nước quá xa vùng đất biên giới xa xôi. Không diệu kỳ sao được, khi trong hàng triệu người Việt lưu lạc, có mặt trên hàng chục quốc gia, sống trên hơn 50 tiểu bang của Hoa Kỳ, tôi gặp lại đúng một người duy nhất đã đút cho ba tôi những muỗng cháo trắng cuối cùng trước lúc lâm chung. Người đã sống với ba trong những tháng ngày bi thảm đó. Một trong 4 người bạn tù khiêng cha tôi về miền đất lạnh
Từ xưng anh, từ đó tôi gọi là chú, chú L. Hai chú cháu có những đêm thức trắng để kể chuyện về ba tôi.
Chú là người báo cho ba tôi biết hai mẹ con chúng tôi đang đợi chờ mỏi mòn tại phòng thăm nuôi. Duy nhất, chú là người bên ba để chứng kiến những giọt nước mắt cuối cùng tức tưởi của một người đang hấp hối. Chú là người duy nhất nhìn thấy cặp mắt mong đợi mỏi mòn của ba. Dù chỉ gần nhau trong gang tấc, trước khi ra đi vẫn không thể nhìn nhau một lời sau cuối.
Cám ơn chú L. Người bạn tù của ba tôi, ân nhân không bao giờ quên được của tôi. Sau khi nghỉ hưu, chú về ở với con gái nghe đâu ở tiểu bang Minnesota xa xôi. Chưa một lần chúng tôi gặp lại nhau. Nhưng dù ở bất cứ nơi đâu, cháu cũng cầu mong chú và những người thân yêu thật nhiều may mắn và bình an.
Và tôi tin rằng ở một nơi nào đó thật xa xôi, ba vẫn luôn dõi theo và che chở cho gia đình chú cũng như cho mẹ con chúng tôi. Nếu có một kiếp sau, con vẫn sẽ là con của ba, người tù cải tạo chết ở miền đất biên giới Việt Trung, ngày 10 tháng 2 năm 1979.
Lê Xuân Mỹ
RA MẮT SÁCH “GIỌT LỆ BIẾT LÀM SAO NGƯNG” – Tác giả LÊ XUÂN MỸ
-Thời gian: 2:00 PM – 5:30 PM, Chủ Nhật ngày 28 tháng 6 năm 2026
-Địa điểm: Tully Community Branch Library
880 Tully Road, San Jose, CA 95111
Tin Quốc Tế Đó Đây
Hoa Kỳ và Iran Kết Thúc Vòng Đàm Phán Đầu Tiên, Đạt Một Số “Tiến Bộ Đáng Khích Lệ”
(Hình Fabrice Coffrini/Keystone via AP: Phó Tổng thống Hoa Kỳ J.D Vance (trái), Thủ tướng Pakistan Sharif (giữa) và Thủ tướng Qatar, bin Jassim al-Thani, tại nơi diễn ra vòng thương lượng Hoa Kỳ-Iran, khu nghỉ dưỡng Burgenstock, hồ Lucerne, Thụy Sĩ, ngày 21/6/2026.)
-Qua trung gian của Pakistan và Qatar, cuộc họp trực tiếp đầu tiên diễn ra hôm 21/6/2026 tại Thụy Sĩ, giữa phái đoàn Hoa Kỳ do Phó Tổng thống J.D. Vance dẫn đầu và phái đoàn Iran dưới sự lãnh đạo Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf và Ngoại trưởng Abbas Araghchi. Phía Iran nhìn nhận một số “tiến bộ đáng khích lệ”. Các bên trung gian nhấn mạnh đến tính “xây dựng” của cuộc đàm phán.
Vào lúc hai bên đang thương thảo, với sự hỗ trợ trung gian của Pakistan và Qatar, thì tại Hoa Kỳ, trên mạng xã hội, Tổng thống Donald Trump lại đăng thông điệp đe dọa oanh kích Iran trở lại, nếu Teheran không kiềm chế, ngăn cản lực lượng Hezbollah ở Lebanon tấn công Do Thái.
