Trong bài phát biểu đêm Giao thừa, chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cam kết “thống nhất” Đài Loan với Hoa lục, sau khi hai ngày tập trận bao vây, phong tỏa hòn đảo. Ông Tập Cận Bình nhấn mạnh “việc thống nhất Tổ quốc, xu thế của thời đại, là không thể ngăn cản”. Giới tình báo Mỹ từng đưa ra mốc 2027, tuy nhiên theo lời tổng thống Donald Trump, Tập Cận Bình đã hứa sẽ không tấn công Đài Loan trong nhiệm kỳ của ông.Thật ra, nhiều yếu tố địa-chính trị mới có thể sẽ gây trở ngại cho Bắc Kinh thực hiện mục tiêu.
<!>
Cuộc tập trận “Sứ mệnh Công lý 2025” (Justice Mission 2025), diễn ra trong 2 ngày 29-30/12/2025, được Đài Loan đánh giá là có quy mô lớn nhất tính từ cuộc tập trận ngày 15/10/2024. Hơn 130 chiến đấu cơ và hơn 50 chiến hạm Trung Quốc được phát hiện hoạt động xung quanh hòn đảo chỉ trong một ngày.
Những cuộc tập trận này đã được lên kế hoạch trong hoạt động thường niên của quân đội Trung Quốc trong tháng 12. “Đáng tiếc” là những cuộc tập trận quy mô lớn như vậy đã trở thành “một kiểu bình thường”, theo nhận định của ông Jean-François Di Meglio, chủ tịch tổ chức Asia Centre, giảng viên tại Đại học Paris-Dauphine, khi trả lời đài truyền hình Pháp BFM ngày 01/01.
Chuyên gia Pháp cho rằng sẽ còn những cuộc tập trận quy mô lớn khác vì “Sứ mệnh Công lý 2025” được ghi là số 1, nhằm uy hiếp tinh thần người dân Đài Loan, thể hiện sức mạnh để “thống nhất” hòn đảo. Tuy nhiên, quân đội Trung Quốc cũng đã cho thấy một số giới hạn, về năng lực cũng như địa-chính trị, theo phân tích của ông Jean-François Di Meglio : “Về năng lực, mỗi cuộc tập trận đều gia tăng cường độ nhưng vẫn cho thấy một điều : việc đổ bộ lên Đài Loan, phong tỏa hòn đảo hoặc bất kỳ hành động nào, về mặt kỹ thuật là không thể thực hiện được vào thời điểm hiện tại. Ngày mà Trung Quốc làm được điều đó, nó sẽ chứng tỏ họ có khả năng. Nhưng nếu hiện nay họ không làm việc này thì đó là vì họ không có khả năng”.
Lý do thứ hai là về địa-chính trị. Nếu Trung Quốc làm mạnh hơn, Hoa Kỳ và Nhật Bản, với nữ thủ tướng ngày càng lên tiếng mạnh mẽ, sẽ phản ứng. Ngoài ra cũng cần chú ý đến phản ứng của cộng đồng quốc tế, bởi vì bất cứ điều gì xảy ra với Đài Loan đều sẽ tạo ra sự mất cân bằng cơ bản trong trật tự thế giới hiện nay”. Nhật Bản bị gián tiếp can dự Trung Quốc càng thị uy sức mạnh đối với Đài Loan hoặc Nhật Bản (trong đó có chuyến tuần tra vào tháng 12/2025 của tàu sân bay Liêu Ninh quanh quần đảo Senkaku/Điếu Ngư) thì càng buộc Tokyo tăng cường năng lực phòng thủ, đặc biệt là ở khu vực tây nam : Hàng loạt hệ thống radar, hệ thống tên lửa… được lắp đặt trên quần đảo Ryukyu ; tên lửa chống hạm Type 12, sắp tới là phiên bản tầm xa hơn, trên một số đảo, hoặc hệ thống tên lửa địa đối không sẽ được triển khai trên đảo Yonaguni. Chuỗi đảo Ryukyu nằm uốn cong về phía tây
nam hướng tới Đài Loan, với đảo Yonaguni nằm cách Đài Loan chưa đầy 110 km.
Đài Loan nằm ở trên tuyến hàng hải chiến lược quan trọng đối với Nhật Bản, Mỹ và nền kinh tế toàn cầu. Chiếm được Đài Loan, Trung Quốc sẽ giành được quyền kiểm soát các tuyến đường biển quan trọng, giúp Bắc Kinh phá vỡ được vòng vây trong Chuỗi đảo số 1, trải dài từ Nhật Bản qua Đài Loan đến Philippines, để hướng ra Thái Bình Dương. Đây là mục tiêu chiến lược từ lâu của Bắc Kinh.
Chiếm Đài Loan, Trung Quốc còn loại được “một vùng đệm chiến lược” đối với Nhật Bản, theo Tatsumi Yuki thuộc Viện An ninh Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương (IIPS), khi trả lời nhật báo Mỹ The Wall Street Journal. Nhật Bản sẽ phải đối mặt với áp lực trực tiếp và dai dẳng hơn từ quân đội Trung Quốc. Chiến lược quân sự của Mỹ cũng sẽ bị tác động do Washington có nhiều căn cứ quân sự ở Nhật Bản (căn cứ không quân Kadena ở Okinawa và trung tâm hải quân Yokosuka). Ưu thế trên không của Mỹ ở gần Đài Loan sẽ bị hạn chế nghiêm trọng vì sẽ phải dựa nhiều hơn vào các căn cứ ở xa, như ở Guam.
Ông Robert Ward, Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế, cho rằng “cán cân quyền lực ở châu Á sẽ nghiêng hẳn về phía Trung Quốc nếu Đài Loan rơi vào tay Bắc Kinh”. Khi lợi ích bị tác động vì viễn cảnh Trung Quốc “thống nhất” Đài Loan bằng mọi giá, Tokyo và Washington có lẽ sẽkhông thể khoanh tay theo dõi.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét