Nhìn Ra Bốn Phương : Hiểu biết thêm với GS Huỳnh Chiếu Đẳng

Kính thưa quí bạn

Hôm nay xin gởi các bạn hai chuyện đời thường

1. Uống Nước Lạnh Có Hại Cho Sức Khỏe Không? Các nhà chuyên môn nói sao?

2. Điển hình về cách một YouTuber đưa thông tin gây hiểu lầm (misleaading): Tôm giả.

3. Đọc báo xưa: truy tầm trung tâm điểm ban đầu của xứ Đồng-nai qua thơ văn xưa

4. Góc đố vui và lời giải.

HCD 1-Mar-2026

Nếu các bạn không thấy hình chỉ thấy cái khung trống không hình, thì nên dọc Microsoft Word attached.

<!>

Nguồn tin và chi tiết: https://www.popsci.com/health/is-drinking-cold-water-bad/?utm_source=flipboard&utm_content=other

HCD : Máy tóm tắt nội dung bài báo (có thể còn sót những « tiếng mới » khó hiểu khó nghe)

Uống Nước Lạnh Có Hại Cho Sức Khỏe Không?

Theo các chuyên gia dinh dưỡng và bác sĩ được phỏng vấn, nước lạnh không có hại cho hầu hết mọi người. Những tin đồn trên “mạng” xã hội cho rằng nước lạnh ảnh hưởng đến tiêu hóa hay hấp thu dinh dưỡng là bị thổi phồng quá mức và không đúng khoa học.

---

Những Điều Lo Lắng Vô Căn Cứ

Dù nhiều người lo rằng nước lạnh ảnh hưởng đến tiêu hóa và hấp thu dinh dưỡng, các chuyên gia nói điều này hoàn toàn sai:

- Cơ thể con người rất giỏi trong việc tiêu hóa chất lỏng, chỉ mất khoảng 5 phút để hấp thu nước

- Khi nước lạnh vào cơ thể, nó nhanh chóng trở về nhiệt độ cơ thể, nên tác động dù có cũng chỉ là tạm thời và không đáng kể

- Nhiệt độ của đồ uống không ảnh hưởng đến khả năng hấp thu nước và dinh dưỡng

Những Người Nên Uống Nước Lạnh

Ngược lại, một số người còn được lợi hơn khi uống nước lạnh:

1. Vận động viên và người tập thể thao nhiều:

Khi tập luyện, cơ thể sinh nhiệt. Nếu tập ngoài trời nắng nóng, có nguy cơ bị kiệt sức vì nhiệt (heat exhaustion) với các triệu chứng như chóng mặt, tim đập nhanh, đổ mồ hôi nhiều, thậm chí ngất xỉu. Nước lạnh giúp hạ nhiệt cơ thể nhanh hơn so với nước ấm trong trường hợp này.

2. Người cần uống nhiều nước hơn vào mùa hè:

Nếu nước lạnh khiến bạn uống nhiều hơn trong ngày nóng, thì đó đã là lý do đủ tốt để dùng nước đá. Mùa hè nóng bức, cơ thể mất nước nhiều qua mồ hôi, nên việc bổ sung đủ nước là rất quan trọng.

----------=----------

Tuy nhiên, chỉ có những người nầy nên cẩn thận với nước lạnh

1. Người bị trào ngược axit (acid reflux):

Nước lạnh có thể kích hoạt các triệu chứng. Tuy nhiên, điều quan trọng hơn là bạn uống món gì chứ không chỉ là uống lạnh hay không – cà phê, nước có ga, nước cam/cà chua và rượu bia còn nguy hiểm hơn.

2. Người đang bị cảm lạnh hoặc nghẹt mũi:

Nước lạnh làm chậm tốc độ di chuyển của chất nhầy trong mũi, khiến việc hắt hơi kém hiệu quả hơn trong việc đẩy vi khuẩn ra ngoài. Uống trà nóng hoặc súp sẽ tốt hơn trong trường hợp này.

3. Người nhạy cảm răng hoặc hay bị "brain freeze" (đau đầu tức thời khi uống đồ lạnh):

Nếu mỗi lần uống đồ lạnh là răng đau nhức hoặc đầu nhói, tốt nhất nên chuyển sang đồ uống ở nhiệt độ phòng.

---

Kết Luận Của Chuyên Gia

"Vào thời tiết nóng, người ta tự nhiên uống nhiều hơn khi đồ uống lạnh. Vào mùa đông, đồ uống ấm hấp dẫn hơn khi cơn khát không rõ ràng. Không loại nào tốt hơn về mặt trao đổi chất – lựa chọn tốt nhất là loại nào giúp bạn uống đủ nước.

(Diane Lindsay-Adler, chuyên gia dinh dưỡng, Đại học Y khoa New York)

Tóm lại: Hãy uống theo nhiệt độ bạn thích. Trừ khi bạn thuộc một trong các nhóm bệnh kể trên, nước lạnh hay nước ấm đều tốt như nhau – miễn là bạn uống đủ nước mỗi ngày.

HCD : Tôi có gặp nhiều người không dám uống nước la5nhm hay sợ gắn nam châm trên tủ lạnh

-----===<oOo>===-----

Kính thưa quí bạn tình cờ tôi nhận được cái video báo động tôm giả nầy qua email, nhìn thoáng qua thì thấy ngay là “đồ giả”. Tôi phân tách để các bạn xem để đừng lầm

From: Thanh Le

Date: Sat, Feb 28, 2026 at 7:10 AM

Subject: Fwd: TÔM GIẢ

https://youtube.com/shorts/yZTt4ozVl6U?si=7wrzt5QTvBjNBKsN

Thanh Le

----------=----------

Đây là transcript tiếng Anh của xướng ngôn viện, với bản dịch

Fake shrimp

https://youtu.be/yZTt4ozVl6U?si=Dyl5rQFNRpCGrSmW

The shrimp you eat might not be real shrimp at all. It could be an imitation produced in just a few minutes in a small workshop in some remote village. After seeing how it's made, you might never want to eat it again.

Con tôm bạn ăn có thể hoàn toàn không phải là tôm thật. Nó có thể là một sản phẩm giả mạo được sản xuất chỉ trong vài phút tại một xưởng nhỏ ở một ngôi làng hẻo lánh nào đó. Sau khi tận mắt chứng kiến quy trình làm ra chúng, có lẽ bạn sẽ không bao giờ muốn ăn tôm nữa.

First, they use a real shrimp as a mold. Every single detail is perfectly replicated. So precise that it's almost impossible to tell the fake from the real thing. Once the mold is finished, workers mix starch, gelatin, and meat powder. The proportions are carefully calculated to ensure a pleasant texture.

Đầu tiên, họ dùng một con tôm thật để làm khuôn. Mọi chi tiết nhỏ nhất đều được sao chép hoàn hảo. Chính xác đến mức gần như không thể phân biệt được đồ giả với đồ thật. Khi khuôn đã hoàn thành, công nhân trộn tinh bột, gelatin và bột thịt. Các tỷ lệ được tính toán cẩn thận để đảm bảo kết cấu dễ chịu.

Next, the mold is placed into an oven. Within minutes, these ingredients are transformed into a fake shrimp. To make it look even more realistic, they coat it with edible coloring so it resembles a freshly peeled shrimp, ready to be tossed straight into a pan.

Tiếp theo, khuôn được đưa vào lò nướng. Trong vòng vài phút, những nguyên liệu này được biến đổi thành một con tôm giả. Để làm cho nó trông thực tế hơn nữa, họ phủ lên nó một lớp màu thực phẩm để nó trông giống như một con tôm vừa mới bóc vỏ, sẵn sàng để cho thẳng vào chảo.

The most alarming part is that they can produce dozens of these shrimp every minute. After that, they're shipped off to restaurants and seafood markets. You would never know that what you're eating is actually just a replica of a single real shrimp.

Phần đáng báo động nhất là họ có thể sản xuất hàng chục con tôm này mỗi phút. Sau đó, chúng được chuyển đến các nhà hàng và chợ hải sản. Bạn sẽ không bao giờ biết rằng những gì mình đang ăn thực chất chỉ là một bản sao của một con tôm thật duy nhất.

HCD: Chuyện nầy là một fake video chớ không phải Fake shrimp. Phân tách mất công, người xem (viết tiếng Mỹ) phê bình như sau (tổng hợp)

Dựa trên danh sách bình luận từ người xem video, có thể tóm tắt các những lời phê bình chính như sau: hoài nghi về tính xác thực (Fake Content)

Đa số ý kiến của người xem cho rằng nội dung video là "dàn dựng" hoặc phóng đại để câu view:

Vô lý về kinh tế: Nhiều người bình luận rằng chi phí nhân công, nguyên liệu và thời gian để làm ra một con tôm giả tỉ mỉ như vậy còn đắt hơn nhiều so với việc nuôi hoặc đánh bắt tôm thật.

Mâu thuẫn: Người xem đặt câu hỏi tại sao tôm giả được sơn màu đen/xám lúc sống mà khi nấu lên lại có thể chuyển sang màu hồng đỏ như tôm thật được.

Mục đích thực sự: (Nếu có) có ý kiến nói đây là người ta làm đồ ăn bằng nhựa (food display) để trưng bày ở cửa hàng, không phải để bán cho người ăn.

---

Có những bình luận hóm hỉnh như: "Nếu họ đưa bán cho tôi tôm giả, tôi sẽ trả họ bằng tiền Monopoly (giấy tiền vàng bạc = tiền âm phủ)" hoặc "

Có người nói: “Tuyệt quá, giờ tôi bị dị ứng hải sản cũng có thể ăn tôm rồi".

----------=----------

Tóm lại: Lời phê bình lớn nhất từ người xem là video này đang "thổi phồng sự thật" (sensationalism).

Phần lớn người xem tinh ý cho rằng việc người ta sản xuất tôm giả để lừa đảo không có lợi về tiến bạc so với người tôm nuôi hiện nay.

-----===<oOo>===-----

Trích tạp chí xưa

Sau đây là bản OCR của hình scan

NGUYỄN TÂM THANH

truy tầm trung tâm điểm ban đầu của xứ Đồng-nai qua thơ văn xưa

Sao gọi là Đồng-nai?

Người xưa thường hay dễ dãi trong việc đặt tên các trấn các vùng. Hễ nơi nào có vua chúa lánh nạn hoặc ngự tới thì luôn có một chữ « long » đi kèm theo.

Chẳng hạn nơi có thành mà nhà vua từng trú ẩn thì được gọi là Long-thành (tức quận Long-thành, một trong những quận thuộc tỉnh Biên-hòa, nằm bên đường liên tỉnh 15 đi Vũng-tàu ngày nay).

Nơi vua Nguyễn từng hưng binh khởi nghĩa chống với Tây-sơn ở miền Tây này được gọi là Long-hưng (tức nơi có con kinh Nước Xoáy mà Hán tự gọi là Hồi Oa ấy, hiện thuộc quận Lấp-vò tỉnh Sa-đéc bây giờ).

Có địa danh người ta chỉ căn cứ vào địa thế đặc biệt nơi ấy để ban tên cho. Chẳng hạn nơi có ba cái giồng đất cao nước không bao giờ ngập tới mà chữ Nho gọi là Tam-phụ, đó là giồng Trấn-định ở Tân-hiệp, Củ-chi; giồng Cánh Én ở ranh tỉnh Tân-an và giồng nổi tiếng với đội binh Đông-sơn của Chưởng-dinh Đỗ Thanh Nhơn, đó là giồng Thuộc-nhiêu, khoảng giữa Trung-lương — Cai-lậy ngày nay được gọi là Ba Giồng (1).

Cũng bởi sự dễ dãi trong việc đặt tên vùng đất địa phương ấy mà chúng ta không lấy làm lạ về lai lịch của địa danh Đồng-nai.

> (1) Theo sách Đại Nam Nhất thống chí — Lục tỉnh Nam Việt, tập thượng do Tu-Trai Nguyễn Tạo dịch, thì gọi là Ba Đồng hay đồng (trang 105) với chữ Nôm bên cạnh 𡓀堆 Gọi như thế không được chính xác cho mấy.

Xét ở lối cấu tạo chữ Nôm thì chúng ta không thể nào nhầm lẫn được. Vì phần lớn những tiếng Nôm thuần túy, khi phát âm d thường hay mượn âm đ của tiếng Hán Việt làm gốc.

Chẳng hạn như:

Do đó, ta thấy 堆 là do 董 đồng (Hán Việt) làm âm thay cho dòng của Nôm và 土 thổ bên cạnh hội ý chỉ vùng đất. Vậy 𡓀堆 phải đọc là Ba dòng hay Ba giồng mới đúng.

Về vùng đất Ba Giồng lịch sử này, tưởng cũng cần ghi lại đoạn văn của cụ Hồ Biểu Chánh đã diễn tả trong quyển tiểu thuyết nhan đề: « Đỗ Nương Nương báo oán » để góp thêm tài liệu cho phần chú thích:

«... Tuy miền Tây xứ Nam Việt đất sình lầy, song có nhiều chỗ ở giữa đồng thấp thỏi đó rải rác lại nổi lên mấy giồng cát cao ráo không bao giờ nước ngập tới. Vì vậy nên xưa nay nhơn dân thường tụ tập cất nhà trên mấy giồng thành thử giồng nào cũng trù mật, đồng đào thạnh vượng.

« Trong tỉnh Mỹ Tho bấy giờ lại có giồng:

* phía Tân-hiệp

* phía Bình-đại

TRANG 60

Cùng lối giải thích thứ hai thì Đồng-nai tức là « Cánh đồng có nhiều nai ở ». Lối giải thích này thấy xuất hiện ở rất nhiều sách, nhiều bài khảo cứu xưa nay như :

— Nam kỳ lục tỉnh dư địa chí của Duy-Minh thị do Thượng-Tân thị tức ông giáo Phan Quốc Quang dịch và Đại Việt tạp chí xuất bản ngày 01-12-1944 ở trang 31.

— Đại Nam nhất thống chí, Lục tỉnh Nam Việt, tập thượng do Tu-Trai Nguyễn Tạo dịch. Nha Văn-hóa, Bộ Giáo-dục xuất bản 1959, ở mục Thị-điểm trang 29.

— Bài khảo cứu « Đất Đồng nai » của sử gia Nguyễn Triệu, do Văn học tạp chí, loại chuyên san số 1 tháng 2 năm 1959, trang 26.

— Hoặc trong bài « Đồng-hới, Đông-hà, và Đồng-nai » của ông Hương-giang đăng trong Văn-hóa nguyệt san số 45 trang 1273, do Nha Văn-hóa, Bộ Giáo-dục xuấtbản tháng 10 năm 1959.

Theo ý chúng tôi thì « cánh đồng có nhiều nai ở » có thể chấp nhận được vì đất Trấn-biên ngày xưa ấy có nhiều chỗ nai thường trú ẩn. Bằng cớ là ngày nay còn tồn tại một vài địa danh mang tên con nai vàng như Hố Nai — vùng cuối xa lộ Sài-gòn — Biên-hòa, gần phi trường tỉnh nhà (Biên-hòa) và nơi được mệnh danh là thủ đô của đoàn người di cư sau cuộc ngưng chiến 1954.

Một vùng nữa mang tên Hang Nai, thuộc quận Nhơn-trạch tỉnh Biên-hòa bây giờ và cũng là nơi nổi danh có nhiều « đám lá tối trời ».

TRANG 61

Đồng-nai ở đâu ?

Gạt vấn đề địa danh qua một bên, chúng ta thử tìm hiểu « Cánh đồng có nhiều nai ở » bây giờ nằm nơi đâu ? Tỉnh nào ?... để khỏi gây thắc mắc cho nhiều người mơ hồ về vùng lịch sử này.

Như chúng ta đã biết, Nam-kỳ lục-tỉnh ngày nay có được là do công lao của các chúa Nguyễn ngày trước.

Mặc dầu phải đối địch với họ Trịnh ở phương Bắc nhưng các chúa Nguyễn vẫn không ngừng bành trướng đất đai ở phương Nam.

Đất Chiêm-thành, rồi đất Chân-lạp lần lượt lọt vào tay Nam-triều. Tiến đến đâu chúa cho di dân đến đó. Đất mới đãi người lạ, dĩ nhiên tiếng đồn càng ngày càng lan xa.

Năm 1658, đất Biên-hòa được ghi nhận trên bản đồ cuộc Nam-tiến.

Năm 1679, với sự thay ngôi đổi chủ ở Trung Hoa. Các di thần Minh-triều cùng gia quyến, binh sĩ do Tổng-binh Trần Thượng-Xuyên, Dương Ngạn-Địch gồm hơn 3.000 người vượt sóng trên 70 chiến thuyền (2) vào Nam đầu hàng chúa Nguyễn. Sẵn đất mới dân thưa và để làm một công việc có tính cách ngăn ngừa sự xâm lấn của người lân bang... (văn bản bị cắt ngang ở cuối trang)

Phần chú thích và trích dẫn rời phía dưới trang 60:

\rightarrow Phía Tân-hiệp gồm tới ba cái giồng nằm gần nhau.

« Ấy là giồng Trấn-định tại Tân-hiệp Củ-chi, giồng Cánh Én nằm tại ranh tỉnh Tân-an, giồng Thuộc-nhiêu nằm dài theo quan lộ Trung-lương xuống Cai lậy.

« Trong đất Nam Việt, các giồng đều có dân cư đông. Vì vậy, nên mỗi giồng đều có sự tích riêng, lại nảy sinh một vài nhân vật có danh nêu vào lịch sử trong khoảng hai thế kỷ sau này.

« Mà giồng nào cũng chẳng có danh bằng ba cái giồng này. Sử có ghi chép ba giồng này gọi là vùng « Tam phụ ». Thường nhơn nói nôm na thì gọi là xứ « Ba giồng ».

(Sách đã kể, trang 17-18, do Sòng Kiên, Sài gòn xuất bản 9-6-1951)

Chú thích trang 61:

(2) Việt Nam sử lược ghi 50. Phương đình dư địa chí ghi 30. Gần đây ông Chen Chung Ho (tức Trần Kinh Hòa) ghi trong Việt Nam khảo cổ tập san quyển 1 là 70, thiết nghĩ 70 có lý hơn vì binh sĩ đông những 3.000 người.

Bạn có muốn tôi tóm tắt nội dung chính hoặc giải thích thêm về các địa danh lịch sử trong đoạn văn này không?

Trang 62

một công mà được hai việc, chúa ta cho đoàn người Tàu này vào đất Đông-phố (3) khai khẩn làm ăn.

Sự phát đạt của Trung tâm thương mãi miền Nam (4) ở Cù-lao phố với sự tới lui tấp nập của các thương thuyền của người Đồ-bà (5), Nhật, Anh, Tây-ban-nha, Tàu...

\rightarrow(3) Đông-phố: Có nhiều nơi cho là Gia-định ngày xưa. Và nhắc đến danh từ này ta không thể nào quên được bài « Văn tế tướng sĩ trận vong » của Nguyễn Văn Thành mà câu đầu ghi như sau :

« Than ôi ! Trời Đông-phố vận ra sóc cảnh, trải bao phen gian hiểm mới có ngày nay ».

Nhưng trước khi dùng để chỉ đất Gia-định, ta thấy danh từ Đông-phố còn dùng để chỉ một phần đất nhỏ mà nổi tiếng đó là cù lao phố ở tỉnh Biên-hòa nữa. Trong sách « Gia-định thông-chí » của Trịnh Hoài Đức (1765-1825) ở mục Sơn xuyên chí, nói về Đại phố châu có ghi như sau : « Đại phố châu tục danh Cù-lao phố, nhứt viết Đông phố, hiệu danh Cù châu, dĩ kỳ uyển diên như cù hí thủy chi trạng... » tức là : Đại phố châu tục danh Cù-lao phố, còn gọi là Đông-phố, lại có tên là Cù-châu vì hình trạng trông giống như hoa cù giỡn nước... »

Và cũng theo sách kể trên thì năm Thế-Tôn Hiển Võ thứ 10 (1747) Lý Văn Quang, khách buôn người Phước-kiến đã xưng làm Đông-phố đại-vương, mưu đồ cướp phá Cù-lao phố, nhưng sau cùng bị bắt giữ giải về Tàu...

Truy nguyên ra, phải đọc là Giản-phố mới đúng vì toàn miền Nam xưa là vốn của Chân-lạp mà Hán tự vẫn gọi là Giản-phố trại 柬鋪寨. Hơn nữa chữ Đông 東 và giản 柬 nếu sơ ý sẽ viết lầm ngay.

(4) sẽ nói rõ ở bài « Cù-lao phố : Trung tâm thương mãi miền Nam ».

(5) Đồ Bà: Không phải là Chà-và như Việt Nam sử lược đã ghi (trang 330).

Theo Hoàng Xuân Hãn : « Đồ Bà là tên riêng một nước ở các đảo ngoài bề, gồm bán đảo Ma-la-ca (Mã-lai) ». (Đại Nam quốc sử diễn ca, do Sông Nhị, Hà-nội, 1952, trang 84).

Trang 63

trên dòng sông Đồng-nai đã khiến người dân miền Trung vốn đất đai cằn cỗi, vốn sinh kế khó khăn... phải chú ý đến và rồi họ rủ nhau vào Nam buôn bán. Vì là dân xứ lạ, lại thấy vùng thương mãi phát đạt nằm bên bờ sông Đồng-nai, nên mỗi lần đi về họ vẫn bảo nhau là vào xứ Đồng-nai làm ăn, mặc dầu Đồng-nai ngày xưa là một trong những phần đất của cả miền Nam rộng lớn. Do đó mới có chuyện người Trung lẫn người Bắc xem Đồng-nai là một xứ bao gồm cả lục tỉnh sau này.

Trung :

àm trai cho đáng nên trai,

Phú-xuân đã trải, Đồng-nai đã từng.

Bắc :

Nồi đồng mà úp vung đồng,

Con gái xứ Bắc lấy chồng Đồng-nai.

Năm 1698, Nguyễn Hữu Cảnh được cử làm chức Kinh-lược-sứ miền Nam. Ngài tổ chức lại quận huyện, làng mạc và mộ thêm dân từ Quảng-bình trở vào khai khẩn đất đai... Bấy giờ, xứ Đồng-nai bị thu hẹp lại và có ranh giới rõ rệt là huyện Phước-long. Năm Gia-Long thứ 7 (1808) huyện Phước-long được đổi làm phủ Phước-long. Và sau rốt, vua Minh Mạng cho đổi phủ Phước-long làm tỉnh Biên-hòa, trong « Nam-kỳ lục-tỉnh » từ năm 1832 cho tới ngày nay.

\rightarrow Xa khơi ngoài chốn biên thùy,

Đồ Bà giặc mọi đua bề phân tranh.

(Sách kể trên).

— Cũng đọc là Chà-và (Javanais). Ngày xưa, vì không rõ về địa lý và nhân chủng, nên đã gọi chung cả người Ấn-độ, Mã-lai và Nam-dương là Chà-và (Đồ-bà).

(Bản triều bạn nghịch liệt truyện, trang 35, do Bộ Quốc-gia Giáo-dục xuất bản, 1963).

Trang 64

Như vậy, Đồng-nai từ một « cánh đồng có nhiều nai ở » đã được định danh cho một huyện, một phủ rồi một tỉnh. Nhưng vùng Đồng-nai nằm ở đâu trong tỉnh Biên-hòa ? Đó là điều mà chúng ta cần làm sáng tỏ.

Sách « Đại Nam nhất thống chí » trang 29, mục Thị-điểm khi nói về chợ Đồng-nai có ghi như vầy :

« Chợ Đồng-nai ở phía Nam hạ lưu Phước-long, huyện Phước-chính, nguyên xưa là chỗ đồng nội nai lưu ở, nên đặt tên ấy, hoặc gọi là « Lộc động », tục danh chợ Đồng-nai cũng là chỗ này ».

Sách « Nam kỳ lục tỉnh dư địa chí » ghi rõ hơn :

« Chợ Đồng-nai ở về phía Nam hạ lưu Phước-giang cách tỉnh lỵ năm dặm. Ban đầu là cái đồng hươu nai ở. Tiếng nôm là Đồng-nai, tiếng chữ là « Lộc dã » lại kêu là « Lộc động ». Hoặc tóm cả đất Gia-định mà gọi là Đồng-nai là bởi ban sơ khai thác đất Gia-định, bắt đầu từ Đồng-nai cho nên nhắc cái gốc, gồm đủ đến cái ngọn mới tóm xưng là Đồng-nai ».

(Sách đã dẫn, trang 31)

Tra trong sách « Gia định thông chí » của Trịnh Hoài Đức thì Phước-giang tức sông Phước-long và theo « Đại Nam nhất thống chí » thì sông Phước-long « ở Tây Nam huyện Phước-chính 4 dặm, sông này là sông lớn trong phủ Phước-long nên đặt tên ấy. Có tên nữa gọi là sông Hòa-qui, tục danh sông Lộc-dã » tức sông Đồng-nai.

(Sách đã dẫn, trang 16)

Theo tài liệu đã có, chúng tôi đã đến vùng lịch sử Đồng-nai dọc theo bờ sông Phước-long (Đồng-nai).

Vùng này thuộc xã Tân-vạn, nằm cách lộ Bửu-hòa — Tân-vạn (Biên-hòa) bên tay trái lối 1 cây số ngàn.

Nếu đi theo xa-lộ Sài-gòn — Biên-hòa, thời khi tới ngã tư đường đi Long-bình, ta phải quẹo sang trái để vào chợ Tân-vạn, rồi khỏi quán thịt rừng lối 200m, rẽ sang phải theo đường vào lò gạch (tôi đã quên tên) rồi thẳng ra bờ sông, chừng 50m nữa, bèn tay phải hướng về Long-bình ta gặp chợ Đồng-nai.

Theo lời các bộ lão trong vùng thời chợ Đồng-nai đã ngưng nhóm trên 50 năm rồi vì đã có chợ Tân-vạn gần đường lộ dễ mua bán hơn.

Nền chợ Đồng-nai hiện là sân của miễu bà Đồng-nai (miễu bà vẫn còn).

Chung quanh vùng này dân cư thưa thớt, chỉ rải rác chừng mươi nóc nhà vừa ngói vừa lá phần nhiều là của gia đình công nhân làm đất, làm lu...

Bến sông chợ Đồng-nai đất lở nhiều. Ghe thuyền không còn tấp nập như xưa, nhưng cũng thường xuyên xuất hiện dăm chiếc ghe cung cấp đất cho vài lò lu, lò gạch cận vùng.

NGUYỄN TÂM-THANH

VĂN - UYỂN

số 21, tháng 1-70

* một tác-giả :

STEPHEN CRANE

----===<oOo>===-----

From: nang huynh <nlehuynh@

Sent: Saturday, February 28, 2026 7:14 SA

Subject: Giải đáp các câu đố

HCD: Cám ơn anh Năng

----------=----------

Đố dễ để các bạn tham gia

Câu đố đời thường phải không

----------=----------

From: nang huynh <nlehuynh@

Date: 2/28/26 5:50 PM (GMT-08:00)

Subject: Giải đáp các câu đố

Câu 1: theo hình

Câu 2: chia mỗi viên thuốc tể làm hai phần bằng nhau.

Ngày đầu: uống 4 phân nửa của 4 viên.

Ngày kế tiếp: uống 4 phân nửa côn lại.

Câm ơn Anh, chúc Anh mạnh khỏe

Năng

Yahoo Mail: Search, Organize, Conquer

HCD: Cám ơn anh Năng

-----=-----

From: Hung Truong <hungttruong41@

Sent: Saturday, February 28, 2026 4:39 CH

Subject: Gỉải đáp câu đố 2-26-2026 và 2-27-2026

Anh Đẳng thân mến,

Những lần được Anh gọi phone và text làm cho tôi phấn khởi trở lại, xin cám ơn anh.

Xin gửi anh giải đáp các câu đố ngày 2-26 và 2-27-2026.

Xin cám ơn Anh.

Hùng Trương

========================

============================

===========================

Hùng Trương

HCD: Cám ơn anh Hùng, hoan hô anh trở lại MTC

-----=-----

From: Hoai Vu <hoai.hvu@

Sent: Saturday, February 28, 2026 5:39 CH

Nom, charge cell phone tới 80% vo ich, AI chiem 4000 cho lam trong một cong ty, goc do vui va loi giai

Kính thưa anh Đẳng,

Xin gửi anh lời giải cho mấy câu đố.

13 cm

Lấy con dao thật sắc bén và cắt từng viên một làm hai phần bằng nhau. Hễ cắt viên nào ra làm đôi là lập tức uống nửa viên đó, còn nửa kia để dành cho ngày hôm sau. Uống một nửa viên của cả 4 viên thì đủ 1 viên xanh và 1 viên đỏ.

Kính anh,

Hoài

HCD: Cám ơn anh Hoài

-------------