Theo như tin từ hãng thông tấn của chính phủ Iran, phía Iran đã có phản ứng, rời khỏi phòng họp. Dù vậy, một nhà ngoại giao đã nhanh chóng giải thích, điều đó không có nghĩa là Teheran rời khỏi các cuộc đàm phán.
Sáng 22/6, theo thông tấn xã AFP, phái đoàn Iran đã rời khỏi Thụy Sĩ trở về nước và cho biết là đã đề cập đến hồ sơ nguyên tử với phía Hoa Kỳ.
Trong vòng đàm phán đầu tiên kéo dài 18 tiếng đồng hồ, Iran và Hoa Kỳ đã đạt được đồng thuận về lộ trình thương lượng một Thỏa thuận sau cùng trong vòng 60 ngày, hồ sơ Lebanon, vấn đề bảo đảm an ninh hàng hải tại eo biển Hormuz và nhất là về dầu lửa và tài sản của Iran ở hải ngoại đang bị phong tỏa.
Lebanon là vấn đề gai góc nhất trong đàm phán. Sáng 22/6, Tổng thống Lebanon, ông Josph Aoun đã có một cuộc điện đàm với Phó Tổng thống Hoa Kỳ J.D. Vance và 2 Đặc sứ Hoa Kỳ Jared Kushner và Steve Witkoff về “việc củng cố Lệnh Ngừng bắn tại Lebanon, chấm dứt tình trạng leo thang quân sự của Do Thái và các biện pháp cụ thể cần thực hiện trong mục tiêu này, đặc biệt là việc thành lập một nhóm chuyên trách về Lebanon”.
Liên quan đến eo biển Hormuz, các phương tiện truyền thông đưa tin, Hoa Kỳ và Iran đồng ý thiết lập một đường dây liên lạc để bảo đảm an ninh cho tàu thuyền qua lại eo biển này. Theo Thỏa thuận khung do Tổng thống Hoa Kỳ và Iran ký ngày 17/6, giao thương đường biển phải được hoàn toàn tái lập trong thời hạn 30 ngày sau khi tháo gỡ thủy lôi tại eo biển Hormuz. Teheran vẫn đòi quyền thu “chi phí dịch vụ” ở vùng biển, nơi 20% năng lượng của thế giới phải đi qua.
Về khả năng Hoa Kỳ dỡ bỏ cấm vận dầu của Iran, Ngoại trưởng Abbas Araghchi xác nhận: “Các hoạt động xuất cảng dầu lửa và sản phẩm hóa dầu của Iran sẽ không còn bị hạn chế, Lệnh Phong tỏa đã được dỡ bỏ và một phần tài sản bị đóng băng đã được giải tỏa, một số kế hoạch tái thiết và phát triển chính của Iran đã được khởi động”.
Nga Siết Chặt An Ninh Hàng Không, Sau Khi Hàng Loạt Drone Hướng Về Mạc Tư Khoa
(Hình Social Media via REUTERS: Khói bốc lên từ một nhà máy lọc dầu, sau cuộc tấn công của Ukraine bằng drone tại thủ đô Mạc Tư Khoa của Nga ngày 18/6/2026.)
-Hôm 22/6/2026, giới chức hàng không Nga đã tạm thời đóng cửa 4 phi trường ở Mạc Tư Khoa, sau khi phát giác một loạt drone Ukraine hướng về thủ đô của Nga. Thị trưởng Mạc Tư Khoa Sergey Sobyanin cho biết lực lượng phòng không đã đánh chặn được 59 drone.
Mặc dù Thị trưởng thủ đô Mạc Tư Khoa không nêu rõ nguồn gốc các drone này, Ukraine từ lâu đã khai triển các cuộc tấn công bằng drone vào lãnh thổ Nga nhằm đáp trả các đợt oanh kích của Ðiện Cẩm Linh vào các thành phố Ukraine.
Các phi trường ở thủ đô Mạc Tư Khoa đã hoạt động trở lại vào khoảng 5 giờ 39 sáng giờ địa phương.
Trước đó, bán đảo Crimea do Nga kiểm soát cũng hứng chịu một trong những đợt tấn công lớn nhất của Ukraine trong nhiều tháng qua. Theo thông báo hôm 21/6 của chính quyền Crimea do Mạc Tư Khoa hậu thuẫn, được thông tấn xã AFP trích dẫn, cuộc oanh kích khiến ít nhất 4 người thiệt mạng và 28 người bị thương tại khu vực bán đảo Kerch, giáp với lãnh thổ Nga. Sau cuộc tấn công này, chính quyền Crimea cho biết một phần bán đảo bị mất điện và tạm ngừng bán nhiên liệu tại các trạm xăng từ ngày 21/6 và chỉ cung cấp cho các doanh nghiệp chính phủ.
Về phần mình, Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết quân đội Ukraine đã oanh kích các cơ sở hậu cần quân sự, ngành công nghiệp dầu mỏ và hệ thống phòng không của Nga tại Crimea. Kiev gọi các cuộc tấn công trả đũa này là những “biện pháp trừng phạt tầm xa” và khẳng định không cố ý nhắm vào dân thường.
Trong khi đó, tình hình tại Hắc Hải cũng trở nên căng thẳng. hôm 22/6, Phó Thủ tướng Ukraine, ông Oleksiy Kuleba cho biết 1 tàu hàng mang cờ Panama đã bốc cháy sau khi bị drone Nga tấn công, khiến 1 đầu bếp người Ai Cập thiệt mạng. Theo ông Kuleba, đêm 21 rạng sáng 22/6, Nga cũng tấn công thêm 2 tàu hàng khác mang cờ Belize và Palau.
Âu Châu, Đặc Biệt Là Pháp, Hứng Chịu Đợt Nắng Nóng Bất Thường
(Hình AFP - Simon Wohlfahrt: Một bé gái chỉ vào tấm biển có giòng chữ: “Nhiệt độ trong lớp là 35 độ. Quá nóng. Cần hành động nhanh chóng”, trên cửa sổ một trường học ở Paris, ngày 18/6/2026.)
-Một đợt nắng nóng bất thường hoành hành tại Âu Châu, nhất là ở Pháp. Tính đến hôm 22/6/2026, 49 trên tổng số 101 tỉnh thành của Pháp bị đặt trong tình trạng báo động đỏ, liên quan trực tiếp đến đời sống của 35 triệu dân Pháp.
Từ Bỉ, Hòa Lan, Đức đến Anh Quốc, từ Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Pháp đến Ý Ðại Lợi, hiện tượng nắng nóng đã kéo dài từ nhiều ngày qua. Tại các nước trong vùng ôn đới này, nhiệt độ mới bước vào mùa Hè đã thường xuyên vượt ngưỡng 40°C, như trường hợp tại 2 thành phố Tây Ban Nhà là Barcelona và Madrid.
Pháp không là một ngoại lệ. Nhiệt độ ở một số thành phố như Bordeaux hay Nantes sẽ lên tới 43°C. Ngay cả các thành phố ven biển cũng phải hứng chịu một đợt nóng bất thường. Đây là đợt thứ hai tại Pháp, và Cơ quan Khí tượng Pháp - Météo France - cảnh báo, nếu tình trạng này kéo dài, và ở cường độ cao, có thể nước Pháp lại trải qua một đợt nắng nóng tai hại tương tự như hồi tháng 8/2003, khi đó, vì thiếu chuẩn bị, khoảng 15.000 người đã thiệt mạng
Hiện nay, 49 tỉnh bị đặt trong tình trạng báo động đỏ vì nhiệt độ tăng cao “cả ngày lẫn đêm”, 35 triệu dân Pháp sống trong những khu vực liên quan, nhưng nạn nắng nóng ảnh hưởng đến đời sống của 90% dân Pháp
Hôm 22/6, khoảng 2.000 trường học phải đóng cửa, cho phép học sinh nghỉ ở nhà hay đến trường chủ yếu là để tránh nắng nóng. Riêng tại vùng Paris và phụ cận, Ile de France, một phần mười các chuyến xe lửa, các sinh hoạt văn hóa, thể thao ngoài trời bị hủy bỏ. Chính quyền cấp vùng vừa thông báo trợ cấp 1 triệu Euro để trang bị quạt máy, máy điều hòa... cho 500 trường Trung học đang phải tổ chức các kỳ thi Tú tài. Kể từ ngày 23/6, các thí sinh trên toàn quốc bắt đầu chương trình thi Vấn đáp.
Các hoạt động kinh tế cũng bị chựng lại do đợt nắng nóng hiện nay. Theo thẩm định của hãng bảo hiểm Allianz Trade, Pháp, Ý Ðại Lợi và Tây Ban Nha là 3 nước thường xuyên phải đối mặt với hiện tượng thời tiết bất thường này, thiệt hại về kinh tế qua đó cũng rất nghiêm trọng. Pháp chẳng hạn có thể bị thiệt hại đến 240 tỉ Mỹ kim trong 5 năm sắp tới.
Pháp: Tham Quan Hàng Trăm Lâu Đài Với Thẻ Di Sản
(Hình RFI / Ductam, chụp ngày 13/8/2023: Lâu đài Chambord, tỉnh Loir-et-Cher, vùng Centre-Val de Loire, Pháp.)
-Theo khảo sát gần đây của Quỹ Di sản, nước Pháp có đến 45.000 lâu đài trên toàn quốc, trong đó có một phần tư thuộc vào hạng Di sản Quốc gia. Phần lớn các lâu đài ở Pháp do tư nhân sở hữu, chỉ có khoảng 20% là do các Hội đồng cấp Vùng quản lý. Để tạo thêm nguồn tài trợ cho việc bảo tồn trùng tu, Bộ Văn hóa Pháp chuẩn bị tung ra vào mùa Thu 2026 “Thẻ Di sản” (Pass Patrimoine) dành cho những ai thích tham quan các di tích lịch sử.
Trị giá khoảng 100 Euro, Thẻ Di sản (Pass Patrimoine) có hiệu lực trong vòng 1 năm và cho phép vào cửa tham quan hàng trăm cơ sở văn hóa nổi tiếng: Các viện bảo tàng, Công viên quốc gia, đền đài dinh thự, di tích lịch sử. Theo thông báo của Bộ Văn hóa Pháp hồi trung tuần tháng 6/2026, trong thời gian đầu, có khoảng 500 cung điện, bảo tàng, lâu đài, biệt thự trong số các điểm tham quan. Các công trình kiến trúc nổi tiếng như Versailles, Chambord, Fontainebleau, Chantilly... đều có tên trên danh sách. Với thời gian, danh sách này sẽ được Quỹ Di sản (Fondation du Patrimoine) bổ sung thêm với nhiều công trình xây dựng lâu đời khác trên khắp nước Pháp.
Theo dự kiến, chương trình ra mắt thẻ tham quan “Pass Patrimoine” sẽ được tổ chức vào 2 ngày 19/9 và 20/9/2026, trùng với Ngày Di sản Âu Châu. Người mua thẻ sẽ được quyền viếng thăm trong vòng 1 năm tất cả các điểm đến trên khắp nước Pháp tham gia vào chương trình này. Giá của thẻ tham quan thường niên có thể hơi cao, nhưng so với giá vào cửa hiện thời 35 Euro 1 ngày của điện Versailles, 38 Euro viện bảo tàng Louvre thì thực ra cũng không nhiều cho lắm.
Trong số các địa điểm được liệt kê trên danh sách, có nhiều di tích lịch sử trứ danh hàng đầu của Pháp, như cung điện Versailles, lâu đài Fontainebleau hay lâu đài Chambord. Nhưng bên cạnh đó, cũng có những di tích ít nổi tiếng hơn và đáng được quan tâm hơn đối với du khách trong nước cũng như ở ngoại quốc. Đó là trường hợp của lâu đài Chantilly, lâu đài Vincennes, lâu đài Azay-le-Rideau, dinh thự Cavrois hoặc biệt thự Ephrussi của gia tộc Rothschild.
Mục tiêu của Qũy Di sản không phải là chỉ giới hạn ở những điểm đến nổi tiếng nhất, mà lại khuyến khích khách tham quan ghé thăm những di tích thắng cảnh ít được biết đến: Chẳng hạn như Bảo tàng Rabelais ở vùng Indre et Loire, Lò nung Gốm sứ Casseaux ở thành phố Limoges, thuộc tỉnh Haute-Vienne, tiệm bánh Maison Rozier ở vùng Puy-de-Dôme. Tư gia của các nghệ sĩ danh nhân cũng đáng được chú ý đến như nguyên quán của nhà văn Colette ở Saint Sauveur en Pusay hay viện bảo tàng của đầu bếp Escoffier ở Villeneuve Loubet
Được thành lập vào năm 1996, Quỹ Di sản cho tới nay đã góp phần phục hồi hàng ngàn dự án trùng tu di sản trên khắp nước Pháp. Với thẻ Pass Patrimoine, Quỹ Di sản hy vọng sẽ khuyến khích du khách đến khám phá thêm nhiều di tích lịch sử, tuy không nổi tiếng hàng đầu nhưng vẫn cần khách tham quan để có thêm nguồn tài trợ cho việc bảo tồn di sản.
Trung Quốc Trừng Phạt Hàng Chục Doanh Nghiệp Chiến Lược của Hoa Kỳ
(Hình AP - Oliver Zhang: Cổng chính của Bộ Thương mại Trung Quốc ở Bắc Kinh. Ảnh chụp năm 2019.)
-Ngày 22/6/2026, Trung Quốc thông báo loạt trừng phạt mới có hiệu lực ngay lập tức nhắm vào hàng chục công ty Hoa Kỳ, chủ yếu trong các lĩnh vực quốc phòng và đất hiếm.
Thông báo đưa ra 1 tháng sau chuyến thăm Bắc Kinh của Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump nhằm hạ nhiệt căng thẳng giữa hai cường quốc hàng đầu thế giới. Thông tín viên Clea Broadhurst của Đài Phát Thanh Quốc Tế Pháp (RFI) tại thủ đô Bắc Kinh của Trung Quốc cho biết cụ thể:
“Mười công ty Mỹ bị cấm tiếp cận một số sản phẩm “lưỡng dụng” của Trung Quốc, nghĩa là những sản phẩm có thể dùng cả trong quân sự lẫn dân sự. Trong số này, có nhiều hãng sản xuất drone, cũng như USA Rare Earth, một công ty chiến lược, hiện đang tìm cách giảm dần sự phụ thuộc của Hoa Kỳ vào đất hiếm Trung Quốc.
Biện pháp này còn đi xa hơn: Các cơ quan chính phủ và địa phương Trung Quóc sẽ không thể mua các sản phẩm của 46 doanh nghiệp Hoa Kỳ, trong đó có nhiều chi nhánh của Lockheed Martin, Raytheon hay Boeing. Và Bắc Kinh còn cấm mọi chuyển giao các sản phẩm nhạy cảm của Trung Quốc cho các doanh nghiệp bị nhắm mục tiêu, kể cả thông qua các nước thứ ba.
Phản ứng này diễn ra ngay sau quyết định của Ngũ Giác Đài hồi đầu tháng Sáu, đưa nhiều hãng lớn Trung Quốc, bao gồm cả Alibaba, Baidu và BYD vào danh sách các doanh nghiệp bị nghi ngờ có liên hệ với quân đội Trung Quốc.
Việc Hoa Kỳ nêu ra các doanh nghiệp bị nghi ngờ không cấu thành một trừng phạt trực tiếp, nhưng gây khó khăn cho việc tiếp cận một số hợp đồng và làm gia tăng mối ngờ vực của các nhà đầu tư.
Việc trừng phạt qua lại này cho thấy, bất chấp sự hòa giải được thể hiện từ nhiều tháng qua và chuyến thăm của Tổng thống Donald Trump đến Bắc Kinh vào tháng 5/2026, cạnh tranh kỹ thuật và chiến lược giữa hai đại cường thế giới vẫn không có gì thay đổi”.
Hội Nghị OEA Đối Mặt Với Tham Vọng của Hoa Kỳ Tái Lập Ảnh Hưởng Trong Vùng
(Hình REUTERS - Eric Lee: Trụ sở Tổ chức các Quốc gia Mỹ Châu (OEA) tại thủ đô Hoa Thịnh Ðốn của Hoa Kỳ, ngày 17/6/2026.)
-Ngày 22/6/2026, cuộc họp Đại Hội đồng Tổ chức Các nước Mỹ Châu (OEA), khai mạc ở Panama, tập hợp 34 thành viên và sẽ kéo dài trong vòng 3 ngày. An ninh khu vực, vấn đề di dân và tình hình ở Haiti, Venezuela và Cuba sẽ là những chủ đề chính trong chương trình nghị sự.
Lập trường của Hoa Kỳ đặc biệt được chú ý, xét đến những tuyên bố gần đây của Tổng thống Donald Trump về khu vực. Từ Panama, thông tín viên Grégoire Pourtier của Đài Phát Thanh Quốc Tế Pháp (RFI) tường thuật:
“Cách nay đúng 200 năm, Simon Bolivar, được biết đến với biệt danh “Người giải phóng” Nam Mỹ, đã tổ chức một hội nghị lớn ở Panama, tập hợp nhiều quốc gia để củng cố liên minh khu vực. Hoa Kỳ được mời tham dự, đã cử đại diện đến muộn.
Dự án đã không thành hiện thực và vào năm 2026 này, tương quan lực lượng đã thay đổi đáng kể. Ngay cả khi phái đoàn đại diện Hoa Kỳ không phải ở cấp cao nhất, nhưng bóng dáng ông Donald Trump chắc chắn sẽ bao trùm cuộc họp.
Một thế kỷ trước, học thuyết Monroe đã xác định rằng Âu Châu không nên can dự vào công việc nội bộ của khu vực.
Ngày nay, học thuyết Donroe không chính thức, hàm ý đến Donald Trump, là nhằm tăng cường sức ảnh hưởng của Hoa Kỳ, một biến thể của “nước Mỹ trên hết” khi áp đặt các tham vọng kinh tế-chính trị của ông với các nước láng giềng.
Ví dụ, tại Panama, yêu sách đòi lại kênh đào nổi tiếng, và gây áp lực với chính quyền sở tại để hạn chế tầm ảnh hưởng của Trung Quốc, là một chủ đề được nói đến trên khắp châu lục.
Nhiều hồ sơ khác như an ninh và di dân cũng sẽ được ưu tiên giải quyết vì chúng mang tính xuyên quốc gia”.
World Cup 2026: Hiện Tượng Cape Verde, Các Cá Mập Xanh Tiếp Tục Gây Ấn Tượng
(Hình REUTERS - Marco Bello: Bảng H - Uruguay gặp Cape Verde tại sân vận động Miami, tiểu bang Florida, Hoa Kỳ, ngày 21/6/2026. Ăn mừng sau trận đấu.)
-Tại Giải Vô địch Túc cầu Thế giới (FIFA World Cup) 2026, Huấn luyện viên trưởng đội tuyển Cape Verde, ông Bubista nói rằng các học trò của mình đã cho thấy tinh thần kiên cường có thể bù đắp cho những hạn chế về tài chánh, sau khi giành thêm 1 điểm quý giá trong trận hòa 2-2 trước đội tuyển Uruguay vào hôm 21/6/2026.
Lần đầu tiên tham dự World Cup, đại diện Phi Châu này đã liên tiếp gây bất ngờ khi cầm hòa 2 đội bóng mạnh là Tây Ban Nha và Uruguay. Kết quả này giúp Cape Verde đứng trước cơ hội làm nên lịch sử là giành tấm vé vào vòng 1/16.
Ông Bubista chia sẻ: “Dù là một quốc gia nhỏ bé và còn nhiều khó khăn về tài chánh, nhưng nếu có ý chí, sự bền bỉ với những phương pháp bài bản, chúng tôi vẫn có thể cạnh tranh với những đội bóng hàng đầu thế giới. Khi bước ra sân, rất nhiều khác biệt sẽ được thu hẹp”.
Theo nhà cầm quân này, mục tiêu của đội tuyển Cape Verde không chỉ dừng lại ở túc cầu: “Chúng tôi đến đây để giới thiệu đất nước mình với thế giới: Văn hóa, âm nhạc, lịch sử và những người hâm mộ tuyệt vời của chúng tôi”.
Sau lượt trận này, Uruguay, đội tuyển từng 2 lần Vô địch Thế giới, đang đứng thứ hai bảng H và có cùng điểm số với Cape Verde. Cả hai đều kém đội đầu bảng Tây Ban Nha 2 điểm, sau khi Cơn thịnh nộ màu đỏ đánh bại Ả Rập Saudi với tỷ số 4-0 vào ngày 21/6.
Về phía Uruguay, huấn luyện viên Marcelo Bielsa cho rằng đội bóng của ông lẽ ra phải giành chiến thắng trong cả 2 trận đầu tiên. Ông khẳng định các cầu thủ cần thể hiện quyết tâm cao nhất ở trận gặp Tây Ban Nha vào ngày 26/6 tại Guadalajara, nếu muốn giành vé vào vòng 1/16.
TIN VẮN - TIN TỔNG HỢP
(AFP/RFI) – Bầu cử Tổng thống Colombia, ứng cử viên thân Donald Trump đắc cử với kết quả sít sao. Theo kết quả kiểm phiếu được công bố hôm 22/6/2026, ứng cử viên cánh hữu Abelardo de la Espriella về đầu với 49,7% số phiếu, hơn đối thủ cánh tả đúng 1%. Xuất thân là một Luật sư, Tổng thống tân cử Colombia (47 tuổi) không có kinh nghiệm về chính trị, nhưng lại là một nhà tỉ phú. Ông sẽ chính thức nhậm chức vào ngày 7/8/2026.
(AFP/RFI) – Phó Tổng thống Hoa Kỳ: Iran chấp thuận để cho các thanh tra viên của Cơ quan Nguyên tử năng Quốc tế (IAEA) trở lại. Theo Phó Tổng thống J.D Vance, hôm 22/6/2026, đây là bước đầu trong tiến trình “phi nguyên tử hóa Iran”. Ông cho rằng Hoa Thịnh Ðốn và Teheran sau cuộc đối thoại đầu tiên tại Thụy Sĩ, đã đạt được những “nền tảng vững chắc” để hướng tới một Thỏa thuận sau cùng. Tổng thống Iran, ông Massoud Pezechkian sẽ công du Pakistan vào ngày 23/6.
(NHK/RFI) – Nhật Bản tăng gấp 5 lần lệ phí visa (thị thực nhập cảnh). Quy định này sẽ được áp dụng từ ngày 1/7/2026. Cụ thể, lệ phí visa nhập cảnh một lần tăng từ 3.000 Yen lên 15.000 Yen (khoảng 93 Mỹ kim), còn visa nhập cảnh nhiều lần tăng từ 6.000 Yen lên 30.000 Yen (khoảng 186 Mỹ kim). Việc tăng lệ phí nhằm điều chỉnh theo lạm phát và biến động tỷ giá bởi đây là lần điều chỉnh lệ phí visa đầu tiên sau gần 50 năm, kể từ năm 1978. Chính phủ cũng nhận định thay đổi này sẽ không gây tác động đáng kể ngay lập tức đến lượng du khách đến Nhật Bản.
(Reuters/RFI) – Úc Ðại Lợi bán kỹ thuật radar tầm xa cho Gia Nã Ðại. Hôm 22/6/2026, chính quyền Canberra cho biết thỏa thuận trị giá 2,5 tỉ Úc kim, là hợp đồng xuất cảng quốc phòng lớn nhất từ trước đến nay của nước này. Kỹ thuật được chuyển giao là radar vượt đường chân trời (Over-the-Horizon Radar) có khả năng phát giác phi đạn tầm xa. Hệ thống này sẽ giúp Gia Nã Ðại tăng cường giám sát khu vực Bắc Cực. Thủ tướng Úc Ðại Lợi Anthony Albanese cho biết thỏa thuận này là một cột mốc quan trọng trong hợp tác quốc phòng giữa hai nước.
(AFP/RFI) – Nam Hàn: Cựu Bộ trưởng Tư pháp bị kết án 25 năm tù. Tòa án đưa ra phán quyết vào hôm 22/6/2026, nhấn mạnh rằng ông Park Sung Jae bị kết tội liên quan đến “âm mưu nổi loạn”, vì vai trò của ông trong vụ cựu Tổng thống Yoon Suk Yeol ban bố Thiết quân luật vào năm 2024. Trong đêm ban bố Thiết quân luật, ông đã họp với các viên chức Bộ Tư pháp và xem xét khả năng giam giữ những người chống chính phủ. Phía Công tố cho rằng ông đã lạm dụng quyền lực và biến pháp luật thành công cụ phục vụ hành động nổi loạn.
(AFP/RFI) – Lãnh đạo 5 nước Âu Châu họp tại Ý Ðại Lợi về chiến tranh Ukraine. Hôm 22/6/2026, Roma thông báo Thủ tướng Giorgia Meloni đến thủ đô Bá Linh của Đức, ngày 24/6, dự cuộc họp với lãnh đạo Anh Quốc, Đức, Pháp và Ba Lan. Đây là 5 cường quốc quân sự Âu Châu. Các bên tìm kiếm “một vai trò quan trọng hơn trong các nỗ lực chấm dứt chiến tranh Ukraine”.
(AFP/RFI) – Nổ súng tại một trường học ở Phi Luật Tân, 3 học sinh thiệt mạng. Theo các nguồn tin cảnh sát, vụ nổ súng sáng 22/6/2026 diễn ra tại một trường Trung học ở thành phố Tacloban, miền Trung Phi Luật Tân. Hung thủ là 2 thiếu niên 14 và 15 tuổi, đã nổ súng bắn vô tội vạ vào đám đông, gây hoảng loạn trong trường trước khi bị bắt. Các vụ nổ súng ở trường học rất hiếm khi xảy ra tại Phi Luật Tân, nhưng các vụ giết hại các Dân biểu hay ứng cử viên đặc biệt là ở những vùng hẻo lành thì không hiếm.
(AP/RFI) – Đài Loan bắt đầu đợt tập trận trong 5 ngày. Kể từ 22/6/2026, cuộc tập trận mở ra tại Đào Viên, nơi có phi trường quốc tế lớn nhất. Cuộc thao dượt lần này nhằm nâng cao khả năng sẵn sàng chiến đấu trong trường hợp bị Trung Quốc tấn công. Sự kiện diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc điều động 23 máy bay hướng về phía hòn đảo này và hơn một chục tàu công vụ của Trung Quốc vẫn đang hoạt động tại eo biển Đài Loan.
(AFP/RFI) – Nổ lớn tại một khu công nghiệp khí đốt của Qatar, hơn 50 người bị thương, 18 người mất tích. Tập đoàn QatarEnergy thông báo vụ nổ xảy ra chiều 21/6/226, tại khu vực Ras Laffan, nhà máy khí đốt lớn nhất thế giới chuyên sản xuất khí hóa lỏng. Ras Laffan cũng là nơi nhiều lần bị drone của Iran tấn công, QatarEnergy phải ngừng một số hoạt động. Theo giải thích của các giới chức địa phương, nguyên nhân vụ nổ do một lý do “kỹ thuật”. Cùng với Hoa Kỳ, Úc Ðại Lợi và Nga, Qatar là một trong những nguồn cung cấp khí hóa lỏng quan trọng nhất của thế giới.
(AFP/RFI) – Giáo hoàng chỉ trích “tình trạng quan liêu ngày càng gia tăng” trên thế giới gây trở ngại cho viện trợ lương thực. Đến thăm tổ chức Chương trình Lương thực Thế giới (WFP), tại thủ đô Roma của Ý Ðại Lợi hôm 22/6/2026 Giáo hoàng lấy làm tiếc là vũ khí thì được vận chuyển dễ dàng, lương thực thì không. Giáo hoàng Lêô 14 kêu gọi “tăng cường các nguồn lực chống nạn đói và những nguyên nhân gốc rễ gây ra hiện tượng này”. Ngài đồng thời chủ trương “phải dỡ bỏ các rào cản gây trở ngại cho viện trợ lương thực đến được tay những người cần giúp đỡ”.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét