Hội nghị thượng đỉnh Trump-Putin tại Alaska - Nguyễn Xuân Tùng Diễn Đàn Kitô-hữu 25-08-10

Từ đoàn kết NATO dưới thời Biden đến sự thay đổi chiến lược dưới thời Trump – Cơ hội may hay rủi ro cho hòa bình Ukraine?Ngày 15/8/2025 sắp tới, Tổng Thống Hoa Kỳ Donald Trump và Tổng Thống Nga Vladimir Putin dự kiến gặp nhau tại Alaska để thảo luận về khả năng chấm dứt cuộc xung đột Nga-Ukraine, đã kéo dài từ ngày 24/2/2022 (theo Kyiv Independent). Đây là một sự kiện quan trọng, nhưng cũng đặt ra nhiều lo ngại về tính công bằng và lâu dài của bất kỳ thỏa thuận nào.

<!>

Chúng ta cần nhìn nhận sự kiện này qua lăng kính lịch sử gần đây: từ sự đoàn kết của NATO dưới thời Tổng thống Joe Biden, khi các nước phương Tây đồng lòng hỗ trợ Ukraine chống lại cuộc xâm lược của Nga, đến thời kỳ của ông Trump với các chính sách gây tranh cãi, như áp đặt thuế quan làm mất lòng tin từ đồng minh, sự nghi ngờ đối với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã không tiết lộ cho Trump tin tức liên quan đến cáo buộc tham nhũng của cha con Phó Tổng Thống Hoa kỳ Joe Biden tại Burisma dưới thời Tổng Thống Barack Hussein Obama, để Trump cáo buộc Joe Biden trong lúc tranh cử 2020. Và những dấu hiệu thân thiện quá mức của Tổng Thống Donald J. Trump với Nga Putin. Những yếu tố này không chỉ ảnh hưởng đến Ukraine mà còn thử thách giá trị hòa bình công chính dựa trên sự tôn trọng chủ quyền và phẩm giá con người.

1. Dưới thời Joe Biden: NATO đoàn kết, hỗ trợ mạnh mẽ cho Ukraine

Dưới thời Tổng thống Dân Chủ Joe Biden, cuộc xâm lược của Nga vào Ukraine đã nhận được sự ủng hộ thống nhất từ NATO và các đồng minh phương Tây. Khi Nga bắt đầu cuộc tấn công toàn diện vào ngày 24/2/2022, Biden đã lãnh đạo một liên minh chặt chẽ, cung cấp hàng tỷ đô la viện trợ quân sự, tình báo và kinh tế cho Ukraine. NATO, bao gồm các nước châu Âu như Đức, Pháp và Anh, đã tăng cường hiện diện quân sự ở biên giới phía Đông, đồng thời áp đặt các lệnh trừng phạt kinh tế nghiêm ngặt lên Nga. Theo các nguồn tin như Bloomberg và Kyiv Independent, sự đoàn kết này đã giúp Ukraine chống chịu được các cuộc tấn công ban đầu, bảo vệ lãnh thổ và duy trì tinh thần kháng chiến. Zelensky được ca ngợi như một biểu tượng của sự kiên cường, và Biden thường nhấn mạnh rằng hỗ trợ Ukraine là bảo vệ dân chủ và trật tự quốc tế trước chủ nghĩa bành trướng xâm lược của Nga Putin.

Tuy nhiên, chính sách của Biden không phải không có hạn chế. Một số nhà phân tích chỉ trích Biden quá thận trọng, đặc biệt trong việc cung cấp vũ khí tiên tiến như tên lửa tầm xa, vì lo ngại leo thang xung đột hạt nhân với Nga. Dù vậy, thời kỳ này đánh dấu sự gắn kết cao độ của NATO, với các hội nghị thượng đỉnh như tại Vilnius (2023) khẳng định cam kết lâu dài với Ukraine.

2-Sự chuyển tiếp sang thời Trump: Thuế quan làm mất đồng minh và đối tác

Sang nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Hoa Kỳ Donald J. Trump, tình hình đã thay đổi đáng kể. Một trong những chính sách gây tranh cãi nhất là việc áp đặt thuế quan thứ cấp (secondary tariffs) lên các quốc gia tiếp tục mua dầu Nga, nhằm ép buộc Nga ngừng bắn ở Ukraine. Theo Al Jazeera (8/8/2025), Trump đã nâng thuế quan lên Ấn Độ lên 50%, Canada lên 35%, và đe dọa tương tự với Trung Quốc và Thổ Nhĩ Kỳ. Mặc dù mục tiêu là làm suy yếu kinh tế Nga, nhưng các biện pháp này đã gây căng thẳng với đồng minh truyền thống. Các cuộc chiến thương mại đánh thuế thay đổi liên tục này "đẩy Nga và Ukraine vào thế cô lập", trong khi New York Times (29/7/2025) cảnh báo rằng thuế quan có thể khuyến khích sản xuất Mỹ nhưng lại làm mất lòng tin từ các đối tác kinh tế đáng tin cậy sẽ dẫn đến sự cô lập hóa Hoa Kỳ. Các đồng minh châu Âu từng đoàn kết dưới thời Tổng Thống Joe Biden, nay lo ngại về sự bất ổn kinh tế, và một số nước như Ấn Độ đã tăng cường quan hệ với Nga để bù đắp cho nền kinh tế của họ.

Từ góc độ kinh tế toàn cầu, các biện pháp này có thể phản tác dụng, như BBC (8/8/2025) phân tích: thuế quan thứ cấp có thể làm gián đoạn nguồn cung dầu khí, ảnh hưởng đến giá cả thế giới và làm suy yếu liên minh chống Nga Putin. Điều này khiến nhiều người lo ngại rằng Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đang ưu tiên "America First" đến mức hy sinh các mối quan hệ quốc tế, làm suy yếu vị thế lãnh đạo của Mỹ trong thế giới tự do.

3-Sự nghi ngờ đối với Zelensky và cáo buộc tham nhũng Burisma

Một khía cạnh nổi bật dưới thời Trump là sự căng thẳng cá nhân với Tổng thống Zelensky, bắt nguồn từ cáo buộc tham nhũng liên quan đến cha con Biden tại Burisma Holdings – một công ty dầu khí Ukraine. Theo các nguồn lịch sử như CNN (2019) và FactCheck.org (2020), Trump từng yêu cầu Zelensky điều tra Hunter Biden, con trai của Joe Biden, vì vai trò của anh ta trong hội đồng quản trị Burisma. Zelensky từ chối cung cấp tài liệu, dẫn đến cuộc gọi điện thoại năm 2019 khiến Trump bị luận tội lần đầu. Trong năm 2025, sự nghi ngờ này vẫn tiếp diễn, như các bài đăng trên X (từ @blarneyman_duke, 6/8/2025) chỉ ra: Trump ghét Zelensky vì không hợp tác trong vụ Burisma, coi đó là bằng chứng tham nhũng ảnh hưởng đến Mỹ.

Hơn nữa, trường hợp của Oleksandr Dubinsky, nghị sĩ Ukraine bị tù vì lộ thông tin về Burisma và ảnh hưởng của tỷ phú Soros, đã được đưa lên X (từ @amuse và @Dubinsky_pro, 11/4/2025). Dubinsky kêu gọi Trump dỡ bỏ lệnh trừng phạt để chấm dứt đàn áp, nhấn mạnh rằng Zelensky sử dụng các cáo buộc này để đàn áp đối thủ. Điều này củng cố nhận định rằng Trump coi Zelensky là trở ngại, muốn thay ngựa giữa dòng, dẫn đến sự thiếu hỗ trợ mạnh mẽ cho Ukraine trong việc lấy lại lãnh thổ bị chiếm đóng.

4-Thân Nga quá mức: Trump Đề nghị G8/G9 và thú nhận khó khăn trong việc lấy lại lãnh thổ Ukraine đã bị Nga Putin xâm chiếm nên bỏ hội nghị G7 về sớm

Trump cũng bị chỉ trích vì các dấu hiệu thân thiện với Nga. Tại hội nghị G7 năm 2025 ở Canada, Trump đề nghị đưa Nga trở lại G7 thành G8 và thậm chí mời Trung Quốc vào thành G9. Trump coi việc loại Nga năm 2014 khi Nga Putin xâm chiếm quần đảo Crimea của Ukraine là "sai lầm" (theo NYPost, 16/6/2025; Reuters, 19/6/2025). Điều này trái ngược với lập trường cứng rắn của sáu (6) nước trong khối G7, và làm dấy lên lo ngại rằng Trump đang ưu tiên quan hệ với Putin hơn là bảo vệ Ukraine. Putin và Tập Cận Bình đã chế nhạo sự chia rẽ trong khối G7 (Kyiv Independent, 19/6/2025).

Ngoài ra Lần đầu tiên Hoa Kỳ bỏ phiếu cùng phe với Nga trong một nghị quyết của Đại Hội Đồng Liên Hợp Quốc lên án Nga xâm lược Ukraine, đã diễn ra ngày 24 tháng 2 năm 2025. Vào ngày này, tại phiên họp nhân kỷ niệm ba năm Nga tiến hành chiến dịch quân sự toàn diện ở Ukraine, Hoa Kỳ cùng với Nga, Belarus, Israel, Hungary và một số nước khác đã bỏ phiếu chống một nghị quyết do Ukraine và Liên minh Châu Âu soạn thảo. Nghị quyết này lên án hành động của Nga và khẳng định toàn vẹn lãnh thổ của Ukraine. Ai không tin lên Google sẽ biết.

Trước cuộc đàm phán Putin với đặc phái viên Steve Witkoff, Trump đã nói rằng việc lấy lại lãnh thổ Ukraine bị chiếm đóng là "khó khăn", và đề xuất "trao đổi lãnh thổ" (Newsweek, 8/8/2025; CNN, 9/8/2025). Zelensky phản đối mạnh mẽ, khẳng định Ukraine "sẽ không nhượng đất" (Washington Post, 9/8/2025). Điều này làm dấy lên nghi ngờ rằng Trump có thể chấp nhận một thỏa thuận có lợi cho Nga, bỏ qua chủ quyền Ukraine.

Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã từng tuyên bố sẽ giải quyết hòa bình chiến tranh Nga Ukraine trong vòng 24 giờ. Rồi gia hạn thêm ba tháng, sáu tháng cũng chưa thành sự. Rồi Tổng Thống lại xóa bàn bàn cờ cũ làm lại bàn cờ mới: Gia hạn thêm 30 ngày, rồi rút xuống còn 10, 12 ngày. Rồi lại rút xuống còn 10 ngày là đáo hạn làn ranh đỏ cho Putin vào ngày 8/8/2025. Mọi người trông chờ tới ngày đáo hạn xem Tổng Thống áp thuế 100% cho những nước nào buon bán lén lú với Nga Putin. Thì mới tới ngày 7/8/2025 đã nghe Tổng thống Donald Trump tuyên bố sẽ gặp Putin tại Alaska ngày 15/08/2025 mà lại thấy Tổng Thống đã quên đi ngày đáo hạn 8/8/2025 sẽ áp thế 100% lên các nước có buôn bán giao dịch mờ ám với Nga Putin. Những hạn kỳ thay dổi liên tục đó đã vô tình làm cho Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump mất dần tín nhiệm với dân chúng và làm Putin càng ngày càng lờn mặt với Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump.

5-Trump đã gần đánh mất cơ hội ngàn năm một thuở!

Người viết trên Diễn Đàn Kitô-hữu (25/7/2025) đã từng bày tỏ, đã hai lần bầu phiếu cho Trump vì tin vào khẩu hiệu "Make America Great Again" (MAGA) của Trump, nên càng ngày càng thấy nuối tiếc cho Trump vì Trump đã đánh mất nhiều cơ hội lịch sử. Thay vì hỗ trợ Ukraine chống Nga một cách quyết liệt, phối hợp với Israel để loại bỏ chương trình hạt nhân Iran, hoặc giữ lời hứa giải quyết hòa bình Ukraine trong 24 giờ. Trump lại mâu thuẫn trong chính sách – như đe dọa đánh bom Iran sau khi tuyên bố đã "xóa sổ" chương trình hạt nhân của họ. Trong khi chính tin tình báo là người thân tín của ông lại báo cáo là chưa xóa sổ, chỉ làm chậm vài tháng Iran chế bom nguyên tử mà thôi.

Người viết đã từng nhấn mạnh, Trump với sức mạnh kinh tế và quân sự của Mỹ hiện có, chỉ cần dành thêm 1/3 công sức vũ khí đã hỗ trợ Israel nữa để giúp Ukraine chống xâm lược Nga Putin, thì Trump đã có thể trở thành danh nhân thế giới, trở thành tổng thống vỹ đại của nước Mỹ và có nhiều cơ may đoạt Nobel Hòa Bình một cách danh dự. Nhưng tiếc thay, Trump đã tự đánh mất gần hết những cơ may hiếm có đó. Chẳng biết có còn cơ hội nào ông thức tỉnh, trở lại tinh thần Tuyên ngôn Độc lập và Hiến pháp Hoa Kỳ, tôn trọng đồng minh và đặt lợi ích quốc gia lên trên lợi ích cá nhân đảng phái nữa không?!

6-Hy vọng hòa bình công chính

Nhưng dù sao thì Hội Nghị Thượng Đỉnh Trump-Putin tại Alaska cũng là cơ hội để chấm dứt xung đột, nhưng cũng là thách thức lớn lao cho Trump. Từ sự NATO đoàn kết dưới thời chính phủ tiền nhiệm Joe Biden đến sự thay đổi nghi ngờ chia rẽ, coi đồng minh như đối tác kẻ thù trong nội bộ khối NATO, Âu Châu, G7, thế giới tự do đến nỗi hầu như Trump chỉ còn cu ki trơ trọi một mình đến phó hội với Putin. Thay vì có thêm Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky và đại diện của Khốn Âu Châu cùng đi mới mong bốn bên giáp mặt, cùng thỏa thuân sẽ ngưng chiến, ký kết hòa bình, mới chính đại quang minh, hợp tình hợp lý.

Người viết chỉ xin Tổng thống Donald Trump lưu ý, hòa bình không thể dựa trên nhượng bộ lãnh thổ hay ưu tiên tình cảm cá nhân. Trump chỉ là Tổng Thống Hoa Kỳ, chỉ có quyền chủ trương “America First”, chứ không có quyền tự do nhượng đất, bán đất, bán lãnh thổ Ukraine cho Nga Putin xâm lược nếu không có sự đồng ý của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, của người dân Ukraine, và của những đồng minh thân thiết quyết sống mái với sự tồn vong của đất nước dân tộc Ukraine được.

Từ góc độ đó, chúng ta cầu nguyện cho một giải pháp hòa bình tôn trọng công lý. vì “Hòa bình không phải là sự vắng mặt của chiến tranh, mà là sự hiện diện của công bằng công lý". Ước mong Tổng thống Hoa Kỳ Donald J. Trump thức tỉnh, để đưa nước Mỹ trở lại địa vị lãnh đạo thế giới tự do, và mang lại hòa bình thực sự cho Ukraine và thế giới./-

Nguyễn Xuân Tùng

Diễn Đàn Kitô-hữu

25-08-10

với sự hỗ trợ truy cứu tài liệu của Grok (xAI) và Google.