<!>
Phát biểu sau phiên đàm phán đầu tiên tại Thụy Sĩ, phó tổng thống Mỹ JD Vance nói là các cuộc trao đổi đã tạo nền tảng tích cực cho một thỏa thuận hòa bình lâu dài. Các bên đã nhất trí xây dựng lộ trình hướng tới một thỏa thuận toàn diện trong vòng 60 ngày.
Ngoài vấn đề song phương, các bên trung gian là Pakistan và Qatar, cho biết Mỹ và Iran cũng nhất trí thiết lập cơ chế nhằm chấm dứt giao tranh giữa Israel và Hezbollah tại Liban, đồng thời mở kênh liên lạc để bảo đảm an toàn cho hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz, tuyến vận tải dầu mỏ chiến lược của thế giới.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi tuyên bố nước này đã đạt được các nhượng bộ quan trọng, bao gồm miễn trừng phạt đối với xuất khẩu dầu và hóa dầu, giải phóng một phần tài sản bị phong tỏa ở nước ngoài và khởi động kế hoạch tái thiết kinh tế.
Tổng thống Mỹ Donald Trump nhấn mạnh là Iran sẽ phải chấp nhận các cuộc thanh sát của quốc tế nhằm bảo đảm tính minh bạch của chương trình hạt nhân. Ông cảnh báo Washington sẽ có biện pháp nếu Tehran không tuân thủ các cam kết.
Tuy nhiên, người phát ngôn bộ Ngoại Giao Iran, Esmaïl Baghaï, hôm nay 23/6, tuyên bố nước này không có kế hoạch cho phép Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) thanh sát các cơ sở hạt nhân bị hư hại trong các cuộc không kích của Israel và Mỹ. Và Teheran chưa có cuộc gặp nào với tổng giám đốc IAEA và cũng không dự định để cơ quan này kiểm tra các cơ sở bị tấn công. Iran cũng khẳng định hai bên chưa thảo luận về chương trình hạt nhân và Teheran chưa đưa ra bất kỳ cam kết mới nào trong lĩnh vực này.
Tuyên bố trên trái ngược với phát biểu của JD Vance sau các cuộc đàm phán tại Thụy Sĩ hôm 22/6, khi ông nói rằng Iran đã đồng ý mời trở lại các thanh sát viên của IAEA, coi đây là một “bước tiến lớn”.
Các cuộc đàm phán kỹ thuật giữa Mỹ và Iran dự kiến sẽ tiếp tục trong những ngày tới nhằm cụ thể hóa các nội dung của thỏa thuận.
Hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz bắt đầu phục hồi, góp phần hạ nhiệt thị trường năng lượng toàn cầu.
Iran khẳng định mong muốn kiểm soát eo biển Hormuz
Teheran, hôm nay 23/06, tái khẳng định mong muốn kiểm soát eo biển Hormuz sau khi vòng đàm phán giữa Hoa Kỳ và Iran kết thúc tại Thụy Sĩ vào cuối tuần qua. Tình trạng lưu thông tại huyết mạch của hàng hải toàn cầu đã dần dần được khôi phục lại kể từ thứ Hai, hạ nhiệt thị trường năng lượng.
Theo dữ liệu từ các kênh theo dõi định vị hàng hải, kể từ thứ Hai, 22/06, ít nhất 36 tàu đã đi qua eo biển Hormuz, được cho là con số cao nhất kể từ khi chiến tranh nổ ra hồi cuối tháng Hai.
Sáng nay 23/06, phía Iran nhắc lại rằng những điều kiện lưu thông tại eo biển Hormuz sẽ “không giống như tình hình trước chiến tranh” và tuyến đường này sẽ do Iran quản lý. Các nhà đàm phán Iran đã đến Oman để tiếp tục thảo luận về eo biển này. Liệu Teheran có kiểm soát tuyến đường huyết mạch của hàng hải quốc tế này hay không, câu hỏi này sẽ được bàn đến trong các cuộc thương lượng với Mỹ diễn ra trong hai tháng tới.
Tiếp nối các cuộc đàm phán hôm Chủ nhật 21/06, thứ trưởng Ngoại Giao Iran Kazem Gharibabadi, trả lời báo giới, được AFP trích dẫn, cho biết đã thiết lập một “cơ chế liên lạc” về việc tàu thuyền di chuyển qua eo biển Hormuz. Ngoài ra, 4 nhóm làm việc cũng được thiết lập, phụ trách các lĩnh vực như dỡ bỏ trừng phạt, vấn đề hạt nhân, tái thiết và phát triển kinh tế tại Iran và một nhóm chuyên theo dõi, giám sát.
Liban và Israel nối lại đàm phán ở Washington
Ngày 23/06/2026, các cuộc thương lượng trực tiếp giữa Liban và Israel, theo dự kiến, nối lại tại Washington dưới sự chủ trì của Hoa Kỳ. Một ngày trước đó, các bên tham dự vẫn tỏ ra kiên định lập trường của mình. Thủ tướng Israel tuyên bố tiếp tục hiện diện ở miền nam Liban « chừng nào còn cần thiết », còn phe Hezbollah kiên quyết từ chối thể thức của cuộc đàm phán.
Cuộc đàm phán Israel – Liban diễn ra vào lúc Hoa Kỳ và Iran đã bắt đầu vòng thương lượng mới tại Thụy Sĩ, để đi đến một thỏa thuận sau cùng chấm dứt chiến tranh Trung Đông. Yêu cầu Israel ngưng chiến ở Liban là một trong số các điều kiện tiên quyết của Teheran để ngồi vào đàm phán với Washington.
Thông tín viên Paul Khalifeh tại Beirut nhận định :
« Các cuộc đàm phán trực tiếp giữa Israel và Liban được nối lại hôm nay ở Washington trong một bối cảnh khác với những vòng đàm phán trước đây. Ngay cả khi họ không có mặt trực tiếp tại bàn đàm phán, bóng của Iran và Hezbollah vẫn bao trùm lên các nhà đàm phán Liban và Israel, với sự ủng hộ của Mỹ.
Những đồng thuận đạt được giữa Washington và Teheran tại Thụy Sĩ, theo một cách nào đó, đã xác nhận thất bại một trong số các mục tiêu chính của cuộc chiến : Tách rời các hồ sơ Liban và Iran. Vấn đề Liban đã chiếm một phần lớn các cuộc thảo luận giữa Iran và Mỹ, và cả hai bên đã đồng tình lập một "nhóm công tác làm giảm xung đột", có nhiệm vụ củng cố lệnh ngừng bắn thông qua các biện pháp sẽ được đề xuất sau này.
Cơ chế này bao gồm Hoa Kỳ, Iran, Liban, Qatar và Pakistan. Việc Washington và Teheran cùng ngồi trong một cơ chế chịu trách nhiệm về vấn đề Liban phần nào thừa nhận rõ ràng vai trò của Iran. Điều này còn có nghĩa là các cuộc đàm phán trực tiếp được tiến hành ở Washington giữa các phái đoàn Israel và Liban hiện nay dường như là một sự mở rộng đối thoại Mỹ - Iran.
Ý tưởng về việc Hezbollah và Israel cùng lúc rút quân một phần đang thành hiện thực. Vùng thí điểm mà Liban đề xuất có lẽ sẽ là pháo đài Beaufort và những vùng phụ cận ».
Bão nhiệt đổ bộ châu Âu, nóng kỷ lục tại Pháp, tranh cãi về dùng điều hòa
Nhiều nước châu Âu như Pháp, Ý, Tây Ban Nha đang trải qua đợt nắng nóng kỷ lục, chưa từng được ghi nhận trong lịch sử đo đạc, báo động đỏ tại nhiều thành phố. Các kỷ lục nhiệt độ liên tục bị phá vỡ, trong khi cơ sở hạ tầng các nước ôn đới đa số không thích ứng với tình trạng nắng nóng.
Tại Pháp, nhiệt độ trung bình được ghi nhận trong ngày thứ Hai 22/06/2026 trên toàn nước Pháp lên đến 37,8°C, nhiều thành phố vượt ngưỡng 40°C. Nhiệt độ trung bình đêm thứ Hai sang thứ Ba 23/06 đạt mức kỷ lục, lên tới 21,6°C, và là đêm nóng nhất từng được ghi nhận kể từ năm 1947. 54 tỉnh, tức một nửa nước Pháp trong tình trạng báo động đỏ. Hơn 1300 trường học đóng cửa. Chính quyền Pháp cho biết 40 người đã chết đuối kể từ ngày 18/06, chủ yếu là những người trẻ, đi tắm sông. Nhiều chuyến tàu bị hủy vì lo ngại nắng nóng làm biến dạng đường ray.
Tại Tây Ban Nha, "cơn bão nhiệt” đã đổ bộ vào miền bắc nước này. Nhiệt độ ở thủ đô Madrid hôm thứ Hai lên tới 40°C. Chính quyền đã mở những nơi trú ẩn tạm thời vì thời tiết, cho những người dễ bị tổn thương và người vô gia cư.
Các nước phía Bắc Âu và Trung Âu cũng ghi nhận tình trạng nắng nóng kỷ lục. Nhiệt độ tại Hà Lan có thể lên đến 37 độ C, từ nay đến cuối tuần.
Anh Quốc vốn hiếm khi phát báo động đỏ về mùa hè, cũng phá kỷ lục về nhiệt độ, chưa từng ghi nhận kể từ khi đo đạc, lên tới 40 độ C tại các thành phố miền nam như Luân Đôn, Birmingham. Nhiều trường học đóng cửa từ hôm nay, cho đến thứ Năm, để bảo vệ trẻ.
Tranh cãi dùng điều hòa
Trước tình trạng này, nhiều giải pháp ứng phó đã được đưa ra và cũng gây tranh cãi, ví dụ như việc sử dụng điều hòa nhiệt độ.
Theo số liệu được báo Pháp La Croix trích dẫn, khoảng 25 % các hộ gia đình Pháp có điều hòa tại nhà, rất thấp, trong khi tại Mỹ và Nhật Bản, con số này lên tới 90 %
Tại Pháp, dùng điều hòa nhiệt độ là một chủ đề mang tính chính trị. Nếu phe cực hữu muốn phổ biến việc lắp đặt trong các tòa nhà, căn hộ, thì phe cực tả kịch liệt phản đối, cho rằng chỉ góp phần làm trái đất nóng lên, tạo hiện tượng “đảo nhiệt”, thay vào đó đề xuất cấp ngày nghỉ phép vì nắng nóng. Theo một thăm dò được công bố hồi đầu tháng Sáu, 78 % người Pháp cho rằng dùng điều hòa gây hại cho môi trường.
Không chỉ riêng tại Pháp mà “cảm giác tội lỗi”, “áy náy” đối với môi trường cũng phổ biến tại châu Âu. Người châu Âu cho rằng chính lối sống của các nước phát triển là nguyên nhân gây ra hiện tượng nóng lên toàn cầu.
Nhật báo kinh tế The Economist có bài “Châu Âu phải học cách yêu điều hòa nhiệt độ”, nêu ra những tiến bộ trong sản xuất điện năng xanh, nhờ năng lượng tái tạo khắp lục địa. Một số nhà quan sát nêu ra chính sách xanh đến cực đoan của châu Âu khiến người dân phải chịu cái nóng, biến nhu cầu làm mát cơ bản thành vấn đề đạo đức.
Ngoài ra, kiến trúc nhà ở tại châu Âu không phù hợp với tình trạng hiện nay, do phần lớn các tòa nhà có tuổi đời lâu năm, tường dày, giữ nhiệt tốt, nhưng nắng nóng ập đến khiến những ngôi nhà này thành "lò nướng". Theo báo cáo của Liên Hiệp Quốc, được The Economist trích dẫn, 175 000 người chết tại châu Âu mỗi năm do nắng nóng, và điều hòa hiện là công cụ cần thiết để bảo vệ sức khỏe và sinh mạng con người.
Ngoài điều hòa, một số giải pháp khác như địa nhiệt, theo AFP, tận dụng hơi mát từ lòng đất, nơi nhiệt độ duy trì gần như ổn định quanh năm ở độ sâu từ 5 mét trở đi. Tuy nhiên, kỹ thuật này khá tốn kém, lên tới 25 000 euro.
Ps.
HQ Nguyễn Gia Song có người cháu gọi là cậu muốn liên lạc. Xin quý vị nếu biết xin chuyển lời giúp.
--
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét