Kính thưa quí bạn
Hôm nay gởi các bạn vài chuyện trên trời dưới đất biết cũng tốt
1. Bản tóm tắt các kết quả nghiên cứu y khoa về liên hệ giữa thuốc hạ áp huyết/mỡ máu Statin và chứng lãng trí của người già.
2. "Ông Ta Kiếm Lợi Nhuận Từ Sữa Sống Đang Làm Người Ta Phát Bệnh. Chính Phủ Không Ngăn Chặn Ông Ta."
3. Cảm giác "vũ trụ quá lớn đến mức khó tin" không phải vì chúng ta kém hiểu biết khoa học, mà có thể vì bộ óc con người được tạo dựng để sống trong một thế giới nhỏ bé quanh mình,
4. Góc đố vui.
HCD 9-Jun-2026
------☼------
Chữ nhỏ khó đọc các bạn giữ key Ctrl cùng lúc lăn bánh xe trên mouse để zoom cho chữ và hình to ra.
<!>
Nguồn tin và chi tiết: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11736423/?utm_source=flipboard&utm_content=other
HCD : Máy tóm tắt nội dung bài báo (có thể còn sót những « tiếng mới » khó hiểu khó nghe)
Bản tóm tắt các kết quả nghiên cứu y khoa về liên hệ giữa thuốc hạ áp huyết/mỡ máu và chứng lãng trí của người già.
Tình Hình Chung Về Chứng Lãng Trí
Hiện nay trên toàn cầu có chừng 55 triệu người mắc chứng lãng trí (gồm có bệnh lú lẫn Alzheimer và các chứng suy giảm trí nhớ do mạch máu não). Con số này được dự đoán sẽ tăng lên gấp ba vào năm 2050 vì tình trạng già hóa dân số. Các phương pháp chữa trị hiện thời chỉ giúp giảm bớt triệu chứng chứ không ngăn chặn được tận gốc, do đó việc tìm kiếm một phương pháp phòng ngừa từ xa là điều vô cùng cấp bách.
Thuốc Giảm Mỡ Máu (Statins) Và Hy Vọng Mới
Thuốc Statins (loại thuốc thông dụng được các bác sĩ cho toa bôi để hạ cholesterol và ngừa các chứng bệnh tim mạch, đứng tim) từ lâu đã được chú ý vì có thể giúp bảo vệ hệ thần kinh trung ương. Thuốc này ngoài việc lọc bớt mỡ trong máu, còn có đặc tính chống sưng viêm, giúp máu lưu thông lên não tốt hơn và giảm bớt các tổn thương ở tế bào não.
Tuy nhiên, các cuộc nghiên cứu trước đây thường cho ra kết quả tiền hậu bất nhất: các cuộc theo dõi thực tế thì thấy có lợi, nhưng các cuộc thí nghiệm lâm sàng lại chưa chứng minh rõ ràng. Để làm sáng tỏ điều này, một nhóm y sĩ đã thực hiện một cuộc tổng kiểm tra và phân tích quy mô lớn.
Phương Pháp Phân Tích Tổng Hợp
Các tác giả đã thu thập tài liệu từ các kho lưu trữ y khoa uy tín (như PubMed, Embase, Cochrane) và lựa chọn được 55 cuộc nghiên cứu theo dõi trên diện rộng.Số lượng người tham gia: Tổng cộng có hơn 7 triệu bệnh nhân (trên 18 tuổi).
Độ tuổi trung bình: Chừng 72 tuổi.
Thời gian theo dõi trung bình: Trên 7 năm.
Phạm vi địa lý: Phần lớn các báo cáo đến từ Mỹ châu (23 bài) và Á châu (19 bài), số còn lại ở Âu châu và Úc châu.
Các Kết Quả chính
Sau khi gom góp và dùng các phương pháp toán xác suất để cân đong đo đếm, cuộc tổng phân tích này cho thấy những kết quả rất khả quan:
1. Giảm sụt nguy cơ mắc bệnh rõ rệt
Người có uống thuốc Statins giảm được nguy cơ bị lãng trí nói chung chừng 14% so với người không dùng thuốc. Riêng với bệnh lú lẫn Alzheimer, nguy cơ mắc bệnh giảm được 18%.
2. Uống càng lâu năm, kết quả càng tốt
Cuộc nghiên cứu cho thấy hiệu lực bồi bổ trí não của thuốc tùy thuộc vào thời gian dài ngày:Dưới 1 năm: Chưa thấy có hiệu quả rõ rệt.
Từ 1 tới 3 năm: Nguy cơ bắt đầu giảm bớt.
Trên 3 năm: Kết quả vô cùng khả quan, nguy cơ mắc chứng lãng trí giảm xuống tới 63%
3. Hiệu lực khác nhau tùy loại thuốc và cơ địaLoại thuốc tốt nhất: Trong số các loại thuốc được đem ra so sánh, thuốc Rosuvastatin tỏ ra có công hiệu mạnh nhất, giúp giảm tới 28% nguy cơ lãng trí nói chung. Kế đến là Atorvastatin (giảm 11%) và Fluvastatin (giảm 7%). Các loại thuốc có đặc tính hòa tan trong mỡ (lipophilic) cũng cho thấy kết quả bảo vệ thần kinh rõ ràng hơn.
Bệnh nhân tiểu đường: Những người bị bệnh tiểu đường loại 2 nếu có dùng thuốc Statins cũng giảm được 13% nguy cơ mất trí nhớ.
Phái tính: Đàn ông có phần được lợi nhiều hơn đàn bà một chút khi dùng thuốc này nói chung. Tuy nhiên, nếu xét riêng từng loại thuốc, đàn bà hợp với thuốc Rosuvastatin nhất (giảm được 33% nguy cơ), trong khi đàn ông lại hợp với thuốc Atorvastatin.
Địa phương: Người thuộc gốc Á đông (Á châu) và Mỹ châu nhận được hiệu lực bảo vệ của thuốc rõ rệt nhất, trong khi các báo cáo ở Âu châu chưa cho thấy sự khác biệt có ý nghĩa.
Giá Trị Đối Với Y Tế Công Cộng
Mặc dầu cuộc tổng phân tích này dựa trên các cuộc nghiên cứu theo dõi (vốn có thể có những sai số hay thiên vị trong việc công bố kết quả), nhưng nhờ số lượng bệnh nhân khổng lồ (hơn 7 triệu người) và các bước kiểm tra kỹ lưỡng, kết quả này có độ tin cậy rất cao.
Các tác giả kết luận rằng, Statins là một thứ thuốc rẻ tiền, có sẵn khắp nơi trên thế giới. Việc dùng loại thuốc này không những giúp ngừa bệnh tim mạch mà còn là một phương sách hữu hiệu để phòng chống nạn lãng trí ở người già, đặc biệt là tại các quốc gia còn nghèo, giúp giảm bớt gánh nặng tiền bạc cho gia đình và xã hội. Trong tương lai, giới y khoa cần thực hiện thêm các cuộc thí nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên để định ra các hướng dẫn chữa trị chính thức cho các bác sĩ toàn cầu.
-----===<oOo>===-----
HCD: Máy tóm tắt nội dung bài báo (có thể còn sót những “tiếng mới” khó hiểu khó nghe)
. "Ông Ta Kiếm Lợi Nhuận Từ Sữa Sống Đang Làm Người Ta Phát Bệnh. Chính Phủ Không Ngăn Chặn Ông Ta."
Sơ lược về cơ quan truyền thông ProPublica đã từng được trao tặng nhiều giải thưởng báo chí cao quý nhờ các bài viết có tầm ảnh hưởng lớn.
Lưu ý Sữa tươi thô (raw milk = sữa chưa pasteurized, có nghĩa là chưa thanh trùng, chưa tiệt trùng, chưa làm pasteurized). Tức sữa vắt vào bình rồi đem đi bán y như 200 năm trước đây
------☼------
Chuyện về người bán sữa và phong trào uống sữa thô tại Mỹ
Bản tin kể về ông Mark McAfee, sáu mươi bốn tuổi, là người dựng nên và đứng đầu công ty Raw Farm nằm tại thung lũng miền Trung tiểu bang California. Đây là nông trại sản xuất sữa thô lớn nhứt nước Mỹ, thu về khoảng ba mươi triệu Mỹ kim mỗi năm.
Sữa thô là gì và sự bất đồng giữa khoa học với người tiêu thụ?
Sữa thô là loại sữa lấy trực tiếp từ bò đưa đến người dùng mà không qua tiến trình đun nóng ở nhiệt độ cao (tức là không qua khử trùng theo phương pháp Pasteur).
Phía các nhà khoa học và giới y tế: Suốt một trăm năm mươi năm qua, ngành y học đều nhìn nhận rằng việc khử trùng sữa là điều bắt buộc. Trước khi việc làm pasteurized sữa trở nên phổ biến vào thế kỷ trước, hằng năm có hàng ngàn trẻ nhỏ đã thiệt mạng vì uống phải sữa bị nhiễm vi trùng độc hại. Giới y học hiện nay đều đồng lòng rằng sữa thô không hề có thêm dưỡng chất đặc biệt nào so với sữa đã khử trùng, trái lại còn khiến người uống đối mặt với nguy cơ nhiễm bệnh đường ruột cao gấp hơn một trăm lần. Các loại vi trùng nguy hiểm như E. coli hay Salmonella ẩn chứa trong phân bò rất dễ dính vào sữa trong lúc vắt sữa, có thể gây nôn mửa, tiêu chảy ra máu, suy thận hoặc dẫn đến tử mạng, nhứt là đối với trẻ con.
Phía ông McAfee và người ái mộ sữa thô: Ông McAfee luôn quảng cáo rằng sữa của ông rất thơm ngon, giúp tinh thần sảng khoái, chữa được bệnh hen suyễn và giúp cơ thể khỏe mạnh hơn vì không bị mất đi các chất bổ tự nhiên do việc đun nấu kỹ nghệ. Nhiều người tiêu thụ hiện nay, do lòng nghi ngờ các cơ quan y tế chính phủ bị các đại công ty dược phẩm và kỹ nghệ thực phẩm thao túng, đã tìm đến sữa thô như một biểu tượng của sự tự do và lối sống tự nhiên. Số người uống sữa thô tại Mỹ đã tăng lên hơn mười triệu người.
Những vụ ngộ độc và cuộc đối đầu với luật pháp
Nông trại của ông McAfee đã nhiều lần bị các cơ quan kiểm soát thực phẩm liên bang và tiểu bang cáo buộc có liên quan đến các vụ ngộ độc làm hàng trăm người ngã bệnh, buộc phải thu hồi sản phẩm nhiều lần.
Câu chuyện đau lòng năm 2006: Một người mẹ tên là Mary thấy nông trại quảng cáo sữa thô tốt cho sức khỏe nên đã mua cho đứa con trai bảy tuổi uống. Sau một tháng, cậu bé bị nhiễm vi trùng E. coli nặng đến mức xuất huyết đường ruột, suy thận, phải hôn mê nhân tạo và suýt chết. Cho đến nay, dù đã hai mươi bảy tuổi, người con vẫn bị tổn thương thận vĩnh viễn và mang vết sẹo tâm lý nặng nề. Khi đó, ông McAfee có đến bệnh viện thăm nhưng sau nầy ông lại nói nhẹ đi sự việc, khiến người mẹ rất bất bình và trở thành một người chuyên đi vận động bài trừ sữa thô.
Việc dùng sữa nhiễm khuẩn làm phô mai: Ông McAfee có lập một phòng thí nghiệm tại nông trại để kiểm tra vi trùng. Ông cho biết nếu phát hiện mẻ sữa nào bị nhiễm khuẩn, ông sẽ không bỏ đi mà đem dùng để làm phô mai, vì ông nghĩ phô mai có thể kháng được vi trùng. Tuy nhiên, các nhà khoa học đã chứng minh đây là điều lầm lẫn, vi trùng độc hại vẫn có thể sống sót trong phô mai sau thời gian ủ.
Sự thay đổi về mặt chính trị giúp nông trại vượt qua khó khăn
Trong suốt hai mươi năm, ông McAfee liên tục đối đầu với Bộ Tư pháp và Tổng cục Kiểm soát Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA). Chính phủ từng ban lệnh cấm chở sữa thô bán xuyên bang (trừ khi dán nhãn làm thức ăn cho thú cưng) và buộc ông không được quảng cáo sai sự thật về công dụng chữa bệnh của sữa.
Đầu năm 2024, nông trại lại bị phân tích có liên quan đến một vụ ngộ độc phô mai làm nhiều người ngã bệnh và suýt nữa đã bị chính quyền vịnh sỹ, chế tài nặng nề. Tuy nhiên, tình thế thay đổi khi Nội các mới của Tổng thống Donald Trump lên thay thế. Ông Robert F. Kennedy Jr., một người vốn ủng hộ mạnh mẽ việc dùng sữa thô và cũng là khách hàng của ông McAfee, được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh.
Dưới thời quyền hành mới, vào tháng Giêng vừa qua, chính phủ đã bãi bỏ các nỗ lực truy tố nông trại của ông McAfee. Các viên chức cũ cho biết các vụ án liên quan đến sữa thô đã bị xếp lại do quan điểm cá nhân của ông Bộ trưởng mới. Ngay cả trong một vụ nhiễm khuẩn E. coli khác vào tháng Ba năm 2026 làm chín người mắc bệnh (trong đó có trẻ nhỏ dưới năm tuổi), các cơ quan y tế cũng chỉ dùng những lời lẽ nhẹ nhàng để khuyên người dân "nên cân nhắc" chứ không ra lệnh cấm đoán gắt gao như trước.
Kết luận
Dù liên tục gặp tai tiếng và có người phải vô nằm nhà thương , công việc làm ăn của ông McAfee vẫn thạnh đạt hơn bao giờ hết nhờ vào sự tiếp tay của những người có tầm ảnh hưởng trên mạng xã hội. Đầu tháng Năm năm 2026, nông trại còn tổ chức một buổi cắm trại quy mô thu hút hàng trăm người đến chung vui. Những người hâm mộ và các bà mẹ mang thai tham gia buổi lễ đều bày tỏ lòng tin tưởng tuyệt đối vào sữa thô, xem đó là món quà của tạo hóa và là quyền tự do lựa chọn thực phẩm của người dân, bất chấp những lời khuyến cáo từ giới khoa học.
HCD: Tôi tinh cờ thấy thì trình quí bạn xem, trách nhiệm nằm ở cơ quan truyền thông ProPublica
Riêng gia đình tôi thi biết chuyện nầy “từ khuya” rối
Nói thêm
Ở Mỹ, theo quy định của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA), trứng gà thương mại trước khi bán ra thị trường bắt buộc phải được rửa sạch bằng nước ấm và chất tẩy rửa.
Ở Âu Châu,trứng gà bán ra bắt buộc không được rửa sạch vỏ nên có quy định nghiêm ngặt: Để đảm bảo an toàn dù không rửa vỏ, các quốc gia châu Âu quản lý chặt chẽ từ trang trại, bắt buộc tiêm vắc-xin cho gà để giảm thiểu tối đa nguy cơ nhiễm khuẩn Salmonella từ bên trong.
-----===<oOo>===-----
HCD: Máy tóm tắt nội dung bài báo (có thể còn sót những “tiếng mới” khó hiểu khó nghe)
Cảm giác "vũ trụ quá lớn đến mức khó tin" không phải vì chúng ta kém hiểu biết khoa học, mà có thể vì bộ óc con người được tạo dựng để sống trong một thế giới nhỏ bé quanh mình, chứ không phải để hiểu những khoảng cách và thời gian khổng lồ của vũ trụ.
1. Bộ óc con người không được tạo ra để hiểu vũ trụ
Tổ tiên xa xưa của loài người chỉ cần biết:Cây trái ở đâu.
Con mồi cách bao xa.
Mất bao lâu để đi đến con sông kế bên.
Họ không cần biết chuyện xảy ra cách hàng tỷ năm ánh sáng.
Vì vậy, bộ óc của chúng ta rất giỏi trong việc hình dung những vật quen thuộc như căn nhà, ngọn đồi hay một thành phố, nhưng rất khó hình dung các thiên hà và khoảng không vô tận.
2. Con người khó cảm nhận những con số quá lớn
Chúng ta dễ hiểu:10 người
100 người
1.000 người
Nhưng khi nghe:1 tỷ
100 tỷ
1 ngàn tỷ
thì tất cả đều biến thành cảm giác chung chung là "quá nhiều".
Thí dụ, khi các nhà thiên văn nói rằng Ngân Hà có khoảng 100 tỷ ngôi sao, bộ óc chúng ta không thật sự cảm nhận được con số đó. Nó chỉ biết rằng đó là một số lượng không thể tưởng tượng nổi.
3. Khoảng cách trong vũ trụ vượt quá khả năng tưởng tượng
Con người quen nghĩ không gian giống như một căn phòng lớn mà mình có thể đi từ đầu này sang đầu kia.
Nhưng khoa học cho biết:Không gian đang nở rộng.
Ánh sáng phải mất nhiều năm mới đi được những khoảng cách rất xa.
Vũ trụ quan sát được rộng hàng chục tỷ năm ánh sáng.
Đến lúc đó, bộ óc không còn vẽ nổi một hình ảnh rõ ràng nữa. Nó chỉ còn cảm giác: "Chuyện này lớn quá, không thật được."
4. Cảm giác kinh ngạc là phản ứng tự nhiên
Khi nhìn bầu trời đầy sao trong đêm tối, nhiều người cảm thấy:Nhỏ bé.
Choáng ngợp.
Kính phục.
Có chút sợ hãi.
Các nhà tâm lý học gọi đó là cảm giác kinh ngạc trước một điều quá lớn lao.
Tác giả cho rằng đây giống như một van an toàn của tâm trí. Khi không thể hiểu trọn vẹn điều gì đó, bộ óc chuyển sang cảm xúc thay vì tiếp tục cố hình dung.
5. Thời gian của vũ trụ cũng khó hiểu như khoảng cách
Tuổi của vũ trụ vào khoảng hơn 13 tỷ năm.
Trong khi đó:Con người sống vài chục năm.
Lịch sử được ghi chép chỉ vài ngàn năm.
Nếu đem lịch sử vũ trụ thu lại thành một năm, thì toàn bộ lịch sử loài người chỉ xuất hiện vào những giây cuối cùng của ngày 31 tháng 12.
Bởi vậy, bộ óc chúng ta gần như không có khả năng cảm nhận được ý nghĩa thật sự của 13 tỷ năm.
6. Nhiều người cảm thấy mình quá nhỏ bé
Khi nghĩ đến sự rộng lớn của vũ trụ, người ta thường tự hỏi:
"Nếu vũ trụ lớn như vậy thì đời sống của mình có ý nghĩa gì không?"
Theo tác giả, đây là phản ứng tự nhiên vì trong đời thường chúng ta thường cho rằng cái gì lớn hơn thì quan trọng hơn.
Tuy nhiên, ý nghĩa cuộc sống không nhất thiết tùy thuộc vào kích thước.
Ngược lại, trong một vũ trụ lạnh lẽo và gần như vô tri, sự hiện diện của những sinh vật có khả năng suy nghĩ, yêu thương và đặt câu hỏi về vũ trụ lại là điều rất đặc biệt.
7. Điều đáng ngạc nhiên nhất
Bộ óc con người được hình thành để sống trong rừng núi và làng mạc, nhưng ngày nay lại có thể:Nghiên cứu các thiên hà.
Tìm hiểu nguồn gốc vũ trụ.
Đo tuổi của các vì sao.
Khảo sát những nơi cách chúng ta hàng tỷ năm ánh sáng.
Chúng ta có thể không bao giờ thật sự "cảm thấy" được một tỷ năm ánh sáng là lớn đến mức nào, nhưng vẫn có thể dùng toán học, kính thiên văn và sự cộng tác của nhiều thế hệ để hiểu được phần nào vũ trụ.
Kết luận
Ý chính của bài viết là:
Cảm giác choáng váng khi nghĩ đến sự rộng lớn của vũ trụ không phải là dấu hiệu cho thấy con người bất tài hay khoa học sai lầm. Đó chỉ là phản ứng tự nhiên của một bộ óc vốn được tạo dựng cho những khoảng cách và thời gian rất nhỏ, nay phải cố gắng hiểu một vũ trụ lớn hơn sức tưởng tượng hàng tỷ lần.
Theo tác giả, chính cảm giác kinh ngạc ấy lại là bằng chứng cho thấy trí tuệ con người đã vươn xa hơn rất nhiều so với giới hạn mà thiên nhiên ban cho tổ tiên chúng ta.
HCD:
----===<oOo>===-----
610 kB
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét