Cổ phiếu Amazon tăng 12% trong phiên giao dịch trước giờ mở cửa (pre-market), trong khi Apple giảm 7%.- Apple đưa ra dự báo cho quý hiện tại khiến nhà đầu tư thất vọng do hãng đang phải đối mặt với tình trạng giá linh kiện bộ nhớ tăng vọt và thiếu hụt chip.- Trong khi đó, Amazon ghi nhận doanh thu tăng mạnh ở mảng kinh doanh đám mây chủ chốt, bất chấp việc dự báo chi tiêu sẽ tăng trong năm nay.Cổ phiếu Amazon tăng vọt vào thứ Sáu trong khi Apple sụt giảm, phản ánh phản ứng trái ngược của nhà đầu tư đối với báo cáo tài chính quý kết thúc vào tháng 6 của hai công ty.
<!>
Cổ phiếu Amazon tăng 12% trong phiên giao dịch trước giờ mở cửa, còn Apple giảm 7%. Trước đó, vào phiên đóng cửa ngày thứ Năm, Amazon đã tăng gần 4% trong khi Apple giảm hơn 1%.
Cả hai công ty đều công bố kết quả kinh doanh quý tháng 6 vào thứ Năm; Amazon gây ấn tượng mạnh với thị trường còn Apple lại gây thất vọng.
Lợi nhuận, doanh thu và doanh số bán iPhone của Apple đều vượt kỳ vọng của thị trường; tuy nhiên, công ty lại đưa ra dự báo yếu cho quý hiện tại do các "hạn chế về nguồn cung". Apple cho biết tăng trưởng doanh thu trong quý này sẽ ở mức từ 9% đến 11%, thấp hơn mức kỳ vọng 12% của các nhà phân tích theo dữ liệu từ LSEG.
Công ty đang phải vật lộn với tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng linh kiện bộ nhớ – một thành phần quan trọng trong các thiết bị của hãng – cũng như sự cạnh tranh về năng lực sản xuất chip.
Điều này đã khiến Apple tăng giá các dòng máy Mac và iPad, đồng thời các nhà phân tích dự đoán giá iPhone cũng sẽ tăng trong năm nay.
Trong khi đó, Amazon cho biết doanh thu mảng điện toán đám mây đã tăng 37% so với cùng kỳ năm ngoái trong quý hai, đánh dấu mức tăng trưởng mạnh nhất kể từ năm 2021. Mảng Amazon Web Services (AWS) được thị trường đặc biệt quan tâm vì đây là nơi công ty ghi nhận phần lớn doanh thu liên quan đến AI. Nhà đầu tư theo dõi bộ phận này như một chỉ dấu cho nhu cầu đối với các sản phẩm AI của Amazon. Cổ phiếu Amazon vẫn tăng mạnh bất chấp việc công ty dự báo chi phí đầu tư (capex) sẽ đạt 220 tỷ USD trong năm nay – tăng so với mức dự báo 200 tỷ USD trước đó – do hãng tiếp tục đầu tư vào cơ sở hạ tầng AI. Các nhà đầu tư đang giám sát chặt chẽ khoản chi tiêu cho AI của các tập đoàn công nghệ lớn (Big Tech) trong bối cảnh ngày càng có nhiều lo ngại rằng các công ty này đang chi tiêu vượt quá nhu cầu thực tế. Tuy nhiên, sự tăng trưởng mảng điện toán đám mây của chính Amazon dường như đã chứng minh tính hợp lý cho khoản chi tiêu vốn (capex) của công ty.
Trong một báo cáo công bố hôm thứ Năm, bà Tracy Woo – chuyên gia phân tích cấp cao tại Forrester – nhận định rằng mức tăng trưởng mạnh mẽ của AWS "là minh chứng rõ ràng cho thấy các khoản đầu tư vào cơ sở hạ tầng của họ đang đáp ứng đúng nhu cầu thị trường chứ không phải vượt quá nhu cầu đó".
Cổ phiếu Amazon có diễn biến khá chậm chạp trong năm 2026, chỉ tăng khoảng 4% tính từ đầu năm đến nay. Trong khi đó, cổ phiếu Apple đã tăng 23% trong cùng kỳ. Hãng sản xuất iPhone được xem là một lựa chọn thay thế cho các "ông lớn" công nghệ đang chi tiêu mạnh tay, bởi Apple không thực hiện chiến lược mở rộng quy mô đầu tư vốn ồ ạt.
Các nhà đầu tư dường như đang chọn ra những cái tên thắng cuộc trong lĩnh vực AI ở mùa báo cáo tài chính này, khi giá cổ phiếu của các tập đoàn công nghệ lớn có sự phân hóa rõ rệt.
Hôm thứ Năm, cổ phiếu Meta đã giảm 8% trong khi Microsoft tăng 15%, phản ánh quan điểm khác biệt của nhà đầu tư về chiến lược AI của hai công ty này.
— Kif Leswing của đài CNBC đã đóng góp thông tin cho bài viết này.
Apple drops 7%, Amazon surges 12% as investors pick AI winners after earnings
Iran nhắm vào các mục tiêu chiến lược của Mỹ tại Kuwait và Bahrain sau vụ tấn công bằng máy bay không người lái ở Ai Cập
Thứ Sáu, 31/07/2026 - Sam Meredith
-Quân đội Iran cho biết họ đã tiến hành các cuộc tấn công vào những tài sản chiến lược và căn cứ quân sự của Mỹ tại Kuwait và Bahrain.
- Động thái này diễn ra ngay sau khi Ai Cập thông báo một chiếc máy bay không người lái (UAV) đã đánh trúng hai con tàu tại cảng Damietta trên Địa Trung Hải.
- Sự việc này đánh dấu cuộc tấn công đầu tiên trên lãnh thổ Ai Cập kể từ khi cuộc chiến giữa Mỹ và Iran bùng phát vào cuối tháng Hai.
Vào thứ Sáu, quân đội Iran tuyên bố đã tấn công các tài sản chiến lược và căn cứ quân sự của Mỹ tại Kuwait và Bahrain, đáp trả đợt tấn công mới nhất của Mỹ nhắm vào Cộng hòa Hồi giáo này.
Theo truyền thông nhà nước, Tehran cho biết họ đã nhắm mục tiêu vào các nhà chứa máy bay, hệ thống liên lạc vệ tinh và kho chứa thiết bị do quân đội Mỹ sử dụng tại Căn cứ Không quân Ahmad al-Jaber ở Kuwait trong một vụ tấn công bằng máy bay không người lái.
Quân đội Iran cũng tuyên bố vào thứ Năm rằng họ đã tấn công các cơ sở của Mỹ tại Căn cứ Không quân Sheikh Isa ở Bahrain, nhắm vào máy phát điện, hệ thống dẫn đường và các tòa nhà hỗ trợ.
Hôm thứ Tư, lực lượng Mỹ đã hoàn tất một đợt tấn công quy mô lớn nhắm vào Iran, đánh trúng hàng chục mục tiêu của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) trên khắp cả nước.
Loạt động thái đáp trả mới nhất này cho thấy sự tái bùng phát xung đột giữa Mỹ và Iran, trong bối cảnh các vụ tấn công bằng máy bay không người lái nhắm vào cơ sở hạ tầng năng lượng đang gia tăng trên khắp Trung Đông.
Ai Cập cho biết vào thứ Năm rằng một chiếc máy bay không người lái đã đánh trúng hai con tàu tại cảng Damietta trên Địa Trung Hải, gây ra hỏa hoạn. Hiện chưa có bên nào nhận trách nhiệm về vụ tấn công này – sự kiện đánh dấu cuộc tấn công đầu tiên trên lãnh thổ Ai Cập kể từ khi cuộc chiến giữa Mỹ và Iran bắt đầu vào cuối tháng Hai. Hamish Kinnear, chuyên gia phân tích về Trung Đông và Bắc Phi tại công ty tình báo rủi ro Verisk Maplecroft, nhận định rằng vụ tấn công bằng máy bay không người lái này là dấu hiệu cho thấy Ai Cập dễ bị tổn thương trước một cuộc xung đột đang lan rộng, đồng thời cho thấy điểm nghẽn chiến lược là Kênh đào Suez cũng có thể trở thành mục tiêu tiềm năng. “Phạm vi địa lý ngày càng mở rộng của các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (drone) và tên lửa nhắm vào hoạt động vận tải biển trong năm nay – bao trùm các khu vực như Biển Caspian, Biển Đen, Địa Trung Hải, Biển Đỏ, Vịnh Ba Tư và Ấn Độ Dương – đánh dấu một kỷ nguyên mới về rủi ro hàng hải,” ông Kinnear nhận định trong một bản tin nghiên cứu vào thứ Năm.
Ông nói thêm: “Những tiến bộ công nghệ và chiến lược nhắm mục tiêu được khởi xướng từ các 'chảo lửa' xung đột tại Ukraine và Trung Đông đang đẩy rủi ro hàng hải vượt xa khỏi các điểm nóng xung đột truyền thống.”
Giá dầu đã giảm trong phiên giao dịch sáng thứ Sáu, nối dài đà giảm gần đây, khi các dấu hiệu phục hồi của dòng chảy dầu thô qua eo biển Hormuz – tuyến đường huyết mạch có tầm quan trọng chiến lược – đã làm dịu bớt những lo ngại về nguồn cung.
Giá dầu thô Brent kỳ hạn giao tháng 9 (chuẩn quốc tế) giảm gần 2%, xuống mức 87,30 USD/thùng, trong khi giá dầu thô ngọt nhẹ WTI của Mỹ kỳ hạn giao tháng 9 giảm 2,3%, xuống còn 81,71 USD/thùng.
Phát biểu tại Nhà Trắng vào thứ Tư, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông muốn Quốc hội bổ sung các biện pháp thuế quan đối với Iran vào dự luật trừng phạt Nga và Tehran – một dự luật vốn đang nhận được sự ủng hộ từ cả hai đảng.
Các mức thuế này sẽ ít có tác động thực tế do Mỹ hầu như không nhập khẩu hàng hóa từ Iran, nhưng việc đưa chúng vào dự luật có thể làm giảm cơ hội để dự luật này được thông qua thành luật.
— Kevin Breuninger của đài CNBC đã đóng góp cho bản tin này.
Iran targets U.S. assets in Kuwait after Egypt suffers first drone attack
Ông Trump công bố thỏa thuận lịch sử: Hamas sẽ giải giáp
Thứ Sáu, 31/07/2026
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 30/7 tuyên bố Ủy ban Hòa bình đã đạt được một “thỏa thuận mang tính lịch sử”, theo đó Hamas và các nhóm vũ trang khác tại Dải Gaza sẽ giải giáp hoàn toàn. Thỏa thuận sẽ được triển khai theo từng giai đoạn, với mục tiêu cuối cùng là chuyển Gaza cho một chính phủ Palestine mới quản lý.
\\
\\Xe tải viện trợ nhân đạo bị nhóm dân quân Israel lật đổ hàng hóa trên đường tới Dải Gaza vào ngày 13 tháng 5 năm 2024. (Nguồn ảnh: OREN ZIV/AFP via Getty Images)
Ông Trump viết trên Truth Social:
“Ủy ban Hòa bình đã đạt được một thỏa thuận mang tính lịch sử, theo đó Hamas và tất cả các nhóm vũ trang khác tại Gaza sẽ giải giáp hoàn toàn. Đây là một bước tiến quan trọng hướng tới nền hòa bình và an ninh lâu dài”.
Ông Trump cho biết thỏa thuận này sẽ bảo đảm Israel có được “mức độ an ninh xứng đáng”, đồng thời chấm dứt việc Gaza bị sử dụng làm căn cứ tiến hành các cuộc tấn công khủng bố.
Giải giáp theo từng giai đoạn, quân đội Israel sau đó sẽ rút lui
Theo kế hoạch do ông Trump công bố, bước đầu tiên của thỏa thuận là chấm dứt mọi hoạt động quân sự tại Gaza, sau đó tiến hành giải giáp hoặc niêm phong các loại vũ khí hạng nặng, đồng thời đóng cửa hệ thống đường hầm và các cơ sở sản xuất vũ khí trong dải Gaza.
Ông Trump nói:
“Khi quá trình giải giáp hoàn tất, quân đội Israel sẽ rút khỏi Gaza. Một lực lượng ổn định quốc tế sẽ phối hợp với lực lượng cảnh sát Palestine mới để đảm nhận trách nhiệm bảo đảm an ninh cho người dân Gaza và các quốc gia láng giềng”.
Các quan chức Mỹ và đại diện Ủy ban Hòa bình cho biết lực lượng cảnh sát Palestine mới đã bắt đầu được huấn luyện để tiếp quản nhiệm vụ duy trì an ninh từ Hamas.
Ông Trump thừa nhận vẫn còn “rất nhiều việc phải làm” để hoàn tất thỏa thuận, đồng thời cảm ơn Ai Cập, Qatar và Thổ Nhĩ Kỳ vì vai trò trung gian trong quá trình đàm phán.
Kế hoạch hòa bình cho Gaza do ông Trump đề xuất gồm 20 nguyên tắc, trong đó giải giáp hoàn toàn Hamas, quân đội Israel rút khỏi Gaza và thiết lập một cơ chế quản trị cũng như bảo đảm an ninh mới là những nội dung trọng tâm.
Gaza sẽ do một chính phủ Palestine mới quản lý
Ông Trump cho rằng thỏa thuận này là bước ngoặt quan trọng để Gaza được chuyển giao cho một chính phủ Palestine mới điều hành.
Ông viết:
“Thỏa thuận này là một bước đi then chốt, mở đường để Gaza cuối cùng được quản lý bởi một chính phủ Palestine mới. Chính phủ này sẽ phối hợp chặt chẽ với Ủy ban Hòa bình nhằm hỗ trợ người dân Palestine”.
Ông cũng cho biết:
“Cuối cùng, Gaza sẽ được trao cho một chính phủ Palestine mới, hoạt động vì người dân. Xin chúc mừng tất cả mọi người vì đã đạt được bước tiến đáng kinh ngạc này – điều mà ai cũng từng nói là không thể thực hiện được!”
Theo các quan chức Mỹ và Ủy ban Hòa bình, chính phủ mới sẽ bao gồm các chuyên gia kỹ trị và hoạt động theo nguyên tắc phi chính trị.
Một quan chức Mỹ phát biểu trong cuộc họp báo qua điện thoại ngày 30/7:
“Trên thực tế, đây là lần đầu tiên Hamas và phía Palestine đồng ý chấp nhận toàn bộ khuôn khổ này, đồng thời đã đạt được sự đồng thuận về cách thức triển khai”.
Các quan chức Mỹ cho biết Washington đã xem xét 28 phương án khác nhau nhằm phát triển và tái thiết Gaza. Mục tiêu không chỉ là khôi phục những khu vực bị tàn phá mà còn xây dựng Gaza thành một nền kinh tế thị trường tự do, có khả năng tạo việc làm và giảm phụ thuộc vào viện trợ quốc tế.
Tuy nhiên, giới chức Mỹ cũng thừa nhận trong ngắn hạn, Gaza vẫn sẽ cần một lượng lớn viện trợ nhân đạo và nguồn vốn tái thiết. Toàn bộ quá trình chuyển tiếp về chính trị và an ninh có thể kéo dài tới một năm, tùy thuộc vào tiến độ thực hiện của từng giai đoạn.
Theo Reuters, trước đó các bên trung gian cùng lãnh đạo Hamas đã tiến hành đàm phán tại Cairo (Ai Cập) về việc triển khai kế hoạch hòa bình do Mỹ thúc đẩy và đạt được những tiến triển hiếm thấy.
Tuy vậy, các bên vẫn có thể cần tiếp tục thương lượng về nhiều chi tiết của thỏa thuận. Một quan chức Hamas cho biết các nội dung hiện nay vẫn chỉ ở dạng dự thảo, trong khi một quan chức Israel nhận định những điều kiện hiện tại vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu của nước này. Các điều khoản cụ thể, trình tự thực hiện và cơ chế giám sát vẫn cần được các bên xác nhận thêm.
Trong khi đó, giao tranh tại Gaza vẫn chưa chấm dứt hoàn toàn. Các nhân viên y tế địa phương cho biết các cuộc không kích của Israel trong ngày 30/7 đã khiến ít nhất 6 người Palestine thiệt mạng.
Một quan chức Mỹ khẳng định, mặc dù quá trình giải giáp, rút quân và tái thiết sẽ vô cùng khó khăn, Washington vẫn sẽ tiếp tục thúc đẩy việc thực hiện từng giai đoạn của thỏa thuận.
“Đây là một nhiệm vụ tưởng chừng hoàn toàn không thể hoàn thành. Nhưng cũng phải nói rằng, chúng tôi đã tạo nên một số điều kỳ diệu và sẽ tiếp tục nỗ lực tạo ra nhiều điều kỳ diệu hơn nữa”.
Lý Ngọc theo Epoch Times
Mỹ mở rộng trừng phạt Iran, đưa tổng đại lý Mahan Air tại Thượng Hải vào danh sách trừng phạt
Thứ Sáu, 31/07/2026
Chính quyền Mỹ ngày thứ Năm (30/7) thông báo áp đặt vòng trừng phạt kinh tế mới đối với Iran, nhằm triệt phá mạng lưới thương mại toàn cầu đang hỗ trợ Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) và hãng hàng không “ưa thích”của lực lượng này là Mahan Air. Trong đó, công ty tổng đại lý bán hàng của Mahan Air tại Thượng Hải cùng lãnh đạo doanh nghiệp Trung Quốc liên quan đều bị đưa vào danh sách trừng phạt.
Thượng Hải, Trung Quốc, ngày 3/6/2019: Máy bay của hãng Mahan Air hạ cánh tại Sân bay Phố Đông Thượng Hải. (Ảnh: Phuong D. Nguyen / Shutterstock)
Theo tuyên bố chung của Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ và Bộ Ngoại giao Mỹ, động thái lần này dựa trên lệnh hành pháp số 13224 cùng các thẩm quyền liên quan, nhắm vào 6 thực thể và cá nhân tại Trung Quốc, Ấn Độ, Nga và Iran.
Phía Mỹ cho rằng dù tự xưng là hãng hàng không dân dụng, Mahan Air từ lâu đã là kênh vận chuyển nòng cốt của đơn vị Quds thuộc IRGC (IRGC-QF) để đưa vũ khí, nhân sự quân sự và hệ thống máy bay không người lái ra nước ngoài. Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent nhấn mạnh, bất kỳ bên nào cung cấp dịch vụ cho IRGC hoặc Mahan Air đều đang tiếp tay cho một “doanh nghiệp khủng bố”.
Ông nói: “Bộ Tài chính sẽ tiếp tục nhận diện, phơi bày và cắt đứt mọi kết nối của họ với hệ thống tài chính Mỹ.”
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Thomas Pigott cũng kêu gọi cộng đồng quốc tế, đặc biệt là các công ty có quan hệ làm ăn với Mahan Air, phải nhận thức rõ mức độ rủi ro nghiêm trọng nếu tiếp tục hợp tác.
Tổng đại lý của Mahan Air tại Thượng Hải và doanh nhân Trung Quốc bị trừng phạt
Trong danh sách trừng phạt lần này, nhiều công ty đóng vai trò “tổng đại lý bán hàng” (General Sales Agent, GSA) cho Mahan Air bị nêu đích danh, trong đó có các thực thể và cá nhân đặt trụ sở tại Trung Quốc:
Shanghai Wings International Logistics Co. (Shanghai Wings) là GSA của Mahan Air, được cho là đã phối hợp vận chuyển các mặt hàng điện tử từ Trung Quốc sang Iran.
Đường Tân (Tang Xin), tổng giám đốc Shanghai Wings, phụ trách điều phối các hoạt động đi lại của Mahan Air; đồng thời là giám đốc điều hành và chủ sở hữu 50% cổ phần của Shanghai Elite International Travel Co. Ltd., một công ty du lịch đại diện Mahan Air tại Trung Quốc.
Ngoài các đại lý tại Trung Quốc, hai GSA khác cũng bị trừng phạt là Skiez Travels and Logistics Private Limited ở Ấn Độ và Air Cargo Pro Limited tại Nga, do đóng vai trò đại lý bán hàng cho Mahan Air ở các nước này.
Bên cạnh mạng lưới logistics, OFAC còn trừng phạt DadeNegar Startup Studio, một công ty bình phong liên kết với IRGC. Theo Bộ Tài chính, DadeNegar sử dụng trang web để thu thập và kêu gọi cung cấp thông tin về vị trí trang bị quân sự của Mỹ và Israel tại Trung Đông, tiếp nhận yêu cầu tập kích, qua đó hỗ trợ Iran chọn mục tiêu tấn công.
Theo quy định, mọi tài sản và lợi ích của các đối tượng bị trừng phạt nằm trong lãnh thổ Mỹ hoặc do công dân, pháp nhân Mỹ nắm giữ đều bị phong tỏa. Các ngân hàng nước ngoài giao dịch với những đối tượng này cũng có nguy cơ chịu trừng phạt thứ cấp và bị áp đặt các hạn chế nghiêm ngặt đối với tài khoản đại lý tại Mỹ.
Theo Lý Ngôn / Epoch Times
Nước Nga năm 2026: Chiến tranh tiêu hao và sức ép kinh tế
Thứ Sáu, 31/07/2026
Vùng Kaliningrad, Nga, ngày 13/3/2022. Nhà máy lọc dầu Lukoil. Các phân xưởng lọc dầu. Tổ hợp kho cảng dầu của Công ty Lukoil. (Nguồn: Shutterstock); Ảnh trên Telegram của Thống đốc vùng Moscow Andrey Vorobyev.
Bước sang năm 2026, cuộc xung đột tại Ukraine tiếp tục định hình lại học thuyết quân sự hiện đại. Nga đang duy trì thế chủ động tấn công, nhưng tiến độ đạt được tương đối chậm và phải đánh đổi bằng chi phí nhân lực lớn do tác động của công nghệ không người lái (UAV). Song song đó, nền kinh tế chiến tranh của Nga bắt đầu đối mặt với những sức ép thực sự từ thâm hụt ngân sách và các lệnh trừng phạt dài hạn. Diễn biến giá dầu thế giới liên quan đến xung đột Iran-Israel-Mỹ từng mang lại lợi thế tạm thời cho Nga đầu năm, nhưng lợi thế này đã phần lớn biến mất vào giữa năm khi chênh lệch giá dầu Urals-Brent nới rộng.
Bức tranh chiến sự và kinh tế Nga năm 2026 – chiến tranh tiêu hao và sự thích ứng trên chiến trường mới
“Sự minh bạch chiến trường” và sự thay đổi chiến thuật cơ giới
Mô hình tác chiến truyền thống dựa trên sự tập trung lực lượng thiết giáp và bộ binh quy mô lớn (cấp tiểu đoàn/lữ đoàn) đã không còn khả thi trong môi trường hiện tại. Sự bùng nổ của UAV trinh sát và UAV cảm tử (FPV) từ phía Ukraine đã tạo ra “sự minh bạch chiến trường” (battlefield transparency) ở mức độ rất cao theo đánh giá của nhiều tổ chức phân tích quân sự phương Tây (ví dụ Institute for the Study of War). Bất kỳ sự tập trung quân nào cũng có thể bị phát hiện trong vài phút và trở thành mục tiêu của pháo binh chính xác.
Hệ quả là, quân đội Nga đã buộc phải thay đổi chiến thuật sang việc sử dụng các nhóm xung kích bộ binh quy mô rất nhỏ (cấp tiểu đội hoặc nhỏ hơn). Để giảm thiểu thiệt hại trước FPV drone, trong nhiều đợt xung kích, Nga gia tăng sử dụng mô tô địa hình và xe đa dụng (ATV/golf cart) bên cạnh xe tăng và xe bọc thép truyền thống nhằm rút ngắn thời gian phơi lộ trước UAV. Các phương tiện này đánh đổi lớp giáp bảo vệ lấy sự cơ động, tốc độ và khả năng tàng hình cục bộ, giúp binh sĩ nhanh chóng tiếp cận chiến hào đối phương trước khi bị drone khóa mục tiêu. Tuy nhiên, chiến thuật này khiến tốc độ tiến quân chậm lại đáng kể.
Chi phí nhân lực trong cuộc chiến tiêu hao
Mặc dù không có số liệu độc lập chính xác hoàn toàn về thương vong, các nhà quan sát quân sự quốc tế nhìn chung đồng thuận rằng chi phí nhân lực để kiểm soát mỗi km vuông lãnh thổ của Nga đang ở mức rất cao. Thay vì các chiến dịch thọc sâu chớp nhoáng, chiến trường chuyển sang dạng “chiến tranh chiến hào” kết hợp hỏa lực cường độ cao.
Sự thống trị của drone cũng làm thay đổi cấu trúc thương vong. Theo nhận định của một số chuyên gia y tế quân sự và tổ chức phân tích xung đột, tỷ lệ thương vong truyền thống (thường là 1 tử vong : 3-4 bị thương) đang có xu hướng xấu đi. Nguyên nhân chính không chỉ do uy lực của vũ khí, mà do drone của đối phương liên tục tấn công các tuyến hậu cần, khiến công tác sơ tán y tế (Medevac) bị đình trệ. Binh sĩ bị thương mất nhiều thời gian hơn để được cấp cứu, dẫn đến tỷ lệ tử vong trên chiến trường gia tăng so với các cuộc chiến tranh quy ước trước đây.
Sức ép lên nền kinh tế chiến tranh
Dù đã chứng minh khả năng phục hồi ấn tượng trong giai đoạn 2022-2024, kinh tế Nga bước vào năm 2026 với những thách thức cấu trúc rõ rệt, dù có xen kẽ một số yếu tố hỗ trợ ngắn hạn — vốn đã mờ nhạt dần vào giữa năm.
Năng lượng và cơ sở hạ tầng. Các chiến dịch tấn công bằng UAV tầm xa của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu từng khiến công suất lọc dầu của Nga sụt giảm trong năm 2025, theo một số ước tính của giới phân tích năng lượng phương Tây có thời điểm giảm tới khoảng 25% công suất. Dù Nga đã khắc phục phần lớn, sự gián đoạn này từng buộc Moscow phải ban hành các lệnh cấm xuất khẩu nhiên liệu tạm thời và gây ra tình trạng khan hiếm xăng dầu cục bộ tại một số khu vực trong nước.
Tăng trưởng GDP. Theo số liệu sơ bộ của Bộ Phát triển Kinh tế Nga, GDP quý I/2026 giảm 0,3% so với cùng kỳ năm trước — lần suy giảm theo quý đầu tiên kể từ năm 2023 (Moscow Times, OSW, The Bell). Ngay sau đó, chính phủ Nga đã hạ dự báo tăng trưởng cả năm từ 1,3% xuống còn 0,4% (Phó Thủ tướng Alexander Novak, tháng 5/2026), dù một số định chế như IMF sau đó đã điều chỉnh dự báo lên lại (khoảng 1-1,4%) nhờ kỳ vọng vào giá dầu tăng đầu năm — kỳ vọng này về sau chỉ hiện thực hóa một phần (xem mục dưới).
Doanh thu dầu khí — diễn biến hai chiều trong năm. Doanh thu từ dầu khí — nguồn thu ngân sách chủ lực — đã giảm 38,3% so với cùng kỳ trong 4 tháng đầu năm 2026, còn khoảng 30,95 tỷ USD (Bộ Tài chính Nga, đầu tháng 5/2026), do lệnh trừng phạt, áp trần giá, và giá dầu bình quân tính thuế giảm từ khoảng 63 xuống 50 USD/thùng so với cùng kỳ.
Từ cuối tháng 2 đến tháng 5/2026, xung đột Mỹ-Israel-Iran leo thang khiến giá dầu quốc tế tăng vọt (Brent có lúc vượt 115 USD/thùng), kéo giá Urals của Nga lên theo — đỉnh điểm đạt khoảng 116 USD/thùng tại cảng Primorsk đầu tháng 4 (cao nhất kể từ 2013) — giúp Nga lần đầu sau gần một năm bổ sung được vào quỹ dự trữ và tạm hoãn cắt giảm chi tiêu ngân sách thứ cấp.
Tuy nhiên, lợi thế này không kéo dài. Sang tháng 6-7/2026, dù Brent một lần nữa vượt mốc 100 USD/thùng vào khoảng 23-24/7 (lần đầu kể từ 26/5) do các cuộc tấn công của lực lượng Houthi nhằm vào tàu chở dầu trên Biển Đỏ, giá Urals lại diễn biến ngược chiều: mức chiết khấu Urals so với Brent nới rộng mạnh (theo Argus Media, có thời điểm lên tới khoảng 27 USD/thùng), khiến Urals rơi về khoảng 41-42 USD/thùng đầu tháng 7/2026 — gần như quay lại mức trước khi xung đột Iran nổ ra. Đây chính là mức giá Bộ Tài chính Nga dùng để tính thuế, nên tác động trực tiếp đến ngân sách: trong 5 tháng đầu năm 2026, thâm hụt ngân sách liên bang đã đạt 6.000 tỷ ruble (khoảng 77 tỷ USD, tương đương 2,6% GDP) — cao hơn khoảng 60% so với kế hoạch cả năm. Bản thân giá Brent quốc tế cũng đã hạ nhiệt trở lại, còn khoảng 90 USD/thùng vào ngày 30/7/2026.
Nói cách khác, diễn biến chính xác không phải “doanh thu dầu khí phục hồi mạnh giữa năm”, mà là: Nga hưởng lợi ngắn hạn trong quý I-II rồi đánh mất phần lớn lợi thế đó khi bước sang quý III, do khoảng cách giá Urals-Brent nới rộng nhanh hơn tốc độ tăng của giá dầu thế giới.
Quỹ Phúc lợi Quốc gia (NWF). Sự sụt giảm doanh thu buộc chính phủ Nga phải đẩy mạnh rút tiền từ NWF. Theo Bộ Tài chính Nga, phần tài sản thanh khoản cao trong quỹ (ngoại tệ và vàng) đã giảm còn khoảng 1,7% GDP đầu tháng 4/2026, và tiếp tục giảm xuống khoảng 1,5% GDP đầu tháng 7/2026 (tương đương 46,4 tỷ USD, TASS ngày 3/7/2026) — so với mức trên dưới 10% GDP trước chiến tranh. Đây là tín hiệu rõ ràng cho thấy “bộ đệm tài chính” dễ sử dụng nhất của Nga đang mỏng dần, dù tổng tài sản của quỹ (gồm cả đầu tư dài hạn kém thanh khoản) vẫn ở mức khoảng 5,6% GDP.
Quản lý thông tin nội địa
Để duy trì sự ổn định xã hội trong bối cảnh xung đột kéo dài và áp lực kinh tế, chính quyền Nga tiếp tục siết chặt kiểm soát không gian mạng. Việc hạn chế truy cập vào các nền tảng mạng xã hội quốc tế, bóp băng thông, và cấm các dịch vụ VPN được thực thi triệt để nhằm xây dựng một “mạng lưới internet có chủ quyền”. Tuy nhiên, điều này cũng làm tăng rào cản tiếp cận thông tin công nghệ và khoa học toàn cầu đối với giới tri thức và doanh nghiệp Nga.
Kết luận
Dữ liệu tính đến cuối tháng 7/2026 cho thấy cuộc chiến đang ở trạng thái tiêu hao khắc nghiệt. Nga vẫn duy trì được năng lực tấn công và khả năng sản xuất quốc phòng, không có dấu hiệu sụp đổ tức thời như một số dự báo lạc quan từ phương Tây trước đây. Tuy nhiên, việc giành lợi thế trên chiến trường đang đòi hỏi mức giá ngày càng đắt đỏ về nhân lực và bào mòn nhanh chóng các quỹ dự trữ tài chính dễ sử dụng nhất. Về kinh tế, cú hích từ giá dầu tăng do xung đột Iran-Israel-Mỹ chỉ mang tính tạm thời và đã phần lớn tan biến vào giữa năm khi chênh lệch giá Urals-Brent nới rộng trở lại — không thay đổi xu hướng dài hạn: chi tiêu quốc phòng cao, lạm phát dai dẳng, thâm hụt ngân sách vượt kế hoạch, và khu vực phi tài nguyên, theo đánh giá của OSW, đã rơi vào suy thoái lần đầu tiên kể từ khi chiến tranh bắt đầu. Tốc độ tiến quân chậm chạp hiện tại cho thấy đây sẽ tiếp tục là một cuộc thử thách sức bền vĩ mô, nơi bên nào duy trì được hậu cần và nguồn lực lâu hơn sẽ nắm giữ lợi thế chiến lược cuối cùng.
Kim Long
Nguồn tham khảo chính OSW Centre for Eastern Studies — “Russia’s economy: heading towards recession?” (5/2026): https://www.osw.waw.pl/en/publikacje/osw-commentary/2026-05-14/russias-economy-heading-towards-recession
The Moscow Times — “Russia Cuts 2026 Growth Forecast…” (5/2026): https://www.themoscowtimes.com/2026/05/12/russia-cuts-2026-growth-forecast-as-oil-revenues-and-wartime-pressures-weigh-on-economy-a92733
The Moscow Times — “Russian Economy Shrinks in the First Quarter” (5/2026): https://www.themoscowtimes.com/2026/05/07/russian-economy-shrinks-in-the-first-quarter-a92713
The Bell — “Russia’s economy contracts for first time since 2023” (5/2026): https://en.thebell.io/russias-economy-contracts-for-first-time-since-2023/
TASS — số liệu NWF của Bộ Tài chính Nga (7/2026): https://tass.ru/ekonomika/27882559
Xinhua — “Russia’s oil, gas budget revenues drop 38 pct in first four months of 2026” (5/2026): https://english.news.cn/20260508/6f848e96f4eb41aa8772ae4314bd8256/c.html
Meduza — “Russian oil falls to $42 a barrel — the same price as before the Middle East war” (7/2026): https://meduza.io/en/news/2026/07/06/russian-oil-falls-to-42-a-barrel-the-same-price-as-before-the-middle-east-war
Continuum Economics — “Shock for Russia: Economy Contracted by 0.3% in Q1 2026”: https://continuumeconomics.com/a/5f787717/shock-for-russia-economy-contracted-by-03-in-q1-2026
Bloomberg / CNBC / TradingEconomics — diễn biến giá Brent cuối tháng 7/2026 (vượt 100 USD rồi hạ về ~90 USD)
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét