Bảo Tàng Việt (Viet Museum) tại History Park là một trong những trung tâm văn hóa quan trọng của cộng đồng người Mỹ gốc Việt tại San Jose. Trong gần hai thập niên qua, bảo tàng đã đóng vai trò là nơi gìn giữ ký ức tập thể và chia sẻ hành trình tị nạn cùng di sản của cộng đồng người Việt hải ngoại. Bảo tàng được sáng lập bởi ông Lộc Vũ (đã qua đời gần đây) và được điều hành bởi Trung Tâm Định Cư & Văn Hóa Di Dân (Immigrant Resettlement & Cultural Center – IRCC). Trong gần 20 năm, IRCC đã có hợp đồng thuê với History San Jose, một tổ chức phi lợi nhuận được Thành phố San Jose giao quản lý History Park.
<!>
Theo thỏa thuận này, Viet Museum hoạt động trong một ngôi nhà kiểu Victoria cổ trong công viên, nơi lưu giữ và trưng bày các hiện vật lịch sử về hành trình tị nạn của người Việt.
Tuy nhiên, kể từ tháng 12 năm 2024, bảo tàng đã bị History San Jose đóng cửa do một tranh chấp nội bộ về quản trị trong IRCC.
Vào cuối năm 2025, ông Bill Schroh, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc của History San Jose, đã gửi thông báo rằng tổ chức này dự định chấm dứt hợp đồng thuê với IRCC và sẽ phát hành Yêu cầu Đề xuất (RFP) để tìm một đơn vị vận hành mới cho Viet Museum trước cuối tháng 12 năm 2025. Lý do được đưa ra là IRCC chưa cung cấp được bằng chứng rằng ban lãnh đạo hiện tại là ban quản lý hợp pháp của tổ chức.
Ban quản trị hiện tại của IRCC đã được các hội viên IRCC bầu vào ngày 11 tháng 1 năm 2025, phù hợp với điều lệ của tổ chức, trong đó quy định rằng các thành viên hội đồng quản trị phải được bầu hằng năm bởi hội viên. Sau cuộc bầu cử này, bà Quinn Tran, một cựu giám đốc điều hành ngành công nghệ cao và cựu CEO của Hội Hồng Thập Tự Hoa Kỳ tại Silicon Valley, đã được bổ nhiệm làm Chủ tịch và Tổng Giám đốc Điều hành để thay thế ông Lộc Vũ, người đã từ nhiệm các vai trò này.
Kể từ khi đảm nhận vai trò lãnh đạo, bà Quinn Tran đã tập trung nỗ lực vào việc mở cửa trở lại Viet Museum, để công chúng có thể tiếp tục đến thăm và tìm hiểu về lịch sử người Mỹ gốc Việt. IRCC đã cung cấp đầy đủ các tài liệu pháp lý cho History San Jose—bao gồm hồ sơ quản trị tổ chức và tài liệu về cuộc bầu cử hội đồng quản trị—đồng thời tham gia vào các tiến trình hòa giải nhằm giải quyết tranh chấp nội bộ.
Mặc dù đã có những nỗ lực này, ông Bill Schroh và bà Michelle Duncan, Giám đốc Điều hành Hoạt động của History San Jose, vẫn tiếp tục tiến hành các bước nhằm chấm dứt hợp đồng với IRCC. Hậu quả là IRCC hiện đang đối mặt với nguy cơ Viet Museum bị đóng cửa vĩnh viễn.
History San Jose đang tìm cách chấm dứt hợp đồng với IRCC mà không có cơ sở pháp lý rõ ràng, đồng thời đưa ra các quyết định đơn phương mà không có sự trao đổi thiện chí với IRCC. Trong khi đó, tổ chức này còn đe dọa sẽ đưa một đơn vị khác vào vận hành Viet Museum mà không xem xét thực tế rằng các hiện vật trong bảo tàng thuộc quyền sở hữu của IRCC, tổ chức đã dành hơn 20 năm để sưu tầm và gìn giữ.
Do đó, bất kỳ đơn vị vận hành mới nào do History San Jose lựa chọn nhiều khả năng chỉ tiếp quản một tòa nhà lịch sử trống rỗng, chứ không phải toàn bộ bộ sưu tập hiện vật của bảo tàng.
Sau khi mọi nỗ lực đối thoại và hòa giải không đạt được giải pháp đôi bên cùng chấp nhận, IRCC buộc phải thực hiện biện pháp cuối cùng, đó là nộp đơn lên tòa án để yêu cầu tuyên bố quyền và ban hành lệnh ngăn chặn (declaratory and injunctive relief) liên quan đến việc vận hành Viet Museum tại History Park.
IRCC Nộp Đơn Yêu Cầu Tòa Án Tuyên Bố Quyền Pháp Lý Liên Quan Đến Hoạt Động Của Viet Museum
San José, California – ngày 10 tháng 3 năm 2026 – Immigrant Resettlement & Cultural Center, Inc. (IRCC) đã nộp đơn lên Santa Clara County Superior Court yêu cầu tòa án ban hành phán quyết tuyên bố quyền pháp lý (declaratory relief) và biện pháp ngăn chặn (injunctive relief) liên quan đến việc điều hành Viet Museum tại History Park.
Đơn kiện yêu cầu tòa án làm rõ quyền lợi và nghĩa vụ của các bên theo thỏa thuận liên kết (affiliate agreement) điều chỉnh việc vận hành bảo tàng. Hồ sơ khởi kiện không bao gồm yêu cầu bồi thường thiệt hại bằng tiền.
Viet Museum phần lớn đã phải đóng cửa từ tháng 12 năm 2024 sau các hành động được thực hiện bởi History San José, được cho là liên quan đến những quan ngại về một tranh chấp quản trị nội bộ trong IRCC.
Theo IRCC, việc đóng cửa này đã hạn chế sự tiếp cận của công chúng đối với bảo tàng, đồng thời ảnh hưởng đến các hoạt động tình nguyện và các chương trình giáo dục gắn liền với cơ sở này.
Đơn kiện của IRCC yêu cầu tòa án làm rõ liệu việc tiếp tục vận hành bảo tàng có thể bị điều kiện hóa bởi việc giải quyết các vấn đề nội bộ của tổ chức hay không, khi những vấn đề này vẫn chưa được tòa án phân xử.
IRCC được thành lập hơn bốn mươi năm trước với mục đích hỗ trợ người tị nạn Việt Nam tái định cư tại Hoa Kỳ. Sau đó, tổ chức đã thành lập Viet Museum nhằm bảo tồn các hiện vật và tư liệu lịch sử liên quan đến kinh nghiệm của cộng đồng người Việt tị nạn.
IRCC cho biết tổ chức vẫn cam kết bảo tồn bộ sưu tập của bảo tàng và tiếp tục sứ mệnh giáo dục của mình phục vụ công chúng.
Liên lạc truyền thông
Cô Quinn Tran
Chủ tịch kiêm Giám đốc Điều hành
Điện thoại: 650-219-5659
Email: IRCCVietMuseum2025@gmail.com
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét