Trước thềm thỏa thuận hòa bình : Mỹ dỡ bỏ phong tỏa Hormuz, Iran nối lại xuất khẩu dầu - Theo trang mạng chuyên theo dõi vận tải biển, hôm nay 17/06/2026, các tàu chở dầu đầu tiên của Iran đã đi qua khu vực phong tỏa do Mỹ thiết lập tại eo biển Hormuz. Động thái này diễn ra chỉ hai ngày trước khi Teheran và Washington dự kiến ký kết một thỏa thuận khung nhằm chấm dứt chiến tranh, khởi động các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân Iran và các lệnh trừng phạt của Mỹ.
<!>
Theo dữ liệu từ trang tin theo dõi hàng hải TankerTrackers, ba tàu của Công ty Vận tải Dầu khí Quốc gia Iran, chở tổng cộng gần 4,8 triệu thùng dầu thô, đã rời các cảng Iran đi qua khu vực bị Mỹ phong tỏa từ hôm 13/04 . Đây là những chuyến dầu xuất khẩu đầu tiên của nước này sau hai tháng gián đoạn vì xung đột.
Đây là dấu hiệu đầu tiên cho thấy căng thẳng giữa Teheran và Washington đang hạ nhiệt. Sau hơn ba tháng chiến sự khiến hàng nghìn người thiệt mạng, chủ yếu tại Iran và Liban, hai bên đã đạt được thỏa thuận khung nhằm chấm dứt xung đột và mở đường cho các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân Iran cũng như việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt của Mỹ.
Hôm qua, 16/06, đài truyền hình nhà nước Iran cũng thông báo hoạt động vận tải dầu bằng đường biển đã được nối lại. Tổng thống Donald Trump cho biết eo biển Hormuz có thể được mở hoàn toàn trở lại từ ngày thứ Sáu, 19/06, sau một thời gian gần như tê liệt, khiến giao thương hàng hải toàn cầu bị ảnh hưởng nghiêm trọng và giá dầu thế giới tăng mạnh.
Theo truyền thông Mỹ, Washington có thể cho phép Iran nối lại xuất khẩu dầu và nới lỏng một số biện pháp trừng phạt trong lĩnh vực ngân hàng và vận tải. Việc tái lập lưu thông qua eo biển Hormuz, tuyến hàng hải vận chuyển dầu mỏ quan trọng bậc nhất thế giới, cũng góp phần kéo giá dầu giảm xuống dưới 80 đô la Mỹ một thùng lần đầu tiên kể từ tháng Ba.
Tuy nhiên, nhiều bất đồng vẫn còn tồn tại. Iran muốn áp dụng các khoản phí dịch vụ đối với tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz, trong khi Mỹ yêu cầu duy trì quyền tự do hàng hải.
Lễ ký kết thỏa thuận dự kiến diễn ra vào thứ Sáu 19/06 tại khách sạn Bürgenstock bên bờ hồ Lucerne, Thụy Sĩ với sự tham gia của trưởng đoàn đàm phán Iran, chủ tịch Quốc Hội Mohammad Bagher Ghalibaf và phó tổng thống Mỹ JD Vance. Phiên đầu tiên, hai bên bắt đầu đàm phán nhằm hướng tới một thỏa thuận toàn diện trong vòng 60 ngày tới, theo ngoại trưởng Iran.
Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng tiến trình đàm phán sẽ còn nhiều khó khăn do sự thiếu tin tưởng giữa các bên sau nhiều năm đối đầu.
Đồng minh của Mỹ đề xuất phá thủy lôi, hộ tống tàu dân sự đi qua eo biển Hormuz
Tại thượng đỉnh G7 ở Evian, Pháp, các nước đồng minh của Mỹ đã đề xuất hộ tống tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz, theo đúng tuyên bố từ tháng 03/2026 về việc thành lập một liên minh bảo đảm an ninh ngay khi Mỹ và Iran ngừng mọi hoạt động thù nghịch. Nhiệm vụ của liên minh « hoàn toàn mang tính phòng thủ và độc lập » để khẩn trương mở lại lưu thông « tự do, vô điều kiện và không hạn chế » ở eo biển Hormuz.
Theo AP, ngày 15/06, tổng thống Mỹ Donald Trump nói với đồng nhiệm Pháp rằng không thấy « cần giúp đỡ nhiều » vì eo biển Hormuz « sẽ được mở » nhờ thỏa thuận sơ bộ với Iran .Tuy nhiên, ông cho rằng « không phải là ý tưởng tồi nếu có một hoặc hai tàu từ một vài quốc gia đến đó. Các bạn sẽ là nước tuyệt vời nếu làm điều đó ».
Liên minh quốc tế sẽ có hai nhiệm vụ chính « trấn an hoạt động vận tải thương mại và tiến hành các hoạt động rà phá thủy lôi ». Theo tổng thống Macron, chiến đấu cơ của Pháp có thể tham gia các nhiệm vụ quan sát trên tuyến hàng hải huyết mạch này ngay từ ngày 16/06 và « trong vòng 48 giờ » sẽ có các tàu khu trục « và trong vòng hai đến ba ngày, là tàu sân bay ». Tàu sân bay hạt nhân Pháp Charles de Gaulle hoạt động ở biển Ả Rập từ tháng 03/2026. Ngoài ra, lực lượng của nhiều nước khác trong liên minh đã có mặt trong khu vực và có thể nhanh chóng hỗ trợ.
Hải quân Pháp, Mỹ, Anh và một số nước khác có kinh nghiệm trong khu vực, đặc biệt là bảo vệ các tàu chở hàng phòng ngừa các cuộc tấn công ở Hồng Hải do phiến quân Houthi ở Yemen, được Iran hậu thuẫn, thực hiện. Ví dụ, tàu khu trục Alsace của Pháp đã bắn hạ ba tên lửa đạn đạo ở Hồng Hải vào năm 2024 khi hộ tống một tàu container.
Thứ hai, các tàu rà phá thủy lôi sẽ loại bỏ những mối nguy hiểm dưới nước, bao gồm thủy lôi thả trôi, thủy lôi được gắn với dây cáp hoặc được đặt dưới đáy biển và có thể được kích hoạt bằng âm thanh, chuyển động hoặc ánh sáng. Mỹ cho biết đã rà phá « một phần » thủy lôi nhưng vẫn còn nhiều và không rõ số lượng.
Chiến dịch sẽ được triển khai với cường độ mạnh, theo nhận định của Jérôme Bandel, giám đốc bộ phận hàng hải của công ty Exail, nổi tiếng với drone rà phá thủy lôi tự động từ xa. Trả lời RFI tại triển lãm quốc phòng Eurosatory ngày 16/06, ông Bandel cho biết, Exail « nhận được hai kiểu đơn đặt hàng. Thứ nhất là từ các định chế châu Âu, họ hỏi xem liệu chúng tôi có thể tăng tốc sản xuất vì sắp triển khai chiến dịch (rà thủy lôi ở eo biển Hormuz). Và thứ hai là những yêu cầu của hải quân các nước trong vùng, đề nghị chúng tôi cung cấp tất cả những gì hiện có ».
Tuy nhiên, nhà phân tích Max Bergmann tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) cho rằng « không nên đánh giá quá cao lợi ích » của sự hiện diện của liên minh quốc tế, mặc dù « chắc chắn sẽ mang lại một số lợi ích về an ninh ». Vì sự hiện diện này « cũng có thể làm tăng nguy cơ Iran khơi lại chiến tranh ».
Israel tiếp tục oanh kích nam Liban
AFP dẫn nguồn hãng tin Liban Ani cho biết sáng hôm nay, 17/06/2026, Israel tiếp tục không kích miền nam Liban, bất chấp thỏa thuận đạt được giữa Iran và Mỹ. Các cuộc tấn công nhắm vào khu vực Nabatiyé và Kfartebnit.
Iran luôn đòi hỏi thỏa thuận phải bao gồm việc chấm dứt xung đột tại Liban và cảnh báo sẽ có phản ứng mạnh nếu Israel tiếp tục tấn công Hezbollah. Dù số vụ không kích đã giảm sau khi thỏa thuận được công bố, các đợt tấn công vẫn khiến ít nhất 5 người thiệt mạng.
Quân đội Liban khuyến cáo người dân chưa nên trở về nhà do nguy cơ Israel vi phạm thỏa thuận. Trong khi đó, Israel cho biết lực lượng của họ ở miền nam Liban đã bị tấn công bằng rocket. Lãnh đạo Hezbollah, Naïm Qassem, dự kiến sẽ có bài phát biểu trên truyền hình trong ngày.
D.Trump muốn nhanh chóng áp đặt trừng phạt đối với dầu mỏ Nga
Ngày 16/06/2026, tại thượng đỉnh nhóm G7 ở Evian, Pháp, tổng thống Mỹ Donald Trump đã phần nào trấn an các đồng minh khi thể hiện cứng rắn đối với Nga. Sau khi dỡ bỏ trừng phạt đối với dầu lửa của Nga để kiềm chế giá tăng vọt do chiến tranh Iran, ông Donald Trump sẵn sàng thắt chặt trừng phạt đối với dầu lửa Nga, vẫn được coi là nguồn thu chính để Matxcơva tiếp tục cuộc chiến ở Ukraina.
Đặc phái viên Julien Chavanne tường tình từ Evian :
« Bầu không khí tại Khách sạn Hoàng gia ở Evian đã dịu bớt. Tổng thống Donald Trump thể hiện sự sẵn sàng quan tâm trở lại đến cuộc chiến ở Ukraina và đứng về phía Kiev. Sau cuộc hội đàm riêng với Volodymyr Zelensky và sáu nguyên thủ và thủ tướng trong nhóm G7, tổng thống Mỹ cho biết ông sẵn sàng tái áp đặt các lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ của Nga.
Ông phát biểu : « Chúng ta sẽ sớm làm được điều đó vì dầu mỏ đang được vận chuyển trở lại. Chúng tôi đã dỡ bỏ các lệnh trừng phạt vì muốn tiếp tục nhận dầu. Cho nên chúng tôi sẽ sẵn sàng tái áp đặt các lệnh trừng phạt sớm thôi ».
Khí đốt của Nga cũng sẽ là mục tiêu của các lệnh trừng phạt này. Các nước G7 cũng hứa chuyển giao thiết bị quân sự cho Kiev. Tuy nhiên, phần khó khăn nhất vẫn còn ở phía trước : Đó là thực hiện những tuyên bố này. Tổng thống Donald Trump không bình luận về khả năng đàm phán với đồng nhiệm Nga Vladimir Putin trên đất Mỹ. Đây là ý tưởng được tổng thống Ukraina Volodymyr Zelensky đề xuất.
Ngược lại, mọi chuyện lại mập mờ hơn về tình hình Iran. Tổng thống Mỹ không đưa ra chi tiết nào về thỏa thuận với Teheran. Trong khi đó, sứ mệnh bảo đảm an ninh ở eo biển Hormuz được châu Âu đề xuất vẫn đang bị đình trệ.
Nhưng dù sao, nhóm G7 dường như thể hiện sự thống nhất về vấn đề Ukraina, điều mà trước đây không hề dễ dàng chút nào ».
Tại thượng đỉnh G7 lần này, tổng thống Mỹ được các đồng minh G7 quan tâm đặc biệt. Sau khi được thủ tướng FrederichMerz tặng áo thi đấu của đội tuyển Đức in số « 47 », tổng thống Mỹ được mời ăn tối tại Phòng Gương (Galerie des Glaces) trong cung điện Versailles lộng lẫy. Sự kiện này nằm trong chuỗi hoạt động kỷ niệm 250 năm Ngày thành lập nước Mỹ.
G7 đề cập đến vấn đề phụ thuộc vào khoáng sản quan trọng của Trung Quốc
Trong ngày làm việc cuối cùng, 17/06, lãnh đạo các nước G7 tập trung vào chủ đề khoáng sản trọng yếu cho các ngành công nghệ cao, đặc biệt là phát triển trí tuệ nhân tạo AI trong bối cảnh Trung Quốc áp đặt các biện pháp hạn chế xuất khẩu khoáng sản từ năm 2025.
Theo Reuters, ông Emmanuel Macron, tổng thống nước chủ nhà Pháp, vận động các đối tác trong G7 thông qua một tuyên bố chung về khoảng sản, trong đó có thể bao gồm nhiều biện pháp hỗ trợ phương Tây giảm phụ thuộc vào Trung Quốc trong lĩnh vực này.
Quân đội Mỹ có kế hoạch lập kho vũ khí tại Úc
Vào lúc Hoa Kỳ có kế hoạch thiết lập một kho trang thiết bị quân sự tại Philippines trong năm nay, gần Biển Đông, một kho dự trữ khác còn quan trọng hơn cũng được dự trù ở đông nam Úc, gần Melbourne.
Kế hoạch bố trí sẵn các trang thiết bị quân sự, một phương pháp do Washington khởi xướng trong suốt thời kỳ Chiến Tranh Lạnh. Theo AFP, kế hoạch lần này tại vùng Ấn Độ - Thái Bình Dương, là nhằm kềmhãm các tham vọng của Trung Quốc trong vùng.
Thông tín viên Grégory Plesse tại Sydney tường thuật :
« Lần đầu tiên quân đội Mỹ có kế hoạch lập một kho vũ khí và trang thiết bị quân sự tại một vùng xa xôi đông nam nước Úc và nằm ngoài tầm bắn của tên lửa Trung Quốc. Ba mươi triệu đô la sẽ được huy động để lập một "cơ sở cung cấp thiết yếu tiền tuyến", theo cách gọi của quân đội Mỹ, bao gồm một phần vũ khí hạng nặng. Dự kiến, cơ sở này sẽ đi vào hoạt động đầy đủ năm 2028.
Úc, một đồng minh quân sự lâu năm của Mỹ, tiếp đón ngày càng nhiều lính Mỹ trên lãnh thổ, đặc biệt là tại Darwin, phía bắc đất nước. Tại đây, khoảng 2.000 lính thủy quân lục chiến luân phiên đến huấn luyện sáu tháng mỗi năm.
Về phần mình, Hoa Kỳ coi Úc là một lá chủ bài để kềm hãm Trung Quốc trong vùng, nhưng Úc chưa phải là nước duy nhất. Lầu Năm Góc gần đây yêu cầu Quốc Hội Mỹ cấp 500 triệu đô la để lập các kho cất trữ vũ khí trên khắp vùg châu Á – Thái Bình Dương.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét