Kính thưa quí bạn
Hôm nay xin gởi các bạn hai chuyện đời thường và một chuyện trên trời
1. Bằng hữu bàn thêm về “Chuyện y dài, i ngắn”
2. Bằng hữu bắt con vit phóng đại “Trị ung thư bằng cách “đốt lạnh” với sự trợ giúp của MRI”
3. Vũ trụ chúng ta có thể có một thế giới sinh đôi: Điều này thay đổi tất cả những gì ta từng biết
4. Góc đố vui và lời giải
HCD 1-Jun-2026
Chữ nhỏ khó đọc các bạn giữ key Ctrl cùng lúc lăn bánh xe trên mouse để zoom cho chữ và hình to ra.
<!>
From: Luong Le-huy <lehuyluong1986@
Sent: Sunday, May 31, 2026 6:47 CH
Subject: Chuyện y dài, i ngắn
Tôi xin hoàn toàn đồng ý với bạn Vũ Xuân Hoài.
Chỉ xin thêm một ý cá nhân. Chữ viết, đặc biệt chữ Quốc ngữ nhưng cũng giống như hầu hết các chữ viết dùng mẫu tự La-tinh, là để ký âm, ghi lại ngôn ngữ (tiếng nói) của một dân tộc. Điều quan trọng là ghi lại chính xác nhất ngôn ngữ, cũng như đạt được tối đa sự chuẩn xác về ý nghĩa, giới hạn sự mơ hồ và hiệu quả khi đọc văn bản,
Mọi quy định rườm rà, không cần thiết chỉ làm cho việt học hỏi và ứng dụng thêm nhiêu khê, mất thì giờ mà không mang lại ích lợi gì cả.
Thí dụ, nguyên tắc về cách phân biệt khi viết i ngắn hay y dài của ViXi (của bà cựu bộ trưởng Giáo dục Nguyễn Thị Bình?) tôi thấy chỉ là vẽ vời, cá nhân tôi không bao giờ nhớ nổi.
Lê Huy Lượng
(CVA 60-67)
PS. Thêm một đề tài về “chính tả”, đó là đề nghị viết các danh từ kép dính liền nhau (như tiếng Đức), tôi thấy nên quên đi. Khi viết dính chùm vào nhau sẽ khiến khó nhận dạng một từ, vì quá dài. Trong khi đọc nhanh, speed read, ta chỉ glance nhận dạng chứ không đánh vần. (Người Đức từng có dự án cải tổ chính tả tiếng Đức, cùng với chính phủ Áo và Thụy Sĩ, kéo dài cả chục năm, nhưng rốt cục chỉ đưa ra chưa tới 10 đề nghị thay đổi có tính cách nhiệm ý, mà đa số chúng đều bị số đông nhà văn, nhà báo phản đối).
HCD: Cám ơn anh Lương . (Tôi là CVA 59-60)
-----===<oOo>===-----
From: Dat Nguyen <nguyenvdat@ >
Sent: Monday, June 1, 2026 8:19 SA
Subject: Trị ung thư bằng cách “đốt lạnh” với sự trợ giúp của MRI
Thưa quý vị,
Gần đây (trong tuần lễ cuối tháng 5 năm 2026) tin tức được lan truyền trên Facebook, Instagram, LinkedIn… về việc bệnh viện Liverpool ở Úc vừa mới thành công trong việc phá vỡ một khối u ung thư (bằng phương pháp đốt lạnh, với sự trợ giúp của MRI) mà không cần phải mổ xẻ, …. Có người còn dựa theo tin nầy mà bảo rằng “Úc vừa làm được điều mà chưa quốc gia nào từng làm.” …
Thật ra đây là một tin cũ, có lẽ do một người kể lại trong tuần qua, rồi nhiều người khác copy theo và thêu dệt thêm mà không để ý đến thời gian tính.
Dưới đây là một bản tin, tương đối bình thường, từ một đài truyền hình ở Úc, phát hình từ hơn 8 tháng trước (ngày 22/9/2025). Có lẽ từ tin như thế nầy rồi ra những sự thêu dệt như trên:
========
Sẵn dịp, chúng tôi xin góp ý, nói rõ hơn:
Nói về phương pháp trị liệu bằng cách “đốt lạnh”.
Trong y khoa, kỷ thuật đốt lạnh để trị liệu (cryotherapy) đã có từ lâu. Từ thời cổ đại, người Ai Cập đã biết dùng tuyết để chữa viêm. Phương pháp trị liệu nầy đã tiến hóa qua nhiều giai đoạn. Vào thập niên 1850, bác sĩ James Arnott, một người nước Anh, đã sử dụng hỗn hợp muối và nước đá để làm giảm đau và trị ung thư trong các cuộc giải phẫu, từ đó danh từ cryosurgery ra đời. Từ thập niên 1960 đến nay, nitrogen lỏng (ở nhiệt độ khoảng -200 độ C) thường được dùng, lúc đầu để trị các bệnh ngoài da như mụn cóc (warts) hay những vết thương tiền ung thư (precancerous lesions), keratoses….
Với sự tiến bộ của kỹ thuật MRI trong nửa thế kỷ qua, kỹ thuật nầy đã được phối hợp với kỹ thuật cryosurgery (được gọi là MRI guided Cryosurgery hay là MRI guided Cryoablation) để chữa trị nhiều bệnh khác nhau mà không phải mổ xẻ nhiều.
Một cây kim đặc biệt được luồn qua da đến nơi cần được “đốt”, kim được đưa vào vị trí một cách rất chính xác nhờ sự quan sát của bác sĩ qua màn hình của máy MRI. Sau đó, từ kim nầy và vẫn quan sát qua màn hình của máy MRI, bác sĩ phóng ra chất lỏng nitrogen với số lượng vừa đủ để làm đông lạnh nhanh và phá vỡ khối u mà không ảnh hưởng nhiều đến các bộ phận khác…
Theo tài liệu của Bigham Hospital (Dana-Farber Cancer Center), thì cuộc đốt lạnh đầu tiên với sự trợ giúp của MRI để trị khối u ở thận đã xảy ra vào năm 2000 (hơn 1/4 thế kỷ qua). Cũng theo tài liệu nầy thì tính đến tháng 3 năm 2022 đã có 3000 cuộc trị liệu áp dụng phương pháp trên.
Ngày nay chúng ta có thể tìm được rất nhiều nơi áp dụng phương pháp trị liệu đốt lạnh với sự trợ giúp của MRI. Để có một thí dụ, dưới đây là cái quảng cáo của Standford Healthcare cung cấp dịch vụ nầy:
==========
Lời cầu xin của tác giả email nầy:
Email nầy xin được sử dụng hay trích dẫn một cách chính xác. Xin tránh diễn dịch hay thêu dệt rồi đưa lên các mạng xã hội như Facebook, Instagram… một cách sai lệch và vô tội vạ.
Thành thật cám ơn!
Nguyễn văn Đạt
HCD: Cám ơn Đạt
HCD: Máy tóm tắt nội dung bài báo (có thể còn sót những “tiếng mới” khó hiểu khó nghe)
Sau đây là bản tóm tắt bản tin trên bằng lời văn bình dị, dễ hiểu, theo lối nói và từ ngữ thông dụng
Vũ trụ chúng ta có thể có một thế giới sinh đôi: Điều này thay đổi tất cả những gì ta từng biết
Hơn một trăm năm qua, các nhà khoa học về vật lý vật chất vẫn nhức đầu vì những bài toán trên giấy tờ thì rất đúng, nhưng ngoài đời lại có những điều không cắt nghĩa được: tại sao thời gian chỉ trôi có một chiều (từ quá khứ đến tương lai), tại sao vật chất lại nhiều hơn phản vật chất, và tại sao vũ trụ lại được sắp đặt một cách quá đỗi tài tình như vậy?
Mới đây, một vài cuộc nghiên cứu toán học đã đưa ra một giả thuyết rất táo bạo: Vũ trụ của chúng ta có thể có một thế giới sinh đôi đi kèm. Đây không phải là chuyện nói cho vui hay ví von, mà là một thế giới "gương soi" có thiệt bằng xương bằng thịt (theo nghĩa vật lý). Sự hiện diện của thế giới này có thể giải đáp những bí ẩn lớn lao bấy lâu nay.
Những dấu vết kín đáo
Tại sao các nhà khoa học lại nghi ngờ có một vũ trụ sinh đôi? Câu chuyện bắt nguồn từ những hiện tượng kỳ lạ mà kính thiên văn nhìn thấy: các ngôi sao và tinh vân quay quanh dải ngân hà nhanh một cách bất thường như thể có một thứ vật chất vô hình nào đó đang kéo chúng lại; rồi tốc độ bành trướng của vũ trụ lúc ban đầu và bây giờ lại không khớp nhau.
Thay vì chế ra các lý thuyết rời rạc như "vật chất tối" hay "năng lượng tối" để giải thích gượng gạo, các nhà toán học nhận thấy có một quy luật đối xứng về thời gian. Nếu ta đảo ngược các phương trình vật lý cho thời gian chạy lùi lại, mọi thứ vẫn đúng. Nhưng ngoài đời, cái trứng đã bể không thể lành lại, người ta chỉ có già đi chứ không trẻ lại. Vì vậy, họ đoán rằng cái nửa kia của quy luật đối xứng này chính là một "vũ trụ gương soi". Nó cũng sinh ra từ một vụ nổ lớn (Big Bang) như vũ trụ của ta, nhưng lại bành trướng theo chiều thời gian ngược lại. Giống như hai dòng sông cùng chảy ra từ một nguồn nhưng tuôn về hai hướng đối nghịch nhau.
Từ toán học trên bảng đến việc dò tìm thực tế
Trước đây, chuyện vũ trụ sinh đôi chỉ nằm trên bảng đen của các giáo sư. Nhưng nay, người ta bắt đầu tìm cách kiểm chứng xem nó có thiệt hay không. Nếu thế giới sinh đôi đó có thiệt, nó sẽ để lại những dấu vết như những lằn gợn rất nhỏ trong ánh hào quang còn sót lại từ thuở khai thiên lập địa, hoặc làm thay đổi chút ít các luồng sóng hấp dẫn nguyên thủy.
Hiện giờ, các nhà nghiên cứu đang lục lọi trong các dữ liệu thu được từ những viễn vọng kính đặt ngoài không gian lẫn dưới mặt đất để xem giả thuyết hai thế giới này có khớp với những gì mắt trần nhìn thấy hay không. Lần đầu tiên, chuyện này trở thành một đề tài khoa học có chứng cứ hẳn hoi chứ không còn là chuyện viễn tưởng nữa.
Giải quyết những câu đố hóc búa
Giả thuyết này giải quyết được hai chuyện rất hay:Chuyện phản vật chất: Đáng lý ra khi vũ trụ hình thành, vật chất và phản vật chất phải bằng nhau và tiêu diệt lẫn nhau. Nhưng không hiểu sao vật chất lại dư ra để tạo nên trái đất, mặt trời và loài người. Nếu có vũ trụ sinh đôi, thì cái phần phản vật chất bị thiếu của ta thực ra đang nằm bên phía thế giới bên kia, tạo nên sự cân bằng tuyệt đối cho cả đôi bên.
Chuyện vật chất tối: Thứ vật chất vô hình mà bấy lâu nay loài người tìm không ra, có thể chính là vật chất bình thường nằm ở thế giới sinh đôi kia, nhưng vì lực hút (trọng lực) quá mạnh nên nó vẫn tác động thầm lặng qua bên phía chúng ta. Biết đâu, có cả những dải ngân hà bằng gương soi đang quay vần ngay bên cạnh ta mà kính thiên văn không tài nào bắt được ánh sáng của chúng.
Vì sao chuyện này lại quan trọng?
Chuyện này thay đổi hoàn toàn cách nhìn của con người về đấng tạo hóa và vạn vật. Nó cho thấy thế giới không phải là một sự tình cờ ngẫu nhiên, mà mọi con số, mọi định luật đều có cặp có đôi, rất ngăn nắp và cân đối.
Về mặt tâm lý, con người từng biết trái đất không phải là trung tâm của thái dương hệ, mặt trời cũng chỉ là một đốm sáng tầm thường giữa hàng triệu ngôi sao. Bây giờ, nếu ngay cả vũ trụ của ta cũng không phải là duy nhất, thì chúng ta chỉ là một trang sách nhỏ trong một cuốn sách đại tổng thể mà thôi. Điều đó làm cho nhiều người cảm thấy rợn ngợp, nhưng cũng có người thấy thú vị vì thế giới rộng lớn vô cùng.
Chờ đợi ở tương lai
Trong vòng mười năm tới, với những loại kính viễn vọng và máy móc tối tân hơn được phóng lên không gian, các nhà khoa học sẽ đo đạc kỹ lưỡng hơn những làn sóng cổ xưa để xem giả thuyết này có đứng vững hay không. Câu chuyện này nhắc nhở chúng ta rằng, cõi đời này chắc chắn rộng lớn và kỳ ảo hơn những gì chúng ta đang thấy trước mắt rất nhiều.
----===<oOo>===-----
Cái khó là chỉ có 3 đường thẳng nên chúng ta thấy mỗi đường thẳng tối đa chỉ chạy qua được 3 hình đồng xu vẽ trên giấy.
Nếu là 5 đường thẳng thì quá dễ.
From: Hoai Vu <hoai.hvu@
Sent: Sunday, May 31, 2026 10:58 SA
Subject: Re: [quanvenduong] Đính chanh tin ngủ nhiều giảm thọ, bàn thêm ve sĩ sỹ dòng giòng va kho sách xưa, nói về xe Tesla va lời bàn, góc đố vui và lời giải
Kính gửi anh Đẳng lời giải cho mấy câu đố
60/7
Lê Thánh Tông
Kính anh,
Hoài
HCD: Cám ơn anh Hoài
------☼------
From: nang huynh <nlehuynh@
Sent: Sunday, May 31, 2026 9:54 CH
Subject: Giải đáp các câu đố
Câu 1: theo hình ( chữ z chạy ngang mép các đồng xu ven bìa )
Câu 2: 60/7 phút
Dùng công thức cho sự cộng tác để gánh vác một công việc :
1/T = 1/T1 + 1/T2. => T = T1*T2 / (T1 + T2) ; T = 15*20/(15+20) = 300/35 =60/7
Trong vật lý: điện trở song song , tụ điện nối tiếp đều dùng công thức này.
Loại toán này, học sinh VN từ lớp ba đã rành rõi, chớ học sinh Mỹ bậc trung học thì chưa chắc !
Câu 3: Vua Lê Thánh Tôn. (hay Tông)
Cảm ơn Anh, chúc Anh mạnh khỏe.
Năng
Yahoo Mail: Search, Organize, Conquer
HCD: Cám ơn anh Năng
------☼------
From: Doan Nguyen <doan2102@
Sent: Monday, June 1, 2026 1:19 SA
Subject: Câu đố 1 (30-May-2026)
HCD: Câu đố vẽ ba đường thẳng có thể giải như sau (3 đường thắng song song đi ngang tâm mỗi đồng xu kin loại)
Câu về vòi nước quá dễ nên các bạn tính nhẩm hay chỉ nhắc sơ cách tính. Để giúp các em học sinh tôi xin giải rõ hơn
Vòi A: Chảy 15 phút thì đầy sô. Vậy trong 1 phút, vòi A chảy được 1/15 thể tích cái sôVòi B: Chảy 20 phút thì đầy sô. Vậy trong 1 phút, vòi B chảy được 1/20 thể tích cái sô
Nếu mở cả hai vòi cùng chảy một lượt, thì trong 1 phút cả hai vòi chảy được:
Để biết hai vòi cùng chảy thì mất mấy phút đầy sô, ta lấy 1 sô chia cho số nước chảy được trong 1 phút:
Tính ra số thập phân hoặc đổi ra phút, giây cho rõ ràng: 8,57 phút Hoặc tính chính xác là: 8 phút và 34 giây
------☼------
Cách tính khác
Ta giả sử cho hai vòi cùng chảy trong một khoảng thời gian dài hơn để ra số sô nước tròn trặn, cụ thể như sau:
Số nhỏ nhất chia chẵn cho cả hai 15 phút và 20 phút là 60 phút.
Bây giờ, ta hãy tưởng tượng nếu cho mỗi vòi chảy ròng rã suốt 60 phút (1 tiếng đồng hồ) thì điều gì xảy ra:Vòi A: Cứ 15 phút đầy 1 sô. Vậy trong 60 phút, vòi A sẽ chảy đầy được 4 sô
Vòi B: Cứ 20 phút đầy 1 sô. Vậy trong 60 phút, vòi B sẽ chảy đầy được 3 sô
Từ đó suy ra, nếu mở cả hai vòi cùng chảy một lượt trong vòng 60 phút, tổng số sô nước tích lũy được là:
4 + 3 = 7 sô nước
Bởi vì cả hai vòi cùng chảy suốt 60 phút thì đầy được 7 sô nước, nên thời gian để hai vòi chảy đầy 1 sô nước sẽ là:
60 : 7 = 8,57 phút
-----===<oOo>===-----
image003.png
image006.jpg
image007.jpg
image008.jpg
image014.jpg
image015.jpg
image016.jpg
image017.jpg
image018.jpg
image019.jpg
image020.jpg
image021.jpg
image022.jpg
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét