Tổng thống Donald Trump và Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif đã thông báo vào Chủ nhật rằng một thỏa thuận đã đạt được giữa Hoa Kỳ và Iran; thông báo này cũng được các phương tiện truyền thông nhà nước Iran phát đi.“Thỏa thuận với Cộng hòa Hồi giáo Iran hiện đã hoàn tất,” ông nói. “Chúc mừng tất cả mọi người! Tôi chính thức cho phép mở cửa tự do Eo biển Hormuz, đồng thời ra lệnh dỡ bỏ ngay lập tức lệnh phong tỏa của Hải quân Hoa Kỳ. Tàu thuyền trên toàn thế giới, hãy khởi động động cơ. Hãy để dòng dầu chảy!”
<!>
Ông Sharif cũng đưa ra thông báo tương tự chỉ vài phút trước tuyên bố của ông Trump.
“Sau các cuộc đàm phán chuyên sâu, chúng tôi vui mừng thông báo rằng Thỏa thuận Hòa bình giữa Hoa Kỳ và Cộng hòa Hồi giáo Iran đã đạt được,” ông Sharif chia sẻ trên mạng xã hội X.
Ông nói thêm: “Cả hai bên đã tuyên bố chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn các hoạt động quân sự trên mọi mặt trận, bao gồm cả tại Lebanon.”
Ông Sharif cho biết lễ ký kết dự kiến sẽ diễn ra vào thứ Sáu ngày 19 tháng Sáu, tại Thụy Sĩ.
Hiện chưa có thêm thông tin chi tiết nào về thỏa thuận này.
Theo truyền thông nhà nước Iran, ông Kazem Gharibabadi - Thứ trưởng Ngoại giao Iran - cho biết biên bản ghi nhớ đã hoàn tất và lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ đối với Iran sẽ chấm dứt vào đêm Chủ nhật.
“Việc chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn chiến tranh cũng như các hoạt động quân sự trên nhiều mặt trận, bao gồm cả Lebanon, sẽ được công bố bắt đầu từ tối nay,” ông Gharibabadi phát biểu, theo thông tin từ hãng tin bán chính thức Tasnim.
Thỏa thuận này nhằm mục đích chấm dứt cuộc chiến của Mỹ và Israel chống lại Iran – cuộc chiến bắt đầu vào ngày 28 tháng 2, khởi đầu bằng vụ ám sát Lãnh tụ Tối cao Ayatollah Ali Khamenei cùng các cuộc tấn công của Mỹ và Israel trên khắp lãnh thổ Iran.
Một lệnh ngừng bắn đã được thống nhất vào tháng 4 để tạo điều kiện cho đàm phán, mặc dù cả hai bên vẫn tiếp tục thực hiện một số cuộc tấn công trong bối cảnh tranh chấp về Eo biển Hormuz – tuyến đường thương mại huyết mạch nơi vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ toàn cầu trước khi chiến tranh nổ ra.
Ông Sharif cho biết các cuộc thảo luận về “giai đoạn tiền triển khai” sẽ diễn ra trong thời gian chờ đợi, tuy nhiên chưa rõ nội dung cụ thể của các cuộc thảo luận này là gì. Ông Trump, các quan chức Iran và bên trung gian chủ chốt là Pakistan cho biết một biên bản ghi nhớ đã gần đạt được vào thời điểm cuối tuần.
Trong một bài viết đăng hôm Chủ nhật, ông Trump chia sẻ với tờ Wall Street Journal rằng thỏa thuận này sẽ được ký kết theo hình thức điện tử bởi chính Tổng thống hoặc trực tiếp bởi Phó Tổng thống JD Vance.
Vào tối Chủ nhật, ngay sau thông báo của ông Trump trên mạng xã hội Truth Social, ông Vance cho biết các công tác hậu cần cho lễ ký kết vẫn đang được sắp xếp.
"Tôi chắc chắn dự định sẽ có mặt ở đó, nhưng cũng có khả năng chính Tổng thống sẽ trực tiếp tham dự," ông Vance phát biểu trên đài truyền hình Fox News.
Ông nói thêm rằng thỏa thuận này đánh dấu một "trang mới" và khẳng định "chúng tôi sẽ tiếp tục nỗ lực thực hiện nó."
"Tôi sẽ không nói rằng mọi người sẽ ngay lập tức hòa hợp vui vẻ với nhau vào ngày mai. Sẽ cần chút thời gian để học cách chung sống hòa bình, nhưng tôi thực sự tin rằng chúng ta đã đạt được một bước tiến vô cùng quan trọng trong tối nay," ông Vance nhận định.
Hôm thứ Bảy, ông Sharif cho biết nước ông đang "chuẩn bị cho việc ký kết điện tử thỏa thuận hòa bình," sau khi ông Trump trước đó trong tuần từng đề cập khả năng cử ông Vance đến dự lễ ký kết.
Mỹ và Iran đôi khi đưa ra những mô tả rất khác nhau về các điều khoản trong dự thảo thỏa thuận; điển hình là việc ông Trump và các quan chức Iran đã bất đồng gay gắt vào thứ Sáu liên quan đến vấn đề giải tỏa các tài sản bị phong tỏa của Iran.
Chính phủ Lebanon và nhóm vũ trang Hezbollah do Iran hậu thuẫn vẫn chưa đưa ra bình luận công khai nào về thỏa thuận này, trong bối cảnh Israel đang tấn công một số khu vực tại Lebanon nhằm triệt hạ các lực lượng ủy nhiệm thường xuyên nã đạn vào lãnh thổ Israel từ biên giới phía bắc.
Israel – đồng minh của Mỹ trong cuộc xung đột với Iran – cho biết quân đội nước này đã tấn công các mục tiêu của Hezbollah tại vùng ngoại ô phía nam Beirut vào Chủ nhật để đáp trả một cuộc tấn công trước đó nhắm vào lãnh thổ Israel. Bộ Phòng vệ Dân sự Lebanon thông báo có ba người thiệt mạng.
Chia sẻ trên Truth Social vào đầu ngày Chủ nhật, ông Trump cho rằng các cuộc tấn công vào Beirut "lẽ ra không nên xảy ra, đặc biệt là vào một ngày đặc biệt khi chúng ta đang rất gần với việc đạt được Thỏa thuận Hòa bình với Iran."
"Tất cả các bên nên xuống thang căng thẳng," ông nói. "Israel không nên thực hiện thêm bất kỳ cuộc tấn công nào ở bất cứ đâu trên lãnh thổ Lebanon."
Hiện chưa có bình luận công khai nào từ phía giới lãnh đạo Israel. Trong nhiều tuần, Mỹ và Iran dường như đã tiến gần đến một thỏa thuận, nhưng việc mở lại eo biển này lại trở thành một điểm vướng mắc lớn trong các cuộc đàm phán giữa hai nước. Iran từng nhất thời đồng ý thực hiện điều này vào tháng trước – mang lại chút nhẹ nhõm cho các quốc gia vùng Vịnh vốn phụ thuộc vào tuyến đường này để giao dịch dầu mỏ – nhưng sau đó lại đóng cửa eo biển khi Mỹ triển khai lệnh phong tỏa, ngăn tàu thuyền ra vào các cảng của Iran.
Các quan chức trong chính quyền Trump từng tuyên bố rằng việc ngăn chặn nguy cơ Iran sở hữu vũ khí hạt nhân sẽ là trọng tâm của bất kỳ thỏa thuận nào, tám năm sau quyết định của ông Trump…
Tóm lại:
Một lần nữa, Trump lại tuyên bố Hoa Kỳ và Iran đã đạt được một thỏa ước hòa bình, nhưng cả thế giới vẫn còn hoài nghi về những gì Trump tuyên bố cho đến khi nào chính phủ Iran chính thức thừa nhận và hai bên chính thức ký vào văn bản.
Nếu đúng như Trump tuyên bố thì hai bên sẽ ký thỏa ước tại Thuỵ sĩ thứ Sáu, ngày 19 tháng Sáu sắp tới. Cả thế giới đều ngán ngẩm với cuộc chiến hiện tại đã khiến cho người dân vất vả, vật lộn với giá cả leo thang như hiện nay.
Cũng nên nói thêm, Netanyahu có lập trường riêng cho quốc gia của ông ta mà ông đã từng tuyên bố sẽ điều hành các hoạt động quân sự theo ý của Do thái chớ không nhất thiết phải theo đường hướng của Hoa Kỳ. Điều này khiến cho tình hình Trung Đông càng căng thẳng thêm và sự ổn định lâu dài càng khó khăn hơn một khi Do thái nghĩ rằng nhóm vũ trang Hezbollah phát triển mạnh làm cho nền an ninh của Do thái có cơ nguy hiểm. Vì vậy bất cứ thỏa ước nào giữa Hoa Kỳ và Iran có lẽ sẽ bao gồm sự bảo đảm không tấn công của Do thái vào nhóm này. Đây có lẽ là trò chơi mèo bắt chuột.
Cho tới giờ phút này, Trump chưa tiết lộ chi tiết hay nội dung thỏa ước giữa hai bên như thế nào. Chờ xem.
Linda Nguyễn
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét