Phần Đặc Biệt: Giới Thiệu Các Sinh Hoạt Tưởng Niệm Quốc Hận! Bằng Giây Phút Này 51 Năm Về Trước! Và Kính Chuyển Tin Quốc Tế Đó Đây - Lê Văn Hải

Phần Đặc Biệt: Giới Thiệu Các Sinh Hoạt Tưởng Niệm Quốc Hận! Bằng Giây Phút Này 51 Năm Về Trước! Lời Kêu Gọi Tham Gia Các Sinh Hoạt Tưởng Niệm Năm Mươi Mốt Năm (51) Tháng Tư Đen! Tại San Jose, Thành Phố Có Đông Người Việt Tị Nạn Cộng Sản Nhất Hải Ngoại! - (LVH)

<!>

-Tháng Tư Đen, Quốc Hận lại về! Đối với những người Việt Tị Nạn CS, thì đây là một thời điểm rất quan trọng, để tưởng niệm những anh hùng đã tử tiết ngay trong biến cố 30 Tháng Tư, cũng để tưởng niệm các đồng bào đã tử nạn trên đường đi tìm tự do, và cũng để nhìn lại con đường đấu tranh, chống độc tài CS đã qua.

Năm mươi mốt năm qua, dù qua hơn nửa thế kỷ, tập thể người Việt tị nạn cộng sản đều ghi nhớ ngày đen tối này, đó là ngày đau thương của cả dân tộc, ngày đánh dấu hàng triệu đồng bào bỏ nước ra đi, gần nửa triệu người bỏ xác trong rừng sâu núi thẳm, trên đại dương mênh mông và cũng là ngày để chúng ta tưởng nhớ sự hy sinh, tử tiết, oai hùng của quân, dân, cán, chính VNCH. Các gương tiết tháo “thà chết chứ không hàng giặc!” của các vị ấy, đã để cho thế hệ đi sau hiểu được giá trị của sự đấu tranh cho lý tưởng tự do như thế nào. Nên năm mươi mốt năm qua, cộng đồng người Việt khắp nơi, nhất là tại Thủ Phủ Đấu Tranh San Jose! vẫn giữ được căn cước tị nạn tại xứ người, Cờ Vàng vẫn tung bay khắp nơi. “Quốc gia hưng thịnh, tùy thuộc vào người dân có lòng với đất nước.” Nếu một ngày chúng ta vẫn còn lửa tranh đấu trong tim, thì ngày đó, chúng ta vẫn có quyền hy vọng, thấy đất nước Việt Nam sẽ có tự do, dân chủ và nhân quyền trong tương lai.

Ngay bây giờ, nếu chúng ta không làm gì, trong tương lai, đất nước của chúng ta, người dân càng đói khổ, và sẽ mất nước dần về tay Tàu Cộng. Qua tập đoàn bán nước, chủ trương “còn Đảng còn mình!” Ý thức được nguy cơ đó, có một cơ duyên đã nổi lên trong những năm vừa qua là, chưa bao giờ ngay trong nước, hàng trăm, hàng ngàn người trẻ, bị tù tội, vì đã cất lên tiếng nói đòi công lý, đòi tư do dân chủ! Nhờ những phương tiện truyền thông hiện đại, chưa bao giờ trong nước và hải ngoại bắt tay nỗ lực trong công tác đấu tranh mạnh mẽ như thế. Điều này cho thấy “ánh sáng đã bắt đầu lóe lên…cuối đường hầm!”

Lịch sử Việt Nam chứng minh, Việt Nam không thiếu anh hùng, và tương lai Việt Nam, không thể để CS cai trị, Trung Cộng xâm chiếm. Cùng nhau lật đổ chế độ CS bạo tàn, giữ lấy quê hương. chúng ta tin tưởng như vậy. Tương lai Việt Nam sẽ tươi sáng. Bình minh, nắng ấm lại trở về trên đất Mẹ!

Nên ngày nào còn CS ngự trị, Tháng Tư Đen vẫn còn là một nhắc nhở cần thiết, cho công cuộc đấu trang dân chủ, đòi lại tự do cho người dân Việt Nam, cho dù đường dài đến đâu đi chăng nữa!

Mong lắm thay.

Người Lính LVH, Tháng Tư Đen, Quốc Hận 2026

Thư mời tham dự Lễ tưởng niệm Ngày Quốc Hận 30 tháng 04, 2026 và chạy xe vòng quanh thành phố San Jose

Kính mời quý đồng hương đến dự lễ tưởng niệm Ngày Quốc Hận 30 tháng 04 năm 2026, tại tiền đình Quận Hạt Santa Clara, số 70 W Heđing St, San Jose, CA95110 và chạy xe vòng quanh thành phố San Jose.

Xin Mời Quý Đồng Hương Tham Dự, 2 Sinh Hoạt Ý Nghĩa Nhất, Nhiều Xúc Động, Đau Thương Nhất! Vào Đúng Ngày 30/4.

*Cả 2 Sinh Hoạt Đều Có Nhiều Tiết Mục Chạm Vào Trái Tim! Nhất Là Buổi Thắp Nến Tưởng Niệm Thuyền Nhân, Năm Ngoái, Gần 1 Ngàn Người Tham Dự! (Tất Cả Vào Cửa Tự Do!)

 

1/Chiều Nhạc Thắp Nến Tưởng Niệm Thuyền Nhân 51 Năm Tháng Tư Đen!

-Chiều Nhạc Tưởng Niệm Truyền Thống Lần Thứ 2, 51 Năm Tháng Tư Đen, Nhớ Về Hành Trình Đau Thương Của Những “Boat People”, Gần Nửa Triệu Thuyền Nhân Đã Lấy Đại Dương Mênh Mông, Làm Mồ chôn Trên Đường Đi Tìm Tự Đo! Tại Tượng Đài Thuyền Nhân San jose!

*Năm ngoái, gần 1 ngàn người tham dự sinh hoạt ý nghĩa này!

*Đúng vào chiều 30 tháng tư, năm nay, Thứ Năm, 30 Tháng 4, Năm 2026, từ 3 giờ chiều, tới 9 giờ đêm! Tại Tượng Thuyền Nhân, Đền Thánh Tử Đạo Việt Nam, 685 Singleton Road, San Jose, Ca 95111

Chương trình tưởng niệm 51 năm “Tháng Tư Đen”.

3:00pm – 6:00pm: Chương trình văn nghệ (Trong Hội Trường) do các ca nghệ sĩ nổi tiếng nhất trong vùng và thân hữu của VTLV phụ trách. Có triển lãm nhiều hình ảnh thuyền nhân vượt biển.

6:05pm – 6:45pm: Thánh Lễ cầu nguyện cho những thuyền nhân đã chết trên đường vượt biên, vượt biển, để tìm tự do và những nạn nhân bỏ mình trong chiến tranh.

6:45pm - 8:30pm: Đốt nến cầu nguyện, do nhóm Xóm Nhỏ cùng ca sỹ Diệu Linh phụ trách.

8:00pm tới 9:00pm, mời ăn tối nhẹ, với món bún mộc, hoặc bánh canh giò heo nổi tiếng! chè và nước giải khát!

Vào cửa tự do!

Thay Mặt Ủy Ban Vận Động Và Xây Dựng Tưởng Đài Thuyền Nhân San Jose.

Lê Văn Hải

2/Lễ Truy Điệu Quân Dân Cán Chính VNCH cùng các vị Tướng Lãnh Tuẫn Tiết

LỜI MỜI THAM DỰ:

 

Kính gửi: Quý Đồng hương tị nạn Cộng sản

-Nhân dịp 51 năm Quốc Hận 30/4/1975, để tưởng niệm hàng trăm ngàn Quân Dân Cán Chính Việt Nam Cộng Hòa đã anh dũng hy sinh vì tự do và chính nghĩa,

Ủy Ban Thúc Đẩy Xây Dựng Tượng Đài Chiến Sĩ Việt Mỹ San Jose và Lực Lượng Sĩ Quan Thủ Đức / QLVNCH trân trọng phối hợp cùng các tổ chức bạn hữu tổ chức: Lễ Tưởng Niệm 51 Năm Quốc Hận 30/4/1975 và Lễ Truy Điệu Quân Dân Cán Chính VNCH cùng các vị Tướng Lãnh Tuẫn Tiết

Địa điểm: Tượng Đài Chiến Sĩ Việt Mỹ “Thank You America” (Khu Công Viên Vườn Truyền Thống Việt)

1499 Roberts Ave, San Jose, CA 95112

Thời gian: lúc 9 giờ sáng, Thứ Năm, đúng ngày 30 tháng 4 năm 2026!

*Có phục vụ nước uống và thực phẩm nhẹ!

Sự hiện diện của quý vị là niềm vinh dự lớn lao, góp phần thể hiện lòng tri ân và tưởng nhớ đến những anh linh đã hy sinh vì Tổ quốc và lý tưởng tự do.

Chúng tôi kính mong quý vị dành thời gian quý báu đến tham dự đông đủ, cùng nhau thắp nén hương tưởng niệm và thể hiện tinh thần đoàn kết của cộng đồng người Việt Quốc Gia.

Trân trọng kính mời.

Thay mặt Ban Tổ Chức

Nguyễn Minh Đường & Lê Văn Hải.

Vượt biên sau 1975: Bí ẩn vụ án bộ đội bắn người vượt biên!

-Vào ngày 18 tháng 6 năm 1979, 93 người, với khoảng một nửa là trẻ em, đã lên một chiếc thuyền đánh cá rời khỏi Nha Trang. Điểm đến của họ là một trại tị nạn nằm đâu đó ở Philippines. Trong hai ngày đầu tiên, chuyến đi diễn ra suôn sẻ, nhưng đến ngày thứ ba thì một tai nạn thảm khốc xảy ra. Vào rạng sáng hôm đó, khi bầu trời vẫn còn chìm trong bóng tối, chiếc thuyền chở các thuyền nhân đi vào khu vực quần đảo Trường Sa và đụng phải một rạn san hô. Dù đã làm đủ mọi cách, họ vẫn không thể đưa thuyền trở lại vùng nước sâu.

Trong lúc tưởng chừng bế tắc, các thuyền nhân nhìn thấy một ánh đèn pin từ xa chiếu về phía họ. Ánh đèn có vẻ phát ra từ một hòn đảo không xa nơi họ đang gặp nạn. Không còn cách nào khác, bốn người đàn ông mang theo hai trẻ em đang bị bệnh bơi đến hòn đảo. Nhưng một lúc sau, một người đàn ông bơi trở lại và nói rằng có những người nói tiếng Việt đã gọi họ đến gần rồi nổ súng, giết chết ba người.

Khi trời sáng hẳn, các thuyền nhân nhìn rõ hòn đảo đêm qua và quyết định bơi đến một lần nữa để cầu xin sự giúp đỡ. Một người đàn ông đi cùng mẹ của mình đã bơi về phía đảo, nhưng khi vừa đi được nửa đường thì cả hai bị bắn chết ngay trước mắt mọi người. Ngay sau đó, các khẩu súng máy và súng cối từ phía hòn đảo bắt đầu chĩa về phía họ. Các thuyền nhân quỳ xuống cầu xin được tha mạng, nhưng một quả đạn cối phát nổ trước mũi thuyền, giết chết 20 người.

Tiếp đó, những người sống sót cho biết một nhóm lính cộng sản rời khỏi boongke, xếp thành hàng ngang và dùng súng AK bắn vào các thuyền nhân. Vụ thảm sát bạn vừa nghe được hãng tin AP và UPI công bố vào ngày 23 tháng 5 năm 1979. Vụ việc xuất hiện trên khắp mặt báo quốc tế với tiêu đề “Bộ đội Việt Nam thảm sát 85 người tị nạn”. Sự việc được cho là xảy ra vào ngày 20 và 21 tháng 6 năm 1979. 20 người đàn ông, 20 người phụ nữ và 45 trẻ em đã thiệt mạng. Chỉ có 8 người sống sót, bao gồm hai thiếu niên 15 tuổi, hai cựu quân nhân Không lực Việt Nam Cộng Hòa, hai ngư dân, một thợ máy và chủ tàu.

Những người sống sót kể rằng sau khi bị bắn, nhiều người trong số họ chết trên biển do bị thương và mất máu. Các nhà ngoại giao ở Đông Nam Á xác nhận có một vụ nổ súng ở Trường Sa vào thời điểm đó. Philippines cho biết đã cứu 8 thuyền nhân sau thảm kịch, đồng thời xác nhận hòn đảo nơi xảy ra vụ xả súng là lãnh thổ đang tranh chấp, với quân đội ba nước đang đồn trú. Đại sứ quán Việt Nam tại Philippines nói không hay biết về vụ thảm sát. Vào thời điểm này, Việt Nam có quân đội đồn trú trên sáu đảo ở Trường Sa.

Năm 1987, một chiếc thuyền chở theo 170 thuyền nhân ra đi đã bị tàu tuần tra của chính quyền Việt Nam nã đạn bằng súng máy. Một thanh niên 18 tuổi tên Nguyễn Đình Tuấn bị bắn vào đầu và tử vong. Một người khác tên Phạm Thị Khoa cho biết các thủy thủ trên tàu tuần tra đe dọa sẽ kéo thuyền của họ trở lại đất liền, nhưng cuối cùng để cho thuyền đi tiếp sau khi lấy đi nhiều vàng bạc, trang sức của các thuyền nhân.

Từ năm 1979, chính quyền Việt Nam đã mở chiến dịch ngăn cản người dân vượt biên, trong đó có sử dụng nhiều biện pháp mạnh để trấn áp. Vụ thảm sát 85 thuyền nhân có thể nằm trong chiến dịch này. Chính quyền đã ngăn chặn dòng thuyền nhân như thế nào? Việc ngăn chặn đã dẫn đến những thảm kịch nào?

Hai tháng sau vụ thảm sát 85 thuyền nhân ở Trường Sa, trong một cuộc gặp với các nghị sĩ Mỹ, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Hoàng Bích Sơn xác nhận Việt Nam đang tử hình một số thuyền nhân và bắt giữ khoảng 4.000 người muốn vượt biên. Đến năm 1981, chính quyền Việt Nam vẫn trấn áp thuyền nhân bằng các biện pháp rất mạnh mẽ. Tờ Chicago Tribune dẫn lời John Fitterens, giám đốc tổ chức cứu trợ World Relief International, cho biết các thuyền nhân cập bến Hồng Kông nói rằng họ đã bị chính quyền Việt Nam bắn. Ông cũng cho biết có một vụ xả súng vào thuyền nhân lớn đến mức các thủy thủ người Na Uy phải tháo chạy khi đang làm việc trên một giàn khoan dầu gần bờ biển Việt Nam.

Theo nhà báo Smith Hempstone, để ngăn cản người dân, chính quyền Việt Nam không chỉ bắn vào thuyền nhân mà còn rải mìn dọc theo biên giới. Tuy nhiên, bất chấp sự trấn áp mạnh mẽ, người dân vẫn quyết tâm rời bỏ đất nước. Tháng 6 năm 1981, tờ Niagara Falls Review của Canada đăng bài viết của một thuyền nhân, đồng thời là nhà báo tên Hải Lê, cho biết các thuyền nhân đã mang theo súng trong chuyến vượt biên để bắn trả quân đội Việt Nam. Con thuyền mà Hải Lê đi có hai khẩu súng và một khẩu chống tăng B40.

Ngoài việc bắn vào thuyền nhân, chính quyền cũng áp dụng nhiều biện pháp răn đe khác để ngăn chặn dòng người vượt biên. Hải Lê kể rằng chính quyền đã bắt giữ hàng loạt người dân chỉ vì nghi ngờ họ lên kế hoạch vượt biên, dù không có bằng chứng. Đến năm 1987, người vượt biên nếu bị bắt có thể bị giam giữ đến 3 năm trong các trại cải tạo. Trong một vụ vượt biên mà hơn một nửa số người tham gia bị bắt, chính quyền đã tịch thu nhà cửa và tài sản của họ. Trong trường hợp của mình, Hải Lê cho biết chính quyền đã tịch thu ngôi nhà của bố vợ anh vì anh từng sống ở đó trước khi vượt biên.

Từ sau năm 1975, chính quyền Hà Nội thể hiện thái độ kỳ thị nặng nề đối với người dân miền Nam. Họ bị xem là không đáng tin cậy, dù có chống đối chế độ hay không. Sau năm 1977, khi tịch thu tài sản của Hoa kiều và bị Trung Quốc cáo buộc đàn áp, chính quyền Việt Nam đã cho phép người Hoa rời khỏi đất nước. Theo chân người Hoa, người dân miền Nam cũng ồ ạt vượt biên trên những chuyến đi không được cấp phép.

Năm 1980, một nguồn tin nói với tờ The Observer rằng ước tính có khoảng một phần ba tổng số chuyến vượt biên là không được cấp phép. Năm 1981, để ngăn chặn người dân vượt biên, chính quyền kiểm soát chặt chẽ bờ biển đến mức không cho phép tự do đánh bắt cá. Một số ngư dân phải rời nhà sang khu vực hồ Tonlé Sap của Campuchia để sinh sống.

Tuy nhiên, vì sao chính quyền từng làm ngơ cho người dân miền Nam rời khỏi đất nước lại chuyển sang ngăn chặn dòng thuyền nhân? Từ khoảng 15.000 thuyền nhân đến các trại tị nạn ở Đông Nam Á vào năm 1977, con số này tăng gấp bốn lần trong năm tiếp theo, lên 62.000 người. Trong 7 tháng đầu năm 1979, con số đạt kỷ lục mới với 177.000 người.

Cuối năm 1978, hãng tin UPI từ Hồng Kông cho biết số lượng thuyền nhân tăng nhanh do sự ra đi ồ ạt của các cựu quân nhân, công chức, trí thức Việt Nam Cộng Hòa và cả những người dân bình thường như công nhân, nông dân, ngư dân. Họ có chung một lý do, đó là sự phân biệt đối xử nặng nề của chính quyền đối với người dân miền Nam. Một giáo viên tên Phạm Văn Cần nói rằng chỉ cần dính líu đến chế độ cũ thì coi như không còn đường sống. Ông cho biết mình từng dạy học trước năm 1975 nhưng bị cán bộ giáo dục đe dọa đưa đi khu kinh tế mới nếu dám khiếu kiện. Những người không liên quan đến chế độ cũ cũng bị quy là tư sản mại bản và bị “giáo dục lại”, có thể bằng cách tịch thu tài sản và đưa đi vùng kinh tế mới.

Ngoài ra, nhiều thanh niên quyết định vượt biên vì lo sợ bị đưa đi lính ở chiến trường Campuchia. Tuy nhiên, chính quyền dường như không quan tâm nhiều đến số lượng người vượt biên hay những thảm kịch mà họ gặp phải. Chính quyền và cán bộ thu được nhiều tiền từ việc cấp phép cho các chuyến đi chính thức hoặc nhận hối lộ để làm ngơ cho các chuyến vượt biên trái phép, cũng như tịch thu tài sản mà các thuyền nhân để lại.

Cuối năm 1979, ước tính chính phủ Việt Nam thu được mỗi tháng đến 90 triệu đô la chỉ từ việc cấp phép cho người Hoa rời khỏi đất nước. Bên cạnh đó, việc ngăn chặn thuyền nhân còn xuất phát từ các yếu tố khác. Đầu năm 1978, các nước Đông Nam Á, do phải tự chi trả chi phí duy trì các trại tị nạn, đã trở nên quá tải. Thái Lan tuyên bố không cho thuyền nhân cập bến. Malaysia chi khoảng 100.000 đô la mỗi tháng để duy trì trại tị nạn và cảnh báo có thể bắt giữ các thuyền trưởng chở thuyền nhân.

Các nước lên án Việt Nam trục xuất người dân. Hoa Kỳ cũng yêu cầu Việt Nam ngăn chặn dòng người ra biển và rút quân khỏi Campuchia trước khi thiết lập quan hệ ngoại giao. Hoa Kỳ là quốc gia tích cực nhất trong việc cứu vớt thuyền nhân, với nhiều tàu và máy bay tham gia.

Ngoài vấn đề ngoại giao, Việt Nam bắt đầu nhận thấy thiệt hại kinh tế do làn sóng vượt biên. Một thuyền trưởng đến Hồng Kông cho biết ông ra đi vì không còn ai làm việc cùng, khi người thân đều đã vượt biển. Việt Nam không chỉ mất lực lượng lao động mà còn mất khoảng một nửa số tàu đánh cá, cùng nhiên liệu, động cơ và thiết bị. Ngoài ra, Mỹ cho biết Việt Nam cũng mất nhiều cán bộ, trí thức như bác sĩ, kỹ sư, giáo sư và tầng lớp trung lưu.

Tháng 7 năm 1979, tại một hội nghị với sự tham gia của 65 quốc gia do Liên Hợp Quốc tổ chức về vấn đề thuyền nhân, Việt Nam cam kết sẽ nỗ lực ngăn chặn dòng người vượt biên. Từ đó, nhiều biện pháp mạnh được áp dụng như tử hình, bắt giam, tịch thu tài sản và nổ súng vào thuyền nhân.

Đến năm 1989, khi nhiều người dân miền Bắc vượt biên do tình trạng nghèo đói kéo dài, chính quyền ban hành các biện pháp trừng phạt nghiêm khắc hơn đối với những người tổ chức vượt biên trái phép và lan truyền thông tin sai lệch về cơ hội tái định cư. Chỉ trong 5 tháng đầu năm, đã có 8.125 người bị bắt và 40 người bị tuyên án tử. Quân đội, công an và chính quyền địa phương được huy động để ngăn chặn người dân vượt biên.

Cho đến nay, chính quyền vẫn chưa công bố đầy đủ thông tin về việc trấn áp thuyền nhân, đặc biệt là số người đã chết. Nhà nước đã chịu trách nhiệm ra sao về vụ thảm sát 85 thuyền nhân ở Trường Sa năm 1979? Liệu còn những vụ việc tương tự đã xảy ra? - Nguồn: LKTC Podcast

LÁ BÀI LẬT NGỬA!

Việt Nam sẽ ra sao nếu chiến tranh Việt Nam không xảy ra hoặc kết thúc sớm hơn? Đây chưa hẳn là câu hỏi chính xác. Câu hỏi thực sự nên là Việt Nam sẽ ra sao nếu Trung Quốc không nhúng tay vào chiến tranh Việt Nam?

Trong năm 1971 và 1972, hỏa lực mà Bắc Kinh gửi cho Bắc Việt gia tăng đáng kể. Với hỏa lực này, Bắc Việt cho 10 sư đoàn đồng loạt vượt biên giới, nổ súng vào các tỉnh Nam Việt Nam. Báo chí quốc tế nói rằng một cuộc chiến lớn như thế chưa từng xảy ra kể từ chiến tranh Triều Tiên. Vào tháng 10 năm 1972, Chu Ân Lai cam kết sẽ sát cánh với Bắc Việt đến tận cùng của cuộc chiến. Lê Duẩn sau đó đã cho kéo dài cuộc chiến ở Quảng Trị, khiến vô số binh sĩ tử trận.

Nếu không có Trung Quốc, chiến tranh Việt Nam có thể đã không xảy ra hoặc kết thúc sớm hơn. Lính Bắc Việt đã không phải cầm súng vào miền Nam. Lính Nam Việt Nam đã không phải chống trả bắn vào đồng bào của mìn h. Thường dân không phải chết một cách oan ức. Trung Quốc đã làm gì khiến chiến tranh Việt Nam bùng nổ? Tất cả sẽ có trong video này.

Kháng Mỹ, giúp Việt Nam. Quảng trường Thiên An Môn vào ngày 22 tháng 5 năm 1966, Bắc Kinh tổ chức một cuộc mít tinh lớn nhằm một mục đích duy nhất, ủng hộ Bắc Việt chống Mỹ. Từ năm 1964, khẩu hiệu “kháng Mỹ, giúp Việt Nam” đã đi sâu vào đời sống Trung Quốc. Mỗi người dân Trung Quốc đều thấm nhuần tư tưởng ủng hộ Bắc Việt bằng mọi giá.

Năm 1965, nhà báo Charles Tyler có mặt tại Bắc Kinh cho biết người Trung Quốc tin rằng Việt Cộng sẽ giành được chiến thắng tại miền Nam Việt Nam, vì Việt Cộng đang thực hiện mô hình chiến tranh nhân dân của Mao Trạch Đông. Giáo sư Chen trích dẫn một nguồn tin đáng tin cậy về số lượng vũ khí mà Bắc Kinh gửi cho Bắc Việt. Theo đó, tính đến năm 1963, Bắc Việt đã nhận 270.000 khẩu súng, 200 triệu viên đạn các loại, 10.000 khẩu pháo, hơn 2 triệu đạn pháo, hơn 1.000 xe tải, 15 máy bay, 28 tàu hải quân và hơn 1 triệu bộ quân phục từ Trung Quốc.

Trong những năm tiếp theo, Bắc Kinh không chỉ gửi vũ khí mà còn đưa cả quân nhân đến Việt Nam.

Trung Quốc tại Việt Nam.

Vào tháng 9 năm 1966, một sĩ quan Trung Quốc nói với báo chí Hồng Kông rằng lính Trung Quốc đang chiến đấu tại Việt Nam. Người này cho biết nhiều lực lượng của quân đội Trung Quốc đã tiến sát biên giới Việt - Trung. Một số lính Trung Quốc đã vượt biên giới và chiến đấu bên cạnh lính Bắc Việt.

Từ tháng 6 năm 1965, Trung Quốc đã đưa các binh đoàn của mình đến Bắc Việt. Công binh Trung Quốc đã sửa chữa, kết nối các tuyến đường bộ, đường sắt của miền Bắc sang Trung Quốc, xây dựng các công trình phòng thủ, hệ thống liên lạc và căn cứ không quân cho Bắc Việt. Trung Quốc cũng gửi một lực lượng phòng không hùng hậu sang Việt Nam.

Theo đó, từ tháng 8 năm 1965, 16 sư đoàn pháo phòng không của Trung Quốc với 150.000 quân đã lần lượt tiến vào Bắc Việt qua các đợt khác nhau. Vào thời điểm cao nhất, lực lượng Trung Quốc có mặt ở Bắc Việt lên đến 170.000 quân. Sau này, Trung Quốc xác nhận đã đưa tổng cộng 320.000 lính vào Việt Nam. Lượng vũ khí mà Bắc Kinh gửi đến Bắc Việt cũng tăng mạnh trong năm 1965. Trung Quốc còn được cho là đã trang bị đến cả vật dụng vệ sinh cá nhân cho binh sĩ Bắc Việt.

Lính Trung Quốc không tự động vào Việt Nam. Lãnh đạo Bắc Việt đã mời gọi Trung Quốc vào ra sao?

Bảo đảm của Trung Quốc.

Từ năm 1962, các nhà lãnh đạo Bắc Việt đã liên tục xin ý kiến chỉ đạo của Trung Quốc về tình hình Việt Nam. Mùa hè năm 1962, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Nguyễn Chí Thanh đến Trung Quốc. Hồ Chí Minh nói rằng rất có khả năng Mỹ sẽ tấn công miền Bắc Việt Nam.

Đến tháng 5 năm 1963, Tổng tham mưu trưởng quân đội Trung Quốc La Thụy Khanh sang Hà Nội và cam kết rằng nếu Mỹ tấn công Bắc Việt, Trung Quốc sẽ bảo vệ. Vào tháng 6 năm 1964, Mao Trạch Đông cam kết trước Văn Tiến Dũng, Tổng tham mưu trưởng của Bắc Việt, rằng Bắc Kinh sẽ ủng hộ những người cộng sản Việt Nam vô điều kiện.

Đến đầu tháng 4 năm 1965, Lê Duẩn đã nói với Chủ tịch Trung Quốc Lưu Thiếu Kỳ rằng Trung Quốc là người bạn tin cậy nhất của Việt Nam. Viện trợ của Trung Quốc dành cho Việt Nam luôn nhiều nhất về số lượng và tốt nhất về chất lượng.

Lê Duẩn xin Trung Quốc gửi phi công, quân đội và các lực lượng tình nguyện đến Việt Nam. Lê Duẩn giải thích rằng việc điều động lực lượng của Trung Quốc đến Bắc Việt sẽ cho phép Hà Nội đưa quân của mình vào miền Nam. Lê Duẩn đề nghị quân đội Trung Quốc tiến đến vĩ tuyến 19 để bảo vệ hệ thống giao thông vận tải và các vị trí quan trọng của Bắc Việt.

Đến mùa hè năm 1965, sau cuộc gặp giữa Hồ Chí Minh và Mao Trạch Đông, Bắc Kinh và Bắc Việt đã thống nhất rằng Trung Quốc sẽ bảo đảm hậu cần và bảo vệ miền Bắc để Hà Nội có thể đưa càng nhiều quân vào miền Nam càng tốt.

Với sự bảo đảm này, quân số của quân Giải phóng miền Nam Việt Nam đã tăng gấp ba lần, từ 2,4 vạn quân vào năm 1961 lên 6,4 vạn quân vào năm 1963. Đến năm 1968, lực lượng này tiếp tục tăng gấp đôi so với năm 1963, đạt 13 vạn quân.

Năm 1965, cơ quan tình báo CIA cho biết Bắc Việt đã thực hiện một cuộc tổng động viên lớn. Ước tính Bắc Việt sẽ có thêm 100.000 quân nhân mới mỗi năm và hàng năm có thể đưa thêm 60.000 quân nhân xâm nhập vào miền Nam Việt Nam.

Hiện nay, truyền thông và chính quyền Việt Nam cho rằng Bắc Kinh giúp Bắc Việt trong chiến tranh Việt Nam đơn giản chỉ vì tình hữu nghị. Sự thật là Mao Trạch Đông đã có những ý đồ riêng khi nhúng tay vào chiến tranh Việt Nam. Chính ý đồ này đã khiến Mỹ leo thang chiến tranh tại Việt Nam.

Lý do thực sự.

Sự hỗ trợ nhiệt tình của Bắc Kinh dành cho Bắc Việt được cho là một phần trong kế hoạch củng cố quyền lực của Mao Trạch Đông. Giáo sư Chen cho rằng Mao Trạch Đông đã sử dụng chiến tranh Việt Nam để củng cố uy tín cá nhân sau thất bại của Đại Nhảy Vọt.

Theo đó, Mao đã lợi dụng việc Mỹ có mặt tại Nam Việt Nam để tạo ra nhận thức rằng Mỹ đang đe dọa và có thể sẽ xâm lược Trung Quốc. Do đó, Mao Trạch Đông cần tiếp tục tiến hành cuộc cách mạng ở Trung Quốc.

Trong giai đoạn Trung Quốc gia tăng viện trợ cho Bắc Việt cũng là lúc Cách mạng Văn hóa lan rộng ở Trung Quốc. Cuộc cách mạng này đã giúp Mao loại bỏ những đối thủ chính trị có xu hướng xét lại nổi bật như Đặng Tiểu Bình, Lưu Thiếu Kỳ.

Nói chung, bất cứ ai cho rằng Trung Quốc không nên nhúng tay vào chiến tranh Việt Nam đều bị cho là muốn hòa hoãn với “bọn đế quốc”, “phản động quốc tế”, muốn làm suy yếu phong trào chống đế quốc ở các nước.

Mao Trạch Đông tin rằng Trung Quốc sẽ thay thế Liên Xô, trở thành trung tâm của cách mạng thế giới, và Bắc Việt sẽ là một ví dụ điển hình cho việc Trung Quốc cung cấp viện trợ, vũ khí và chỉ đạo để thực hiện thành công cuộc cách mạng chống lại phe tư bản.

Do đó, khi Bắc Việt kêu gọi Bắc Kinh tham gia cuộc chiến chống Mỹ, Trung Quốc ngay lập tức tán thành.

Chính sự can thiệp của Bắc Kinh đã khiến chiến tranh Việt Nam từ một cuộc chiến du kích nhỏ lẻ tại miền Nam trở thành một cuộc chiến tranh quy mô lớn, tàn phá cả hai miền đất nước.

Mỹ phải tham chiến.

Về cơ bản, sự hiếu chiến của các lãnh đạo Bắc Việt không phải là điều Mỹ lo ngại. Thay vào đó, việc Bắc Việt mở cửa cho Trung Quốc tham gia vào chiến tranh Việt Nam mới là vấn đề.

Từ năm 1965, ngoài việc đưa quân đội vào miền Bắc Việt Nam, Trung Quốc còn gia tăng số lượng vũ khí gửi đến Bắc Việt. Trong năm 1965, các trang bị mà Bắc Kinh gửi sang Bắc Việt tăng mạnh, súng tăng 1,8 lần so với năm trước, từ 80.500 lên hơn 220.000. Đạn các loại tăng 5 lần, từ 25 triệu lên 114 triệu. Các loại pháo tăng hơn 3 lần, từ 1.205 lên 4.039, và đạn pháo tăng gần 6 lần, từ 335.000 lên 1,8 triệu.

Những diễn biến này khiến Mỹ lo ngại rằng Nam Việt Nam sẽ không trụ nổi trước sự xâm nhập của Bắc Việt với hậu thuẫn từ Trung Quốc.

Vào tháng 7 năm 1965, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert McNamara khẳng định Nam Việt Nam là trọng tâm của cuộc chiến chống lại sự bành trướng của cộng sản. Ông cho rằng Bắc Việt và Trung Quốc đang thử nghiệm một lý thuyết, bất kỳ chính phủ phi cộng sản mới nổi nào cũng sẽ bị lật đổ bằng một cuộc xâm lược vũ trang bí mật do nước ngoài hậu thuẫn, ngay cả khi chính phủ đó có được Hoa Kỳ hỗ trợ về kinh tế và quân sự.

McNamara tin rằng nếu Nam Việt Nam sụp đổ thì Trung Quốc sẽ cho rằng sự can thiệp của họ là đúng đắn. Khi đó, không chỉ Nam Việt Nam mà Lào, Thái Lan và toàn bộ Đông Nam Á sẽ sụp đổ theo.

Sự quan ngại này của Mỹ không phải là quá đáng. Cho đến những năm 1970, Bắc Kinh đã liên tục thúc đẩy Bắc Việt phải chiến đấu đến cùng.

Vào năm 1968, khi Bắc Việt bắt đầu đàm phán với Mỹ tại Hội nghị Paris, Mao Trạch Đông đã nhấn mạnh với Thủ tướng Phạm Văn Đồng rằng những gì không thể đạt được trên chiến trường thì cũng không thể đạt được trên bàn đàm phán.

Đến năm 1969, thất vọng trước tinh thần chiến đấu của Hà Nội, Bắc Kinh đã rút hầu hết lực lượng công binh và các đơn vị pháo phòng không trở về Trung Quốc.

Đến thập niên 1970, bất kể thương vong của Bắc Việt nặng nề ra sao, Bắc Kinh vẫn muốn Bắc Việt phải đánh Mỹ và Nam Việt Nam đến cùng.

Vào tháng 1 năm 1971, Bắc Kinh lên án Mỹ mở rộng chiến tranh sang Lào và Campuchia, đồng thời cam kết sẽ hỗ trợ Bắc Việt. Theo đó, Chu Ân Lai và Phạm Văn Đồng đã ký một thông cáo chung, nói rằng hai nước đã thảo luận về cách thức đối phó với Mỹ.

Viện trợ của Bắc Kinh cho Bắc Việt bắt đầu tăng trở lại vào năm 1971 và 1972. Đến tháng 3 năm 1972, Hà Nội mở Chiến dịch Xuân Hè, tổng tấn công đồng loạt vào các tỉnh Nam Việt Nam.

Đến năm 1973, sau khi Hiệp định Paris được ký kết, viện trợ của Bắc Kinh cho Bắc Việt dần sụt giảm. Mối quan hệ giữa Bắc Kinh và Bắc Việt trở nên nguội lạnh khi Hà Nội ngày càng liên kết chặt chẽ với Liên Xô.

Quan hệ Việt - Trung trở nên căng thẳng khi Bắc Việt chiếm được Nam Việt Nam vào năm 1975. Trong 4 năm sau đó, Việt Nam và Trung Quốc trở thành kẻ thù của nhau khi Hà Nội tuyên bố giành lại các đảo ở Biển Đông và đưa quân đánh tan chế độ Khmer Đỏ do Bắc Kinh hậu thuẫn.

Vào ngày 17 tháng 2 năm 1979, Đặng Tiểu Bình cho quân đội Trung Quốc vượt biên giới vào lãnh thổ Việt Nam trên những tuyến đường mà chính Trung Quốc đã xây dựng vào những năm 1960, và “dạy cho Việt Nam một bài học”.

Ngày ấy 30 tháng 4 năm 1975

(Lưu Nguyễn)

(tiếp theo)

-Một buổi sáng trên đường đi chợ mua thức ăn, tôi đã đứng lại nhìn theo đoàn “quân giải phóng” đi ngang qua khu chợ, chợt thấy một người tách ra, chạy đến hỏi tôi:

- Cô nhớ em không " Tôi còn đang ngơ ngác thì “quân giải phóng” đã tự khai:

- Em là Lê Văn Ấm đây.

Lê Văn Ấm! Tôi làm sao quên được hai anh em sinh đôi giống nhau như đúc, có chung một tên rất mộc mạc dễ nhớ là Lê Văn Ấm (anh) và Lê Văn Ấm (em), hai trong số học sinh của tôi năm nảo năm nào, khi tôi dậy học trong vùng “xôi đậu” ngoại thành.

- Em mau lớn quá, vậy em là Ấm anh hay Ấm em

- Dạ Ấm em.

- Ấm anh thế nào"

- Dạ, cũng đi bộ đội hiện nay ảnh thế nào em cũng không biết. Nhà cô ở đâu "

- Gần đây thôi .

- Cô không còn dạy ở trường cũ "

- Không, cô đổi về trường gần nhà ở đây, mấy năm nay rồi.

- Hèn chi có lần em về thăm má, ghé trường mà không thấy cô đâu, thôi em phải đi đây.

- Ừ, em đi mạnh giỏi.

Gặp Lê Văn Ấm trong đoàn quân “giải phóng”, tôi nghĩ đến những học trò khác, như Nguyễn Văn Thành, Trần Văn Quảng, Phạm Công Định, Nguyễn Văn Kiệm … đã hy sinh vì lý tưởng Quốc Gia, mà ngậm ngùi tiếc thương cho tuổi trẻ Việt Nam, sinh ra và lớn lên trong cuộc nội chiến tương tàn do “bác hồ vĩ đại” chủ mưu.

Tôi có bất ngờ khi gặp lại Lê Văn Ấm (em), nhưng không bất ngờ bằng khi gặp cô giáo Công Tằng Tôn Nữ Quế Hương ngồi bán rau muống ở chợ chiều, nhóm trên vỉa hè gần Ngã Tư Bảy Hiền. Cô giáo người xứ Huế, giọng nói êm như ru, dáng người thon thả, tóc thề buông xõa ngang vai, bàn tay xinh xinh cầm dù che. Cô rất vui tính nên mỗi khi gặp, tôi thường nói:

- Chu choa, đi mô mà cô Hương “điệu ra điệu vào” dễ sợ hỉ.

Tính ra miền Nam mới được “giải phóng” mấy ngày, mà Công Tằng Tôn Nữ đã đi bán rau muống, thản nhiên vất đi tất cả những “điệu ra điệu vào”. Cô vất dù che, đội nón lá lụp xụp. Nhưng qua cách chào mời mua rau, ai cũng có thể nhận ra người bán rau muống này, không thuộc giai cấp “con buôn, kẻ chợ”, dù cô đang thể hiện vai trò ấy, qua những bó rau muống và lời chào mời:

- Bà mua giúp bó rau non.

- Chị mua giúp bó rau tươi ngon đại hạ gía.

Miệng xinh chào mời, tay (vẫn còn) nõn nà tỉa tót lại những bó rau, mắt dán vào đấy, nên cô giáo không biết tôi đang đứng trước hàng rau muống của cô. Tôi đằng hắng sửa giọng nói như mọi khi:

- O nì, tui mua hết những bóa rau muống “điệu ra điệu vào”, không cần đại hạ gía hỉ 

- Đồ quỉ nè, mi đi mô đến đây"

- Đến nhà bà Chánh xin rau muống về ăn chớ đi mô!

- Lấy mấy bó rau ni về ăn, khỏi phải đi xin dị quá tề!

- Lấy rau của mụ mới dị quá tề, vì mụ phải đi mua. Còn đến nhà bà Chánh rau muống mọc mênh mông, lội xuống cắt đem về ăn bả còn mang ơn nhiều hỉ !

Phụ giúp Quế Hương bán hết chỗ rau muống, hai đứa tôi đến nhà bà Chánh (ông Chánh là thầy giáo biệt phái, dạy cùng trường với chồng tôi). Ông Chánh đi gõ đầu trẻ, bà Chánh ở nhà quản lý bày con và chăm bón ruộng rau muống, ngày ngày cắt bán xỉ cho bạn hàng, gom tiền sống rất thoải mái.

Mới nghe bà Chánh và Hương trao đổi gía cả bó rau bán xỉ cho bạn hàng, đã thấy hai người cùng lội xuống cắt rau đem lên. Bà Chánh lấy dây xước ra từ bẹ chuối khô, cột lại từng bó, bó rau này lớn gấp hơn 3 lần bó rau Hương bán ở chợ gía 20$ một bó. Tôi thật bất ngờ về số tiền lời kiếm được ở mỗi bó rau, và hiểu tại sao người đời đã có câu nói: “phi thương bất phú”. Những bó rau hôm nay bà Chánh tặng cho hai đứa tôi, chứ không bán. Hương hẹn với bà sáng mai đến mua ba chục bó rau.

Trên đường về, tôi nói với Hương:

- Mua bán gì có ba chục bó rau"

- Đồ ngốc, ba chục bó của bà Chánh tau xớt ra thành 100 bó nhỏ mới bán được, chớ để nguyên bó to đùng của bả, nhà ai ăn cho hết một bữa, nếu không phải là heo.

- Trời ơi, mua ba chục bó rau hết có … để tính coi 22$ x 30 = 660$, vậy mà bán được tới 100 x 20 = 2.000$ lận, lời quá xá, tính ra tương đương với “chỉ số” lương 380 của thầy, cô giáo mới ra khỏi trường Sư Phạm Sàigòn hỉ.

- Ừa, lời vậy đó, mau mau về nhà cắp thúng đi buôn đi bán kiếm lời, của đâu mà ngồi nhà ăn không ngồi rồi, lại không biết có được dạy lại hay không "

- Đừng có lo hỉ, tụi mình dạy văn hóa giáo dục hỉ, chớ đâu có dạy bắn giết mà sợ hỉ. Bằng chứng là mấy ngày trước, đã có một “chiến sĩ cách mạng” chạy đến vui vẻ chào, nhận ra tau là sư phụ của anh em nó hồi nẩm ở “18 thôn vườn trầu” hỉ,

- Hỉ, hỉ cái con khỉ ham bắt chước!

Sẵn có ruộng rau muống nhà bà Chánh, lại thêm “quân sư” Hương đốc xúi vào, nên tôi hăng hái vào nghề mua bán. Ngày đầu tiên, tôi cũng bắt chước cô Hương mua ba chục bó rau đem đi bán thử. Những bó rau muống này, nằm gọn gàng trong khung gỗ, đóng kẹp theo hai bên bánh xe đạp phía sau, được chồng tôi “thiết kế” nhại theo mẫu mã của thầy giáo Ngô Đình Toàn chồng cô Hương. Trước khi tôi xuất hành đi bán, bà Chánh đưa cho tôi cái sô nhựa, trong đó có nắm dây chuối khô và con dao nhỏ, bà nói :

- Cô lần đầu ra buôn bán, nhớ chia ra từng bó nhỏ bán 20$ như cô Hương. Rau muống non mau héo lắm, nên phải mang theo cái sô này đựng nước, lâu lâu vảy nước lên rau. Khi thấy cuống rau đã héo, thì lấy con dao này cắt bỏ chút xíu cọng rau, để bó rau nhìn như mới cắt (thì mới dùng dao cắt rõ ràng mà). Bà Chánh thật tử tế hết sức.

Chưa biết đi đâu bán số rau muống này, nhưng khi ra khỏi nhà bà Chánh, tôi trực chỉ hướng Sàigòn. Đang đi trên đường Lê Văn Duyệt chợt nghĩ đến Phương Thảo nhà ở đường Tô Hiến Thành, xế góc chợ Hòa Hưng. Thảo dậy Trung Học Đệ I cấp, thân thiết với tôi từ khi tôi dạy thêm lớp ở trường trung tiểu học THÁNH TÂM, gần nhà Thảo. Tôi đạp xe rẽ vào đường Tô Hiến Thành, ngạc nhiên khi thấy Thảo, đang ngồi bán bún riêu ở trước cửa nhà. Nhìn thấy tôi chở xe rau muống tấp vào lề đường, Thảo cũng ngạc nhiên trố mắt nhìn tôi và hỏi:

- Bà chở rau muống đi đâu vậy "

- Đi bán chứ đi đâu. Mình đang định đem vào chợ Hòa Hưng bán đấy, liệu có được không" Suy nghĩ một lúc, Thảo đề nghị:

- Khỏi phải đem vào chợ mất công, nồi bún của mình bán gần hết rồi, bà bày rau ra ngay trước cửa nhà mình mà bán cho tiện. Sẵn đây ăn tô bún đã.

- Ừ, cho mình một tô bún riêu ăn mừng, cuộc đổi đời của các cô giáo xinh đẹp.

- Rõ khéo “mèo khen cái đuôi mèo”!

- Ừ, khen cái đuôi con mèo của ông xã Thảo đó!

Thấy tôi đang loay hoay tìm chỗ dựng xe rau muống, Thảo nói:

- Bà cứ dựng xe ngay tại lề đường, trước hàng bún của mình cũng được mà.

- Ừ, phải vậy thôi, mà bà bán bún riêu từ bao giờ thế "

- Mới vài ngày thôi, nhà mình đông người đang thất nghiệp, mình thử nấu nồi bún riêu bán trước cửa nhà, nhắm vào khách là hàng xóm và các bà đi chợ Hòa Hưng. Nếu có bán ế, thì cả nhà ăn thay cơm. Nhưng không ngờ bán đắt hàng lắm, xem ra bán nồi bún riêu còn khỏe hơn đi dạy học đấy.

Đang thưởng thức tài nghệ nấu bún riêu của Thảo, thì có hai anh bộ đội đi đến, đứng lại nhìn xe rau muống của tôi. Ngứa miệng Thảo mời như trêu ghẹo:

- Rau muống mới hái, anh “đội” mua về luộc ăn cho mát ruột.

- Thế rau chị bán bao nhiêu tiền một mớ nào"

Chẳng cần hỏi tôi, Thảo cầm bó rau lên cho anh đội xem và nói:

- Bó rau này to lắm, anh đội mua giúp chỉ lấy rẻ 50 đồng thôi.

- Thế chị có tất cả bao nhiêu mớ "

Tôi trả lời:

- Ba mươi mớ.

- Ba mươi mớ thì chúng tôi mua tất cả cho chị, nhưng chị có thể viết hoá đơn nhận tiền bán rau, cho chúng tôi về trình cơ quan được không"

- Được chứ, anh cứ mua rau đi và muốn viết thế nào chúng tôi cũng viết được.

Thế là Thảo thay tôi bán rau. Nhận tiền xong, đi vào nhà xé trang vở học trò, cầm theo bút máy Paker ra hỏi tên anh đội, viết vào hóa đơn chỗ tên người mua, người nhận tiền ký tên Nguyễn Phương Thảo, đẹp như “rồng bay phượng múa”. Tôi thật không ngờ ngày đầu tiên đi bán rau muống, lại gặp may đến thế. Và càng may hơn, khi tôi và Thảo giúp đem xe rau muống vào tận “doanh trại” các anh đội (trại Đào Bá Phước BCH của binh chủng Biệt Động Quân VNCH, nằm trên đường Tô Hiến Thành gần nhà Phương Thảo). Tại đây, chúng tôi gặp đám bộ đội đóng quân ở Nha Quân Nhu của VNCH, trên đường Trần Quốc Toản, họ cầm bó rau muống lên ngắm nghía, muốn xác định “gía trị” thật sự của bó rau và đồng ý mua 50 bó mỗi ngày.

Trời ạ, mới hôm qua cô giáo Hương “điệu ra điệu vào” rủ tôi đi bán rau muống. Hôm nay tôi đã lại rủ thêm cô giáo Thảo, và ngay tức thì dẫn Thảo đến nhà bà Chánh giới thiệu “bạn hàng” mới cho bà. Bởi vì tôi đã nhường lại “mối” rau anh đội ở trại Đào Bá Phước cho Thảo, tôi giữ lại mối ở “Nha Quân Nhu” trên đường Trần Quốc Toản.

Vậy là Hương, Thảo và tôi cũng như bao nhiêu người phụ nữ Sàigòn sau ngày ấy, đã mau chóng trút bỏ áo dài lụa là thướt tha, giày cao gót kiêu sa, ví da đắt điền xách trên tay, mặc vội lên người lớp áo bà ba đen, nâu, chân mang dép nhựa đi mua bán kiếm sống. Chẳng ai ngờ có ngày các cô giáo chế độ “Mỹ-Ngụy” Sàigòn, bán rau muống cho bộ đội miền Bắc ăn bồi dưỡng sức khỏe, đã tiêu hao khi vượt núi rừng Trường Sơn vào Nam đánh cho “Mỹ cút Ngụy nhào”. Sau này, khi đọc sách báo khoa học của XHCN, mới biết các nhà khoa học “đỉnh cao trí tuệ” loài người, đã “nghiên kíu” và cho biết gía trị mười cân rau muống bằng một cân thịt bò đấy ạ.

Thời gian chúng tôi đi bán rau muống cũng không bao lâu, vì các anh đội đã bồi dưỡng đủ số lượng “ca no ri” cần thiết. Và cũng vì trên “đài” đã thông báo cho giáo chức chế độ VNCH, trở lại “nhiệm sở” cũ của mình.

Đến trường, được thông báo cho biết giáo chức “ngụy” sẽ được đi dạy lại, sau khi hoàn tất thời gian “học tập cải tạo”. Tôi nhớ trong lớp học “cải tạo”, cán bộ từ miền Bắc vào đứng trên bục cao, nói dai nói dài bắt thầy, cô giáo “ngụy” phải thấm thía, biết thế nào là “bạo lực cách mạng” tạo “ba giòng thác cách mạng”có “sức mạnh vạn năng”, “khó khăn nào cũng vượt qua”, “nhiệm vụ nào cũng hoàn thành”, “kẻ thù nào cũng đánh thắng”, và đã “thành công, đại thành công, đại đại thành công”. Bác và Đảng đem lại độc lập, tự do, ấm no, hạnh phúc cho nhân dân, chế độ tư bản mại bản người bóc lột người đã bị “bạo lực cách mạng” đạp đổ hoàn toàn. Đất nước ta “Nhân Dân Làm Chủ”, “ Quan lại là đầy tớ nhân dân” v.v và v.v…

Cán bộ nói “Nhân Dân Làm Chủ” chẳng hề sai, vì sau ngày miền Nam được hoàn toàn “giải phóng”, bất cứ nơi đâu Nhân Dân cũng được nằm trong đó, nhìn từ xa đã thấy những hàng chữ đỏ chói, nào là:

Ủy Ban Nhân Dân - Viện Kiểm Sát Nhân Dân - Tòa Án Nhân Dân - Quân Đội Nhân Dân - Nghệ Sĩ Nhân Dân - Nhà Hát Nhân Dân - Nhà Sách Nhân Dân - Giáo Viên Nhân Dân - (có cả) - Cửa Hàng Chất Đốt Nhân Dân.

“Học Tập Cải Tạo” xong, chúng tôi trở lại trường tiếp tục “công tác” không lương cho đến khi đổi tiền (500 đồng VNCH đổi lấy 1 đồng XHCN) giáo viên lãnh lương đồng đều 50$ một tháng, không ngạch trật, chỉ số cao thấp như chế độ cũ. Ngày đầu tiên chứng kiến việc ông Hiệu Trưởng Võ Thế Trụ, bàn giao sổ sách cho “Ban Giám Hiệu” mới là thầy Nguyễn Viết Tuân, trong “Hội Nhà Giáo Yêu Nước”, người mà hai năm trước (1973) đã được ông Hiệu Trưởng Võ Thế Trụ đứng ra ký giấy bảo lãnh chịu trách nhiệm với Ty Tiểu Học Gia Định, nhận thầy giáo Nguyễn Viết Tuân về dạy ở trường mình. Sau đó, ông còn làm đơn xin “huyền chức” cho thầy giáo Tuân. Sở dĩ có vụ xin “huyền chức” này, vì thầy Tuân sau khi tốt nghiệp trường Sư Phạm Sàigòn, đã bị bắt nhốt tù vì tội tham gia biểu tình chống Chính Quyền Sàigòn. Khi được huyền chức, thầy Tuân đã được truy lãnh số tiền lương rất lớn, theo thời gian thầy ngồi tù, được tính là thời gian đi dạy ở trường. Xem ra chế độ VNCH ngày ấy “thối nát” như vậy đấy!

Tuy có công với thầy giáo hoạt động “cách mạng” như thế, nhưng ông hiệu trưởng Võ Thế Trụ vẫn bị “mời” ra khỏi ngành giáo dục, sau khi hoàn tất khóa “học tập cải tạo” giáo chức chế độ VNCH, tổ chức tại trường Tân Chí Linh, trong quận Tân Bình, tỉnh Gia Định, được Cao Đăng Chiếm thay mặt Ủy Ban Quân Quản, Ban An Ninh Nội Chính ký xác nhận họ, tên từng giáo viên, kèm theo dấu lăn hai ngón tay cái trên “GIẤY CHỨNG NHẬN ĐÃ HỌC TẬP CẢI TẠO”. Sau khóa cải tạo này, những ai dậy Tiểu học (cấp1), Trung học đệ I cấp (cấp 2), Trung học đệ II cấp (cấp 3) đều được gọi là Giáo Viên, thay vì trước đó gọi Ià Giáo Sư, nếu dậy bậc Trung học.

Những ngày “Học tập cải tạo” chủ yếu là kê khai lý lịch (3 đời), phê bình và tự phê bình chính bản thân mình, tố cáo tội ác của “thực dân đế quốc” và giáo chức chế độ “mỹ ngụy”, rồi thảo luận, kiểm điểm, họp tổ nhỏ, tổ khối, họp chung, họp tất cả trong Hội Trường cùng thảo luận, nghe đọc bản “thu hoạch” của mỗi cá nhân, và nghe “thuyết trình” về các chủ đề “Đấu Tranh Giai Cấp”, “Chuyên Chính Vô Sản”, “Bạo Lực Cách Mạng”, “Xây Dựng Con Người XHCN”, “Mười Năm Trồng Cây”, “Trăm Năm Trồng Người” v.v…

Sau khóa “học tập cải tạo”, không biết ai trong số giáo chức quận Tân Bình, đã nghĩ ra câu sắp hạng “bản án” theo thứ tự: “nhất Ái, nhì Trung, tam Tiền, tứ Trụ”. Câu này được hiểu thứ tự qua các họ tên và chức vụ như sau:

- Nhất Ái là hiệu trưởng Phạm Trọng Ái.

- Nhì Trung là hiệu trưởng Lâm Toàn Trung.

- Tam Tiền là hiệu trưởng Nguyễn Văn Tiền.

- Tứ Trụ là hiệu trưởng Võ Thế Trụ (của trường tôi)

Xếp hạng là như thế, nhưng “cách mạng” cũng có nhiều điều bất ngờ. Không ai ngờ người hiệu trưởng có “tội” nhiều nhất là ông Ái “nhất Ái”, nhưng ông Ái vẫn tồn tại nguyên vẹn, với chức sắc trong “Ban Giám Hiệu” mới, còn người ít “tội” hơn chỉ xếp hạng “nhì”, “ba” và “tư” thì đã bị sa thải ngay sau khóa “học tập cải tạo”.

Thật ra, bị sa thải sớm như thế cũng là điều may, bản thân tôi 4 năm sau (1979) cũng đã tự sa thải mình. Bởi vì sau ngày “giải phóng”, nhà giáo trở nên nghèo hèn lắm lắm, không còn cao quý, không còn được trọng vọng trong xã hội chủ nghĩa duy vật. Ngành giáo dục quá bọt bèo thê thảm, bị mỉa mai qua những câu nói: “nhà giáo dứt cháo”, “thầy giáo tháo giày”, thấm thía hơn với câu ca phũ phàng: “con ơi nhớ lấy lời cha: nhất y, nhì dược, tạm được bách khoa, tránh xa sư phạm”.

Tránh xa Sư Phạm dưới “ánh sáng cách mạng” soi đường chỉ lối là tại làm sao" Có phải tại vì “nhân cách” nhà giáo đã bị Xã Hội Chủ Nghĩa bào mòn, bị uốn nắn theo “tư tưởng vĩ đại Hồ Chí Minh”, bị thúc ép “làm ngày không đủ, tranh thủ làm đêm”, bị lãnh đồng lương ít ỏi, chỉ đủ mua gạo, củi, mắm muối theo tiêu chuẩn nhà nước bán ở các cửa hàng Quốc Doanh. Muốn có tiền đi chợ mua rau, mua thịt, cá … nhà giáo phải đem bán ra ngoài chợ đen số mặt hàng “nhu yếu phẩm” được mua gía chính thức như: 50g bột ngọt, gói trà nhỏ, nửa ký đường, một hộp sữa, nửa kg đậu đen hay đậu xanh, đậu phụng, vài bao thuốc lá, diêm quẹt, cục xà phòng, vài lưỡi dao cạo, kim chỉ, vài cuộn giấy vệ sinh, bịch băng vệ sinh Bạch Tuyết. Thầy giáo cũng được phân phối băng vệ sinh của phụ nữ, thầy không cần dùng thì thỏa thuận trao đổi với cô giáo nào đó lấy thuốc lá, lưỡi dao cạo râu (cô giáo không cần dùng), hay bán ra chợ đen kiếm lời chút đỉnh. Bán hết tất cả nhu yếu phẩm cần thiết cho gia đình ra chợ đen rồi, mà tháng nào cũng thiếu trước hụt sau. Vì lẽ đó, nhà giáo phải “tranh thủ” đi bán thêm hàng rong, chạy chọt mối lái, buôn hàng xách trên tay ngoài chợ trời (mới hình thành sau ngày ấy 30-4-75) hoặc đi đạp xích lô, ba gác, kiếm thêm “thu nhập”, mới đủ nuôi sống bản thân và gia đình.

Đặc biệt, để được mua “tiêu chuẩn” sữa cho con bú dặm khi mẹ đi dạy. Cô giáo đang nuôi con mọn đã phải nhịn ăn, nhịn uống trước khi đến gặp bác sĩ “sản phụ khoa”, cởi áo, đưa vú ra cho bác sĩ bóp nặn đầu vú kiểm tra sữa, không thấy giọt sữa nào chảy ra, thì được bác sĩ ký xác nhận “mất sữa” 100%, cho mua mỗi tháng 10 hộp sữa. Nếu có vài giọt sữa chảy ra từ đầu vú thì chỉ có 5 hộp thôi.

Khi đến bệnh viện Hùng Vương sanh Trâm Anh, đứa con đầu tiên sau ngày “giải phóng”. Tôi may mắn gặp bác sĩ “sản phụ khoa” là bạn học đang làm việc ở đấy. Sau 75 Tuyết “cận” ra trường, may mắn không bị đưa đi vùng kinh tế mới. Cũng nhờ ơn bạn, tôi được cấp phiếu mua sữa trong một năm, mỗi tháng 10 hộp, mà không phải cởi áo, vạch vú ra cho bác sĩ nắn bóp. Vui mừng quá, tôi quên tiệt khẩu hiệu ngành giáo dục XHCN “mười năm trồng cây, trăm năm trồng người”.

Đất nước sẽ ra sao, Con người sẽ ra sao, khi đời sống tinh thần tồi tệ, vật chất quá thiếu thốn" Câu trả lời rõ ràng là ĐIỀU THIỆN BỊ ĐỐN NGÃ, ĐIỀU ÁC VÙNG LÊN hình thành một xã hội băng hoại, hỗn loạn thật đáng sợ, như hiện nay đã có nhan nhản những tin: con đánh cha mẹ, học trò đánh thầy cô, nữ sinh đánh nhau lột quần áo bạn học giữa phố xá, hiệu trưởng cưỡng ép học trò bán dâm cho quan lớn, xóm giềng lừa đảo nhau, thậm chí “chàng” gạt cả người yêu bán qua biên giới, nạn buôn bán phụ nữ và trẻ em ra nước ngoài làm nô lệ tình dục gia tăng. Kinh hãi hơn nữa là chính mẹ ruột, cha ruột đem con gái mới 14, 15 tuổi đi bán trinh cho khách nước ngoài. Họ có còn là con người """

Sau khi làm đơn xin nghỉ việc “trồng người”, tôi ở nhà trồng rau, chăn nuôi heo, gà, vịt trên mảnh đất nền nhà rộng 200m2, mua lại của người hàng xóm bên cạnh, gia đình ông đã dỡ mái tôn, cột kèo, bức vách đem về quê cất nhà làm ruông, ông nói: “tan hàng rã ngũ” ở lại thành phố chẳng biết làm gì mà sống. Tôi nhờ “mất dạy” chuyển qua ngành chăn nuôi sản xuất, mức sống gia đình khá hơn, còn học được cách phân biệt vịt xiêm (đắt gía gấp 3 lần) vịt tàu mới nở 1,2 ngày. Tụi vịt “xiêm la” và “tàu ô” khi còn nhỏ, chúng nhìn giống nhau y hệt, chỉ có má tụi vịt và bà Bảy có nghề “gia truyền”, mới biết cách nhận ra bê-bi vịt xiêm hay vịt tàu, khỏi chờ nuôi lớn mới biết, như nhiều người đi mua vịt xiêm con đã bị mua lầm. Bà Bảy căn dặn tôi khi vào Chợ Lớn mua vịt xiêm con, người bán nói gì kệ họ, cô giáo cứ bắt con vịt mới nở bỏ lên cánh tay áo hay vạt áo, nếu là vịt xiêm chân nó bấu được vào vải áo không rớt xuống, còn nếu là vịt tàu, vịt bầu, vịt cổ cò, vịt sen, vịt bắc kinh v.v … chúng không bám được trên áo rớt xuống ngay.

Một ngày kia, tôi đến chợ Tân Bình tìm mua thức ăn cho gia súc và thuốc trị bịnh heo, gà. Tôi gặp Tâm mua bán thuốc Tây ở chợ Tân Bình, (dĩ nhiên là mua bán “chui”) được ngụy trang bằng một sạp bày bán dụng cụ y khoa như kim chích, ống chích bằng thủy tinh hay nhựa, bông, băng, dao, kéo và nhiều thứ linh tinh khác. Chồng Tâm là Đại úy bác sĩ, “học tập cải tạo” chưa về. Nhiều năm rồi chúng tôi mới gặp lại nhau, kể từ ngày tôi làm phụ dâu cho Tâm, đám cưới đãi ở nhà hàng Continental. Bây giờ đứa nào cũng đã tay bồng tay mang, gặp lại nhau mừng mừng tủi tủi, kể cho nhau nghe cả buổi chưa hết chuyện gian khổ, truân chuyên theo vận nước. Tâm rủ tôi ra chợ mua, bán “chui” với nó. Tôi chịu liền, vì đã có thời gian tôi kinh doanh rau muống cực kỳ thành công . Tôi nói:

- Thuốc Tây là mặt hàng “chiến lược”, tao xin chạy theo xách giỏ cho mày để học tên thuốc, nhớ hàm lượng, cách chữa trị bệnh “thông manh quáng gà” thường gặp sau ngày ấy.

Nếu bán rau muống lời hơn 2 lần vốn, thì bán thuốc Tây “chui” lời nhiều hơn vì mua bán số nhiều và nhất là gía cả bị thả nổi. Thời gian tôi mới ra nghề (1979), viên Panadol 500mg của Hungary (giống như Tylenol của Mỹ) nén trong vỉ 10 viên, mua xỉ ngàn viên gía 2,80$ một viên, bán lại cho mấy ông bà y tá chích dạo và trạm Y Tế 5$ một viên ngon ơ, họ chặt lại người mua 9$,10$ tùy theo lương tâm mạng mỡ. Sau mua bán ở chợ, tôi còn bán thuốc trị bệnh tại nhà. Một viên Panadol 500mg tôi bán chỉ có 7$ còn tặng kèm theo Vitamine C, hay Vitamine tổng hợp, với lời căn dặn ân cần. Nhà tôi ở gần chợ, nên bà con giới thiệu nhau rất nhanh và khen cô giáo trị bệnh cảm cúm, nhức đầu, tiêu chảy rất mát tay. Thời gian đó, còn thịnh hành loại thuốc viên màu tím (lâu quá tôi quên mất tên rồi) cũng được dùng như Panadol, nhưng gía rẻ hơn nhiều vì là hàng sản xuất tại Hà Nội, khoảng chừng mấy chục xu một viên, nếu mua một thiên (ngàn viên), bán xỉ ra từ 100 viên trở lên là 1$ một viên, bán lẻ 3$. Loại thuốc này gốc gác từ Hà Nội, Tâm dặn tôi phải lấy cái “forcept” kẹp viên thuốc đốt thử, nếu viên thuốc bắt lửa cháy ngay là thuốc thật, nếu cứ trơ ra thì là bột mì đấy. “Tifo-mycine” cũng thử bằng cách đốt cháy, di nát trên ngón tay, ngửi có mùi hôi như rệp thì mới mua, v.v …

Từ khi tôi tránh xa “sư phạm” ra chợ Tân Bình mua bán thuốc Tây “chui”, tiền lương tháng của thầy giáo “nhà ta” tôi không ngó đến. Tôi còn chơi bảnh hơn nhà nước, trả lương mỗi tháng 100.000$ cho cậu sinh viên Đại Học Sư Phạm, đến nhà dạy kèm con tôi học thêm Toán Lý Hóa và Anh Văn. Tính ra lương “sư gia” dạy ít giờ mà lãnh nhiều hơn 20.000$ so với lương tháng 80.000$ trong “biên chế” chính thức của giáo viên nhà nước vào thời điểm năm1990,1991.

Chuyện ngày ấy kể hoài không hết. Tôi xin tạm dừng. Mai mốt kể tiếp. Nếu quí vị không phàn nàn:

- Biết rồi, khổ lắm, nói mãi!

Tin Quốc Tế Đó Đây

Hai Ngàn NGO Kêu Gọi Liên Hiệp Âu Châu Chống Lại Trừng Phạt của Hoa Kỳ Nhắm Vào Các Thẩm Phán Của ICC

(Hình REUTERS - Pool: Logo Tòa án Hình sự Quốc tế (CPI) - The Hague.)

Báo cáo dài 68 trang của Liên minh vì Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC/CPI), gồm 2.000 tổ chức phi chính phủ NGO từ hơn 150 nước, công bố hôm 23/04/2026, mô tả rõ các tấn công mang tính hệ thống của chính quyền Donald Trump nhắm vào các Thẩm phán của ICC từ 15 tháng qua.

-Công tố viên Karim Khan cùng 10 Thẩm phán, và Báo cáo viên Đặc biệt của Liên Hiệp Quốc về tình hình nhân quyền tại các vùng lãnh thổ Palestine bị chiếm đóng là đối tượng trừng phạt của Hoa Kỳ. Chính quyền Trump đang yêu cầu đình chỉ các điều tra về tội ác của quân đội Hoa Kỳ tại ở A Phú Hãn, và tội ác chiến tranh của quân đội Do Thái ở các vùng đất Palestine, và đòi tòa án hủy bỏ lệnh bắt giữ đối với Thủ tướng Benjamin Netanyahu và cựu Bộ trưởng Quốc phòng Do Thái, Yoav Galand.

Thông tín viên Stéphanie Maupas của Đài Phát Thanh Quốc Tế Pháp (RFI) tường trình từ The Hague:

Tài khoản ngân hàng bị đóng băng, thẻ ngân hàng bị phong tỏa, thư từ liên lạc trên các nền tảng bị đóng.... Các trừng phạt đang cản trở cuộc sống hàng ngày của các Thẩm phán và các tổ chức phi chính phủ (NGO), cũng như của người thân họ và những người hợp tác bằng cách cung cấp bằng chứng và ý kiến pháp lý.

Những biện pháp trừng phạt này làm gia tăng nỗi sợ hãi và tình trạng bấp bênh. Liên minh các tổ chức phi chính phủ kêu gọi có một phản ứng rõ ràng, yêu cầu Ủy Ban Âu Châu áp dụng quy định về ngăn chặn – cơ chế cho phép làm giảm tác động của các lệnh trừng phạt từ bên ngoài bằng cách cấm các doanh nghiệp tuân thủ lệnh trừng phạt. Tuy nhiên, theo Zoé Paris, tác giả báo cáo của Liên minh các NGO, Ủy Ban Âu Châu vẫn chưa đưa ra quyết định.

"Khi chúng tôi làm việc với Ủy Ban Âu Châu, họ bảo chúng tôi hãy trao đổi với các quốc gia thành viên; khi chúng tôi nói chuyện với các quốc gia thành viên, họ lại bảo chúng tôi làm việc với Ủy Ban Âu Châu. Điều mà chúng tôi biết là có những quốc gia không muốn có cách tiếp cận gọi là đối đầu với Mỹ và họ cho rằng việc kích hoạt quy chế ngăn chặn có thể gây ra một dạng đối đầu với Mỹ, kéo theo những phản ứng hoặc biện pháp khác, đặc biệt là các lệnh trừng phạt nhắm vào Tòa án Hình sự Quốc tế. Chúng tôi cho rằng Tòa án đã bị tấn công, các lệnh trừng phạt đã tác động trực tiếp đến những người bị trừng phạt cũng như đến chính Tòa án, và điều quan trọng là Liên Hiệp Âu Châu phải phản ứng mạnh mẽ để bảo vệ Tòa án, bảo vệ công lý quốc tế và bảo vệ các Thẩm phán".

Tại The Hague, nỗi lo sợ về những lệnh trừng phạt mới – lần này có thể nhắm trực tiếp vào toàn bộ Tòa án, đang hiện diện trong tâm trí của tất cả mọi người.

Theo bà Zoé Paris, tác giả báo cáo, hệ thống tài chính toàn cầu phụ thuộc quá nhiều vào Mỹ đến nỗi các ngân hàng nhất nhất tuân thủ lệnh của chính quyền Mỹ do sợ bị trừng phạt. Liên minh 2000 NGO vì Tòa án Hình sự Quốc tế kêu gọi các tổ chức phi chính phủ "ngừng sử dụng các dịch vụ công nghệ thông tin và ngân hàng của Hoa Kỳ". Tổ chức Ân xá Quốc tế cho biết sẽ thực hiện chủ trương này từ nay đến cuối năm.

Theo Adam Keith của tổ chức Human Rights First, được báo Le Monde, dẫn lại, Thượng viện Hoa Kỳ hồi tháng 1/2025 đã từng bác bỏ một dự luật trừng phạt toàn bộ Tòa án Hình sự Quốc tế, do lo ngại các hậu quả đối với các công ty Mỹ, có nguy cơ bị coi là "đe dọa chủ quyền của Âu Châu".

Teheran Không Mở Lại Eo Biển Hormuz Nếu Mỹ Vẫn Chưa Dỡ Bỏ Phong Tỏa Hải Cảng Iran

(Hình REUTERS - Stringer: Tàu thuyền neo đậu tại eo biển Hormuz ngày 22/4/2026.)

-Tình hình tại eo biển Hormuz vẫn rất căng thẳng. Ngay sau khi Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đơn phương triển hạn Lệnh Ngừng bắn vô thời hạn, nhưng tiếp tục phong tỏa các hải cảng của Iran, chính quyền Teheran tuyên bố thắt chặt phong tỏa eo biển Hormuz. Ngày 22/4/2026, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo thông báo đã bắt giữ 2 tàu, còn Hoa Kỳ tuyên bố đã đẩy lui 31 tàu kể từ khi phong tỏa hải cảng của Iran.

Trên mạng X, Chủ tịch Quốc hội Iran, ông Mohammad Bagher Ghalibaf viết: "Một Lệnh Ngừng bắn hoàn toàn chỉ có ý nghĩa nếu nó không bị vi phạm bởi một cuộc phong tỏa Hải quân (...). Không thể mở lại eo biển Hormuz chừng nào Lệnh Ngừng bắn còn bị vi phạm công khai".

Về phía Hoa Kỳ, hôm 22/4, một ngày sau khi ông Donald Trump đơn phương tuyên bố triển hạn đình chiến cho đến khi "Iran đưa ra đề xuất chấm dứt cuộc xung đột", người phát ngôn Tòa Bạch Ốc Karoline Leavitt cho biết Tổng thống Donald Trump "chưa ấn định hạn chót nhận đề xuất từ Iran", đồng thời nhấn mạnh "lịch trình sẽ do (Donald Trump) áp đặt". Còn Ngũ Giác Đài cho biết phải mất 6 tháng để gỡ hết thủy lôi ở eo biển Hormuz.

Trong khi ngoại giao gặp bế tắc, Hoa Kỳ và Iran tiếp tục đọ sức tại eo biển Hormuz. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo khẳng định tiếp tục kiểm soát chặt chẽ eo biển và đã "bắt giữ và đưa về phía bờ biển Iran" hai tàu chở container cố tình vượt eo biển. Theo thông tấn xã Reuters, đây là lần đầu tiên kể từ đầu cuộc xung đột, Iran bắt giữ tàu. Một tàu khác bị trúng đạn khi ở cách phía Tây Iran 8 hải lý, theo cơ quan an ninh hàng hải Anh UKTMO, nhưng đã rời được eo biển và tiến về phía cảng Jeddah của Ả Rập Saudi, theo trang Marinetraffic. Theo Teheran, được thông tấn xã AFP trích dẫn, mọi tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz để ra vào Vùng Vịnh phải được Iran cho phép.

Bộ Tư lệnh Trung tâm Hoa Kỳ (CENTCOM) khẳng định trên mạng X "đã ra lệnh cho 31 tàu quay đầu hoặc trở về cảng trong khuôn khổ lệnh phong tỏa chống Iran", "phần lớn những con tàu đó là tàu chở dầu". Tuy nhiên, theo Vortexa, công ty phân tích chuyên về thị trường năng lượng và vận tải thế giới, được Bloomberg trích dẫn, ít nhất 34 tàu chở dầu và khí đốt liên quan đến Iran đã vượt qua được eo biển Hormuz từ ngày 13/4 đến 21/4, bất chấp Lệnh Phong tỏa của Hoa Kỳ.

Ngày 22/4, thông tấn xã Reuters trích một số nguồn tin riêng cho biết quân đội Hoa Kỳ đã bắt 3 tàu chở dầu mang cờ Iran ở vùng biển Á Châu và điều hướng những con tàu này khỏi các khu vực gần Ấn Độ, Mã Lai Á và Sri Lanka.

Ba tàu nói trên gồm: Tàu chở dầu Sevin cỡ nhỏ, có thể chở được 1 triệu thùng dầu và chở 65% trọng tải, lần cuối cùng được nhận diện là ở ngoài khơi Mã Lai Á cách đây 1 tháng. Tàu Dorea cỡ lớn, có thể chứa đến 2 triệu thùng dầu thô, được phát giác hoạt động ở phía Nam Ấn Độ cách đây 3 ngày. Tàu thứ ba Derya đã không dỡ hết dầu của Iran xuống Ấn Độ trước khi thời hạn cho phép mua dầu thô của Iran do Hoa Kỳ quy định hết hạn ngày 19/4. Theo dữ liệu của Marinetraffic, tàu này được nhìn thấy lần cuối ở ngoài khơi phía Tây Ấn Độ vào ngày 17/4.

Trước đó, Hoa Kỳ cũng đã bắt 2 tàu có liên quan đến dầu lửa Iran là M/T Tifani "vô quốc tịch" và tàu Touska.

Tổng Thống Mỹ Thông Báo Gia Hạn Lệnh Ngừng Bắn Do Thái-Lebanon

(Hình AP - Jacquelyn Martin: Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio (trái), Đại sứ Hoa Kỳ tại Lebanon, Michel Issa (giữa) và Đại sứ Lebanon tại thủ đô Hoa Thịnh Ðốn, bà Nada Hamadeh Moawadtại. Ảnh ngày 23/4/2026.)

-Vào lúc các nỗ lực đạt thỏa thuận với Iran đang rơi vào bế tắc, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump trên mạng xã hội Truth Social, ngày 23/4/2026, thông báo: "Lệnh Ngừng bắn giữa Do Thái và Lebanon sẽ được gia hạn thêm BA TUẦN". Trước đó, Do Thái và Lebanon đã tiến hành vòng đàm phán thứ hai tại Hoa Thịnh Ðốn.

Thông tín viên Vincent Souriau của Đài Phát Thanh Quốc Tế Pháp (RFI) tại Hoa Thịnh Ðốn cho biết chi tiết:

Theo Tổng thống Donald Trump, cuộc họp bàn tròn này đã diễn ra rất thuận lợi. Ông cho biết Hoa Kỳ sẽ hợp tác với Lebanon nhằm hỗ trợ chính quyền Lebanon, xin trích "tự bảo vệ trước lực lượng Hezbollah". Tổng thống Mỹ cho biết thêm: "Thỏa thuận Ngừng bắn sẽ được gia hạn thêm ba tuần và tôi hy vọng tới đây sẽ tiếp Thủ tướng Do Thái Benyamin Netanyahu và Tổng thống Lebanon, ông Joseph Aoun tại Hoa Thịnh Ðốn".

Một điểm thay đổi đáng chú ý so với cuộc đàm phán lần thứ nhất là cuộc họp lần này không giới hạn ở cấp Đại sứ. Cuộc họp của các đại diện Lebanon và Do Thái được tổ chức tại Tòa Bạch Ốc với sự tham dự của Tổng thống Trump và các viên chức cấp cao nhất của chính quyền Hoa Kỳ.

Sự có mặt của Phó Tổng thống JD Vance và Ngoại trưởng Marco Rubio cho thấy chính quyền Hoa Kỳ muốn thể hiện khả năng tác động mạnh hơn đến tiến trình hòa bình tại Lebanon, vào lúc mà các cuộc tiếp xúc với Iran đang trong tình trạng đình trệ.

Phong trào Hồi giáo Hezbollah đã đẩy Lebanon vào cuộc chiến từ ngày 2/3 nhằm ủng hộ đồng minh Iran, đã bác bỏ các cuộc đàm phán và tiếp tục tiến hành các hoạt động tại miền Nam Lebanon, nơi Do Thái dự định thiết lập một vùng đệm an ninh. Hậu quả là nhiều khu làng ở miền Nam Lebanon bị oanh kích, san phẳng. Cuộc xung đột đã khiến hơn 2.400 người thiệt mạng và khoảng 1 triệu người phải rời bỏ nhà cửa tại Lebanon.

Mỹ Điều Hàng Không Mẫu Hạm Thứ Ba Đến Trung Đông

(Hình AFP - Eric Baradat: Máy bay F/A-18 Hornet xuất kích từ hàng không mẫu hạm USS George H. W. Bush.)

-Theo thông báo của Bộ Tư lệnh Trung tâm Hoa Kỳ (CENTCOM) hôm 23/04/2026, trên mạng X, hàng không mẫu hạm George Bush đang di chuyển trên Ấn Độ Dương, gần với khu vực Trung Đông, "nằm trong khu vực thuộc trách nhiệm của CENTCOM".

Việc huy động hàng không mẫu hạm thứ ba đến Trung Đông diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump kéo dài vô thời hạn ngừng bắn giữa Hoa Thịnh Ðốn và Teheran, có hiệu lực từ ngày 8/4, cho đến khi đạt thỏa thuận.

Trước đó, hai hàng không mẫu hạm Gerald Ford và Abraham Lincoln đã được điều đến Trung Đông để tham gia các hoạt động quân sự tấn công Iran. Cuối tháng 3/2026, tàu Gerald Ford đã cập cảng tại Croatia để bảo dưỡng sau một vụ hỏa hoạn, trước khi trở lại khu vực tác chiến.

Theo thông tấn xã AFP, bất chấp việc Tòa Bạch Ốc quyết định kéo dài Lệnh Nngừng bắn, quan hệ Mỹ-Iran vẫn rất căng thẳng. Hôm 23/04, Tổng thống Trump ra lệnh phá hủy các tàu Iran rải thủy lôi tại eo biển Hormuz.

Trong một thông điệp video được phát hôm 23/4, Bộ trưởng Quốc phòng Do Thái, ông Israel Katz cho biết Tel Aviv sẵn sàng nối lại cuộc chiến chống Iran, và đang chờ Hoa Kỳ bật đèn xanh để đưa Iran trở lại "thời kỳ đồ đá". Lãnh đạo Quốc phòng Do Thái nhấn mạnh quân đội "đã sẵn sàng, cả về phòng thủ và tấn công, và các mục tiêu (ở Iran) đã được chỉ định".

Ông nói rõ, "mục tiêu trên hết là để hoàn thành việc xóa sổ triều đại Khamenei", ngụ ý nói đến Mojtaba Khamenei, người được bổ nhiệm làm lãnh đạo tối cao Iran, kế vị cha, Giáo chủ Ali Khamenei bị hạ sát đầu chiến tranh, và đồng thời "phá hủy các cơ sở năng lượng và điện quan trọng và phá bỏ cơ sở hạ tầng kinh tế quốc gia của Iran".

Báo Mỹ New York Times, được thông tấn xã AFP dẫn lại, cho biết, lãnh đạo tối cao Iran, ông Mojtaba Khamenei đã ủy quyền ra quyết định cho các tướng lĩnh của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo.

Theo một số nguồn tin ẩn danh trong chính quyền Iran, Giáo chủ Mojtaba Khamenei "tinh thần tỉnh táo". Báo New York Times cũng cho biết cụ thể là ông đã trải qua nhiều cuộc phẫu thuật, "mặt bị bỏng nặng, việc nói năng khó khăn", và hiện đang chờ "lắp chân giả".

Iran Kích Hoạt Hệ Thống Phòng Không, Mở Ứng Dụng Tuyển Mộ Quân Nhân Từ 12 Tuổi

(Hình AP-AFP / Montage RFI: Ảnh ghép tổng thống Mỹ Donald Trump (trái) và đồng cấp Iran, Massoud Pezeshkian.)

-Hãng thông tấn Iran Mehr cho biết, hệ thống phòng không ở Teheran đã được kích hoạt sau một loạt vụ nổ xảy ra trong đêm 23/04/2026. Hiện chưa có bên nào lên tiếng thừa nhận vụ tấn công. Sự việc làm dấy lên nỗi ngờ vực về việc tuân thủ lệnh ngừng bắn tạm thời và khả năng nối lại đàm phán giữa Washington và Teheran.

Chủ tịch Nghị viện Iran, ông Mohammed Baqer Qalibaf trên mạng xã hội cho rằng một Lệnh Ngừng bắn chỉ có ý nghĩa với việc Hoa Kỳ dỡ bỏ phong tỏa Iran, một hành động mà ông coi là "vi phạm trắng trợn lệnh hưu chiến". Quân đội Iran tái khẳng định vẫn kiểm soát eo biển Hormuz khi chặn bắt hai tầu hàng.

Trong khi đó, một bộ phận người dân Iran mỗi đêm tham gia các cuộc biểu tình lên án chiến tranh do Mỹ và Do Thái gây ra, đồng thời bày tỏ sự ủng hộ đối với chính quyền. Một điểm mới đáng chú ý là có khoảng 30 triệu người dân Iran từ 12 tuổi trở lên đã đăng ký quân dịch qua ứng dụng Janfada.

Thông tín viên Siavosh Ghazi của Đài Phát Thanh Quốc Tế Pháp (RFI) tại Teheran tường thuật:

"Ba mươi triệu người dân chiếm gần 45% số dân trên 12 tuổi ở Iran. Ứng dụng Janfada Baraye Vatan, nghĩa là "Đời tôi vì Tổ quốc", được xem là cuộc huy động lớn nhất chống chiến tranh và ủng hộ lực lượng vũ trang Iran.

Afsaneh, một phụ nữ Iran 40 tuổi, đã đăng ký 3 tuần trước. Hoàn toàn không theo tôn giáo nào, cũng chưa bao giờ trùm khăn đầu và từng tham gia phong trào Mahsa Amini 2022 rồi các cuộc biểu tình hồi tháng 1/2026, Afsaneh giải thích, "bởi vì nếu họ cần sự giúp đỡ, tôi cũng muốn có mặt, làm y tá hay nấu bếp, để hỗ trợ quân đội. Để họ có thể chiến đấu và kháng cự nếu chẳng may Hoa Kỳ quyết định đưa quân vào. Tôi sẵn sàng kháng cự chống kẻ thù".

Để đăng ký, người ta phải điền vào mẫu đơn trên điện thoại di động, cung cấp số thẻ căn cước và không thể đăng ký hai lần. Với chiến tranh và các cuộc không kích nhắm vào các cơ sở kinh tế và dân sự, rất nhiều người Iran đã đổi ý.

Ứng dụng thậm chí còn được mở cho cả người Iran ở ngoại quốc cách nay vài ngày.

Nhưng điều đó không đại diện cho cả xã hội Iran, bởi vì vẫn có những người hy vọng Hoa Kỳ sẽ một lần nữa tấn công Iran để hoàn thành nốt công việc".

Nga Tiến Hành Một Đợt Thanh Trừng Trong Bộ Quốc Phòng

(Hình AP - Ramil Sitdikov: Bộ trưởng Quốc phòng Nga Sergei Soigu (giữa) tại lễ đặt vòng hoa ở Lăng Chiến sĩ Vô danh sau cuộc duyệt binh Ngày Chiến thắng ở Mạc Tư Khoa, thủ đô của Nga, ngày 9/5/2024.)

-Nhiều viên chức của Bộ Quốc phòng Nga và các tổ chức có liên quan đến quân đội tiếp tục bị điều tra. Hôm 22/4/2026, lý do Phó Giám đốc Khu liên hợp Ái Quốc, ông Vitaly Melimuk, bị bắt cách nay 10 ngày đã được công bố. Nhân vật này và nhiều viên chức khác của quân đội bị cáo buộc tham nhũng.

Nhưng theo thông tín viên Anissa El Jabri của Đài Phát Thanh Quốc Tế Pháp (RFI) tại Mạc Tư Khoa, cựu Bộ trưởng Quốc phòng Nga Sergei Soigu (11/2012-5/2024) mới là mục tiêu bị nhắm tới:

"Một lần nữa, tham nhũng lại được nêu ra như là lý do dẫn đến việc bắt giữ một viên chức quốc phòng Nga, cựu Phó Giám đốc Khu liên hợp Ái Quốc. Theo tờ Kommersant số ra hôm 22/4, ông Vitaly Melimuk bị cáo buộc nhận hối lộ 18 triệu Rúp, tương đương hơn 200.000 Euro theo tỉ giá hiện tại.

Đương nhiên, Ban lãnh đạo cơ sở thuộc Bộ Quốc phòng này đã bị điều tra kỹ lưỡng, nhưng điều đáng chú ý là cuộc điều tra cũng xem xét toàn diện Bộ Quốc phòng, đặc biệt là nhóm thân cận với cựu Bộ trưởng Soigu, tất cả đều bị cáo buộc tham nhũng. Có 3 Thứ trưởng bị nhắm tới, trong đó có Timur Ivanov, bị bắt năm 2024 và bị kết án 13 năm tù vì tội tham ô; Pavel Popov, 69 tuổi, cách nay gần 2 tuần bị kết án 19 năm tù giam trong trại cải tạo được canh gác nghiêm ngặt, với tội danh tham nhũng, gian lận, tàng trữ vũ khí trái phép, làm giả giấy tờ và lạm dụng quyền lực.

Hiện chỉ còn 4 Thứ trưởng Quốc phòng thời Soigu vẫn tại chức, trong đó có Yunus-Bek Yevkurov, nhậm chức năm 2019 và là một trong những nhân vật chủ chốt trong chiến lược của Nga tại Phi Châu".

TIN VẮN - TIN TỔNG HỢP

(AFP/RFI) – Hạ viện Nhật Bản thông qua Dự luật tăng cường khả năng tình báo. Sau khi được Hạ viện thông qua vào hôm 23/4/2026, Dự luật còn phải được Thượng viện phê chuẩn. Dự luật này là sáng kiến của Thủ tướng Sanae Takaichi để cải thiện bộ máy an ninh Nhật Bản. Bộ máy tình báo và phản gián hiện tại của Nhật Bản thường bị chỉ trích là lỏng lẻo và không hiệu quả, thậm chí một số người còn ví quốc gia quần đảo này như một "thiên đường cho hoạt động gián điệp". Thủ tướng Takaichi cho biết sự thay đổi này là cần thiết "để đảm bảo việc thu thập hiệu quả và sử dụng tối ưu thông tin tình báo chất lượng cao", phục vụ cho việc ra quyết định của chính phủ.

(AFP/RFI) – Miến Điện dự kiến "nhiều điều tốt đẹp" cho bà Aung San Suu Kyi. Thông tin được Ngoại trưởng Thái Lan công bố ngày 23/4/2026, sau cuộc gặp với Tổng thống Min Aung Hlaing ngày 22/4. Tổng thống Miến Điện khẳng định bà Aung San suu Kyi được "đối xử tốt" và sẽ được hưởng "nhiều điều tốt đẹp" nhưng không cho biết thêm chi tiết. Bà Aung San Suu Kyi bị cầm tù từ sau cuộc đảo chính năm 2021 của tập đoàn quân sự. Sau đợt ân xá lớn vừa qua nhân dịp Năm Mới Miến Điện, Luật sư của Giải Nobel hòa Bình, hiện 80 tuổi, cho biết trên nguyên tắc bà cũng được hưởng giảm 1/6 án tù cho những bản án dưới 40 năm.

(Jakarta Globe/Strait Times/RFI) – Nam Dương xem xét khả năng áp thuế tàu thuyền đi qua eo biển Malacca. Đây là tuyến hàng hải có tầm quan trọng chiến lược, một trong những tuyến vận tải biển nhiều tàu thuyền qua lại nhất thế giới. Phát biểu của Bộ trưởng Tài chánh Nam Dương Purbaya Yudhi Sadewa được đưa ra tại một cuộc hội thảo ở thủ đô Jakarta hôm 22/4/2026, nhằm đưa Nam Dương trở thành một trung tâm trong thương mại toàn cầu. Ông Purbaya phát biểu bất kỳ khoản thu nào cũng cần được thực hiện thông qua phối hợp với các nước láng giềng, nhưng nhấn mạnh Nam Dương kiểm soát phần lớn tuyến hàng hải qua eo biển Malacca. Tuy nhiên, Tân Gia Ba khẳng định việc đi lại qua eo biển Malacca phải luôn được mở và tự do cho tất cả người, còn Mã Lai Á tuyên bố không thể có hành động đơn phương đối với eo biển Malacca.

(AFP/RFI) – Sri Lanka bị "mất trộm" 2,5 triệu Mỹ kim tiền trả nợ Úc Ðại Lợi. Hôm 23/4/2026, chính quyền Colombo thông báo một toán tin tặc đã đột nhập vào hệ thống tin học của Bộ Tài chánh Sri Lanka, đánh cắp 2,5 triêu Mỹ kim. Bốn viên chức đặc trách bộ phận này lập tức bị cho thôi việc. Ðại sứ Úc Ðại Lợi tại Colombo đã được thông cáo về sự cố nói trên, đồng thời xác nhận Canberra tiếp tục hỗ trợ Sri Lanka. Năm 2022, quốc gia Nam Á này đã trải qua khủng hoảng tài chánh nghiêm trọng nhất, nợ công ước tính lên tới 46 tỉ Mỹ kim. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) khi đó đã khẩn cấp huy động gần 3 tỉ Mỹ kim tín dụng cho Sri Lanka, tránh để quốc gia này bị mất khả năng thanh toán.

(AFP/RFI) – Hoa Kỳ lên án "chiến dịch hăm dọa" của Bắc Kinh nhắm vào Tổng thống Đài Loan. Ngày 22/4/2026, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ ra tuyên bố bày tỏ quan ngại về việc "các quốc gia này (Phi Châu) đang hành động theo lệnh của Trung Quốc". Trước đó, Tổng thống Đài Loan, ông Lại Thanh Đức đã phải hoãn chuyến công du Eswatini, đồng minh ngoại giao cuối cùng của Đài Bắc ở Phi Châu, do một số nước trong vùng thu hồi giấy phép bay qua không phận. Ngay lập tức, Bắc Kinh đã phản ứng gay gắt, gọi những cáo buộc của Hoa Kỳ là "vô trách nhiệm" và kêu gọi Hoa Thịnh Ðốn ngừng khuyến khích các lực lượng "ly khai" Đài Loan.

(Reuters/RFI) – Hôm 23/4/2026, Lebanon và Do Thái họp tại Hoa Kỳ về việc triển hạn Lệnh Ngừng bắn. Do Thái giải thích các mục tiêu của họ trong các cuộc thảo luận với Lebanon, bao gồm việc giải thể Hezbollah và tạo các điều kiện cho phép đạt được một Thỏa thuận Hòa bình. Ngoại trưởng Hoa Kỳ Marco Rubio dự kiến sẽ tham dự cuộc họp. Tổng thống Lebanon, Joseph Aoun cho biết đặc phái viên của Beirut, Ðại sứ Lebanon tại Hoa Kỳ, Nada Mouawad, sẽ nỗ lực đạt được việc gia hạn Lệnh Ngừng bắn, cũng như chấm dứt các hoạt động phá dỡ mà Do Thái tiến hành tại các ngôi làng ở miền Nam để lập vùng đệm.

(AFP/RFI) – Hoa Kỳ đình chỉ hợp tác quân sự, buộc Iraq giải tán các lực lượng dân quân thân Iran. Tối 21/4/2026, nhật báo Wall Street Journal, trích dẫn nhiều nguồn tin chính thức của Iraq và Hoa Kỳ, cho biết lần thứ hai kể từ khi bắt đầu chiến tranh Iran, Hoa Thịnh Ðốn đã đình chỉ vận chuyển bằng máy bay gần 500 triệu Mỹ kim tiền mặt, nguồn thu xuất cảng dầu lửa của Iraq, phần lớn được gửi tại Cục Dự trữ Liên bang New York, theo Thỏa thuận năm 2003 sau khi lật đổ chế độ Saddam Hussein. Cùng lúc, Hoa Kỳ thông báo đình chỉ tài trợ cho chương trình huấn luyện lực lượng vũ trang Iraq và chống thánh chiến.

(Reuters/RFI) – Hoa Kỳ sử dụng kỹ thuật chống drone của Ukraine. Theo 5 nguồn tin được thông tấn xã Reuters trích dẫn ngày 23/4/2026, hệ thống Sky Map đã được khai triển tại căn cứ Không quân Prince Sultan quan trọng của Hoa Kỳ ở Ả Rập Saudi, nhằm ngăn chặn các cuộc tấn công bằng drone của Iran như đã từng xảy ra và đã phá hủy máy bay và các tòa nhà và khiến ít nhất 1 binh sĩ thiệt mạng. Một số sĩ quan Ukraine đã đến căn cứ này trong những tuần gần đây, để huấn luyện binh sĩ Hoa Kỳ sử dụng Sky Map.

(Reuters/RFI) – Tân chính phủ Hung Gia Lợi cam kết mở kho lưu trữ Cảnh sát mật thời Cộng sản. Ông Balint Ruff, ứng viên Chánh văn phòng Thủ tướng, cho trang tin Valasz Online biết việc mở cửa kho lưu trữ của Cảnh sát mật sẽ là "nhiệm vụ số một" của ông. Theo ông, các nhà nghiên cứu phải được tiếp cận đầy đủ với kho lưu trữ. Không giống như Ba Lan hoặc Cộng hòa Czech, Hung Gia Lợi chưa bao giờ chính thức tiết lộ tên của những người cộng tác với Cảnh sát mật thời Cộng sản, mặc dù trong những năm qua, một số tên tuổi đã bị rò rỉ trên truyền thông.

(AFP/RFI) – Anh và Pháp ký một Thỏa thuận mới chống nhập cư bất hợp pháp qua biển Manche. Thỏa thuận kéo dài 3 năm, theo lộ trình Bộ Nội vụ Pháp đề ra. Số tiền Luân Đôn đóng góp có thể lên tới 766 triệu Euro, trong đó 186 triệu Euro sẽ phụ thuộc vào hiệu quả của các biện pháp. Đây là lần đầu tiên khoản tài trợ từ phía Anh Quốc bao gồm "một phần linh hoạt nhằm hỗ trợ các hành động giúp tăng cường hiệu quả của cơ chế". Thỏa thuận mới dự kiến gia tăng nhân sự của lực lượng chống nhập cư bất hợp pháp từ phía bờ biển Pháp lên gấp rưỡi, lên thành 1.400 người vào năm 2029. Theo số liệu chính thức của Luân Đôn, có gần 41.500 người đến Anh Quốc bất hợp pháp bằng thuyền nhỏ trong năm 2025.

(AFP/RFI) – Tổ chức nhân đạo Save The Children báo động: Năm 2025, số người tị nạn Rohingya thiệt mạng trên biển khi rời khỏi Bangladesh và Miến Điện tăng 90%. Một phần cộng đồng thiểu số theo đạo Hồi đã phải rời bỏ sinh quán do bị chính quyền Miến Điện đàn áp. Theo thống kê của Cao Ủy Tỵ Nạn Liên Hiệp Quốc (UNHCR) năm 2025, gần 900 người tị nạn Rohingya được báo cáo mất tích hoặc chết tại Biển Andaman và Vịnh Bengal. Hơn 250 người Rohingya tị nạn tại Bangladesh đã mất tích trên biển, khi trên đường đi tiếp đến Nam Dương.

(Reuters/RFI) – Ban tổ chức Thế Vận hội Los Angeles 2028 (LA 28) thông báo bán được hơn 4 triệu vé trong đợt bán vé đầu tiên vào tháng Tư. Thông báo được đưa ra hôm 23/4/2026. 95% vé dưới 100 Mỹ kim đã được bán riêng cho người dân Los Angeles và Oklahoma City, 500.000 vé với giá 20 Mỹ kim đã được bán cho chính quyền địa phương. Tuy nhiên, một số cư dân địa phương phàn nàn là giá vé quá cao, với các khoản phí bổ sung và ưu đãi quá hạn chế trong giai đoạn bán trước. Ban tổ chức cho biết vé đã được bán ở 85 quốc gia và 50 tiểu bang của Hoa Kỳ. Anh Quốc, Gia Nã Ðại, Mễ Tây Cơ và Nhật Bản nằm trong số những thị trường quốc tế năng động nhất. Ủy ban LA 28 sẽ mở đợt bán vé thứ 2 qua hình thức rút thăm từ tháng 8.

(AFP/RFI) – Paul Seixas, 19 tuổi, ngôi sao mới trong làng đua xe đạp tại Pháp. Với thắng lợi vẻ vang, bỏ xa tất cả các đối thủ trong cuộc đua Flèche Wallonne hôm 22/4/2026, Paul Seixas được cho là có nhiều triển vọng đoạt chức vô địch cuộc đua xe đạp Tour de France 2026. Giới trong ngành nhận định Paul là "hiện tượng chưa từng thấy ở môn đua xe đạp trong 50 năm qua", với tài năng được coi là hơn cả những bậc đàn anh lừng danh nhất như Tadej Pogacar hay Jonas Vingegaard. Ngoài môn thể thao đưa tên tuổi của Paul ra ánh sáng, chàng trai sinh ra tại thành phố Lyon này còn đang theo học tại một trong những trường Quản trị Kinh doanh danh giá nhất của Pháp. Anh cho biết muốn thành công cả trên con đường học vấn cũng như thể thao.