Ý Nghĩa Cao Đẹp Của Ngày Hiền Phụ (Father's Day)-Ngày Hiền Phụ không chỉ là một ngày lễ để tôn vinh những người cha, mà còn là dịp để mỗi người con dừng lại giữa nhịp sống bận rộn, nhìn về mái ấm gia đình và nhớ đến bóng dáng người cha đã âm thầm hy sinh suốt cuộc đời vì vợ con.
<!>
Nếu tình mẹ thường được ví như dòng suối dịu dàng nuôi dưỡng tâm hồn, thì tình cha lại giống như ngọn núi vững chãi che chở gia đình trước những giông bão cuộc đời. Có những người cha rất ít nói, không quen bày tỏ tình cảm bằng lời, nhưng cả cuộc đời của họ là những tháng năm lao nhọc, những đêm mất ngủ, những lo toan thầm lặng để con cái được nên người.
Ngày Hiền Phụ nhắc chúng ta nhớ rằng sự trưởng thành của mỗi người con luôn có dấu ấn của cha. Đó là những bài học về trách nhiệm, lòng can đảm, sự trung thực, tinh thần vượt khó và ý chí vươn lên. Chính từ đôi vai gầy của cha mà biết bao gia đình có được sự bình an, biết bao đứa con có được tương lai tươi sáng.
Đối với những ai còn cha, đây là dịp quý giá để nói một lời cảm ơn, gửi một cái ôm, một cuộc điện thoại hay một lời thăm hỏi chân thành. Bởi có những điều nếu không nói hôm nay, ngày mai có thể không còn cơ hội nữa.
Đối với những người cha đã đi xa, Ngày Hiền Phụ là thời khắc lắng đọng để tưởng nhớ, tri ân và cầu nguyện. Dù cha không còn hiện diện, tình thương, sự hy sinh và những lời dạy bảo của cha vẫn mãi là hành trang theo con suốt cuộc đời.
Ngày Hiền Phụ còn gửi gắm một thông điệp đẹp đẽ cho xã hội: Một gia đình hạnh phúc cần có tình yêu thương của người mẹ và trách nhiệm, sự dẫn dắt của người cha. Khi người cha biết sống yêu thương, hy sinh và làm gương cho con cái, gia đình sẽ trở thành chiếc nôi nuôi dưỡng những công dân tốt cho quê hương và đất nước.
Xin kính chúc tất cả những người cha còn hiện diện bên gia đình luôn được mạnh khỏe, bình an và hạnh phúc. Xin thành kính tưởng nhớ những người cha đã khuất, những người đã dành trọn cuộc đời mình cho vợ con mà không đòi hỏi sự đền đáp. Công ơn của cha như núi cao, tình thương của cha như biển rộng, mãi mãi là nguồn cảm hứng và sức mạnh cho các thế hệ mai sau.
HÔM NAY, THƯ MỜI: CHIỀU CA NHẠC TÌNH CHA
San Jose, ngày 11, tháng 6 năm 2026
Kính gửi: Qúy Người Cha và Đồng Hương
Thay mặt Hội Phụ Nữ Việt Mỹ Thiện Nguyện Bắc California trân trọng kính mời Quý Vị đến tham dự chương trình CA NHẠC TÌNH CHA, được tổ chức nhằm:
•Tạ ơn và tưởng nhớ những người ông, người cha đã vì nước quên thân, chiến đấu và hy sinh cho lý tưởng tự do của dân tộc Việt Nam.
•Tri ân những người cha, người anh luôn là bờ vai vững chắc, là chỗ dựa yêu thương cho vợ, con và cháu trong gia đình.
•Gửi đến tất cả những người cha món quà tinh thần đầy ý nghĩa nhân dịp Ngày Lễ Father's Day.
•Góp phần duy trì và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam trong cộng đồng người Việt hải ngoại, để trao truyền cho các thế hệ mai sau.
CHƯƠNG TRÌNH “CA NHẠC TÌNH CHA”
Thời gian: Thứ Bảy, ngày 13 tháng 6 năm 2026
Giờ: 1:30 PM – 6:00 PM
Địa điểm:
70 West Hedding Street
San Jose, CA 95110
Chương trình vào cửa tự do, với các tiết mục văn nghệ đặc sắc, cùng thức ăn nhẹ và nước giải khát phục vụ quý quan khách.
Sự hiện diện của Quý Vị sẽ là niềm vinh dự và nguồn khích lệ lớn lao đối với Hội Phụ Nữ Thiện Nguyện Việt Mỹ Bắc California.
Trân trọng kính mời.
Mary Thao Le
HT. HỘI PHỤ NỮ THIỆN NGUYỆN VIỆT MỸ BẮC CALIFORNIA
Xin Giới Thiệu Một Tuyện Ngắn, Cực Kỳ Cảm Động, Chạm Đến Trái Tim!
Bố Tôi, Người Lính Việt Nam Cộng Hòa!
(LVH)
-Tôi có một người cha già, lại tàn tật, cụt một chân. Khi tôi sinh ra đời, bố tôi cũng đã gần 50 tuổi. Trong một thời gian dài, bố tôi đóng vai trò của một người mẹ. Tuy di chuyển khó khăn, nhưng ông lo lắng cho tôi không còn thiếu một thứ gì. Bạn bè thường gọi ông là “ông nội trợ”, và khen rằng đàn ông mà bố tôi lại có đầy đủ những đức tính của người phụ nữ Á Đông: công, dung, ngôn, hạnh, nuôi con khéo léo không ai bằng.
Hồi còn bé, tôi không hiểu được vì sao không phải mẹ tôi, mà chính bố tôi luôn ở nhà chăm sóc cho tôi. Từ từ tôi mới nhận ra, trong đám bạn bè, tôi là người duy nhất luôn luôn có người bố bên cạnh. Thiếu tình mẹ, tuy nhiên, tôi cũng cảm thấy được an ủi. Mình vẫn còn may mắn hơn biết bao đứa trẻ khác, thiếu cả vòng tay của cha lẫn mẹ.
Sau này tìm hiểu, tôi mới biết bố tôi là một người lính Việt Nam Cộng Hòa bị thương trên chiến trường. Được mẹ tôi bảo lãnh theo diện đoàn tụ, bà lo cho ông hưởng tiền trợ cấp tàn phế. Khi tôi hơn ba tuổi, bố mẹ ly dị. Mẹ lập gia đình với một người đàn ông khác và nhường tôi lại cho bố nuôi.
Trong ký ức trẻ thơ, tôi chỉ lờ mờ nhớ vài lần mẹ đến thăm. Nhưng hình ảnh ấy thật xa lạ, vì lúc nào bà cũng đi bên cạnh một người đàn ông nhìn tôi bằng ánh mắt lạnh lùng.
Tôi từng có chút mặc cảm về địa vị của bố ngoài xã hội, so với cha của những đứa trẻ khác. Nhưng việc chăm sóc tôi thì hoàn hảo đến mức không ai có thể chê trách. Ông lo cho tôi từ việc lớn đến việc nhỏ, không để tôi phải đụng tay vào bất cứ thứ gì.
Suốt những năm tiểu học, bố còn thuyết phục ông tài xế xe buýt đón tôi ngay trước cửa nhà, thay vì phải đi bộ bốn dãy phố ra trạm xe. Mỗi buổi trưa tan học trở về, bước chân vừa qua ngưỡng cửa, tôi đã thấy thức ăn nóng sốt được chuẩn bị sẵn: cá kho, thịt kho, rau xào, canh nóng. Lâu lâu lại đổi món Mỹ như sandwich, hamburger, bơ đậu phộng. Mọi thứ thay đổi theo mùa.
Giáng Sinh có bánh viền xanh hình cây thông. Valentine có bánh hình trái tim.
Tình yêu của bố dành cho tôi hiện diện trong cả những điều nhỏ bé nhất.
Khi lớn thêm một chút, bước vào năm đầu trung học, tôi bắt đầu thích sống độc lập. Tôi muốn thoát khỏi những cử chỉ yêu thương mà tôi cho là "dành cho con nít", vì sợ bạn bè trêu chọc.
Nhưng bố chẳng bao giờ buông tay.
Đôi lúc tôi rất bực mình.
Lên trung học, tôi không thể về nhà ăn cơm trưa được nữa. Bố lại thức dậy sớm hơn thường lệ để chuẩn bị phần ăn cho tôi. Ông cẩn thận ghi tên tôi bên ngoài túi giấy đựng thức ăn.
Lật dưới đáy túi giấy, luôn luôn có những hình vẽ nhỏ: khi là căn nhà, khi là dòng suối, ngọn núi, chim cá... và có cả hình trái tim với dòng chữ:
"I Love You, Tammy!"
Chưa hết.
Bên trong những chiếc khăn giấy cũng có những lời nhắn trìu mến:
"Bố thương con nhiều."
Ông luôn viết như thế. Đôi khi là những câu nói đùa ngộ nghĩnh, chỉ để nhắc rằng ông yêu thương tôi biết bao và muốn làm cho tôi vui.
Tôi thường lén ăn trưa một mình để không ai nhìn thấy những chiếc túi giấy ấy.
Nhưng rồi cũng không giấu được lâu.
Một hôm, một đứa bạn tình cờ thấy chiếc khăn ăn của tôi. Nó chộp lấy, la lớn và chuyền đi khắp căn phòng cho mọi người xem.
Mặt tôi nóng bừng.
Tôi bối rối.
Tôi mắc cỡ đến mức chỉ muốn chui đầu xuống đất.
Chiều hôm đó về nhà, tôi giận dữ "cấm" bố không được viết hay vẽ "bậy bạ" lên khăn giấy nữa.
Lần đầu tiên trong đời...
Tôi thấy bố buồn.
Ông lặng lẽ quay vào phòng.
Khép cánh cửa lại.
Ngày hôm sau, tất cả bạn bè bu quanh tôi, háo hức chờ xem chiếc khăn ăn quen thuộc.
Nhưng lần này...
Chiếc khăn hoàn toàn trắng trơn.
Không một dòng chữ.
Không một nét vẽ.
Nhìn vẻ mặt thất vọng của chúng, tôi bỗng hiểu ra:
Không phải chúng cười nhạo tôi.
Chúng ghen tị với tôi.
Bởi trong sâu thẳm, đứa trẻ nào cũng mong có một người yêu thương mình đến như thế.
Lòng tôi chợt dâng lên một niềm tự hào âm thầm về bố.
Chiều hôm ấy, tôi vội vàng về nhà xin lỗi ông.
Và những dòng chữ yêu thương lại tiếp tục xuất hiện.
Những năm còn lại của trung học, tôi vẫn đều đặn nhận được những chiếc khăn giấy đặc biệt ấy.
Tôi giữ lại tất cả.
Xếp cẩn thận trong một chiếc hộp riêng.
Giấu kín như cất giữ kho báu của đời mình.
Rồi tôi vào đại học, phải rời xa bố.
Tôi nghĩ những thông điệp yêu thương năm xưa sẽ chấm dứt.
Nhưng không.
Chúng chỉ đổi sang một hình thức khác.
Mỗi tối, tôi gọi điện về nhà.
Chi phí điện thoại thời ấy rất đắt.
Nhưng tôi không quan tâm.
Tôi chỉ muốn được nghe giọng nói của bố.
Cuối mỗi cuộc gọi, bao giờ cũng có câu quen thuộc:
"Này Tammy..."
"Dạ, gì thế bố?"
"Bố thương con nhiều."
"Con cũng thế.
I Love You."
Sau đó, bố bắt đầu gửi thư cho tôi vào mỗi thứ Sáu.
Ban phát thư của trường đều biết lá thư ấy là của ai, dù địa chỉ hồi âm lúc nào cũng ghi:
KBC 1678.
Sau này tôi mới biết KBC là viết tắt của Khu Bưu Chính trong quân đội ngày trước, nơi bố từng phục vụ.
Còn số 1678...
Chính là số nhà của chúng tôi.
Ngoài phong bì, có khi ông dùng bút chì vẽ mèo, vẽ chó của gia đình. Khi thì Chùa Một Cột, Chùa Thiên Mụ, Cầu Tràng Tiền...
Qua từng nét vẽ vụng về ấy, bố đang kể cho tôi nghe về quê hương mà ông chưa bao giờ thôi nhớ.
Sau chuyến về Việt Nam cùng bố, tôi bắt đầu tìm hiểu nhiều hơn về cuộc chiến trước năm 1975.
Tôi bắt đầu thương bố nhiều hơn.
Ông là người lính bại trận.
Nhưng đó là một quân lực đã chiến đấu suốt hai mươi năm cho tự do và hạnh phúc của người dân miền Nam.
Và ông...
Đã để lại một phần thân thể mình nơi chiến trường.
...
Năm cuối đại học, bố mắc bệnh ung thư.
Mỗi khi thứ Sáu không có thư đến, tôi biết ông đang đau nặng.
Ông thường thức dậy lúc bốn giờ sáng, ngồi một mình trong căn nhà yên tĩnh để nắn nót viết thư cho tôi.
Nếu không kịp chuyến phát thư hôm ấy, chỉ một hai ngày sau, thế nào thư cũng tới.
Bạn bè tôi phong tặng ông danh hiệu:
"Người cha thương con nhất trên thế giới."
Ngày Father's Day, tất cả cùng ký tên lên tấm thiệp gửi tặng bố.
Tôi tin rằng, bằng tình yêu âm thầm của mình, bố đã dạy cho cả một thế hệ chúng tôi hiểu thế nào là tình phụ tử.
Ngày ra trường, tôi chọn công việc gần nhà.
Tôi muốn được ở cạnh bố.
Vì tôi biết...
Thời gian còn lại không còn bao nhiêu nữa.
Đó là quãng thời gian đau đớn nhất cuộc đời tôi.
Vài giờ trước khi hấp hối, bố nắm tay tôi thì thầm:
"Con về nhà lấy giúp bố cái hộp gỗ trên đầu tủ.
Đó là hộp chứa những kỷ niệm đời lính mà bố yêu quý nhất.
Bố muốn nhìn nó thêm một lần."
Tôi lái xe về nhà.
Chiếc hộp phủ đầy bụi thời gian.
Mở nắp ra...
Nước mắt tôi bắt đầu nhòa đi.
Bên trong là những tấm hình của bố khi còn trẻ.
Trong bộ quân phục thật oai phong.
Có tấm cầm súng giữa chiến trường còn mịt mù khói lửa.
Mặt sau ghi những địa danh:
An Lộc. Bình Long. Đồng Xoài. Khe Sanh...
Dưới đáy hộp là căn cước quân nhân, giấy giải ngũ, những tấm huy chương và bộ lon gắn trên cổ áo.
Đến lúc ấy...
Tôi mới hiểu hết.
Người đàn ông tàn tật mà tôi từng mặc cảm...
Người cha quanh năm đứng bếp, giặt giũ, lo từng bữa ăn cho con...
Đã từng là một người lính chiến oai hùng.
ng đã đổ máu.
Đã hy sinh một phần thân thể mình.
Cho một lý tưởng mà ông tin là chính nghĩa.
Và rồi trở về...
Âm thầm làm tất cả những việc nhỏ bé nhất chỉ vì một chữ:
Con.
Tôi ôm chiếc hộp, chạy vội đến bệnh viện.
Tôi muốn nói với bố rằng:
"Con xin lỗi."
"Con tự hào về bố."
"Con thương bố biết bao."
Nhưng...
Đã quá trễ.
Người y tá trực khẽ nói:
"Bố của cô vừa trút hơi thở cuối cùng."
Rồi bà trao cho tôi một chiếc khăn giấy của bệnh viện.
Trên đó là những dòng chữ run rẩy cuối cùng của một người cha:
"Tammy, ba thương con nhiều! Vĩnh biệt!"
Nước mắt tôi vỡ òa như suối.
Tôi ôm chiếc khăn giấy áp chặt vào ngực.
Đó là chiếc khăn giấy cuối cùng.
Chiếc khăn giấy mà suốt phần đời còn lại...
Tôi sẽ không bao giờ được nhận thêm một lần nào nữa.
Khi liệm xác, tôi đặt theo bố những chiếc khăn giấy đã ngả màu vàng của năm tháng.
Giấy có thể mục theo thời gian.
Mực có thể phai.
Nhưng tình yêu của người cha ấy...
Không bao giờ mất.
Và tình con dành cho bố cũng vậy.
Càng ngày càng thắm thiết.
Bất diệt.
Muôn đời không thay đổi.
Bố tôi – người lính Việt Nam Cộng Hòa.
Một người lính đã hy sinh một phần thân thể cho quê hương.
Và dành trọn phần trái tim còn lại cho đứa con của mình.
Người Cha & Người Lính Lê Văn Hải
Mừng Ngày Của Cha & Mừng Ngày Quân Lực 19/6/2026
Tin Quốc Tế Đó Đây
Hơn 20 Nước Yêu Cầu Iran Ngừng Tấn Công Người Dân "Trên Lãnh Thổ" của Họ
(Ảnh AP/Bilal Hussein, minh họa: Một người giơ áp-phích của lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei tại cuộc biểu tình phản đối chiến dịch quân sự của Mỹ-Do Thái. Ảnh chụp ở Dahiyeh, Lebanon, ngày 10/6/2026.)
Một số tổ chức có liên hệ với Iran đã tiến hành tấn công các nhà bất đồng chính kiến, nhà báo hoặc người Do Thái trên lãnh thổ nhiều nước trên thế giới. Trong Thông cáo Chung ngày 11/6/2026, hai mươi hai nước đã yêu Iran ngừng các cuộc tấn công nhắm vào người dân "trên lãnh thổ" của họ.
Thông cáo do Bộ Ngoại giao Pháp đăng tải và được thông tấn xã AFP trích dẫn, nhấn mạnh: "Nước Cộng hòa Hồi giáo Iran phải ngừng ngay những hành động này". Nhóm 22 nước, trong đó có Pháp, Đức, Úc Ðại Lợi, Bỉ, Anh, Gia Nã Đại và Hoa Kỳ, "lên án âm mưu giết người và các hành động độc hại được tiến hành ở Âu Châu, Bắc Mỹ và Úc Ðại Lợi bởi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, các cơ quan tình báo, lực lượng Al-Quds và Bộ Tình báo và An ninh Iran".
Ngoài ra, theo thông cáo, "chiến dịch tấn công gần đây ở Âu Châu nhằm vào cộng đồng Do Thái, các nhà báo Iran và các lợi ích của Hoa Kỳ, do nhóm Harakat Ashab al-Yamin al-Islamiya (Hayi) nhận trách nhiệm và được các trung gian của nhóm này hỗ trợ".
Nhóm Hayi mới nổi này từng nhận trách nhiệm về vụ tấn công bằng dao nhắm vào 2 người đàn ông Do Thái ở Luân Đôn, thủ đô của Anh Quốc, vào tháng Tư, trước đó là vụ đốt phá 4 xe cứu thương thuộc cộng đồng Do Thái bên cạnh một giáo đường Do Thái ở Luân Đôn vào tháng Ba. Trong nhiều đoạn video được đăng tải, nhóm này cũng nhận trách nhiệm về một số vụ tấn công nhắm vào cộng đồng Do Thái ở Bỉ và Hòa Lan.
Tại Pháp, Văn phòng Công tố Chống khủng bố Quốc gia đang điều tra khả năng nhóm Hayi thân Iran này đóng vai trò trong vụ tấn công trụ sở của Ngân hàng Bank of America tại Paris hồi tháng Ba 2026, nhưng âm mưu đã được sớm phát giác và bị ngăn chặn.
Trong thông điệp đăng trên mạng X, sáng 11/6, Tổng Thư ký Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres nhấn mạnh "thế giới cần một thỏa thuận ngừng bắn toàn diện, cùng với việc khôi phục các quyền và tự do lưu thông hàng hải (ở eo biển Hormuz), phù hợp với luật pháp quốc tế". Ông cảnh báo về "những khó khăn và bất ổn trên khắp thế giới", đặc biệt là "các nước đang phát triển sẽ phải gánh chịu hậu quả nặng nề nhất trong nhiều tháng".
Về phía Trung Quốc, trong buổi họp báo thường kỳ ngày 11/6, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Lâm Kiếm (Lin Jian) nhắc lại "những quan ngại sâu sắc về tình hình (ở Trung Đông). Trung Quốc mạnh mẽ kêu gọi các bên liên quan chấm dứt ngay lập tức các hoạt động quân sự và quay trở lại đối thoại và đàm phán".
Mỹ và Iran Tăng Cường Oanh Kích Nhau Nhưng Vẫn Duy Trì Đàm Phán
(Hình REUTERS - WANA via Pool: Phi đạn Iran được phóng đi trong hình ảnh được trích từ một video, ngày 10/6/2026.)
-Hôm 11/6/2026, Hoa Kỳ đã tiến hành đợt không kích thứ hai nhằm vào Iran, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo rằng Teheran sẽ "phải trả giá" cho các cuộc đàm phán bế tắc. Về phần mình, Iran đã đáp trả bằng các cuộc tấn công nhắm vào Bahrain, Kuwait và Jordan. Cuộc tấn công của Hoa Kỳ được cho là dữ dội và mở rộng hơn hôm trước, nhưng Iran chỉ công bố rất ít thông tin về mức độ thiệt hại.
Kuwait đã đóng cửa không phận trong vài tiếng đồng hồ do cuộc tấn công của Iran và sau đó đã mở lại, nhưng không nêu chi tiết về các thiệt hại. Còn tại Bahrain, Bộ Nội vụ nước này cho biết một bé gái 11 tuổi đã bị thương và nhiều xe cộ, nhà cửa bị hư hại do mảnh vỡ rơi xuống từ các vụ đánh chặn. Từ New York (Hoa Kỳ), thông tín viên Gwendal Lavina của Đài Phát Thanh Quốc Tế Pháp (RFI) cho biết thêm thông tin:
Đêm thứ hai liên tiếp, Bộ Tư lệnh Trung tâm Hoa Kỳ đã ra lệnh tấn công Iran. Các cuộc tấn công được thực hiện trên khắp nước Cộng hòa Hồi giáo. Quân đội Hoa Kỳ gọi đây là các hành động "phòng thủ" và cho biết đã oanh kích các cơ sở giám sát quân sự và cả các địa điểm phòng không của Teheran.
Vào trưa ngày 10/6, phát biểu từ Phòng Bầu dục, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã hứa sẽ tấn công Iran mạnh mẽ hơn sau khi một trực thăng của Mỹ bị bắn rơi hôm thứ Hai trên eo biển Hormuz. Nguyên thủ Hoa Kỳ cũng cáo buộc Teheran kéo dài quá nhiều thời gian để đàm phán một thỏa thuận hòa bình và nước này đang chế giễu Hoa Kỳ.
Đáp lại, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran tuyên bố đã tấn công các căn cứ ở Koweit và Bahrain. Theo lực lượng này, 18 mục tiêu trọng yếu của quân đội Hoa Kỳ tại hai nước trên đã bị bắn trúng. Teheran thậm chí còn tuyên bố đã nhắm mục tiêu vào một trung tâm chỉ huy của Hoa Kỳ ở Jordan bằng phi đạn-đạn đạo.
Eo biển Hormuz, tuyến đường thủy chiến lược này là trọng tâm của cuộc xung đột đã kéo dài ba tháng rưỡi. Bị đóng rồi lại được mở lại với những điều kiện nhất định, Hoa Thịnh Ðốn và Teheran đang tranh giành quyền kiểm soát eo biển này. Iran tuyên bố đã đóng cửa hoàn toàn eo biển đối với tất cả các loại tàu thuyền trong vài tiếng đồng hồ, nhưng quân đội Hoa Kỳ đã bác bỏ. Hải quân Iran thông báo hai tàu chở hàng cố gắng đi qua đã bị tấn công. Tất cả những yếu tố này làm suy yếu thỏa thuận ngừng bắn vốn đã mong manh và việc tiếp tục đàm phán giữa Hoa Thịnh Ðốn và Teheran, mặc dù trên thực tế, các cuộc đàm phán vẫn đang diễn ra.
Về mặt ngoại giao, thông tấn xã Reuters dẫn lời 3 nguồn tin Iran và một viên chức Âu Châu, cho biết Hoa Kỳ và Iran đang đẩy mạnh các nỗ lực để đạt được Thỏa thuận sơ bộ về hưu chiến. Theo các nguồn tin Iran, hai bên đã đạt được một thỏa hiệp chính trị, nhưng một số chi tiết vẫn đang cần phải thảo luận thêm. Iran muốn Hoa Kỳ giải tỏa khoảng 6 tỉ đến 12 tỉ Mỹ kim tài sản bị đóng băng, trong khi Hoa Thịnh Ðốn muốn gỡ bỏ phong tỏa các khoản tiền này theo từng đợt để đổi lấy hàng hóa dành cho mục đích nhân đạo.
Mỹ Dự Kiến Cắt Giảm Mạnh Số Máy Bay và Chiến Hạm Dành Cho NATO Tại Âu Châu
(Ảnh AP - Mindaugas Kulbis, minh họa: Một chiến đấu cơ F-16 của Không quân Romania (phía trước) và các máy bay F-16 của Không quân Bồ Đào Nha tham gia sứ mệnh tuần tra không phận Baltic của NATO, ngày 22/5/2026.)
-Hoa Thịnh Ðốn có kế hoạch cắt giảm đáng kể số lượng máy bay và chiến hạm mà Hoa Kỳ dành cho các hoạt động của Liên minh Phòng thủ Bắc Ðại Tây Dương (NATO) tại Âu Châu.
Theo tiết lộ hôm 12/6/2026 của The New York Times, dựa theo nguồn tin của 2 viên chức cấp cao của Âu Châu, được thông tấn xã Reuters dẫn lại, kế hoạch của Hoa Kỳ bao gồm việc giảm số máy bay tiêm kích F-16 và F-15E từ khoảng 150 phi cơ xuống còn 100, đồng thời cắt giảm số máy bay trinh sát hàng hải từ 26 xuống còn 15 chiếc và rút toàn bộ 8 máy bay tiếp dầu trên không trước đây Hoa Thịnh Ðốn dành cho Âu Châu.
Quyết định cắt giảm của chính quyền Donald Trump sẽ hạn chế khả năng hoạt động của NATO tiến hành các cuộc tấn công tầm xa, cũng như các nhiệm vụ giám sát.
Vẫn theo nguồn tin trên, kế hoạch này cũng dự kiến tái khai triển một tàu ngầm mang phi đạn và một hàng không mẫu hạm, cùng với một số chiến hạm và hàng chục máy bay tham gia các nhiệm vụ của nhóm tác chiến hàng không mẫu hạm. Một trong hai lực lượng máy bay ném bom trước đây từng được giao nhiệm vụ phòng thủ cho Âu Châu có thể cũng sẽ được tái phân bổ.
Thông tấn xã Reuters hiện chưa thể xác minh độc lập thông tin nói trên. NATO và Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ đều chưa phản hồi các đề nghị bình luận.
Tuần trước, trong một thông cáo, Bộ Tư lệnh Âu Châu của Mỹ cho biết sẽ "điều chỉnh" các đóng góp của Hoa Kỳ cho phù hợp với Mô hình Lực lượng NATO (NATO Force Model), nhưng không cung cấp thêm chi tiết. NATO Force Model là cơ chế mới của Liên minh, nhằm xác định các lực lượng quân sự mà mỗi thành viên NATO cam kết chuẩn bị sẵn để khai triển nhanh khi xảy ra khủng hoảng hoặc xung đột.
Chính quyền của Tổng thống Donald Trump đã nhiều lần chỉ trích chính phủ các nước Âu Châu chưa đầu tư đủ cho quốc phòng và lệ thuộc quá nhiều vào sự bảo vệ của Hoa Kỳ, đồng thời kêu gọi cả các nước Âu Châu và các đồng minh tại Á Châu nâng chi tiêu quốc phòng lên mức tương đương 3,5% GDP.
Liên Hiệp Âu Châu: Quy Định Siết Chặt Nhập Cư Bắt Đầu Có Hiệu Lực
(Ảnh AP/Markus Schreiber, lưu trữ: Một sĩ quan cảnh sát liên bang Đức áp giải một nhóm người di cư vượt biên trái phép từ Ba Lan sang, trong một cuộc tuần tra ở khu rừng gần Forst, Đông-Nam thủ đô Bá Linh của Đức, ngày 11/10/2023.)
-Sau 11 năm kể từ cuộc khủng hoảng di dân do làn sóng người tị nạn Syria và sau nhiều năm thương lượng căng thẳng giữa các thành viên Liên Hiệp Âu Châu (EU), "Hiệp ước Tị nạn và Di dân " bắt đầu có hiệu lực từ hôm 12/6/2026. Văn bản này siết chặt kiểm soát nhập cư, gia tăng cơ chế chia sẻ trách nhiệm tiếp nhận người di cư giữa các nước Liên Âu.
Từ thủ đô Brussels của Bỉ, thông tín viên Pierre Benazet của Đài Phát Thanh Quốc Tế Pháp (RFI) cho biết thêm thông tin:
Từ nay đến cuối năm, 21.000 người xin tị nạn sẽ phải được phân bổ trong 27 quốc gia thành viên của Liên Hiệp Âu Châu. Nếu từ chối tiếp nhận, các quốc gia bướng bỉnh từ chối sẽ phải đóng góp vào quỹ đoàn kết khoản tiền 20.000 Euro cho mỗi trường hợp bị từ chối.
Nghị sĩ Âu Châu Alessandro Ciriani, thuộc đảng của Thủ tướng Ý Ðại Lợi/ Giorgia Meloni đã tham gia xây dựng danh sách các quốc gia được xem là "an toàn", mà công dân của họ sẽ ít có khả năng được chấp nhận quy chế tị nạn.
Ông cho biết: "Chính sách mở cửa đã không đạt được mục tiêu mà nó đề ra, tức là giúp những người rời bỏ quê hương có cơ hội thăng tiến xã hội, có viễn ảnh sống và tương lai tốt đẹp hơn. Ngược lại, chính sách này thường đẩy họ vào cảnh nghèo đói về văn hóa, nghèo đói kinh tế và đôi khi thậm chí rơi vào phạm tội".
Nghị sĩ thuộc đảng Xã hội Đức Birgit Sippel đã tham gia xây dựng cơ chế sàng lọc được tiến hành trong vòng 48 giờ sau khi người di cư đặt chân đến Âu Châu. Bà cho biết:
"Những người thực sự xin tị nạn là ai? Ai là người có thể đã bị mất giấy tờ? Ai là những người chỉ đơn giản muốn đến đây vì tìm kiếm một tương lai tốt đẹp hơn và mong muốn được làm việc? Điều rất quan trọng là phải xác định được điều đó ngay từ những bước đầu tiên của quy trình".
Tuy nhiên, nhiều quốc gia hiện vẫn chưa thực sự sẵn sàng áp dụng việc siết chặt các thủ tục này.
Quan Hệ Pháp và Do Thái Ngày Càng Căng Thẳng Vì Các Xung Đột ở Trung Đông
(Hình AFP - Thibaud Moritz: Ngoại trưởng Pháp Jean-Noël Barrot chụp ảnh cùng các thành viên tham dự hội nghị "Lời kêu gọi Paris về giải pháp hai nhà nước, hòa bình và an ninh khu vực", tại Hội đồng Kinh tế, Xã hội và Môi trường (CESE), Paris, Pháp, ngày 13/6/2026.)
-Một hội nghị về giải pháp 2 quốc gia Do Thái và Palestine, được tổ chức tại Paris, hôm 12/06/2026, với sự tham dự của Ngoại trưởng, viên chức cao cấp đến từ hàng chục quốc gia. Nhiều thành viên xã hội dân sự Do Thái và Palestine cũng có mặt trong cuộc hội thảo.
Hội nghị đánh dấu kỷ niệm 1 năm việc thông qua Tuyên bố New York, một nghị quyết không mang tính ràng buộc, đã được Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc thông qua, đề ra một lộ trình hướng tới việc thành lập một quốc gia Palestine. Tuy nhiên, hội nghị năm nay diễn ra trong bối ảnh quan hệ giữa Pháp và Do Thái đang căng thẳng do các cuộc xung đột ở Trung Đông. Từ Jerusalem, thông tín viên Frédérique Misslin gửi của Đài Phát Thanh Quốc Tế Pháp (RFI) tường trình:
"Các chủ đề gây căng thẳng cứ nối tiếp nhau kể từ khi Paris công nhận Nhà nước Palestine hồi năm ngoái. Ngoài ra, lập trường của Pháp về Lebanon cũng không nhận được sự đồng tình từ phía Do Thái. Bộ Ngoại giao Pháp đã gọi các cuộc không kích của Do Thái nhằm vào thủ đô Beirut của Lebanon hôm 08/04 vừa qua là "không thể chấp nhận".
Quan hệ giữa Pháp và Do Thái ngày càng trở nên căng thẳng trong bối cảnh số vụ việc bài Do Thái gia tăng tại Pháp. Phía Do Thái cho rằng nhà chức trách Pháp chưa có đủ hành động để bài trừ tình trạng bài Do Thái. Paris bác bỏ cáo buộc này.
Gần đây hơn, Pháp đã cấm nhập cảnh đối với hai Bộ trưởng Do Thái thuộc phe cực hữu. Người đầu tiên là Bộ trưởng An ninh Quốc gia Do Thái, Itamar Ben Gvir, vào cuối tháng 5, sau các cáo buộc liên quan đến việc những nhà hoạt động của đoàn cứu trợ trên con tàu đến Gaza đã bị ngược đãi. Người thứ hai là Bộ trưởng Tài Chính, Bezalel Smotrich, bị cấm nhập cảnh vào Pháp cách nay vài ngày: Paris cáo buộc ông công khai ủng hộ việc Do Thái sáp nhập vùng Cisjordanie bị chiếm đóng.
Ngày 10/6, Do Thái đã từ chối cho một nhà báo Pháp nhập cảnh. Đó là nhà báo Alice Froussard của Đài Phát thanh Quốc tế Pháp (RFI). Quyết định này đã được một thành viên chính phủ Do Thái đích thân và công khai hoan nghênh".
Nhà báo Pháp, Alice Froussard, người nhiều năm qua theo dõi và đưa tin về cuộc xung đột Do Thái-Palestine cho đài Radio France và Đài Phát thanh Quốc tế Pháp (RFI), đã bị trục xuất về Pháp với lý do "ủng hộ Hamas". RFI, thuộc tổ hợp truyền thông FMM, đã ra các thông cáo riêng, lên án hành động "cản trở tự do báo chí" và bày tỏ sự ủng hộ đối với nữ nhà báo 33 tuổi.
TIN VẮN - TIN TỔNG HỢP
(AP/RFI) – FBI đóng hàng loạt các trang web gián điệp của Trung Quốc. Ngày 10/6/2026, Bộ Tư pháp Mỹ cho biết 13 trang web được cho là có liên kết với các công ty tư vấn, quảng cáo các vị trí tuyển dụng dành cho những người hiện đang hoặc từng làm việc trong lĩnh vực an ninh. Nhưng tất cả các công ty này và các tin tuyển dụng đều là giả. Hoa Thịnh Ðốn cáo buộc Bắc Kinh tìm cách nhắm vào các công chức Mỹ có quyền truy cập vào thông tin mật hoặc nhạy cảm của chính phủ.
(AFP/RFI) – Bắc Ái Nhĩ Lan: Biểu tình bài nhập cư biến thành bạo lực. Tối 10/6/2026, đêm thứ hai liên tiếp, các cuộc biểu tình gần Belfast, thủ đô của Bắc Ái Nhĩ Lan, sau vụ 1 người dân bị một người tị nạn Sudan đâm mù mắt, đã trở nên hỗn loạn. Đám đông quá khích ném gạch và chai thủy tinh vào cảnh sát, khiến phía cảnh sát phải dùng vòi rồng để giải tán. Gia đình nạn nhân cũng lên án các hành động đập phá của một số người biểu tình bạo lực.
(AFP/RFI) – Pakistan tấn công A Phú Hãn, 26 người thiệt mạng. Vụ tấn công ngày 10/6/2026 tại biên giới với A Phú Hãn được coi là vụ tấn công đẫm máu nhất kể từ nhiều tuần qua. Chính quyền Islamabad khẳng định đã oanh kích "chính xác và có tính toán" nhắm vào nhiều nhóm vũ trang liên quan đến lực lượng Taliban ở Pakistan. Về phía A Phú Hãn, chính quyền tuyên bố trong số những người thiệt mạng có nhiều dân thường, trong đó có 11 trẻ em.
(AFP/RFI) – Chính phủ Gia Nã Ðại muốn cấm thiếu niên dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội. Trong buổi họp báo giới thiệu dự thảo luật ngày 10/6/2026, Bộ trưởng Văn Hóa Marc Miller nhấn mạnh "sự an toàn của trẻ em không thể là vấn đề thứ yếu. Tất cả chúng ta đều biết rằng nội dung độc hại trên mạng có thể gây ra những hậu quả rất nghiêm trọng". Ngoài ra, dự thảo luật cũng "muốn buộc các chatbot sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) phải hạn chế đưa người dùng tiếp xúc với "nội dung độc hại"". Một số nước đã cấm trẻ em sử dụng mạng xã hội, như Úc Ðại Lợi, Nam Dương, Ba Tây. Nhiều nước khác cũng dự kiến làm tương tự, trong đó có Pháp.
(Yonhap/RFI) – Nam Hàn: Sàn thương mại trực tuyến Coupang bị phạt kỷ lục vì thu thập dữ liệu người sử dụng. Số tiền được Ủy ban Bảo vệ Thông tin Cá nhân Nam Hàn (PIPC) tuyên bố ngày 11/6/2026 lên tới 423,58 tỉ Won (410 triệu Mỹ kim), vì hai tội: Để rò rỉ ồ ạt dữ liệu và thu thập thông tin trái phép liên quan đến hoạt động trực tuyến của người sử dụng. Sáu tháng trước, Coupang thông báo về vụ rò rỉ dữ liệu cá nhân quy mô lớn của người dùng Nam Hàn, bao gồm tên, số điện thoại và thông tin giao hàng. Số tiền phạt Coupang vượt xa kỷ lục trước đó là 134,8 tỉ Won đối với nhà mạng SK Telecom vào tháng 8/2026 vì một vụ rò rỉ dữ liệu lớn khác.
(Le Monde/RFI) – Pháp: Ca sĩ, diễn viên nổi tiếng Patrick Bruel bị khởi tố về tội hiếp dâm. Sau 48 tiếng thẩm vấn, câu lưu, ngày 10/6/2026, nghệ sĩ 67 tuổi đã chính thức bị khởi tố về tội hiếp dâm, toan tính hiếp dâm, tấn công tình dục và quấy rối tình dục trong 4 vụ án và bị xếp vào diện "tiền khởi tố - nhân chứng có hỗ trợ của luật sư" trong bốn vụ khác. Ông bị cấm rời khỏi lãnh thổ Pháp, cấm tiếp xúc với các nạn nhân, bị yêu cầu cung cấp bằng chứng về việc điều trị tâm lý và nộp khoản tiền bảo lãnh 500.000 Euro. Patrick Bruel bác bỏ mọi cáo buộc. Scandal được báo mạng điều tra Mediapart tiết lộ sau khi tường thuật hàng loạt vụ từ năm 1991 đến 2019. Vụ việc được truyền thông chú ý hơn khi người dẫn chương trình Flavie Flament cho biết từng bị Patrick Bruel cưỡng hiếp tại nhà riêng của nam nghệ sĩ. Từ lâu trong giới nghệ thuật và truyền thông đã có nhiều khuyến cáo không để nữ nhân viên tiếp xúc một mình với nghệ sĩ ở nơi khép kín hoặc phòng nghỉ cá nhân của Patrick Bruel tại các điểm biểu diễn.
(AFP/RFI) – Lần đầu tiên giới khoa học khám phá ra một "nghĩa địa cá voi", ở độ sâu 7.000m, trải dài theo 1 hành lang 1,2 cây số ở đáy Ấn Độ Dương, ngoài phơi phía Tây nước Úc Ðại Lợi, theo một nghiên cứu công bố trên tạp chí khoa học Nature ngày 10/6/20216. Đây được xem như một khám phá "độc nhất vô nhị". Khu vực này được ghi nhận có gần 500 bộ xương và hóa thạch cá voi, trong đó có những mẫu có tới 5,3 triệu năm tuổi. Các nhà khoa học cho rằng cá voi chết với số lượng lớn tại khu vực này vì đây là một vùng kiếm ăn quan trọng của cá voi, kết hợp với một rãnh hình chữ V giúp đưa xác cá voi xuống đáy biển. Theo các nhà nghiên cứu, các xác cá voi này đã tạo nên một hệ sinh thái biển sâu phong phú, nuôi dưỡng nhiều loài sinh vật, trong đó có thể có những loài chưa từng được khoa học mô tả.
https://apis.mail.yahoo.com/ws/v3/mailboxes/@.id==VjN-kvWAlZm6ABXI3hM60cAKQCICAvVQum-JXZO-AlNd27Ow5i-Q10Ag_2-eFjCmLGe6BmBxuc2UTjmHlmQVvjcwMQ/messages/@.id==AAomMJQZznjB4KAiwYcYBWMKYWA/content/parts/@.id==2/thumbnail?appid=YMailNorrin&downloadWhenThumbnailFails=true&pid=2
Tin World Cup 2026: Quả Bóng Lăn Khi Chiến Tranh Chưa Chịu Nhường Sân
(Thụy My)
(Hình REUTERS - Hannah McKay: Cầu thủ Julian Quinones và đội tuyển mừng bàn thắng đầu tiên trong trận khai mạc trước đội Nam Phi ở thủ đô Mexico của Mễ Tây Cơ ngày 11/6/2026.)
-Trong khi Giải Vô địch Túc cầu Thế giới (FIFA World Cup) khai mạc hôm 11/6/2026, địa-chính trị vẫn phủ bóng lên ngày hội túc cầu lớn nhất hành tinh. Báo Le Figaro chạy tít "Túc cầu: Chiếc cúp thế giới của mọi sự vĩ đại tại Mỹ Châu", báo La Croix nói về "Ma thuật của quả bóng tròn". Báo Les Echos quan tâm đến việc "Les Bleus lên đường dự Cúp túc cầu thế giới nhiều lợi nhuận nhất lịch sử", báo Libération đăng ảnh cầu thủ Mbappé với giòng tít "World Cup 2026: Vào cuộc".
Một World Cup Tỉ Mỹ Kim
Ba quốc gia Bắc Mỹ là Hoa Kỳ, Mễ Tây Cơ và Gia Nã Ðại tổ chức Giải Vô địch Túc cầu Thế giới với số lượng kỷ lục các trận đấu: 104 trận trong vòng một tháng, trong đó 78 trận trên đất Hoa Kỳ - hai giải lần trước chỉ có 64 trận. World Cup khai mạc vào 19 giờ tối nay theo giờ Paris, theo báo Les Echos là giải đấu đem lại lợi nhuận nhiều nhất lịch sử. Liên đoàn Túc cầu Thế giới (FIFA) chờ đợi thu được ít nhất 8,9 tỉ Mỹ kim, trong đó 4 tỉ là bản quyền truyền hình, 3 tỉ tiền vé và khách sạn, 1,8 tỉ tài trợ.
Giá vé tối thiểu 60 Mỹ kim, và 800 đến 3.000 Mỹ kim tùy theo trận đấu. Một trang web để bán lại vé cũng được mở ra, và FIFA lấy 15% hoa hồng cho mỗi giao dịch. Theo báo Financial Times, vẫn còn 176.000 vé vòng đầu đang được mở bán. FIFA dự kiến du lịch Hoa Kỳ sẽ thu được 6,4 tỉ, còn Gia Nã Ðại và Mễ Tây Cơ 1,1 tỉ. Morningstar DBRS ít lạc quan hơn, cho rằng tác động từ World Cup lên tổng sản phẩm nội địa Hoa Kỳ sẽ thấp hơn dự báo 17 tỉ Mỹ kim (0,1 điểm) vì nước Mỹ đã có các sân vận động và cơ sở hạ tầng đầy đủ, nên không có bùng nổ đầu tư.
Donald Trump không làm cho công việc của ông bạn Gianni Infantino, Chủ tịch FIFA dễ dàng thêm chút nào. Không chỉ khởi chiến với Iran, ông còn xung khắc với các nước đồng tổ chức – Trump nhắc lại vẫn muốn sáp nhập Gia Nã Ðại và thường xuyên đe dọa tung ra chiến dịch vũ trang chống ma túy tại Mễ Tây Cơ, đồng thời siết chặt chính sách nhập cư. Làn sóng người hâm mộ từ các nước ít hơn vì chi phí đắt đỏ và thủ tục nhập cảnh khắt khe, bù lại người Mỹ đã quan tâm đến túc cầu hơn. Ba thập niên sau World Cup 1994, đội tuyển Mỹ đã chuyên nghiệp hóa với những cầu thủ nổi tiếng như Lionel Messi, và công chúng gốc Mỹ la-tinh hết sức nhiệt thành.
Về phía đội tuyển Pháp, báo Libération nhận định "Trọng lượng của World Cup đè nặng lên vai Kylian Mbappé". Với danh tiếng và chức thủ quân, tiền vệ của ê-kíp túc cầu Pháp đang nắm giữ chiếc chìa khóa thành công cũng như sẽ phải chịu trách nhiệm nếu thất bại. Câu hỏi không phải là liệu đội Pháp có lọt vào vòng 1/16 hay không, mà như thế nào. Hai trận giao hữu trong tuần qua không làm ban huấn luyện yên tâm. Dù đội tuyển quốc gia Pháp có những cầu thủ nổi tiếng thế giới, thi đấu cho những đội danh giá (PSG, Bayern Munich, Real Madrid, Milan AC...), nhưng một ê-kíp có thể giành được Cúp túc cầu thế giới lại là chuyện khác.
Cơn Sốt Kinh Doanh Toàn Cầu
Về mặt kinh doanh, báo Les Echos cho biết các doanh nghiệp trong nhiều lãnh vực đã tranh thủ sự kiện Cúp Túc cầu Thế giới độc đáo này. Với 48 đội tuyển tranh tài, tức thêm 16 đội và 40 trận đấu so với World Cup kỳ trước, đây là cả một bước ngoặt. Trước hết, FIFA đã "trúng số độc đắc". Chuyên gia Vincent Chaudel nhận xét, thêm 16 quốc gia theo dõi giải đấu, mua bản quyền truyền hình, thu hút thêm nhiều quảng cáo, tăng lượng vé bán ra với giá cao hơn các World Cup trước. Hơn nữa lại diễn ra ở một thị trường chiến lược với 35% nhà tài trợ quốc tế. Cũng như Super Bowl (Siêu Cúp Bóng bầu dục Mỹ), trận chung kết ngày 19/7 lần đầu tiên sẽ có trình diễn văn nghệ vào lúc nghỉ giữa giờ.
Phiên bản chiếc Cúp Túc cầu Thế giới 2026 theo kích thước thật bằng các mẩu lắp ráp Lego với giá 180 bán rất chạy, các tấm dán hình cầu thủ "cháy hàng" tại các nhà sách Pháp. Bốn tháng đầu năm, doanh số bán đồ chơi liên quan đến túc cầu tăng 160%. Cuối tháng Tư, Adidas (tài trợ cho 14 đội) loan báo kết quả quý I tăng vọt, thêm 250 triệu Mỹ kim đặt mua các mặt hàng liên quan World Cup.
Đối với Nike (tài trợ 12 đội tuyển trong đó có Pháp, Anh, Ba Tây), sự kiện có thể mang lại thêm 1,3 tỉ Mỹ kim trên doanh số hàng năm gần 50 tỉ Mỹ kim. Không chỉ những chiếc áo thun truyền thống in hình cầu thủ, còn có trang phục cho chó mèo, quần áo thể thao. Tiêu thụ bia có thể tăng thêm gần nửa tỉ lít.
Coca-Cola, nhà tài trợ truyền thống của FIFA và đội Pháp, tung ra các lon nước ngọt để sưu tầm và những chai mang màu cờ 10 quốc gia. Tập đoàn cạnh tranh PepsiCo xuất xưởng loại nước ngọt với số lượng hạn chế 40 loại mang mùi vị khác nhau đại diện 40 đội tuyển. Các chuỗi thức ăn nhanh gần sân vận động ở Mỹ có thể thu được thêm 1,9 tỉ Mỹ kim; và không chỉ tại Hoa Kỳ: Trong vòng 1/4, bán kết và chung kết nếu có "Les Bleus", các nhà hàng Pháp có doanh số tăng gấp ba. Chỉ có ti vi là bán chậm hơn mong muốn, giá đang hạ vì cạnh tranh dữ dội.
Sau Bom Đạn, Giông Tố Tiếp Diễn Với Quả Bóng Tròn
Báo Le Figaro nhận xét, sau những quả bom, giông bão đổ xuống quả bóng tròn. Gần đến ngày khai mạc, Liên đoàn Túc cầu Iran một lần nữa tố cáo Hoa Kỳ hủy quota vé World Cup và cản trở cổ động viên vào Hoa Kỳ. Sự hạn chế này nằm trong bối cảnh hiếm thấy: Lần đầu tiên một quốc gia tranh tài đang tham chiến với nước chủ nhà.
Đội tuyển Iran bị cấm lưu lại trên lãnh thổ Hoa Kỳ ngoài thời điểm 3 trận đấu trên đất Mỹ. Hoa Thịnh Ðốn có lý lẽ của mình vì Chủ tịch Liên đoàn Túc cầu Iran, ông Mehdi Taj từng phục vụ trong Vệ binh Cách mạng, đã bị Hoa Kỳ xếp vào danh sách khủng bố. Tuy các cầu thủ được cấp visa, nhưng mười mấy viên chức đi theo bị cấm nhập cảnh. Đội tuyển Iran phải đặt bản doanh ở Mễ Tây Cơ.
Hôm họ đến Tijuana, phi trường được Vệ binh Quốc gia Mễ Tây Cơ giữ an ninh chặt chẽ, chỉ có vài fan chờ đợi với lá cờ Iran. Khách sạn và sân vận động nơi đội tập luyện cũng được canh giữ cẩn mật, đội tuyển phải nhập và xuất cảnh khỏi lãnh thổ Hoa Kỳ trong cùng ngày. Iran là một trong những nước đầu tiên giành được chiếc vé tham dự World Cup, nhưng trong bối cảnh chiến tranh và khủng hoảng kinh tế, người hâm mộ túc cầu Iran ít nhiệt tình hơn trong một Cúp Túc cầu Thế giới mang nặng màu sắc chính trị hơn bao giờ hết.
Eo Biển Hormuz Lại Dậy Sóng
Trong khi đó, Donald Trump xung đột với Teheran trở lại. báo Les Echos cho biết quân đội Hoa Kỳ lại tiến hành một loạt oanh kích "tự vệ bổ sung" trong đêm 10/6 rạng sáng 11/6, do Iran bắn rơi 1 trực thăng Hoa Kỳ tuy không có thương vong, sau 9 tuần ngưng bắn. Theo trang Axios, tất cả mục tiêu đều ở phía Nam Iran, chủ yếu là phòng không, các sở chỉ huy radar và drone. Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth khẳng định "Iran có cơ hội đạt được một thỏa thuận tốt, nhưng đến nay họ vẫn chưa muốn thực hiện". Teheran trả đũa bằng cách nhắm vào các căn cứ quân sự Hoa Kỳ ở Bahrain, Jordan và Kuwait, đồng thời loan báo lại đóng cửa eo biển Hormuz.
Hôm 11/6, Tổng thống Donald Trump chỉ trích Iran "chỉ nói mà không làm". "Họ quá chậm chạp khi thương lượng một thỏa thuận tuyệt vời cho mình, nhưng nay họ sẽ phải trả giá!". Ông nhắc lại rằng Iran đã "chết" vì bị oanh tạc, việc Hoa Kỳ phong tỏa Hormuz là "thành công nhất trong lịch sử các trận đánh", "một bức tường thép". Chiến dịch giải tỏa của Hoa Kỳ, theo ông, đã giúp đưa trên 100 triệu thùng dầu ra khỏi eo biển, trên 200 tàu buôn đã đi qua an toàn.
Báo Libération nói về "Eo biển Hormuz, hải tặc, đoàn tàu ma...các thủy thủ là nạn nhân của xung đột địa-chính trị". Các quốc gia thành viên Liên Hiệp Quốc buộc lòng phải lên tiếng. Trong nội bộ Iran, các hiệp hội đả kích số án tử hình ngày càng cao.
Trung Quốc: Trùm "Đả Hổ Diệt Ruồi" Cũng Không Thoát Thanh Trừng
Nhìn sang Á Châu, báo Le Monde ghi nhận "Nạn thanh trừng nay tấn công ngược trở lại các nhà điều tra chống tham nhũng". Chính sách "đả hổ diệt ruồi" của Tập Cận Bình nay nhắm vào hai viên chức cao cấp của Ủy ban Kiểm tra Trung ương. Cựu Chủ tịch ủy ban Lê Hiểu Hoành (Li Xiaohong), 73 tuổi, về hưu đã 9 năm được cho là đã bị bắt từ nhiều ngày qua vì "vi phạm trầm trọng", có nghĩa là số phận của ông đã được định đoạt.
Trước đó, Đổng Hoành Trữ (Dong Hong Zhu), một Phó Chủ tịch ủy ban cho đến 2018, bị buộc tội nhận hối lộ số tiền tương đương 59 triệu Euro và bị lãnh án tử hình treo. Có lẽ Lê Hiểu Hoành cũng sẽ lãnh án tương tự. Ông nằm trong số 5 cựu viên chức từng là trợ thủ của ông Vương Kỳ Sơn - cánh tay mặt của ông Tập trước đây - và 4 người kia đều đã bị bắt. Vương Kỳ Sơn là Chủ tịch Ủy ban Kiểm tra đảng trong nhiệm kỳ đầu của Tập Cận Bình, sau đó trở thành Phó Chủ tịch nước (2018-2023) rồi nghỉ hưu, không bị trực tiếp dính líu, nhưng việc trừng phạt những người thân tín của ông đã được công khai. Nạn thanh trừng liên miên đang gây lo sợ cho các viên chức đảng và tạo không khí khủng hoảng trong người dân, trong lúc kinh tế Trung Quốc đang xuống dốc trầm trọng.
Công chúng có lý do chính đáng để đặt câu hỏi về hiệu quả của hệ thống, khi những người được giao nhiệm vụ chống tham nhũng lại chính là những kẻ tham nhũng, và 14 năm thanh trừng quyết liệt vẫn chưa xóa bỏ được vấn nạn. Nhà nghiên cứu Vương Thắng Vũ (Wang Shengyu) của Asia Society Policy Institute nhận định, nếu những người điều tra trước đây bị điều tra ngược lại, người dân có thể nghi ngờ liệu các giai đoạn trước của chiến dịch có thực sự trong sạch, đáng tin cậy và trung lập về chính trị hay không.
Hàng Chục Tướng Lãnh, Gần 1 Triệu Cán Bộ Bị Kỷ Luật
Trong những năm qua, một ngoại trưởng, hai Bộ trưởng Puốc phòng, một Bộ trưởng Nông nghiệp, một Chủ tịch Interpol; Giám đốc các Ngân hàng Phát triển Trung Quốc (ICBC, Bank of China); lãnh đạo tất cả các tỉnh, Thư ký riêng của Chủ tịch tiền nhiệm và mấy chục viên chức cao cấp đã bị bắt hoặc mất tích mà thường không có lời giải thích.
Tập Cận Bình có vẻ đặc biệt lo ngại về nạn tham nhũng thâm căn cố đế trong quân đội, nhưng các cáo buộc bất trung và phản quốc cũng cho thấy có những nhóm nhỏ chống đối. Hồi tháng 1/2026, Trương Hựu Hiệp (Zhang Youxia) vị tướng có chức vụ cao nhất chỉ sau Tập Cận Bình bị điều tra đã gây chấn động lớn. Ông là một trong những tướng lãnh hiếm hoi có kinh nghiệm chiến trường trong cuộc chiến với Việt Nam năm 1979. Quân ủy Trung ương nay có đến 5/7 chiếc ghế trống, ngoài ông Tập chỉ còn Trương Thăng Dân (Zhang Shengmin), Bí thư Ủy ban Kiểm tra Quân ủy.
Theo báo New York Times, trong số ít nhất 30 tướng lãnh và Đô đốc chỉ huy nhiều lực lượng khác nhau, chỉ còn 7 người đương chức vào đầu năm nay. Ngày 3/4, Mã Hưng Thụy (Ma Xingrui), cựu Bí thư Tân Cương, ủy viên Bộ Chính trị bị bắt. Tính cả các cấp địa phương, có đến 983.000 viên chức đảng và nhà nước đã bị kỷ luật với những mức độ khác nhau trong năm 2025. Tình trạng này khiến các cán bộ chùn tay không dám ra quyết định, chẳng ai muốn gánh lấy rủi ro.
World Cup 2026: Sự Kiện Thể Thao Lớn Nhất Hành Tinh Đã Chính Thức Khai Mạc Tại Mễ Tây Cơ
(Minh Phương | Thùy Dương)
(Hình REUTERS - Luis Cortes: Sân vận động Ciudad de Mexico, tiền thân là Azteca, trước trận khai mạc Giải Vô địch Túc cầu Thế giới 2026, tại thủ đô Mexico City của Mễ Tây Cơ, ngày 10/6/2026.)
-Giải Vô địch Túc cầu Thế giới (World Cup) đầu tiên trong lịch sử có tới 48 đội tham gia sẽ chính thức khởi tranh vào hôm 11/6/2026. Với 104 trận đấu, tại 16 sân vận động, trải dài trên 3 quốc gia Mỹ Châu, World Cup năm nay hứa hẹn sẽ mang lại cho người hâm mộ trên toàn thế giới một sự kiện thể thao hoành tráng chưa từng có.
Lễ khai mạc đầu tiên diễn ra tại sân Estadio Azteca ở thành phố Mexico, lúc 11 giờ 30 hôm 11/6, theo giờ địa phương, khoảng 90 phút trước trận mở màn giữa tuyển Mễ Tây Cơ và tuyển Nam Phi. Lễ khai mạc thứ hai sẽ được tổ chức tại Gia Nã Đại vào ngày 12/6 lúc 1 giờ 30 chiều (giờ địa phương), trước trận đấu giữa Gia Nã Đại và Bosnia-Herzegovina. Cũng trong ngày 12/6, lễ khai mạc thứ ba sẽ diễn ra tại Hoa Kỳ vào lúc 8 giờ tối (giờ địa phương), sau đó là trận đấu giữa Hoa Kỳ và Paraguay.
Ngôi sao Shakira người Colombia và ca sĩ Burna Boy người Nigeria sẽ là những nghệ sĩ chính biểu diễn trong buổi lễ khai mạc tại Mễ Tây Cơ hôm 11/6. Cả hai sẽ cùng trình diễn bài hát "Dai Dai", bài hát chính thức của World Cup 2026. Trong khi đó tại Hoa Kỳ, người dân cũng đang háo hức chờ đón một kỳ World Cup lịch sử.
Từ Atlanta (tiểu bang Georgia, Hoa Kỳ), thông tín viên Edward Maille của Đài Phát Thanh Quốc Tế Pháp (RFI) có bài phóng sự về không khí lễ hội tại đây:
Để chuẩn bị cho sự kiện này, các nhà hàng và quán bar đã được trang trí bằng cờ của nhiều quốc gia khác nhau. Đạp xe ngang qua đây, anh Woodie cho biết đang rất háo hức. Anh nói: "Tôi thậm chí chẳng biết phải nói gì nữa. Tôi đã sẵn sàng. Tôi muốn thấy cả thế giới cùng tụ họp ở Atlanta, ngay bây giờ. Tôi rất hào hứng, tôi đã sẵn sàng rồi".
Trong khi đó, cô Rachel dù chỉ mới chỉ xem có một trận đấu túc cầu trong đời, nhưng cô vẫn cảm nhận được rất rõ không khí hân hoan trong thành phố. Cô nói: "Bạn có thể cảm nhận được bầu không khí hừng hực, niềm hân hoan thực sự. Và rất nhiều người như tôi, những người không nhất thiết phải theo dõi túc cầu mỗi ngày, họ đang chú ý nhiều hơn đến môn thể thao này vì giải đấu năm nay được tổ chức ở đất nước chúng tôi".
Còn Amy Carly đã chơi túc cầu từ khi còn nhỏ, dù thấy rất tiếc vì giá vé quá cao nhưng cô vẫn rất háo hức. Cô nói: "Tôi thấy tất cả mọi người đổ về thành phố, các khu vực dành cho người hâm mộ, các lễ hội trong công viên. Mọi thứ sẽ vui lắm đây. Thật tuyệt vời. Và còn tuyệt hơn nữa khi thấy rất nhiều người tận hưởng môn thể thao mà tôi đã yêu thích từ nhiều năm nay".
Ian là một người hâm mộ túc cầu cuồng nhiệt, nhưng trong số bạn bè của anh ấy, không phải ai cũng có hứng thú với môn thể thao này. Anh chia sẻ: "Một số bạn bè của tôi ghét túc cầu và sẽ không xem bất kỳ trận đấu nào, nhưng sếp của tôi đã nói về việc dành thời gian trong lịch làm việc của ông ấy để đi xem một vài trận đấu trong tuần".
Ian vẫn chưa có vé vì quá đắt nhưng anh ấy hy vọng sẽ tìm được vé rẻ hơn vào phút chót.
Cổ Động Anh Quá Khích Bị Cấm Xuất Cảnh Trong Thời Gian Diễn Ra World Cup
Tại World Cup 2026, đội tuyển Anh chơi trận đầu tiên, gặp tuyển Croatia vào thứ Tư (17/6/2026) tuần tới. Tại Anh, túc cầu từ lâu nay bị gắn với bạo lực do nạn Hooligan, quá khích. Đặc biệt trong giai đoạn 1970-1990, các trận đấu thường kết thúc với màn ẩu đả quy mô lớn giữa các cổ động viên của các câu lạc bộ. Vì vậy, các cổ động viên Anh quá khích nhất bị chính quyền cấm xuất cảnh trong thời gian diễn ra các giải đấu lớn. World Cup năm nay cũng không phải là một ngoại lệ.
Từ thủ đô Luân Đôn của Anh Quốc, thông tín viên Emelin Vin của Đài Phát Thanh Quốc Tế Pháp (RFI) tường trình:
"Hơn 2.500 cổ động viên túc cầu, từng bị kết án vì các hành vi bạo lực hoặc tình trạng say rượu ở mức độ nghiêm trọng, đã phải giao nộp lại sổ thông hành cho nhà chức trách từ đầu tháng Sáu và chỉ được nhận lại sổ thông hành sau trận chung kết World Cup ngày 19/7 tới đây.
Một người phụ nữ tên là Daisy cho rằng đây là một sáng kiến rất đáng hoan nghênh. Cô nói: "Không nên tạo cơ hội để những người đó trở thành kẻ nguy hiểm hoặc ví dụ có những hành vi phân biệt chủng tộc. Giải Vô địch Túc cầu Thế giới nên là một đặc quyền mà họ đã để vuột mất".
Còn theo ông Peter, phong trào Hooligan, từ lâu nay gắn liền với phe cực hữu, đã làm hoen ố hình ảnh của nước Anh trên trường quốc tế. Ông cho biết: "Thật là khủng khiếp! Các cổ động viên Anh từng khiến mọi người khiếp sợ. Tại Âu Châu, ở bất cứ nơi nào cổ động viên đặt chân đến, hàng ngàn cảnh sát đều được khai triển với tâm thế: "Cổ động viên người Anh sắp đến rồi đấy!" Nhưng nói rằng tất cả cổ động viên người Anh đều là những kẻ quá khích thì giờ đây không còn đúng nữa rồi".
Tình hình đã được cải thiện nhờ các biện pháp hạn chế được áp dụng từ những năm 2000, trong đó có các lệnh cấm xuất cảnh. Tuy nhiên, đối với ông George, một người hâm mộ túc cầu cuồng nhiệt, thì vẫn còn nhiều việc phải làm.
Ông nhận xét: "Ở giải Ngoại hạng Anh (Premier League), môi trường túc cầu đã trở nên văn minh hơn, nhưng tại các giải bán chuyên nghiệp thì vẫn còn tồn tại một số biểu hiện của văn hóa Hooligan, quá khích, ví dụ đốt pháo sáng, ẩu đả...". Dù vậy, ông cũng nhấn mạnh là trong trận chung kết Champions League hồi cuối tháng Năm, các vụ đập phá lại do các cổ động viên túc cầu đến từ Paris gây ra, chứ không phải do người Anh".
Công Luận Phi Châu Phẫn Nộ Về Cách Mỹ Đối Xử Với Các Cầu Thủ Senegal
Sau vụ trọng tài Omar Abdulkadir Artan, trọng tài người Somalia đầu tiên được chọn cho vòng chung kết World Cup, bị từ chối nhập cảnh vào Hoa Kỳ cho dù đã được cấp visa, công luận Phi Châu lại phẫn nộ về cách kiểm tra an ninh với các cầu thủ Senegal.
Theo thông tấn xã Reuters, các video đăng tải trực tuyến hôm 9/6 cho thấy các cầu thủ Senegal đã phải qua khâu kiểm tra an ninh ngay tại sân đỗ máy bay, trước khi rời thành phố Raleigh, tiểu bang Bắc Carolina, tới San Antonio, tiểu bang Texas, để thi đấu trận giao hữu với đội tuyển Ả Rập Saudi, nhằm chuẩn bị cho vòng chung kết World Cup.
Tuy nhiên hôm 10/6, Liên đoàn Túc cầu Senegal trấn an công chúng, cho rằng đây chỉ là các thủ tục kiểm tra theo quy định, nhằm đẩy nhanh việc di chuyển của đội tuyển.
Đội tuyển Senegal sẽ đấu với tuyển Pháp ngày 16/6 tại New Jersey (Hoa Kỳ). Sau đó, Senegal sẽ gặp Na Uy, cũng tại New Jersey vào ngày 22/6, trước khi chạm trán đội tuyển Iraq tại Toronto (Gia Nã Đại) hôm 26/6.
World Cup 2026: Tác Động Kinh Tế Với Các Nước Chủ Nhà Liệu Có Được Như Kỳ Vọng?
(Thùy Dương)
(Hình AP/Charlie Riedel (Ảnh bìa): Sân vận động Arrowhead, tên mới được gọi ở World Cup 2026 là sân vận động Kansas City, ngày 8/6/2026, tại Kansas City, Missouri, Hoa Kỳ.)
-Với 48 đội tuyển, 104 trận đấu tại 16 thành phố thuộc 3 quốc gia đăng cai, và theo ước tính sẽ có 5 tỉ lượt khán giả theo dõi trên truyền hình... chỉ cần nhìn vào các con số nói trên cũng đủ để hình dung quy mô của Giải Vô địch Túc cầu Thế giới (FIFA World Cup) 2026, sự kiện thể thao được khởi tranh vào hôm 11/6/2026 tại sân vận động Estadio Azteca ở thành phố Mexico, thủ đô của Mễ Tây Cơ.
Theo một báo cáo chung của FIFA và Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), được trang tin Le Nouvel Economiste trích dẫn, Giải Vô địch Túc cầu Thế giới 2026 - dự kiến tạo ra khoảng 80 tỉ Mỹ kim cho nền kinh tế trên toàn cầu. Đây là mức cao kỷ lục đối với một giải đấu thể thao.
Để dễ hình dung, con số 80 tỉ Mỹ kim lớn hơn GDP hàng năm của Hung Gia Lợi, Ma Rốc hoặc Slovakia. Theo Le Nouvel Economiste, đây cũng là lần đầu tiên trong lịch sử thể thao thế giới, có một sự kiện đơn lẻ đạt tới quy mô kinh tế lớn đến như vậy, với những con số cao chưa từng có.
Tuy nhiên, một câu hỏi cũng thường được đặt ra là với hàng tỉ Mỹ kim được hứa hẹn một cách lạc quan, nhưng ở tầm quốc gia, liệu World Cup 2026 có thực sự mang lại một cú bùng nổ kinh tế cho các nước tổ chức hay không?
Theo trang thông tin Âu Châu Euro News, một số nhà phân tích cảnh báo rằng khi các số liệu cuối cùng được công bố, chúng có thể vẽ lên một bức tranh khiêm tốn hơn nhiều. Liên đoàn Túc cầu Thế giới (FIFA) ước tính rằng tổng chi phí của kỳ World Cup này, bao gồm chi phí tổ chức, các thành phố đăng cai và các nhà đầu tư tại Hoa Kỳ, Gia Nã Đại và Mễ Tây Cơ, sẽ lên tới khoảng 14 tỉ Mỹ kim. Riêng Hoa Kỳ dự kiến sẽ gánh hơn 11 tỉ Mỹ kim trong số đó.
Theo một phân tích của ngân hàng Đan Mạch Saxo, những con số được đưa ra trước kỳ World Cup có xu hướng "tô hồng" tác động kinh tế, và nhìn chung, các chuyên gia dự đoán doanh thu thực tế sẽ thấp hơn so với các dự báo của FIFA.
Ví dụ, vẫn theo Euro News, Giải Vô địch Túc cầu Thế giới 2026 có thể mang lại cho nền kinh tế Hoa Kỳ khoảng 17 tỉ Mỹ kim, và con số này chỉ tương đương chưa đến 0,1% GDP của nước Mỹ, có nghĩa là World Cup chỉ là một động lực tăng trưởng rất nhỏ cho Hoa Kỳ.
Một nghiên cứu gần đây của Oxford Economics cũng cho thấy tại 11 thành phố đăng cai ở Hoa Kỳ, tăng trưởng GDP trong mùa Hè này tập trung vào các ngành giải trí và khách sạn-nhà hàng. Houston, New York và Dallas là những nơi hưởng lợi chính, nhưng công ăn việc làm chỉ được tạo ra trong một thời gian ngắn, tạm thời.
Các nhà nghiên cứu lưu ý rằng do không có nhiều cơ sở hạ tầng mới được xây dựng riêng cho giải đấu này, hoạt động du lịch liên quan đến các trận đấu phần lớn sẽ thay thế cho lượng khách du lịch vốn có, thay vì tạo ra giá trị kinh tế bổ sung đáng kể. Trên thực tế, thường thì ngân sách công sẽ phải gánh các khoản chi.
Đồng thời, có một câu hỏi được đặt ra, đó là lợi ích kinh tế trong trung và dài hạn của những khoản đầu tư quy mô lớn cho World Cup. Các nghiên cứu cho thấy một phần đáng kể cơ sở hạ tầng được xây dựng cho các giải đấu như vậy tạo ra rất ít giá trị bền vững sau khi sự kiện kết thúc. Nhiều sân vận động được ví như "voi trắng", hàm ý rất tốn kém chi phí để duy trì nhưng lại ít được sử dụng sau World Cup.
World Cup 2014 tại Ba Tây và World Cup 2022 ở Qatar là những ví dụ rõ nét. Với gần 220 tỉ Mỹ kim, World Cup 2022 tại Qatar trở thành kỳ World Cup đắt đỏ nhất lịch sử, làm thay đổi sâu sắc toàn bộ cơ sở hạ tầng của một quốc gia, nhưng vẫn để ngỏ câu hỏi về tác động kinh tế lâu dài.
Tuy nhiên, theo Euro News, kỳ World Cup 2026 lại có một đặc điểm khá khác. Hoa Kỳ, Gia Nã Đại và Mễ Tây Cơ đã có sẵn phần lớn các sân vận động cần thiết; hầu hết đều là các sân đang được các đội thể thao chuyên nghiệp khai thác và có lượng người hâm mộ ổn định. Do đó, nguy cơ xuất hiện "voi trắng" lần này thấp hơn đáng kể, nhưng các nước chủ nhà vẫn có khả năng vượt ngân sách dự kiến.
Mối lo ngại thực sự hiện nay nằm ở phía nhu cầu. Theo một khảo sát được Hiệp hội Khách sạn và Lưu trú Hoa Kỳ (American Hotel and Lodging Association) thực hiện với hơn 200 khách sạn tại 11 thành phố đăng cai ở Hoa Kỳ, gần 80% trong số đó cho biết lượng đặt phòng thấp hơn dự báo ban đầu.
ác cơ sở được khảo sát nêu ra những khó khăn trong việc du khách ngoại quốc xin visa nhập cảnh, bối cảnh địa-chính trị căng thẳng, cùng với giá vé máy bay và chi phí di chuyển cao, tất cả những yếu tố này đã ảnh hưởng đến lượng khách. Một số khách sạn thậm chí còn mô tả World Cup 2026 như một "sự kiện không tạo ra tác động kinh tế như kỳ vọng".
Và ngay cả khi nhu cầu đạt mức như kỳ vọng, các phân tích trong quá khứ cũng cho thấy rằng những ước tính về tác động thực tế lên GDP cần được hiểu một cách thận trọng, vì kết quả thực tế thường chênh lệch đáng kể so với các dự báo ban đầu.
Ngay cả khi có sự gia tăng hoạt động kinh tế, nó thường chỉ mang tính ngắn hạn và có giới hạn về mặt địa lý. Do đó, lợi ích kinh tế vĩ mô tổng thể vẫn bị hạn chế, đặc biệt đối với những nền kinh tế lớn như Hoa Kỳ.
Trong bối cảnh này, World Cup 2026 cần được hiểu không phải như một động lực tạo ra chuyển đổi kinh tế mang tính cấu trúc, mà đúng hơn là một sự tái phân phối hoạt động kinh tế tạm thời, với quy mô thực tế thường nhỏ hơn nhiều so với những gì được quảng bá.
Túc Cầu Trung Quốc: Giấc Mơ Vươn Ra Thế Giới Còn Xa Vời
(Phan Minh)
(Hình REUTERS/Stringer: Các tuyển thủ túc cầu Trung Quốc sau chiến thắng trước Qatar tại Tây An, Trung Quốc, ngày 29/3/2016.)
-Với dân số khoảng 1,4 tỉ người, Trung Quốc có nguồn nhân lực khổng lồ mà bất kỳ nước nào cũng phải mơ ước. Xét trên lý thuyết, một đất nước đông dân như vậy hoàn toàn có thể sản sinh ra vô số tài năng túc cầu và xây dựng một nền túc cầu hàng đầu thế giới. Thế nhưng thực tế lại hoàn toàn ngược lại. Không những chưa thể cạnh tranh với các cường quốc túc cầu thế giới, Trung Quốc thậm chí còn gặp nhiều khó khăn trong việc khẳng định vị thế tại Á Châu.
Đằng sau sự tụt hậu đó là hàng loạt vấn đề mang tính hệ thống: Phương pháp đào tạo còn nhiều hạn chế, áp lực giáo dục đè nặng lên trẻ em, mô hình phát triển dễ gặp rủi ro tài chánh và đặc biệt là nạn tham nhũng làm xói mòn niềm tin của người hâm mộ trong nhiều năm.
Nền Tảng Đào Tạo Còn Nhiều Bất Cập
Khác với nhiều quốc gia Âu Châu, nơi trẻ em thường tiếp xúc với túc cầu từ rất sớm, trẻ em Trung Quốc chỉ bắt đầu làm quen với trái bóng khi đã khoảng 10 tuổi hoặc lớn hơn. Việc đào tạo chủ yếu diễn ra tại hàng chục ngàn trung tâm huấn luyện túc cầu trên toàn quốc. Phần lớn các cơ sở này được vận hành bằng nguồn vốn tư nhân và chỉ dành cho những gia đình có khả năng chi trả học phí.
Bên cạnh đó, một số câu lạc bộ Âu Châu cũng đã mở trường huấn luyện tại Trung Quốc nhằm phổ biến phương pháp đào tạo hiện đại và mở rộng sức ảnh hưởng thương hiệu. Các đội bóng như Paris Saint-Germain, Olympique Lyonnais hay AJ Auxerre đều từng khai triển những dự án như vậy.
Tuy nhiên, một đặc điểm rất khác biệt so với túc cầu Âu Châu là trẻ em Trung Quốc thường không có sự gắn bó lâu dài với một câu lạc bộ hay một cơ sở đào tạo nhất định. Điều này khiến quá trình phát triển cầu thủ thiếu tính liên tục và khó xây dựng bản sắc túc cầu từ nhỏ.
Ngoài ra, môi trường thể thao nói chung tại Trung Quốc cũng chưa thực sự thuận lợi. Sau đại dịch Covid-19, nhiều gia đình gặp khó khăn về kinh tế đã cắt giảm các khoản chi cho thể thao. Bên cạnh đó, túc cầu còn phải cạnh tranh với nhiều môn thể thao khác có truyền thống thành công lâu đời ở Trung Quốc như bóng bàn, thể dục dụng cụ hay cầu lông.
Phương Pháp Đào Tạo Bị Đánh Giá Là Quá Cứng Nhắc
Một trong những điều khiến túc cầu Trung Quốc bị đánh giá thấp là phương pháp đào tạo thiếu tính sáng tạo. Giới chuyên gia cho rằng các cầu thủ trẻ phải tuân thủ tuyệt đối chỉ đạo của Huấn luyện viên thay vì tự do khám phá và phát triển tư duy chơi bóng.
Ở Trung Quốc gần như không tồn tại văn hóa túc cầu đường phố giống như tại Ba Tây, Pháp hay Á Căn Ðình. Trong khi đó, chính túc cầu đường phố lại là môi trường giúp trẻ em phát triển kỹ thuật cá nhân, khả năng xử lý tình huống và sự sáng tạo.
Theo nhiều nhà đào tạo ngoại quốc từng làm việc tại Trung Quốc, mô hình giảng dạy ở Hoa Lục mang tính "một chiều". Huấn luyện viên được xem là người nắm giữ toàn bộ kiến thức và cầu thủ chỉ cần thực hiện đúng những gì được yêu cầu. Sai lầm ít được chấp nhận và cầu thủ thường ngại thử nghiệm những cách chơi mới vì sợ mắc lỗi.
Alain Fiard, cựu Giám đốc trường huấn luyện Bengbu do AJ Auxerre tài trợ, nhận xét rằng túc cầu Trung Quốc vẫn mang nặng tính khuôn mẫu. Theo ông, dù họ cố gắng học hỏi túc cầu Âu Châu, nhưng thường chỉ sao chép hình thức bên ngoài mà chưa thực sự thay đổi tư duy đào tạo từ gốc rễ.
Áp Lực Học Tập Khiến Nhiều Tài Năng Từ Bỏ Túc cầu
Một trở ngại khác nằm ở chính hệ thống giáo dục. Tại Trung Quốc, thành tích học tập được xem là ưu tiên hàng đầu. Nhiều bậc phụ huynh đặt kỳ vọng rất lớn vào việc học của con cái, khiến thể thao thường bị xem là hoạt động phụ. Khi còn học tiểu học, nhiều trẻ em vẫn có thời gian tham gia các buổi tập túc cầu. Tuy nhiên, đến độ tuổi trung học cơ sở, khối lượng bài vở tăng mạnh, và không ít gia đình quyết định cho con dừng hoàn toàn việc chơi bóng để tập trung vào việc học và chuẩn bị cho các kỳ thi quan trọng.
Theo những người làm công tác đào tạo trẻ, số lượng cầu thủ bỏ túc cầu tăng mạnh từ lứa tuổi U13 (dưới 13 tuổi). Nhiều em từng có năng khiếu, nhưng cuối cùng phải từ bỏ đam mê vì áp lực học hành. Philippe Troussier, Huấn luyện viên từng làm việc nhiều năm tại Trung Quốc, cho rằng đây là hệ quả của tâm lý muốn gặt hái thành công nhanh chóng. Theo ông Troussier, người Trung Quốc thường tìm kiếm những giải pháp ngắn hạn thay vì kiên nhẫn đầu tư cho một quá trình phát triển lâu dài. Họ muốn nhìn thấy kết quả ngay lập tức và khó chấp nhận những giai đoạn thất bại ban đầu, vốn là điều tất yếu trong quá trình xây dựng một nền túc cầu mạnh.
Thiếu Một Hệ Thống Giải Trẻ Bài Bản
Bên cạnh các vấn đề về giáo dục, công tác đào tạo trẻ ở Trung Quốc vẫn còn nhiều hạn chế. Trong những năm gần đây, vai trò của Liên đoàn Túc cầu Trung Quốc trong công tác đào tạo đã giảm đi đáng kể. Khác với các quốc gia có nền túc cầu phát triển, Trung Quốc chưa xây dựng được hệ thống giải trẻ có tính liên tục và đồng bộ trên phạm vi toàn quốc và không có mạng lưới giải đấu được tổ chức thường xuyên theo từng lứa tuổi như ở Pháp hay Đức.
Ví dụ, giải U15 (dưới 15 tuổi) thực chất chỉ là giải đấu giữa các trường học. Các đội không thi đấu hàng tuần, mà thường tập trung đá dồn trong các kỳ nghỉ. Có những trường hợp một đội phải chơi 4 trận chỉ trong vòng một tuần rồi sau đó không thi đấu trong nhiều tháng. Điều này tác động lớn đến quá trình phát triển và tích lũy kinh nghiệm thi đấu của cầu thủ trẻ.
Philippe Troussier cho rằng nền móng của túc cầu Trung Quốc quá hạn hẹp. Một kim tự tháp túc cầu muốn vững chắc phải có phần đáy thật rộng, nhưng điều này hiện vẫn chưa tồn tại ở Trung Quốc.
Chinese Super League Từ Thiên Đường Thành Khủng Hoảng
Khoảng một thập kỷ trước, Giải Vô địch Quốc gia Trung Quốc từng gây chú ý trên toàn thế giới khi liên tục chiêu mộ những ngôi sao nổi tiếng bằng các bản hợp đồng có giá trị khổng lồ. Didier Drogba, Hulk, Paulinho, Carrasco, Bakambu, Gervinho hay Javier Mascherano đều từng thi đấu tại Chinese Super League. Đặc biệt, Carlos Tevez từng trở thành cầu thủ hưởng lương cao nhất thế giới với mức thu nhập khoảng 38 triệu Euro mỗi năm vào năm 2017.
Mục tiêu của các nhà quản lý là biến Chinese Super League thành một giải đấu đẳng cấp quốc tế, thu hút sự quan tâm của người hâm mộ và truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ. Tuy nhiên, kết quả thực tế không như mong đợi. Nhiều câu lạc bộ chi tiêu vượt quá khả năng tài chánh, dẫn đến những khoản nợ khổng lồ. Khi đại dịch Covid-19 xảy ra, cuộc khủng hoảng càng trở nên nghiêm trọng hơn. Những đội bóng từng rất thành công như Guangzhou FC, hai lần vô địch AFC Champions League, hay Jiangsu Suning và Tianjin Tianhai đều rơi vào cảnh phá sản hoặc giải thể.
Theo các nhà quản lý túc cầu tại Trung Quốc, nguồn thu từ bản quyền truyền hình, tài trợ, bán vé, kinh doanh sản phẩm và chuyển nhượng cầu thủ không đủ để bù đắp các khoản chi khổng lồ. Mô hình tài chánh của nhiều câu lạc bộ đơn giản là không bền vững. Để khắc phục tình trạng này, chính phủ Trung Quốc đã áp dụng nhiều biện pháp kiểm soát như đánh thuế các thương vụ chuyển nhượng lớn và áp trần lương đối với cầu thủ. Ngoài ra, mỗi đội chỉ được đăng ký tối đa 5 cầu thủ ngoại quốc, nhằm tạo thêm cơ hội thi đấu cho cầu thủ nội địa. Tuy nhiên, chính sách này cũng làm giảm sức hấp dẫn của giải đấu đối với các ngôi sao quốc tế.
Dù vậy, túc cầu vẫn nhận được sự quan tâm đáng kể từ người hâm mộ. Trung bình mỗi trận đấu tại Chinese Super League vẫn thu hút khoảng 25.000 khán giả đến sân.
Giấc Mơ Vô Địch World Cup của Trung Quốc
Chủ tịch Tập Cận Bình từng tuyên bố mong muốn Trung Quốc giành chức vô địch World Cup trước năm 2049, thời điểm kỷ niệm 100 năm thành lập nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng đây là mục tiêu quá tham vọng. Ngay cả việc thường xuyên góp mặt ở vòng chung kết World Cup cũng đã là một thử thách rất lớn đối với túc cầu Trung Quốc hiện nay.
Đội tuyển nam Trung Quốc mới chỉ một lần tham dự World Cup vào năm 2002. Khi đó, Hoa Lục thua cả 3 trận, không ghi được bàn thắng nào và để thủng lưới 9 lần. Đội tuyển nữ có thành tích tốt hơn nhiều với 8 lần tham dự World Cup. Tuy nhiên, khoảng cách giữa đội tuyển nam Trung Quốc với các cường quốc hàng đầu Á Châu như Nhật Bản và Nam Hàn vẫn rất lớn.
Theo nhiều chuyên gia, những hạn chế trong khâu đào tạo trẻ đã tác động trực tiếp đến đội tuyển quốc gia. Các cầu thủ Trung Quốc thường gặp khó khăn khi phải xử lý những tình huống bất ngờ trên sân, thiếu khả năng ứng biến. Ngoài ra, họ cũng bị đánh giá là chưa đủ mạnh mẽ trong các pha tranh chấp, một phần vì thiếu môi trường cạnh tranh khắc nghiệt từ nhỏ.
Cầu Thủ Trung Quốc Khó Xuất Ngoại
Một vấn đề khác là cầu thủ Trung Quốc rất hiếm khi thành công ở ngoại quốc. Trong các đợt triệu tập đội tuyển gần đây, hầu hết các cầu thủ đều thi đấu trong nước.
Philippe Troussier cho rằng Trung Quốc vẫn có những cầu thủ đủ khả năng chơi bóng ở Âu Châu, tuy nhiên, danh tiếng của họ không sánh được với các quốc gia có truyền thống xuất cảng tài năng như Ba Tây, Senegal, Cameroon hay Ma Rốc. Theo ông Troussier, các câu lạc bộ Âu Châu không phản ứng tích cực khi được giới thiệu về một cầu thủ Trung Quốc. Trong khi đó, nếu là một cầu thủ Phi Châu, các đội bóng sẵn sàng lắng nghe hơn.
Một nguyên nhân khác là vấn đề tài chánh. Những cầu thủ đủ trình độ ra ngoại quốc thi đấu thường không muốn rời Trung Quốc vì mức lương trong nước cao hơn đáng kể.
Để tăng cường sức mạnh cho đội tuyển, Trung Quốc đã tiến hành nhập tịch một số cầu thủ ngoại quốc đã sinh sống và thi đấu lâu năm tại Hoa Lục. Serginho, cầu thủ người Ba Tây, là một ví dụ điển hình khi chính thức nhập quốc tịch Trung Quốc vào năm 2025 sau 5 năm chơi bóng tại giải quốc nội.
Tham Nhũng – Căn Bệnh Làm Suy Yếu Túc cầu Trung Quốc
Bên cạnh những vấn đề chuyên môn, tham nhũng được xem là một trong những nguyên nhân nghiêm trọng nhất làm suy yếu túc cầu Trung Quốc. Trong nhiều năm, túc cầu nước này liên tục dính vào các bê bối như hối lộ, mua bán chức vụ, dàn xếp tỉ số và thao túng kết quả thi đấu. Những vụ việc này đã làm tổn hại nghiêm trọng đến hình ảnh của môn thể thao vua trong mắt công chúng.
Đầu năm 2026, có tới 73 cá nhân bị cấm vĩnh viễn tham gia các hoạt động túc cầu. Nhiều người trong số đó đã phải ngồi tù, bao gồm cựu Chủ tịch Liên đoàn Túc cầu Trung Quốc Chen Xuyuan và cựu Huấn luyện viên trưởng đội tuyển quốc gia Li Tie. Người này bị kết tội nhận tiền để triệu tập một số cầu thủ vào đội tuyển quốc gia. Đây chỉ là một trong rất nhiều vụ việc gây chấn động dư luận.
Chinese Super League hiển nhiên cũng bị liên lụy. Trong mùa giải 2025, có tới 11 trong tổng số 16 câu lạc bộ tham dự bị trừ điểm hoặc phạt tiền do liên quan đến các sai phạm trong quá khứ.
Dù nhiều người trong cuộc cho rằng tình hình đã được cải thiện sau khi chính phủ mạnh tay can thiệp, bóng ma tham nhũng vẫn chưa hoàn toàn biến mất. Một số Huấn luyện viên và nhà quản lý từng làm việc tại Trung Quốc cho biết đã nghe nhiều tin đồn liên quan đến việc mua chuộc cầu thủ hoặc sử dụng các mối quan hệ để có cơ hội tham gia giải đấu và quảng bá cầu thủ trẻ.
Kết Luận
Trung Quốc có thể đưa con người vào không gian và đạt được những thành tựu khoa học đáng kinh ngạc, nhưng trong túc cầu, tiền bạc và các kế hoạch hành chính không đủ để bảo đảm thành công.
Sau nhiều năm đầu tư mạnh mẽ, túc cầu Trung Quốc vẫn đang loay hoay với những vấn đề cốt lõi: Hệ thống đào tạo chưa hiệu quả, áp lực học tập làm giảm lượng cầu thủ trẻ tiềm năng, cấu trúc thi đấu thiếu tính cạnh tranh, khủng hoảng tài chánh ở cấp câu lạc bộ và đặc biệt là nạn tham nhũng kéo dài.
Nếu muốn hiện thực hóa tham vọng trở thành một cường quốc túc cầu và thậm chí là vô địch World Cup trước năm 2049, Trung Quốc sẽ phải thực hiện những thay đổi sâu rộng hơn nhiều so với việc chỉ đầu tư tiền bạc. Điều quan trọng nhất là xây dựng một nền tảng túc cầu bền vững từ gốc rễ, nơi sự sáng tạo, tính cạnh tranh và tính minh bạch được đặt lên hàng đầu.
World Cup 2026: Chủ Nhà Mễ Tây Cơ Mở Màn Bằng Chiến Thắng!
(Hình REUTERS - Raquel Cunha: Cầu thủ Raul Jimenez của Mễ Tây Cơ ghi bàn thắng thứ hai trong trận đấu vòng bảng giữa Mễ Tây Cơ và Nam Phi tại Sân vận động Azteca, thủ đô Mexico, ngày 11/6/2026.)
-Giải Vô địch Túc cầu Thế giới (FIFA World Cup) 2026 đã chính thức khai cuộc hôm 11/6/2026, trên sân vận động Azteca của thủ đô Mexico đầy cảm xúc với chiến thắng 2-0 của chủ nhà Mễ Tây Cơ trước Nam Phi trên sân trước gần 80.000 khán giả.
Bộ đôi Raul Jimenez và Julian Quinones ghi dấu ấn giúp đội chủ nhà chiếm ngôi đầu bảng A.
Dấu ấn để lại của trận khai mạc lại là 3 chiếc thẻ đỏ được trọng tài Wilton Sampaio rút ra đầy quyết đoán: Hai cho Nam Phi và một cho Mễ Tây Cơ. Ông cũng trở thành tâm điểm đàm tiếu của mạng xã hội về khả năng tiếng Anh. Trong lúc cố giải thích quyết định với cầu thủ đôi bên, Sampaio khiến nhiều người không rõ ông đang điều hành trận đấu hay tham gia một buổi luyện phát âm cấp tốc.
Cùng bảng A sau đó vài tiếng đồng hồ, đội tuyển Nam Hàn đã có màn lội ngược dòng đánh bại Cộng hòa Czech 2-1 tại Guadalajara.
Sau lễ khai mạc sôi động nhiều màu sắc trên sân Azteca huyền thoại, World Cup 2026 tiếp tục với màn khai mạc tại Gia Nã Ðại và Mỹ, chiều và tối 12/6, giờ địa phương.
Tại Los Angeles, đội tuyển Mỹ mở màn chiến dịch World Cup bằng cuộc đối đầu với Paraguay trên sân SoFi Stadium hiện đại với sức chứa hơn 70.000 khán giả. Trước giờ bóng lăn, người hâm mộ được thưởng thức màn trình diễn đậm chất Superbowl với sự xuất hiện của các ngôi sao âm nhạc như Katy Perry và rapper Future.
Ba mươi hai năm sau kỳ World Cup 1994, túc cầu Mỹ kỳ vọng tạo cú hích mới cho môn "soccer" tại quốc gia vẫn xem bóng bầu dục và bóng rổ là môn thể thao số một. Dưới sự dẫn dắt của Huấn luyện viên Mauricio Pochettino cùng ngôi sao Christian Pulisic, đội tuyển Mỹ đặt mục tiêu tiến sâu ngay trên sân nhà.
Trong khi đó tại Toronto, đội Gia Nã Ðại ra quân gặp Bosnia-Herzegovina với hy vọng giành chiến thắng đầu tiên trong lịch sử World Cup.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét