Các ngoại trưởng ASEAN kêu gọi tôn trọng tự do hàng hải tại eo biển Hormuz Ngày 23/07/2026, kết thúc cuộc họp thường niên ở Manila, Philippines, ngoại trưởng của 11 nước Đông Nam Á đã ra tuyên bố chung kêu gọi các bên « kiềm chế » trong bối cảnh cuộc chiến Mỹ-Iran bùng phát trở lại và kêu gọi bảo đảm tự do hàng hải tại các eo biển quốc tế, đặc biệt là eo biển Hormuz. Đông Nam Á cũng có hai tuyến hàng hải quan trọng, đó là eo biển Malacca và eo biển Singapore. Theo AFP, bản tuyên bố nhấn mạnh đến « tự do hàng hải và hàng không ở các eo biển », đồng thời kêu gọi « không cản trở » các tàu thuyền di chuyển qua eo biển Hormuz.
<!>
Việc eo biển Hormuz bị phong tỏa đã khiến nhiều nước Đông Nam Á phải chật vật đối phó với tình trạng thiếu hụt năng lượng và giá cả tăng vọt. Riêng Philippines - nước chủ tịch luân phiên ASEAN và phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu - đã phải ban bố tình trạng khẩn cấp quốc gia.
Tuyên bố chung của ASEAN cũng đề cập đến hợp tác năng lượng giữa các nước trong khối. Tuy nhiên, chưa có tiến triển nào đối với các sáng kiến đã được đề xuất trước đó, ví dụ kết nối mạng lưới điện khu vực, hoặc cơ chế chia sẻ nhiên liệu.
Trước đó, phát biểu với báo giới bên lề hội nghị tại Manila, ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cảnh báo rằng để Iran kiểm soát eo biển Hormuz sẽ tạo ra một « tiền lệ nguy hiểm ». Ông khẳng định Washington muốn đạt một giải pháp ngoại giao ở Trung Đông, nhưng Teheran không hợp tác.
Còn tại lễ khai mạc hội Diễn đàn Khu vực ASEAN (ARF) lần thứ 33 ngày 23/07, ngoại trưởng Philippines Maria Theresa Lazaro nhấn mạnh « những vấn đề này (eo biển Horrmuz) vượt qua biên giới » và « không một quốc gia nào có thể một mình giải quyết môi trường an ninh phức tạp hiện nay ». Về phía Trung Quốc, thứ trưởng Ngoại Giao Hoa Xuân Oánh không trực tiếp lên án Mỹ nhưng trong trong cuộc họp ASEAN+3 (Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc) bà cảnh báo thế giới bước vào « một thời kỳ hỗn loạn và chuyển đổi mới ».
Một điểm quan trọng khác tại hội nghị là Biển Đông và căng thẳng kéo dài giữa Trung Quốc và Philippines - một đồng minh của Mỹ. Chỉ trong tuần này đã xảy ra hai sự cố - ngày 20/07 tại Bãi Cỏ Mây ( Second Thomas ) và 23/07 tại bãi cạn Scarborough - giữa hai nước có tranh chấp chủ quyền ở Biển Đông. Trả lời báo giới bên lề cuộc họp ASEAN ngày 23/07, ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho rằng hành động của Trung Quốc ở Biển Đông là « đáng lo ngại », « nguy hiểm và khiêu khích » và tái khẳng định cam kết quốc phòng của Washington đối với Philippines.
ASEAN gồm 11 quốc gia, với tổng sản phẩm quốc nội (GDP) khoảng 3,8 nghìn tỷ đô la Mỹ. Được thành lập năm 1994, Diễn đàn Khu vực ASEAN được ngoại trưởng Philippines tái khẳng định là nền tảng chính « không thể thiếu » cho đối thoại và hợp tác về các vấn đề an ninh trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Trung Đông : Chiến sự lan rộng, Houthi tấn công hai tàu chở dầu ở Hồng Hải
Xung đột ở Trung Đông tiếp tục leo thang và đang lan rộng với việc lực lượng Houthi tại Yemen, được Iran hậu thuẫn, hôm qua, 22/07/2026, tuyên bố đã tấn công hai tàu chở dầu của Ả Rập Xê Út tại Hồng Hải với cáo buộc các tàu này vi phạm lệnh phong tỏa mà Houthi ban hành.
Vụ tấn công nói trên xảy ra trong bối cảnh giao thông hàng hải qua hai tuyến vận tải năng lượng quan trọng nhất thế giới là eo biển Hormuz và Bab el-Mandeb đều bị tác động. Houthi tuyên bố phong tỏa Bab el-Mandeb, trong khi Iran vẫn kiểm soát chặt eo biển Hormuz để đáp trả chiến dịch oanh kích của Mỹ và Israel.
Teheran chỉ cho phép tàu thuyền lưu thông theo một hành lang sát bờ biển Iran, đồng thời cảnh báo sẽ tấn công những tàu không tuân thủ. Còn theo thống kê của AFP, ít nhất chín tàu đã phải đổi hướng hoặc quay đầu tại Hồng Hải và khu vực Bab el-Mandeb sau những đe dọa của Houthi.
Trong khi đó, căng thẳng giữa Mỹ và Iran tiếp tục leo thang. Ngày thứ 12 liên tiếp, quân đội Mỹ oanh kích Iran, khẳng định mục tiêu là làm suy giảm năng lực đe dọa hoạt động hàng hải của Teheran.
Phía Iran tuyên bố đáp trả bằng cách mở rộng các cuộc tấn công nhắm vào lực lượng Hoa Kỳ trong khu vực, cho biết đã sử dụng drone tấn công các cơ sở được cho là phục vụ quân đội Mỹ tại Koweitgồm kho đạn và trung tâm hậu cần ở trại Doha, các bồn chứa nhiên liệu tại căn cứ Ali al-Salem và kho đạn ở trại Arifjan. Những ngày gần đây, Teheran cũng đã tấn công các căn cứ của Mỹ tại Bahrain và Jordanie.
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm qua tuyên bố mỗi khi Iran tấn công một tàu thuyền tại eo biển Hormuz, Hoa Kỳ sẽ phá hủy một nhà máy điện hoặc một cây cầu của Iran. Đáp lại, một nguồn tin quân sự Iran cảnh báo Teheran sẽ tấn công các cơ sở của Mỹ trên khắp Trung Đông nếu Washington tiếp tục các hành động quân sự.
Nga : Sản lượng dầu mỏ giảm xuống mức thấp nhất trong 20 năm do chiến tranh Ukraina
Theo số liệu của Cơ quan Thống kê Nga (Rosstat), được báo Pháp Le Monde trích dẫn hôm qua, 22/07/2026, trong tháng 6 vừa qua, sản lượng dầu mỏ của Nga đã giảm 12% so với tháng 5 và 21,7% so với cùng kỳ năm ngoái, mức sụt giảm mạnh nhất kể từ năm 2006.
Nguyên nhân chính là Nga liên tục hứng chịu các cuộc tấn công bằng drone và tên lửa của Ukraina nhắm vào nhiều nhà máy lọc dầu, khiến năng lực sản xuất bị tác động nghiêm trọng. Theo nhà kinh tế Sergei Aleksachenko, khoảng 35% công suất lọc dầu của Nga đang bị gián đoạn. Đặc biệt, nhà máy lọc dầu Ryazan đã bị tấn công tới 15 lần và đã ngừng tham gia giao dịch trên sàn từ giữa tháng 5.
Sự sụt giảm này đã dẫn đến tình trạng thiếu nhiên liệu tại nhiều trạm xăng trong nước và khiến giá nhiên liệu tăng mạnh. Trong tuần từ 14 đến 20/07, giá xăng tăng 1,7%, còn dầu diesel tăng 1,9%. Tính từ đầu năm, giá xăng đã tăng 18,3%, trong khi giá dầu diesel tăng 20,2%. Để bù đắp tình trạng thiếu hụt, Nga đã bắt đầu nhập khẩu xăng và dầu diesel, đồng thời áp dụng các ưu đãi thuế đối với nhiên liệu nhập khẩu.
Trong bối cảnh đó, 27 quốc gia thành viên Liên Hiệp Châu Âu (EU) hôm nay đã thông qua gói trừng phạt thứ 21 nhắm vào Nga sau nhiều tuần đàm phán. Một trong những nội dung quan trọng của gói trừng phạt này là gia hạn thêm một năm mức giá trần của dầu xuất khẩu Nga ở mức 44 đô la/thùng, với mục tiêu hạn chế nguồn thu từ dầu mỏ, nguồn tài chính quan trọng phục vụ cho chiến dịch quân sự của Nga tại Ukraina.
Ngoài lĩnh vực năng lượng, gói trừng phạt mới còn bao gồm lệnh cấm nhiều giao dịch với hệ thống tài chính Nga, kiểm soát chặt chẽ hơn đối với tiền mã hóa, trừng phạt thêm các tàu chở dầu thuộc "hạm đội ma", đồng thời áp dụng các hạn chế thương mại mới để làm suy yếu ngành công nghiệp quốc phòng của Matxcơva.
Mỹ và Ả Rập Xê Út ký thỏa thuận phát triển hạt nhân dân sự, cho phép làm giàu uranium
Hoa Kỳ hôm qua, 22/07/2026, thông báo ký một thỏa thuận mang tính « lịch sử » với Ả Rập Xê Út, mở đường cho Ryad làm giàu uranium ngay trên lãnh thổ Ả Rập Xê Út.
Theo AFP, trong thông cáo, bộ trưởng Năng Lượng Mỹ Chris Wright khẳng định thỏa thuận này « đặt nền tảng pháp lý cho một quan hệ đối tác kéo dài nhiều thập niên », nhằm « tăng cường quan hệ thương mại giữa Hoa Kỳ và Ả Rập Xê Út, bảo đảm sự thịnh vượng cho nước Mỹ và củng cố an ninh của các đồng minh của chúng ta ở nước ngoài ».
Từ New York, thông tín viên Anaki Loubna cho biết thêm :
« Đối với Ả Rập Xê Út, đây là kết quả của hơn ba thập niên thương lượng. Lần đầu tiên Riyad thúc đẩy việc tiếp cận công nghệ hạt nhân của Mỹ là dưới thời tổng thống George W. Bush.
Về phía Hoa Kỳ, lợi ích trước hết là về kinh tế. Thỏa thuận hứa hẹn mang lại nhiều tỷ đô la cho các doanh nghiệp trong lĩnh vực này. Tuy nhiên, Nhà Trắng nhấn mạnh cho dù về lâu dài Riyad có thể làm giàu uranium trên lãnh thổ Ả Rập Xê Út, văn bản được ký lần này chỉ liên quan đến một chương trình hạt nhân dân sự.
Tuy nhiên, nhiều người tỏ ra hoài nghi. Theo họ, thỏa thuận này không bao gồm những cơ chế bảo đảm như thường lệ. Chẳng hạn, văn bản không đề cập đến việc bắt buộc phải có các cuộc thanh sát của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) nhằm ngăn ngừa mọi khả năng sử dụng hạt nhân vào mục đích quân sự.
Văn bản vẫn còn phải chờ Quốc Hội Mỹ thông qua. Nhưng trong bối cảnh Hoa Kỳ đang có xung đột với Iran, mà vấn đề hạt nhân là một trong những nguyên nhân chính, việc công bố thỏa thuận đã lập tức vấp phải phản ứng từ phe Dân Chủ. Một dân biểu đảng Dân Chủ ở bang California viết : « Một vị tổng thống đang tiến hành cuộc chiến để ngăn chặn phổ biến hạt nhân ở Trung Đông thì không nên tiếp tay cho chính sự phổ biến đó, chỉ với lý do là các doanh nghiệp Mỹ sẽ được hưởng lợi »
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét