Tổng thống Mỹ khẳng định Iran đã chấp nhận từ bỏ tham vọng trang bị vũ khí hạt nhân Trong một chương trình truyền hình phát trên đài Fox News hôm Thứ Bảy 30/05/2026, tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump khẳng định Iran đã chấp nhận « không phát triển, không trang bị vũ khí nguyên tử ». Tuy nhiên, theo báo chí Mỹ, dường như Donald Trump muốn Washington phải có thái độ cứng rắn hơn nữa với Teheran trên vấn đề hạt nhân. Cùng với việc giải tỏa eo biển Hormuz, hạt nhân là một trong những điểm chính trong quá trình đàm phán chấm dứt chiến tranh.
<!>
Trong cuộc trả lời phỏng vấn được phát sóng hôm qua nhưng đã được thu hình, ghi âm từ trước, tổng thống Mỹ xác nhận đã được phía Teheran bảo đảm là sẽ « không trang bị, không chế tạo hay mua vũ khí nguyên tử ». Chủ nhân Nhà Trắng quả quyết « điều duy nhất tôi cần được bảo đảm là sẽ không có vũ khí hạt nhân và Iran đã chấp thuận điều này. Ban đầu Iran xác nhận sẽ không phát triển loại vũ khí đó. Tôi đã hỏi lại, thế còn khả năng Teheran mua vào vũ khí nguyên tử thì sao. Giờ đây Iran cam kết không phát triển, không mua vào dưới bất kỳ hình thức nào » loại vũ khí này. Tổng thống Mỹ nói thêm ông « không vội » và kèm theo đó là lời đe dọa, hồ sơ Iran tiến triển chậm nhưng chắc và Hoa Kỳ sẽ đạt được những gì mong muốn, còn nếu không thì mọi việc sẽ diễn ra theo một cách khác.
Cũng ngày 30/05, truyền thông Mỹ tiết lộ Washington dường như đang chuẩn bị một bản thỏa thuận khác với Iran với « lập trường cứng rắn hơn » khi đòi đưa vấn đề hạt nhân vào tiến trình đàm phán, chấm dứt phong tỏa eo biển Hormuz.
Tuy nhiên, báo New York Times chưa thể cung cấp thêm thông tin về những điều kiện mới của Hoa Kỳ. Trang mạng Axios có liên lạc trực tiếp với Nhà Trắng, cho biết Donald Trump dường như muốn « đưa vào tài liệu một số những thay đổi mà cá nhân ông coi là rất quan trọng ».
Là một trong những bên trung gian trong tiến trình đàm phán chấm dứt xung đột tại Trung Đông, ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Fakan Fidan chiều qua cho biết « chưa bao giờ thấy Iran và Mỹ tiến đến gần một thỏa thuận như hiện nay » và thậm chí, theo Ankara, « với những tác động to lớn ảnh hưởng đến toàn cầu, việc mở lại eo biển Hormuz là ưu tiên đứng trước cả vấn đề hạt nhân » Iran.
Sáng Chủ Nhật 31/05/2026, truyền thông Teheran loan báo trong 24 giờ qua, Iran đã cho phép 28 tàu chở hàng đi qua eo biển chiến lược này.
Đối thoại an ninh Shangri-La : AUKUS tăng cường hợp tác
Sau ba ngày họp, đối thoại an ninh Shangri-La 2026 kết thúc hôm nay 31/05/2026. Bên lề sự kiện, bộ trưởng Quốc Phòng ba nước thành viên liên minh quân sự AUKUS khẳng định tăng cường hợp tác, đặc biệt là trong lĩnh vực phát triển drone tự hành dưới nước – UAV. Trưởng đoàn Trung Quốc cảnh cáo Anh, Mỹ và Úc « tránh nhắm vào và tránh làm phương hại đến lợi ích » của một quốc gia.
Theo đài truyền hình Nhật NHK, hôm 30/05/2026, bộ trưởng Quốc Phòng Anh, Mỹ và Úc, ba thành viên liên minh quân sự AUKUS đã họp lại bên lề diễn đàn Shangri-La, Singapore. Các bên « nhất trí để Hoa Kỳ và Anh Quốc thay phiên nhau tiếp tục triển khai kế hoạch lần lượt điều tàu ngầm hạt nhân đến Úc, bắt đầu từ năm 2027 ». Cùng lúc ba nước đồng minh nói trên khẳng định quyết tâm « tăng cường hợp tác trong lĩnh vực an ninh, quốc phòng » và đặc biệt là trong mục tiêu « phát triển drone tự hành dưới nước – UAV ».
Các thông cáo này được đưa ra sau phát biểu của trưởng đoàn Trung Quốc tại hội nghị. Giáo sư Mạnh Tương Khánh (Meng Xiangqing) thuộc Đại học Quốc Phòng quân đội Trung Quốc trong bài phát biểu đã cảnh cáo AUKUS « không nên nhắm vào một quốc gia nào » và nhất là không được « đe dọa hòa bình và ổn định của khu vực ». Với Hoa Kỳ, trọng tâm phát biểu của giáo sư Mạnh là Đài Loan. Còn đối với Tokyo, trưởng đoàn Trung Quốc cảnh báo trước mọi nguy cơ Nhật Bản « quân sự hóa » đất nước, ngụ ý nhắc lại quá khứ quân phiệt của Nhật Bản trong giai đoạn Đệ Nhị Thế Chiến. Về điểm này, tránh nêu đích danh Trung Quốc, nhưng bộ trưởng Quốc Phòng Nhật Shinjiro Koizumi phản công khi lưu ý, Tokyo « không có vũ khí nguyên tử » cho nên cáo buộc Nhật Bản đang « quân sự hóa đất nước » là một lập luận « thật lạ kỳ ». Theo báo cáo của Viện Nghiên Cứu Hòa Bình Quốc Tế Stockholm SIPRI, năm 2025, Bắc Kinh sở hữu 600 đầu đạn hạt nhân.
Thêm một bước trong hợp tác quân sự Nhật - Hàn ?
Quan hệ giữa Nhật Bản và Hàn Quốc tốt đẹp hơn : trong cuộc họp sáng nay, lãnh đạo Quốc Phòng hai nước đã thảo luận về khả năng ký kết một thỏa thuận hỗ trợ hậu cần quân sự. Bộ Quốc Phòng Nhật Bản thông báo ông Shinjiro Koizumi và đồng cấp Hàn Quốc Ahn Gyu Back đã thảo luận về việc tổ chức một cuộc diễn tập tìm kiếm cứu nạn và hỗ trợ nhân đạo chung vào tháng 06/2026. Ngoài ra, Seoul cho biết đôi bên đã thảo luận về một « Hiệp định trang bị và hỗ trợ song phương -(Acquisition and Cross-Servicing Agreement – ACSA) ». Đây sẽ là nền tảng cho phép hai đồng minh của Hoa Kỳ « cùng chia sẻ, cung cấp các dịch vụ hậu cần quân sự - bao gồm từ nhiên liệu đến lương thực và đạn dược cho đối tác ». Hãng tin Anh Reuters nhắc lại do quá khứ lịch sử kéo dài và nhất là trong giai đoạn Nhật Bản đô hộ Triều Tiên từ 1910 đến 1945, Seoul lâu nay luôn thận trọng với một thỏa thuận kiểu này. Phía Tokyo chưa chính thức bình luận về tin trên.
Úc sẽ được nhận các tầu ngầm đã qua sử dụng của Mỹ theo một thỏa thuận « hợp lý »
Trong khuôn khổ một thỏa thuận được cho là nhằm « tinh giản » quan hệ đối tác AUKUS, Úc sẽ chỉ nhận các tầu ngầm của Mỹ đã qua sử dụng. Một quyết định được bộ trưởng Quốc Phòng Úc Richard Marles hôm nay, 31/05/2026, mô tả là một động thái « tiết kiệm chi phí ».
Quyết định này được đưa ra sau cuộc họp ba bên các bộ trưởng Quốc Phòng Anh, Mỹ và Úc, bên lề diễn đàn Đối thoại Shangri-La ở Singapore. AFP nhắc lại, trong khuôn khổ hiệp ước AUKUS ký kết năm 2021, Úc sẽ phải được Mỹ cung cấp ít nhất ba tầu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân lớp Virginia trong vòng 15 năm, bao gồm hai chiếc đã qua sử dụng và một tầu mới hoàn toàn.
Tuy nhiên, trong thông cáo chung công bố hôm thứ Bảy, 30/05, bộ trưởng Quốc Phòng Úc Richard Marles, cùng các đồng cấp Mỹ Pete Hegseth và Anh Quốc là John Healey, đã xác nhận việc điều chỉnh thỏa thuận. Các bên đồng ý đơn giản hóa hợp đồng mua tầu ngầm lớp Virginia của Úc bằng cách « đơn giản hóa quản lý chuỗi cung ứng và các yêu cầu vận hành và bảo trì, cũng như tối ưu hóa chi phí ».
Theo dự phóng của chính phủ Úc, chương trình tầu ngầm AUKUS là trọng tâm chiến lược quốc phòng Úc và có thể tiêu tốn đến 235 tỷ đô la trong vòng 30 năm. Do vậy, với cách tiếp cận mới này, Úc sẽ được giao cả ba chiếc tầu hiện đang phục vụ cho hải quân Mỹ.
Theo giải thích của bộ trưởng Quốc Phòng Úc Richard Marles, và cũng là phó thủ tướng, với giới báo chí, đây là một « dự án phức tạp », « rất tốn kém », trong khi các tầu ngầm « sẽ có cùng một thiết kế », do vậy, các bên cần « ưu tiên cho sự đơn giản » và phương án này được cho là tiết kiệm chi phí hơn.
AFP nhắc lại, hải quân Mỹ hiện sở hữu đến 24 tầu ngầm hạt nhân lớp Virginia, nhưng các xưởng đóng tầu của Mỹ đang gặp khó khăn trong việc đáp ứng mục tiêu cho xuất xưởng hai tầu mỗi năm, trong khi, tại Mỹ, nhiều người chất vấn tại sao Washington lại bán tầu ngầm hạt nhân cho Úc mà không ưu tiên tái khôi phục năng lực của chính quân đội Mỹ.
1.300 lính Mỹ được triển khai tăng cường tại vùng biển Caribbean
Khoảng 1.300 lính thủy đánh bộ và hải quân Mỹ đã bắt đầu triển khai hoạt động tại vùng biển Caribbean trong khuôn khổ Lực lượng Tác chiến Ven biển-24, qua đó tăng cường đáng kể sự hiện diện quân sự của Washington tại khu vực. Động thái này diễn ra trong bối cảnh Mỹ tiếp tục gia tăng sức ép ngoại giao và kinh tế đối với Cuba cũng như duy trì các hoạt động an ninh tại Tây Bán cầu.
Trong tuyên bố ngày 29/5, Thủy quân lục chiến Mỹ cho biết LCF-24 đã chính thức đảm nhận vai trò lực lượng chiến thuật sẵn sàng chiến đấu chủ lực thuộc khu vực trách nhiệm của Bộ Tư lệnh miền Nam Mỹ (SOUTHCOM). Đơn vị này là một thành phần của Lữ đoàn Viễn chinh Thủy quân lục chiến số 24 và sẽ phối hợp cùng Lữ đoàn Viễn chinh Thủy quân lục chiến số 22 cũng như nhóm tác chiến tàu sân bay USS Nimitz đang hoạt động trong khu vực.
Theo quân đội Mỹ, LCF-24 sẽ đóng vai trò lực lượng phản ứng khủng hoảng, có khả năng thực hiện các nhiệm vụ ngăn chặn trên biển, bảo vệ cơ sở ngoại giao, hỗ trợ sơ tán khẩn cấp và cứu hộ quân nhân trong các tình huống chiến đấu. Lực lượng này được xem là một phần quan trọng của Nhóm Đặc nhiệm Không – Bộ binh Thủy quân lục chiến, được thiết kế để triển khai nhanh trước các tình huống an ninh bất ngờ.
Trung tướng Calvert L. Worth, Tư lệnh Lực lượng Viễn chinh Thủy quân lục chiến II, cho biết LCF-24 không chỉ là lực lượng ứng phó khủng hoảng mà còn cung cấp thêm các lựa chọn tác chiến cho giới chỉ huy quân sự, đồng thời góp phần tăng cường hợp tác quốc phòng với các đối tác trong khu vực. Theo ông, sự hiện diện của đơn vị này còn đóng vai trò răn đe đối với các mối đe dọa từ các tác nhân thù địch và góp phần củng cố an ninh quốc gia Mỹ.
Mỹ đã duy trì hiện diện quân sự mạnh mẽ tại Caribbean kể từ mùa hè năm ngoái, đặc biệt trong các chiến dịch chống buôn bán ma túy trên biển. Việc tăng cường lực lượng lần này được cho là nhằm hỗ trợ các hoạt động tuần tra, kiểm soát và truy bắt các tổ chức tội phạm xuyên quốc gia hoạt động trong khu vực.
Động thái quân sự mới diễn ra trong bối cảnh quan hệ Mỹ – Cuba tiếp tục căng thẳng. Sau khi Tổng thống Donald Trump gia tăng áp lực đối với Havana bằng các biện pháp kinh tế, bao gồm đe dọa áp thuế đối với các quốc gia cung cấp dầu cho Cuba và áp đặt thêm các lệnh trừng phạt đối với quan chức Cuba, Washington tiếp tục có các bước đi pháp lý nhằm vào giới lãnh đạo đảo quốc này. Trong tháng 5, Bộ Tư pháp Mỹ đã công bố cáo trạng hình sự đối với cựu lãnh đạo Cuba Raúl Castro cùng một số quan chức khác liên quan đến vụ bắn hạ hai máy bay của nhóm người Cuba lưu vong vào năm 1996.
Giới quan sát cho rằng việc Mỹ tăng cường lực lượng tại Caribbean phản ánh nỗ lực duy trì ảnh hưởng chiến lược và năng lực răn đe trong khu vực trong bối cảnh các thách thức an ninh và cạnh tranh địa chính trị ngày càng gia tăng.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét