Ông Trump không chỉ muốn làm tổng thống.Ông còn muốn làm trọng tài của thế giới. Tháng 9 năm ngoái, khi công bố kế hoạch chấm dứt chiến sự Gaza, ông Trump tung ra một sáng kiến mới, đó là: Board of Peace - Hội đồng Hòa bình. Ban đầu nói là vì Gaza. Sau đó ông mở rộng luôn thành: xử lý xung đột toàn cầu. Và ông Trump sẽ ngồi ghế chủ tịch đầu tiên. Theo bản dự thảo điều lệ mà tờ Reuters tiếp cận được, thì Hội đồng này có nhiệm vụ “thúc đẩy hòa bình thế giới”, giải quyết các cuộc xung đột song song, và có nguy cơ lấn sân Liên Hợp Quốc.
Chi tiết gây sốc nhất đó là:
- Mỗi thành viên chỉ có nhiệm kỳ 3 năm
- Còn nếu ai muốn ở lại vĩnh viễn?… thì trả 1 tỷ USD
Đương nhiên, để có Hòa bình…thì phải có “giá” rồi.
Ban điều hành sáng lập này gồm những cái tên quen thuộc với ông Trump như:
Ông Ngoại trưởng Marco Rubio, đặc phái viên Steve Witkoff, cựu Thủ tướng Anh Tony Blair, và Jared Kushner (con rể Trump.)
Vậy những ai đã gật đầu?
Nhà Trắng xác nhận rằng:
Hiện có khoảng 35 lãnh đạo thế giới đã đồng ý tham gia, trong tổng số hơn 50 lời mời đã được gửi.
Danh sách cũng rất đa dạng, và có đủ màu sắc như:
- Trung Đông thì có: Israel, Saudi Arabia, UAE, Bahrain, Jordan, Qatar, Ai Cập
- NATO có: Thổ Nhĩ Kỳ, Hungary ( đây là những nước có lãnh đạo thân với ông Trump)
- Và các nước khác như: Morocco, Pakistan, Indonesia, Kosovo, Uzbekistan, Kazakhstan, Paraguay, Việt Nam
Điều đáng chú ý hơn là:
Armenia và Azerbaijan (hai nước vừa ký hòa bình do Mỹ làm trung gian) cũng được tham gia.
Nhưng điều khiến Phương Tây tranh cãi nhất chính là:
Belarus của Tổng thống Lukashenko (lâu nay bị phương Tây cô lập vì nhân quyền và ủng hộ Nga) cũng nhận lời.
Đây là dấu hiệu rõ ràng cho thấy Washington đang xích lại gần hơn với Minsk.
Còn Nga và Trung Quốc thì sao?
Hiện 2 nước chưa trả lời có hay không.
Hiện hai nước này đều là ủy viên thường trực của Hội đồng Bảo an LHQ, có quyền phủ quyết, và chắc chắn không muốn một cơ chế mới làm loãng quyền lực của mình.
Nhưng ông Trump cũng trấn an rằng:
“Hãy để LHQ tiếp tục tồn tại. Tiềm năng của họ vẫn rất lớn.”
Nhưng ông Trump nói vậy không có nghĩa là ông không muốn vượt mặt đâu nhé.
Vậy những ai đã từ chối hoặc né tránh?
Đương nhiên, không phải ai cũng sẵn sàng muốn chơi theo luật của ông Trump như:
- Na Uy, Thụy Điển: đã nói thẳng sẽ không tham gia
- Italy: thì cảnh báo Hội đồng do một nguyên thủ dẫn dắt có thể vi hiến
- Pháp: thì dự định từ chối, nhưng ông Trump đáp lại bằng đe dọa thuế 200% với rượu vang, champagne
- Canada: thì “đồng ý về nguyên tắc”, nhưng còn đang xem xét lại các chi tiết
- Anh, Đức, Nhật: thì cũng chưa tuyên bố rõ ràng
- Ukraine: thì nói còn đang nghiên cứu, nhưng ông Zelensky nói khó tưởng tượng việc ngồi chung bàn với Nga sau 4 năm chiến tranh.
Ngay cả ông Giáo hoàng Leo (vị Giáo hoàng Mỹ đầu tiên, vốn hay chỉ trích ông Trump) cũng được mời. Và...Vatican nói: đang cân nhắc.
Thế hội đồng này có quyền lực gì?
Về pháp lý, thì nó vẫn rất mập mờ.
Tháng 11, Hội đồng Bảo an LHQ cho phép Hội đồng Hòa bình tồn tại đến 2027,
nhưng chỉ giới hạn ở Gaza.
Nghị quyết cho phép bao gồm:
- Điều phối tái thiết Gaza
- Triển khai Lực lượng Ổn định Quốc tế tạm thời
- Và báo cáo định kỳ lại cho Hội đồng Bảo an
Ngoài Gaza?
Thì…không ai chắc.
Nhưng điều lệ thì cho ông Trump quyền lực cực lớn như:
- Quyền phủ quyết
- Quyền loại bỏ thành viên
- Và quyền điều hành gần như tuyệt đối
Tất cả “phù hợp với luật pháp quốc tế”….trên giấy.
Tóm lại…
Với những người ủng hộ, thì đây là cách ông Trump lấp chỗ trống của một trật tự toàn cầu đang tê liệt.
Còn với những người chỉ trích, thì đây là cách ngoại giao kiểu doanh nghiệp:
Muốn có Hòa bình…thì phải đổi bằng tiền, ảnh hưởng và sự phục tùng.
Và một điều rõ ràng là:
“Hội đồng Hòa bình” không chỉ là sáng kiến ngoại giao.
Mà nó còn là tuyên bố quyền lực toàn cầu của Donald Trump.
Mời Quý vị cùng bình luận ý kiến của mình bên dưới!
____
@mrluaan
Nguồn tham khảo: Reuters, Axios
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét