Trong tiến trình hoàn thiện mô hình lãnh đạo tập trung kiểu Tập Cận Bình tại Việt Nam, lực lượng an ninh (công an, tình báo, bảo vệ chính trị nội bộ) đang được nâng lên vị trí then chốt chưa từng có. Không còn là công cụ hỗ trợ như trong giai đoạn trước, lực lượng này đang trở thành một trong những trụ cột chính của hệ thống quyền lực, đảm nhận vai trò vừa phòng thủ, vừa kiểm soát người dân chặt chẽ.1. Từ “bảo vệ Đảng” đến “kiến tạo ổn định toàn diện” Dưới thời ông Nguyễn Phú Trọng, công an đã đóng vai trò quan trọng trong chiến dịch “đốt lò”, nhưng vẫn nằm trong khuôn khổ lãnh đạo tập thể của Bộ Chính trị.
<!>
Ông Tô Lâm – với xuất phát điểm từ ngành công an – đã đẩy mạnh sự tham gia sâu và trực tiếp hơn của lực lượng này vào mọi mặt của đời sống chính trị.
Lực lượng an ninh không chỉ tập trung vào đấu tranh phòng, chống “diễn biến hòa bình”, các lực lượng dân chủ và các yếu tố bất ổn nội bộ, mà còn mở rộng sang giám sát quản lý xã hội, kinh tế và cả tư tưởng. Các lĩnh vực như an ninh mạng, an ninh kinh tế, an ninh văn hóa và an ninh tư tưởng được ưu tiên, tạo thành một hệ thống kiểm soát đa tầng, chặt chẽ.
2. Những biểu hiện cụ thể của sự nâng tầm
* Tinh gọn và tập trung chỉ huy: Việc tái cấu trúc bộ máy nhà nước đi đôi với việc tăng cường sự lãnh đạo trực tiếp và thống nhất đối với lực lượng công an từ cấp trung ương. Điều này giúp giảm tình trạng “cát cứ địa phương” và tăng tốc độ phản ứng với các sự cố.
* Vai trò trong cải cách hành chính và chống tham nhũng: Công an tiếp tục là “lưỡi dao sắc bén” trong công cuộc vừa tham nhũng vừa chống tham nhũng, nhưng phạm vi được mở rộng sang cả khu vực kinh tế tư nhân và các dự án lớn, nhằm đảm bảo kỷ luật và sự tuân thủ tuyệt đối với đường lối trung ương.
* Kiểm soát không gian xã hội: Với sự phát triển của công nghệ, lực lượng an ninh đóng vai trò quan trọng trong quản lý thông tin, xử lý các điểm nóng trên mạng xã hội, ngăn chặn các phong trào phản đối chính sách một cách kịp thời. Điều này góp phần tạo ra môi trường sợ hãi và im lặng trong dân.
3. So sánh với mô hình Trung Quốc
Giống như dưới thời Tập Cận Bình, nơi Ủy ban Chính trị và Pháp luật Trung ương và lực lượng công an được trao quyền lực lớn để duy trì “an ninh toàn diện”, Việt Nam đang hướng tới một hệ thống mà an ninh không chỉ là “lá chắn” mà còn là “đòn bẩy” cho sự lãnh đạo tối cao của Tô Lâm. Quyền lực cá nhân hóa của Tổng Bí thư được hỗ trợ mạnh mẽ bởi một lực lượng an ninh trung thành, chuyên nghiệp và được trang bị hiện đại.
4. Ý nghĩa và những thách thức
Tích cực:
* Đảm bảo ổn định sự cai trị bất công, bạo ngược trong bối cảnh tình hình quốc tế phức tạp, tranh chấp Biển Đông, cạnh tranh Mỹ-Trung và các áp lực nội tại từ kinh tế số, đô thị hóa nhanh.
Rủi ro và hạn chế:
* Nguy cơ lạm quyền, dẫn đến đàn áp quá mức các tiếng nói phê phán xây dựng, làm giảm sự sáng tạo và động lực xã hội.
* Thiếu cơ chế giám sát độc lập có thể dẫn đến tha hóa quyền lực ngay trong chính lực lượng an ninh.
* Về dài hạn, một xã hội bị kiểm soát chặt chẽ quá mức có thể làm suy yếu “sức đề kháng” tự nhiên của hệ thống trước những cú sốc bất ngờ.
Tóm lại, vai trò của lực lượng an ninh dưới thời ông Tô Lâm không chỉ là bảo vệ mà còn là một phần cốt lõi trong việc kiến tạo và duy trì mô hình cai trị mới. Đây là lựa chọn chiến lược nhằm đối phó với thách thức của thời đại như sự hiểu biết ngày càng tăng và đòi hỏi của Nhân dân về tự do, dân chủ, nhưng cũng là yếu tố quyết định liệu mô hình này có mang lại sự phát triển bền vững hay chỉ tạo ra sự ổn định bề mặt, tiềm ẩn những bất ổn kế thừa sâu sắc hơn.
Sự cân bằng giữa “mạnh tay” và “trí tuệ” trong việc sử dụng lực lượng an ninh sẽ là một trong những yếu tố then chốt định đoạt thành bại của giai đoạn cai trị kiểu độc tài hiện nay của Tô Lâm.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét