Chiến tranh Trung Đông : Iran thông báo ngừng đàm phán dọa mở mặt trận mới Triển vọng chấm dứt xung đột tại Trung Đông ngày càng mờ nhạt khi hãng tin Tasnim của Iran ngày 01/06/2026 cho biết Teheran đã đình chỉ các cuộc đàm phán gián tiếp với Washington, lấy lý do Israel tiếp tục chiến dịch quân sự tại Liban và những Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cảnh báo có thể mở thêm những mặt trận mới.
<!>
Iran cáo buộc Mỹ tiếp tục phá vỡ lệnh ngừng bắn có hiệu lực từ ngày 08/04 sau các đợt không kích mới nhằm vào lãnh thổ Iran cuối tuần qua. Teheran tuyên bố ngừng trao đổi với phía Mỹ thông qua các nước trung gian và khẳng định một thỏa thuận bao gồm cả vấn đề Liban là điều kiện tiên quyết cho mọi tiến trình hòa đàm.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cảnh báo việc Israel vượt “lằn ranh đỏ” ở Liban và Gaza đồng nghĩa với một cuộc chiến trực tiếp, đồng thời đe dọa sẽ mở thêm các mặt trận mới trong khu vực.
Trong khi đó, tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định các cuộc thương lượng vẫn đang diễn ra tích cực. Ông cho biết đã có những cuộc điện đàm “rất tốt” với thủ tướng Israel Benyamin Netanyahu và phía Hezbollah, đồng thời tin tưởng các bên có thể chấm dứt các cuộc tấn công lẫn nhau.
Thông tín viên Paul Khalifeh tại Beyrut cho biết thêm thông tin về tình hình tại chỗ :
Những khác biệt trong cách diễn giải thỏa thuận đạt được qua Donald Trump đang ngày càng bộc lộ rõ giữa các bên tham chiến.
Thủ tướng Israel, Benyamin Netanyahu tuyên bố quân đội nước này sẽ tiếp tục các chiến dịch quân sự tại miền nam Liban « như dự trù », đồng thời cảnh báo Israel sẽ tấn công Beyrut nếu Hezbollah tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào các thành phố hoặc công dân Israel.
Trong khi đó, Hezbollah và chủ tịch Quốc Hội Liban, Nabih Berry, người tham gia đàm phán thỏa thuận, nói đến một “lệnh ngừng bắn toàn diện”, áp dụng trên toàn bộ chiến trường Liban.
Hassan Fadlallah, dân biểu của Hezbollah cho biết phong trào này ủng hộ một lệnh ngừng bắn hoàn toàn trên toàn lãnh thổ Liban, coi đó là “bước mở đầu cho việc quân đội Israel rút khỏi Liban”.
Sự mơ hồ này có thể được làm rõ trong các cuộc đàm phán trực tiếp giữa phái đoàn Liban và Israel dự kiến diễn ra vào ngày thứ Ba này tại Washington.
Trên thực địa, Hezbollah tuyên bố đã tấn công hai vị trí quân sự ở miền bắc Israel, song các vụ này chưa dẫn tới phản ứng của Israel nhằm vào Beyrut.
Tại các khu vực khác ở miền nam Liban, giao tranh vẫn diễn ra ác liệt. Hezbollah cho biết đã tiến hành nhiều cuộc tấn công bằng tên lửa và drone nhằm vào quân đội Israel. Còn Israel đáp trả bằng hàng loạt cuộc oanh kích vào nhiều địa phương của Liban.
Hội Đồng Bảo An đề nghị duy trì lực lượng gìn giữ hòa bình tại Liban
Vào lúc Hoa Kỳ hối thúc Israel và Hezbollah ngưng các cuộc giao tranh, tổng thư ký Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres, hôm qua, 01/06/2026, đã khuyến nghị duy trì tại Liban lực lượng gìn giữ hòa bình Liên Hiệp Quốc mà nhiệm kỳ hiện nay sẽ kết thúc vào cuối năm 2026. Tuy nhiên, đề xuất này có nguy cơ vấp phải sự phản đối của Mỹ và Israel.
Theo các đề xuất được gởi đến Hội Đồng Bảo An, ông Guterres đưa ra ba phương án triển khai Lính mũ nồi xanh, từ 2.000 đến hơn 5.500 binh sĩ. Trong đó, giải pháp được cho là nhiều tham vọng nhất là cử khoảng 350 quan sát viên quân sự không vũ trang, các tiểu đoàn vũ trang gồm 3.700 lính Mũ nồi xanh, chưa kể đến các đơn vị hỗ trợ hậu cần, rà phá mìn… để giám sát một cách có « hiệu quả nhất » 120 km đường xanh dương, được cho là ranh giới giữa Israel và Liban hiện tại.
Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc khẳng định, « sự hiện diện của các lực lượng Liên Hiệp Quốc nhằm tạo thuận lợi cho việc giảm leo thang xung đột, đối thoại, kết nối và điều phối cũng như là hậu thuẫn các lực lượng vũ trang Liban, là cần thiết ».
Đề xuất này được đưa ra theo yêu cầu của Hội Đồng Bảo An. Hồi tháng 8/2025, Hội Đồng đã quyết định chấm dứt nhiệm kỳ của lực lượng hòa bình Liên Hiệp Quốc ở Liban (Finul) vào ngày 31/12/2026.
Cũng trong phiên họp ngày hôm qua, Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc lên án Israel và Hezbollah vi phạm lệnh ngừng bắn công bố ngày 17/04/2026. Thông tín viên Carrie Nooten tường thuật từ New York :
« Hội Đồng Bảo An đã hơi quá vội vã hoan nghênh thông báo của Donald Trump. Dù vậy, các nhà ngoại giao không bị đánh lừa : Họ nhắc nhở cả hai bên về trách nhiệm của mình. Việc chiếm được pháo đài Beaufort hai ngày trước đó, thành trì mà mà quân đội Israel từng chiếm giữ đến tận năm 2000, đã không được Liên Hiệp Quốc tiếp nhận tích cực 26 năm sau. Matxcơva nói đến chiến lược tiêu thổ. Còn đại sứ Pháp bên cạnh Liên Hiệp Quốc, Jérôme Bonnafort thì nói đến sai lầm chiến lược đáp trả các hành động khiêu khích từ Hezbollah của Israel.
Theo ông, "Israel đang trở về với giai đoạn mà người ta nghĩ rằng đã qua rồi. Thay vì mang đến an ninh cho Israel và người dân đất nước, một hành động chiếm đóng mới chỉ có thể gây ra bất ổn, bởi vì, mỗi một ngôi làng bị oanh tạc và san bằng, mỗi một thường dân bị giết chết chỉ càng củng cố thêm Hezbollah và làm suy yếu thêm chính quyền Liban."
Hơn nữa, tổng thư ký Liên Hiệp Quốc đã khuyến nghị duy trì các lực lượng vũ trang tại Liban sau khi lực lượng gìn giữ hòa bình hiện nay là Finul rút đi vào cuối năm nay. Những lực lượng này có thể giúp giám sát đường Ranh giới xanh dương một cách khách quan. Liban đã chấp thuận ý tưởng này và phương án này cũng được Trung Quốc ủng hộ, vốn dĩ lo ngại sẽ có một khoảng trống an ninh nhưng chúng có thể sẽ bị Hoa Kỳ và Israel bác bỏ. »
Hàn Quốc và Hoa Kỳ khởi động vòng đàm phán về an ninh
Ngày 02/06/2026, Hàn Quốc và Hoa Kỳ bắt đầu vòng đàm phán đầu tiên ở cấp thứ trưởng ngoại giao, nhằm thực hiện các thỏa thuận về an ninh được nguyên thủ hai nước ký kết trong năm 2025. Đóng tầu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân, tái chế thanh nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng, làm giầu chất uranium cho mục đích hòa bình và hợp tác song phương trong lĩnh vực đóng tầu biển là những chủ đề thảo luận trọng tâm.
Cuộc đàm phán bắt đầu từ 10 giờ sáng tại Seoul. Phía Hàn Quốc do thứ trưởng Ngoại Giao Park Yoon Jo dẫn đầu, bao gồm nhiều quan chức văn phòng tổng thống cũng như các bộ trưởng Quốc Phòng, Khoa Học và Công Nghệ. Phái đoàn Mỹ do thứ trưởng Ngoại Giao Allison Hooker làm trưởng đoàn.
Trong một cuộc phỏng vấn dành cho hãng thông tấn Yonhap ngày 28/05, ngoại trưởng Cho Hyun cho biết Hàn Quốc muốn xem xét lại càng sớm càng tốt, thỏa thuận song phương liên quan đến năng lượng hạt nhân, được gọi là « thỏa thuận 123 », để có thể làm giàu chất uranium và tái xử lý các thanh nhiên liệu đã qua sử dụng. Đây là hai điểm hiện tại Seoul không thể thực hiện do những ràng buộc của thỏa thuận hiện hành.
Yonhap cho biết, trên nguyên tắc, vòng đàm phán này đã phải diễn ra sớm hơn trong năm nay, nhưng đã bị hoãn cho cuộc xung đột giữa Mỹ và Iran ở Trung Đông. Bất chấp sự chậm trễ trong việc thiết lập cơ chế tham vấn, hai bên vẫn tiếp tục có các cuộc thảo luận ở cấp độ nhóm làm việc. Seoul hy vọng có thể khởi động nhanh các thảo luận sâu rộng về những chủ đề này trong cuộc họp đầu tiên.
Nga tiếp tục oanh kích ồ ạt nhiều thành phố lớn của Ukraina
Đêm hôm qua, rạng sáng hôm nay02/06/2026, Nga tiếp tục oanh kích ồ ạt Ukraina, khiến gần 20 người chết và hơn 100 người bị thương. « Thiệt hại quan trọng nhất về cơ sở hạ tầng là tại các thành phố Kiev, Dnipro và Kharkiv », theo thông báo của cơ quan cảnh sát quốc gia Ukraina trên mạng Telegram sáng nay.
Riêng tại thủ đô Kiev, ít nhất 6 người thiệt mạng và hơn 60 người bị thương. Không quân Ukraina thông báo đã bắn hạ được 602 drone và 40 tên lửa trong tổng số 73 tên lửa và 656 drone Nga.
Sau cuộc tấn công quy mô lớn này, ngoại trưởng Ukraina Andriy Sybiga, trong một tuyên bố đăng trên mạng xã hội được AFP dẫn lại, nhận định: « Putin là một tội phạm chiến tranh, một kẻ thua cuộc, và lá bài duy nhất ông ta có trong tay là khủng bố », đồng thời nhấn mạnh « Matxcơva đang thua trên chiến trường. Số lượng tên lửa không thể làm thay đổi được xu thế này ».
Trong khi đó, phía Nga khẳng định là cuộc tấn công « quy mô lớn » đêm qua nhằm vào nhiều cơ sở thuộc tổ hợp công nghiệp quân sự trên khắp Ukraina bằng « vũ khí chính xác cao », bao gồm tên lửa siêu thanh.
Trên mạng X, tổng thống Ukraina Volodymyr Zelensky nhấn mạnh, cuộc tấn công quy mô lớn này một lần nữa cho thấy Ukraina cần được hỗ trợ khẩn cấp các phương tiện phòng không, đặc biệt là các tên lửa cho hệ thống phòng không Patriot. Thủ tướng Ukraina Yulia Svyrydenkotuyên bố, việc hỗ trợ « chậm trễ » hệ thống phòng không của Ukraina gây thêm nhiều « tổn thất về sinh mạng ».
Theo AFP, hiện tại Ukraina đã phát triển được một hệ thống phòng không chống drone rất hiệu quả, nhưng Kiev vẫn phụ thuộc nhiều vào các đồng minh để có thể tự vệ trước các cuộc tấn công bằng tên lửa, vốn khó đánh chặn hơn.
Tranh chấp chủ quyền biển: Cam Bốt khởi động quy trình hòa giải với Thái Lan theo UNCLOS
Cam Bốt hôm nay, 02/06/29026, thông báo đã gửi công hàm đến Thái Lan và tổng thư ký Liên Hiệp Quốc, để khởi động « quy trình hòa giải bắt buộc » theo Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển UNCLOS liên quan đến các tranh chấp chủ quyền tại vùng Vịnh Thái Lan. Quyết định của Cam Bốt được đưa ra sau khi Thái Lan hủy bỏ một thỏa thuận dàn xếp tranh chấp giữa hai nước, có từ năm 2001.
AFP dẫn lại phát biểu của thủ tướng Cam Bốt Hun Manet, trên đài truyền hình nhà nước TVK, theo đó, Phnom Penh « đưa ra sáng kiến này để bảo vệ chủ quyền và quyền hàng hải của Cam Bốt phù hợp với luật pháp quốc tế », « cả Cam Bốt và Thái Lan đều sẽ được hưởng lợi từ một giải pháp công bằng và lâu dài, có thể đạt được với sự hỗ trợ của các nhà hòa giải quốc tế chuyên nghiệp. »
Trong khi đó, thủ tướng Thái Lan hôm nay khẳng định không biết việc này và bộ Ngoại Giao Thái Lan cũng chưa hồi đáp câu hỏi của AFP.
Cam Bốt đã quyết định khởi xướng tiến trình hòa giải bắt buộc theo Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển sau khi thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul, ngày 05/05 vừa qua đã tuyên bố hủy bỏ Bản ghi nhớ năm 2001 (MoU 44), liên quan đến các khu vực tranh chấp trên biển với lý do đã từ lâu không có tiến triển gì trong việc thực thi văn bản này.
« Khu vực tranh chấp chồng lấn » (OCA - Overlapping Claims Area) giữa Thái Lan và Cam Bốt ở Vịnh Thái Lan có diện tích khoảng 26.000 km², là nơi giàu hải sản và trữ lượng dầu khí ước tính trị giá khoảng 300 tỉ đô la, theo bộ Năng Lượng Thái Lan.
Thái Lan và Cam Bốt đều là thành viên của Công ước UNCLOS. Theo Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển, « quy trình hòa giải bắt buộc » cho phép một hội đồng chuyên gia độc lập xem xét tranh chấp và đưa ra các khuyến nghị, tuy nhiên kết luận của hội đồng không có tính ràng buộc pháp lý đối với bất kỳ bên nào.
Cam Bốt và Thái Lan còn bất đồng về việc phân định đường biên giới trên bộ dài 800 km, di sản của thời kỳ thuộc địa Pháp. Năm ngoái, đã xẩy ra xung đột vũ trang hai lần, khiến hàng chục người ở hai bên thiệt mạng, buộc hàng trăm nghìn thường dân phải sơ tán.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét