Trung Quốc áp phí cảng đối với tàu Mỹ, căng thẳng leo thang
Trump áp thuế bổ sung 100% đối với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc, bổ sung kiểm soát xuất khẩu đối với "phần mềm quan trọng" THỨ SÁU, 10 m 10 2025, Dan Mangan - Tổng thống Donald Trump cho biết Hoa Kỳ sẽ áp dụng mức thuế mới 100% đối với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc "cao hơn bất kỳ mức thuế nào mà họ hiện đang phải trả", bắt đầu từ ngày 1 tháng 11.- Trump cũng cho biết cùng ngày đó, Hoa Kỳ cũng sẽ áp dụng kiểm soát xuất khẩu đối với "bất kỳ và tất cả các phần mềm quan trọng".- Động thái này là nhằm trả đũa việc Trung Quốc áp đặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu mới đối với khoáng sản đất hiếm.
<!>
- Khoảng 70% nguồn cung khoáng sản đất hiếm toàn cầu đến từ Trung Quốc. Khoáng sản này rất thiết yếu cho các ngành công nghiệp công nghệ cao, bao gồm ô tô, quốc phòng và chất bán dẫn.
Hôm thứ Sáu, Tổng thống Donald Trump cho biết Hoa Kỳ sẽ áp đặt mức thuế mới 100% đối với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc "cao hơn bất kỳ mức thuế nào mà họ hiện đang phải trả", bắt đầu từ ngày 1 tháng 11.
Trump cũng cho biết, cùng ngày đó, Hoa Kỳ cũng sẽ áp đặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đối với "bất kỳ và tất cả các phần mềm quan trọng".
Thông báo của tổng thống được đưa ra vài giờ sau khi ông đe dọa sẽ áp "mức thuế quan tăng mạnh" đối với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc để trả đũa các biện pháp kiểm soát mới mà Trung Quốc áp đặt đối với xuất khẩu khoáng sản đất hiếm từ quốc gia này.
Khoảng 70% nguồn cung đất hiếm toàn cầu đến từ Trung Quốc. Các khoáng sản này rất thiết yếu cho các ngành công nghiệp công nghệ cao, bao gồm ô tô, quốc phòng và chất bán dẫn.
Trước đó vào thứ Sáu, Trump đã đề cập rằng ông sẽ hủy cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại hội nghị thượng đỉnh Diễn đàn Hợp tác Kinh tế Châu Á - Thái Bình Dương sắp tới tại Hàn Quốc do các biện pháp kiểm soát mới của Trung Quốc.
Hầu như mọi sản phẩm nhập khẩu vào Hoa Kỳ từ Trung Quốc đều phải đối mặt với mức thuế quan cao. Mặc dù có nhiều mức thuế cụ thể khác nhau đối với hàng nhập khẩu, từ 50% đối với thép và nhôm, đến 7,5% đối với hàng tiêu dùng, nhưng cái gọi là mức thuế quan hiệu lực đối với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc hiện là 40%, theo Wells Fargo Economics và các nhà phân tích tại Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York.
“Vừa được biết Trung Quốc đã có lập trường cực kỳ hung hăng về thương mại khi gửi một lá thư cực kỳ thù địch tới thế giới, tuyên bố rằng họ sẽ áp đặt Kiểm soát Xuất khẩu trên quy mô lớn đối với hầu hết mọi sản phẩm mà họ sản xuất, và một số sản phẩm thậm chí không phải do họ sản xuất, kể từ ngày 1 tháng 11 năm 2025”, Trump viết trong bài đăng trên Truth Social hôm thứ Sáu.
“Điều này ảnh hưởng đến TẤT CẢ các quốc gia, không có ngoại lệ, và rõ ràng là một kế hoạch được họ vạch ra trong nhiều năm trước đây. Điều này hoàn toàn chưa từng có trong Thương mại Quốc tế, và là một sự ô nhục về mặt đạo đức trong quan hệ với các quốc gia khác”, ông Trump viết.
“Dựa trên thực tế là Trung Quốc đã đưa ra lập trường chưa từng có này, và chỉ đại diện cho Hoa Kỳ, chứ không phải các quốc gia khác cũng đang bị đe dọa tương tự, bắt đầu từ ngày 1 tháng 11 năm 2025 (hoặc sớm hơn, tùy thuộc vào bất kỳ hành động hoặc thay đổi nào tiếp theo của Trung Quốc), Hoa Kỳ sẽ áp đặt mức Thuế quan 100% đối với Trung Quốc, cao hơn bất kỳ mức Thuế quan nào mà họ hiện đang phải trả”, ông viết.
“Cũng vào ngày 1 tháng 11, chúng tôi sẽ áp đặt Kiểm soát Xuất khẩu đối với bất kỳ và tất cả các phần mềm quan trọng.”
Bộ Thương mại Trung Quốc hôm thứ Năm cho biết, bắt đầu từ ngày 1 tháng 12, các thực thể nước ngoài phải có giấy phép để xuất khẩu các sản phẩm chứa hơn 0,1% đất hiếm có nguồn gốc từ quốc gia đó, hoặc được sản xuất bằng công nghệ khai thác, tinh chế, chế tạo nam châm hoặc tái chế của Trung Quốc.
Trump puts extra 100% tariff on China imports, adds software export controls
Trung Quốc áp phí cảng đối với tàu Mỹ, căng thẳng leo thang
Ngày 10/10, chính quyền Trung Quốc tuyên bố sẽ bắt đầu thu phí cảng đối với các tàu thuyền có liên hệ với Hoa Kỳ, nhằm trả đũa kế hoạch của Washington áp dụng chính sách tương tự đối với các tàu Trung Quốc. Theo Bộ Giao thông vận tải Trung Quốc, quy định mới áp dụng cho tàu thuyền do các tổ chức hoặc cá nhân Hoa Kỳ sở hữu, vận hành, cũng như các tàu được đóng tại Hoa Kỳ và treo cờ Mỹ.Bến cảng container tự động hóa cao tại cảng Thanh Đảo, tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc. Ảnh chụp ngày 12/5/2022 (Nguồn ảnh: ambient_pix/Shutterstock)
Mức phí mới là 400 nhân dân tệ (khoảng 56 USD) cho mỗi tấn hàng hóa ròng, và sẽ tăng dần hàng năm, đạt 880 nhân dân tệ (124 USD) vào ngày 17/4/2027. Phí sẽ bắt đầu có hiệu lực từ ngày 14/10/2025. Bộ Giao thông Trung Quốc khẳng định đây là “phản ứng trực tiếp” đối với chính sách của Hoa Kỳ.
Trước đó, Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) công bố kế hoạch áp mức phí cảng 50 USD/tấn hàng ròng đối với các tàu do Trung Quốc đóng, sở hữu hoặc vận hành, bắt đầu từ ngày 14/10. Mức phí này dự kiến tăng lên 140 USD vào năm 2028. Quyết định này là một phần trong nỗ lực của chính quyền Trump nhằm phục hồi ngành đóng tàu trong nước và chống lại sự thống trị của Trung Quốc trong ngành này.
Theo báo cáo điều tra của USTR công bố vào tháng 1, Trung Quốc đã lợi dụng chính sách thương mại phân biệt và phi thị trường, bao gồm trợ cấp quy mô lớn, kiểm soát nhà nước đối với doanh nghiệp tư nhân và quốc doanh, cũng như các hành vi lao động không công bằng. Những chính sách này đã giúp Trung Quốc tăng thị phần đóng tàu toàn cầu từ dưới 5% năm 1999 lên hơn 50% vào năm 2023, qua đó ảnh hưởng mạnh đến giá cả và chuỗi cung ứng vận tải quốc tế.
Trung Quốc bác bỏ cáo buộc và cho rằng các biện pháp của Hoa Kỳ gây tổn hại lợi ích doanh nghiệp Trung Quốc. Trong tuyên bố riêng ngày 10/10, Bộ Thương mại Trung Quốc khẳng định phản đối kế hoạch của Washington và tuyên bố sẽ có các biện pháp đáp trả tương ứng.
Căng thẳng leo thang trên nhiều mặt trận
Bên cạnh phí cảng, căng thẳng thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới còn gia tăng qua nhiều động thái khác:
Ngày 9/10, Trung Quốc mở rộng hạn chế xuất khẩu các nguyên liệu đất hiếm và vật liệu quan trọng phục vụ sản xuất chip và thiết bị quân sự.
Cùng ngày, gần 10 công ty quốc phòng Mỹ bị Bắc Kinh đưa vào danh sách đen thương mại.
Ngày 10/10, nhà chức trách Trung Quốc mở cuộc điều tra đối với Qualcomm (Mỹ) liên quan đến thương vụ mua lại công ty chip Autotalks của Israel.
Theo Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ, Trung Quốc không mua đậu nành Mỹ kể từ tháng 5/2025 — dấu hiệu cho thấy chiến thuật gây áp lực trong đàm phán thương mại.
Phát biểu của Trump và đe dọa trừng phạt thêm
Trong một loạt bài đăng trên mạng xã hội Truth Social ngày 10/10, Tổng thống Donald Trump chỉ trích Trung Quốc về các hành động thương mại gần đây: “Trung Quốc đang trở nên cực kỳ hung hăng trong các vấn đề thương mại.”
Ông Trump cũng tuyên bố sẽ hủy cuộc gặp đã lên kế hoạch với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Hội nghị Thượng đỉnh Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APEC) sắp tới tại Hàn Quốc: “Tôi dự định gặp Chủ tịch Tập Cận Bình vào hai tuần nữa, tại APEC, ở Hàn Quốc, nhưng hiện tại có vẻ như không còn lý do gì để làm như vậy nữa.”
Trong một bài đăng khác, ông Trump tuyên bố: “Bắt đầu từ ngày 1 tháng 11, Hoa Kỳ sẽ áp dụng mức thuế quan bổ sung 100% đối với Trung Quốc và các biện pháp kiểm soát xuất khẩu khác đối với bất kỳ và tất cả các phần mềm quan trọng.”
Các chuyên gia cảnh báo chuỗi cung ứng toàn cầu có thể bị gián đoạn nếu hai bên không tìm được lối thoát trong căng thẳng leo thang. Việc tăng chi phí vận tải và rào cản thương mại có thể ảnh hưởng đến hàng hóa tiêu dùng, logistics và giá cả toàn cầu.
Lý Ngọc t/h
Chính quyền Trump sa thải hàng nghìn nhân viên liên bang trong thời gian chính phủ đóng cửa
Tami Luhby, Annie Grayer, Alayna Treene, CNN Thứ Sáu, ngày 10 10 2025,
Hơn 4.000 nhân viên liên bang đã nhận được thông báo sa thải vào thứ Sáu, một phần trong nỗ lực rộng lớn của chính quyền Trump nhằm tái cấu trúc chính phủ trong thời gian chính phủ vẫn đóng cửa, theo hồ sơ tòa án hôm thứ Sáu.
Hồ sơ này cung cấp cái nhìn sâu sắc hơn về thông báo từ giám đốc ngân sách của Tổng thống Donald Trump trước đó trong ngày rằng chính quyền đã bắt đầu cắt giảm biên chế trên toàn chính phủ, điều đã được dự đoán từ khi ngân sách liên bang hết hạn vào ngày 1 tháng 10.
"Các RIF đã bắt đầu", Giám đốc Văn phòng Quản lý và Ngân sách Russell Vought đăng trên X, nhưng không nêu rõ có bao nhiêu nhân viên liên bang đã nhận được thông báo RIF - hay còn gọi là giảm biên chế.
Tính đến tối thứ Sáu, các thông báo RIF đã được gửi đến nhân viên tại các bộ Thương mại, Giáo dục, Năng lượng, Y tế và Dịch vụ Nhân sinh, Nhà ở và Phát triển Đô thị, An ninh Nội địa và Tài chính, theo người phát ngôn của các bộ, đại diện công đoàn và các nguồn tin bị ảnh hưởng trực tiếp.
Bộ Tài chính và Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Hoa Kỳ (HHS) chứng kiến số lượng cắt giảm biên chế cao nhất, với hơn 1.000 nhân viên bị sa thải tại mỗi bộ, theo hồ sơ trong vụ kiện do hai công đoàn nhân viên liên bang đệ trình nhằm ngăn chặn việc sa thải.
Ngoài ra, theo hồ sơ, Văn phòng Sáng chế và Nhãn hiệu Hoa Kỳ, thuộc Bộ Thương mại, đã ban hành thông báo RIF liên quan đến việc hết hạn cho nhân viên vào tuần trước. Cơ quan Bảo vệ Môi trường đã gửi thông báo "ý định RIF" cho 20 đến 30 nhân viên, mặc dù cơ quan này vẫn chưa đưa ra quyết định cuối cùng về việc có nên hoặc khi nào sẽ sa thải những người lao động này hay không.
Hồ sơ cho biết các cơ quan khác đang "tích cực xem xét" liệu có nên tiến hành thêm các RIF liên quan đến việc đóng cửa chính phủ hay không.
Trump cho biết vào cuối chiều thứ Sáu rằng ông dự định sa thải "rất nhiều" nhân viên liên bang để trả đũa việc chính phủ đóng cửa, đồng thời tuyên bố sẽ nhắm mục tiêu vào những người được cho là có liên hệ với Đảng Dân chủ.
"Chúng tôi cho rằng họ đã khởi xướng việc này, vì vậy họ nên có khuynh hướng theo Đảng Dân chủ", Trump nói, đổ lỗi cho các nhà lập pháp Đảng Dân chủ về việc đóng cửa chính phủ.
Trump không cung cấp chi tiết về tiêu chuẩn của những người lao động bị ảnh hưởng là "theo Đảng Dân chủ".
Trong những ngày gần đây, Đảng Cộng hòa tại Quốc hội và Nhà Trắng đã đưa ra lời đe dọa cắt giảm việc làm hàng loạt khi họ tìm cách gây áp lực tối đa lên Đảng Dân chủ để giành đủ số phiếu cần thiết nhằm phá vỡ thế bế tắc tại Thượng viện và mở cửa lại chính phủ. Tuy nhiên, hơn một tuần sau khi chính phủ đóng cửa, cả hai đảng tại Đồi Capitol vẫn giữ nguyên lập trường về những điều kiện cần thiết để đạt được thỏa thuận tài trợ, dù chỉ trong thời gian ngắn.
Sáng thứ Sáu, một phát ngôn viên của Văn phòng Quản lý và Ngân sách (OMB) cho biết việc sa thải sẽ là "đáng kể", đồng thời nói thêm: "Chúng tôi lấy làm tiếc vì Đảng Dân chủ đã đóng cửa chính phủ và buộc người lao động phải vào tình cảnh này."
Mặc dù Nhà Trắng nhiều lần đổ lỗi cho Đảng Dân chủ tại Quốc hội vì không mở cửa lại chính phủ, nhưng việc sa thải trong thời gian đóng cửa này là do họ tự nguyện - các chính quyền không bắt buộc phải cắt giảm việc làm khi ngân sách chính phủ hết hạn. Việc sa thải này khác với việc cho nhân viên nghỉ phép tạm thời luôn xảy ra khi ngân sách chính phủ cạn kiệt.
Các đảng viên Dân chủ tại Đồi Capitol đã nhanh chóng chỉ trích động thái này.
“Một lần nữa: nếu Tổng thống Trump và Russ Vought quyết định sa thải hàng loạt, họ CHỌN gây thêm đau khổ cho người dân. ‘Giảm biên chế’ không phải là một quyền lực mới mà những kẻ ngốc này có được trong một cuộc đóng cửa chính phủ”, Thượng nghị sĩ Patty Murray, người đứng đầu nhóm phân bổ ngân sách của Đảng Dân chủ tại Thượng viện, đã viết trên X. “Chúng ta không thể để những kẻ gian manh này đe dọa.”
Lãnh đạo Đảng Dân chủ tại Thượng viện Chuck Schumer cũng lập luận rằng "không ai ép buộc Trump và Vought phải làm điều này. Họ không bắt buộc phải làm; họ muốn làm", gọi việc sa thải là "sự hỗn loạn có chủ ý".
Một số cơ quan nói với CNN rằng họ đã bắt đầu thực hiện việc cắt giảm.
"Nhân viên HHS ở nhiều bộ phận đã nhận được thông báo cắt giảm biên chế do hậu quả trực tiếp của việc đóng cửa chính phủ do Đảng Dân chủ lãnh đạo", một phát ngôn viên của cơ quan này nói với CNN. "Tất cả nhân viên HHS nhận được thông báo cắt giảm biên chế đều được bộ phận tương ứng chỉ định là không thiết yếu. HHS tiếp tục đóng cửa các cơ sở lãng phí và trùng lặp, bao gồm cả những cơ sở trái ngược với chương trình nghị sự "Làm cho nước Mỹ khỏe mạnh trở lại" của chính quyền Trump."
Ban đầu, chính quyền Trump hứa sẽ nhanh chóng triển khai việc sa thải hàng loạt nhân viên liên bang khi ngân sách chính phủ bắt đầu cạn kiệt, nhưng - như CNN đưa tin - Nhà Trắng sau đó dường như đã thay đổi chiến lược, trì hoãn việc thực hiện thêm một thời gian nữa khi ngày càng nhiều nhà lập pháp Đảng Cộng hòa và các quan chức chính quyền Trump thừa nhận những nguy cơ chính trị tiềm ẩn của động thái này. Thông báo hôm thứ Sáu được đưa ra vào ngày thứ 10 của thời gian đóng cửa chính phủ.
Một số nhân viên bị cho nghỉ việc tạm thời đã đặt câu hỏi làm thế nào họ biết mình đã bị cho nghỉ việc vì họ bị hạn chế quyền truy cập vào email công việc trong thời gian đóng cửa.
Các quan chức chính quyền cho biết những nhân viên bị ảnh hưởng bởi việc sa thải cũng sẽ được Bưu điện Hoa Kỳ, cơ quan vẫn hoạt động trong thời gian chính phủ đóng cửa, thông báo.
Nhà Trắng cho biết nhân viên bị cho nghỉ việc tạm thời có thể sử dụng thiết bị do chính phủ cấp cho các mục đích liên quan đến việc đóng cửa, bao gồm "kiểm tra bất kỳ cập nhật nào về Giảm Lực lượng (RIF)".
Thông báo RIF của các cơ quan thường yêu cầu chấm dứt hợp đồng trong vòng 30 hoặc 60 ngày.
Các công đoàn nhân viên liên bang tuyên bố sẽ đấu tranh tại tòa án
Liên đoàn Nhân viên Chính phủ Hoa Kỳ gọi động thái của chính quyền là "đáng xấu hổ".
"Trong 93 năm tồn tại của AFGE dưới nhiều chính quyền tổng thống - bao gồm cả nhiệm kỳ đầu tiên của Trump - chưa từng có tổng thống nào quyết định sa thải hàng nghìn nhân viên bị cho nghỉ việc tạm thời trong thời gian chính phủ đóng cửa", Everett Kelley, chủ tịch toàn quốc của công đoàn, cho biết trong một tuyên bố.
AFGE, cùng với một công đoàn khác đại diện cho người lao động liên bang, đã đệ đơn kiện lên tòa án liên bang California nhằm ngăn chặn chính quyền Trump khởi xướng các đợt sa thải hàng loạt, gọi đó là hành động bất hợp pháp.
Các công đoàn đã gây sức ép lên Thẩm phán Tòa án Quận Susan Illston vào thứ Sáu để ngay lập tức dừng các biện pháp RIF sau khi chính quyền đã bắt đầu thực hiện. Hồ sơ của chính phủ được công bố hôm thứ Sáu, tiết lộ số lượng người bị ảnh hưởng, tiếp nối yêu cầu của các công đoàn vào tuần trước về một lệnh cấm tạm thời nhằm ngăn chặn chính quyền thực hiện lời đe dọa của mình.
"Chúng tôi sẽ gặp ông tại tòa", Skye Perryman, Giám đốc điều hành của Democracy Forward, tổ chức đại diện cho các công đoàn, đã đăng trên X để đáp lại bài đăng của Vought.
Illston chưa đưa ra phán quyết về các yêu cầu này, nhưng đầu tuần này đã yêu cầu OMB cung cấp tình trạng của các thông báo RIF đã được lên kế hoạch hoặc đang được tiến hành trước tối thứ Sáu.
Max Stier, Giám đốc điều hành của Đối tác Dịch vụ Công, trước đây đã nói với CNN rằng việc đóng cửa chính phủ không trao thêm quyền cho chính quyền cắt giảm nhân sự liên bang. "Họ không có thẩm quyền pháp lý nào để tiến hành RIF dựa trên việc đóng cửa chính phủ", ông nói hôm thứ Ba.
Trong một tuyên bố hôm thứ Sáu, Stier chỉ trích chính quyền Trump vì đã sử dụng "công chức làm con tin trong sự sụp đổ đang diễn ra của các thể chế công của chúng ta".
"Những đợt cắt giảm nhân sự không cần thiết và sai lầm này sẽ càng làm chính phủ liên bang của chúng ta thêm suy yếu, tước đi những chuyên môn quan trọng và cản trở khả năng phục vụ công chúng một cách hiệu quả", ông nói.
Những đợt cắt giảm nhân sự được lên kế hoạch từ lâu
Chính quyền Trump đã lên kế hoạch - và tại một số cơ quan, việc cắt giảm nhân sự trên diện rộng đã được thực hiện ngay sau khi tổng thống nhậm chức. Việc sa thải này là một phần của nỗ lực đa phương nhằm giảm quy mô lực lượng lao động, bao gồm nhiều chương trình khuyến khích để thuyết phục nhân viên tự nguyện nghỉ việc.
Hơn 2 triệu người làm việc cho chính phủ liên bang. Tính đến ngày 23 tháng 9, hơn 201.000 công chức đã rời khỏi cơ quan liên bang, theo dữ liệu theo dõi của Partnership.
Ông Trump đã vận động tranh cử với chủ trương cải tổ chính phủ liên bang và lực lượng lao động, những người mà ông cho là đang cản trở khả năng thực hiện các ưu tiên của mình trong nhiệm kỳ vững chắc.
Vào tháng 2, ông Trump đã ký một sắc lệnh hành pháp yêu cầu các quan chức bộ bắt đầu chuẩn bị cho việc sa thải hàng loạt. Văn phòng Quản lý và Ngân sách (OMB) và Văn phòng Quản lý Nhân sự đã tiếp nối bằng một bản ghi nhớ hướng dẫn các cơ quan nộp kế hoạch hai phần để thực hiện việc tái tổ chức - bao gồm việc nộp danh sách các bộ phận của cơ quan và nhân viên thực hiện các chức năng không bắt buộc theo luật hoặc quy định, những người không được coi là nhân viên thiết yếu trong thời gian chính phủ đóng cửa.
Các công đoàn nhân viên liên bang đã kiện, nhưng vào tháng 7, Tòa án Tối cao đã cho phép các cơ quan tiếp tục kế hoạch RIF của họ, tạm dừng lệnh của tòa án cấp dưới vốn đã tạm thời ngăn chặn Trump thực hiện các bước đó mà không có sự chấp thuận của Quốc hội.
Một số cơ quan, bao gồm cả HHS, đã sa thải một lượng lớn nhân viên, trong khi một số khác đã rút lại một số kế hoạch của họ. Và một số bộ khác thấy rằng họ phải tuyển dụng lại một số nhân viên để thực hiện các chức năng cần thiết.
Tiêu đề và bài viết này đã được cập nhật với các diễn biến bổ sung.
Adam Cancryn, Matt Egan, Sunlen Serfaty, Arlette Saenz, Jeff Zeleny và Kaanita Iyer của CNN đã đóng góp cho bài viết này.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét