TT Mỹ tuyên bố chỉ dỡ bỏ phong tỏa cảng biển Iran nếu đạt được « thỏa thuận » Trên mạng xã hội Truth Social hôm qua, 20/04/2026, tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố, sẽ chỉ dỡ bỏ lệnh phong tỏa các cảng biển Iran, nếu đạt được một « thỏa thuận » với Teheran. Tổng thống Donald Trump, được AFP trích dẫn, cho biết « lệnh phong tỏa, mà chúng ta sẽ không dỡ bỏ cho đến khi có một thỏa thuận, đang tàn phá Iran một cách nghiêm trọng. Họ đang mất 500 triệu đô la mỗi ngày, phía Iran sẽ không thể chịu đựng nổi một thiệt hại như vậy, ngay cả trong ngắn hạn ».
<!>
Kể từ đầu cuộc phong tỏa, ngày 13/04, quân đội Mỹ đã bắt buộc 27 tàu phải quay đầu. Từ Chủ nhật, 19/04, đến tối hôm qua, 20/04, theo số liệu của công ty theo dõi hàng hải Kpler, tổng cộng chỉ có bốn tàu được phép đi vào hoặc ra khỏi eo biển Hormuz.
Hôm nay, 21/04, bộ Ngoại Giao Iran lên án vụ tấn công và bắt giữ tàu thương mại Touska của Iran ở Biển Oman, ngày19/04, và coi đây là « hành động cướp biển và khủng bố ». Trước đó, quân đội Iran tuyên bố sẽ sớm « trả đũa ».
Theo Bloomberg, hơn 750 tàu thương mại vẫn bị mắc kẹt ở Vịnh, trong đó có khoảng 350 tàu chở dầu và tàu chở khí hóa lỏng. Chính quyền Matxcơva cho biết, phía Iran bảo đảm quyền đi lại không bị cản trở qua eo biển Hormuz cho tất cả các tàu Nga, sau cuộc điện đàm giữa hai ngoại trưởng Sergey Lavrov và Abbas Araghchi.
Theo Reuters, lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình trong cuộc điệm đàm với thái tử Mohammed ben Salman, nhà lãnh đạo Ả Rập Xê Út, hôm qua, đã kêu gọi nỗ lực để duy trì hoạt động lưu thông bình thường của tàu thuyền qua eo biển Hormuz.
Trump thừa nhận tìm kiếm uranium của Iran là « lâu dài và khó khăn »
Trả lời phỏng vấn hãng tin Bloomberg, chiều tối ngày 20/04/2026, tổng thống Mỹ Donald Trump, đã đề cập đến điểm bất đồng lớn trong cuộc đàm phán giữa Teheran và Washington : đó là vấn đề hạt nhân Iran.
Trên mạng xã hội Truth Social, ông viết : « Chiến dịch Midnight Hammer đã dẫn đến sự phá hủy hoàn toàn các địa điểm chứa bụi hạt nhân tại Iran. Đó là lý do tại sao việc khai quật chúng sẽ là một quá trình khó khăn và mất nhiều thời gian ».
Xin nhắc lại, hôm thứ Năm tuần trước (16/04), nguyên thủ Mỹ tuyên bố, Iran đã đồng ý giao nộp uranium làm giầu, một trong số các yêu cầu của ông để đạt thỏa thuận với Tehran. Một ngày sau, thứ Sáu 17/04, tổng thống Trump còn nói rằng, Hoa Kỳ « sẽ sớm có được uranium Iran » và « sớm đưa chúng về Mỹ », điều mà Iran phủ nhận.
AFP lưu ý, nguyên thủ Mỹ sử dụng thuật ngữ « bụi hạt nhân » để chỉ cả lượng dự trữ uranium làm giầu của Iran, lẫn vật liệu hạt nhân bị chôn vùi sau các đợt oanh kích của Mỹ vào Iran vào tháng 6/2025. Mỹ, Israel và châu Âu từ lâu nghi ngờ Iran muốn trang bị vũ khí hạt nhân, điều mà Teheran luôn bác bỏ, đồng thời bảo vệ quyền được làm giầu uranium cho mục tiêu dân sự.
Iran chưa cử phái đoàn đến Pakistan
Trong lúc lệnh ngừng bắncủa tổng thống Mỹ sẽ hết hạn vào đêm mai, thứ Tư 22/04, giờ miền đông Hoa Kỳ, truyền hình Nhà nước Iran khẳng định cho đến sáng hôm nay, 21/04, chưa có bất cứ phái đoàn nào của Iran đến Pakistan, bất kể « phái đoàn cấp cao hay cấp thấp », trái ngược với nhiều tin đồn. Chủ tịch Quốc hội Iran, Mohammad Bagher Ghalibaf, trên mạng X hôm qua, tuyên bố « không chấp nhận đàm phán trong bối cảnh bị đe dọa », và báo trước là Teheran đã chuẩn bị sẵn sàng các biện pháp đáp trả.
Về phía Mỹ, Reuters dẫn lại thông báo của tổng thống Trump trên mạng xã hội hôm qua, theo đó nguyên thủ Mỹ tỏ ra tin tưởng là Hoa Kỳ và Iran sẽ đạt được một thỏa thuận « tốt hơn nhiều so với JCPOA », tức Thỏa thuận hạt nhân Iran ký kết với lụccường (Mỹ, Anh, Pháp, Đức, Trung Quốc và Nga), mà chính quyền Trump nhiệm kỳ 1 đã rời bỏ hồi năm 2018. Tuy nhiên, trong một cuộc trả lời Bloomberg hôm qua, ông Trump cũng cảnh báo, nếu không đạt thỏa thuận hòa bình trong ngày thứ Tư, « rất khó có khả năng » lệnh ngừng bắn với Iran được gia hạn.
Đại diện Mỹ và Cuba mới đây đã « bí mật » thương lượng tại La Habana
Trong bối cảnh Mỹ ngày càng gia tăng sức ép với Cuba, hai bên vẫn tiếp tục đàm phán. Đại diện của hai nước hôm qua 20/04/2026 khẳng định là các quan chức của Mỹ đã đến La Habana gặp các đại diện của Cuba trong tháng 04/2026.
Reuters dẫn lời một đại diện từ bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ, theo đó, một cuộc họp đã được tổ chức vào ngày 10/04 vừa qua và các cuộc thảo luận được đặt dưới sự giám sát của ngoại trưởng Marco Rubio, nhưng quan chức này không nêu rõ danh tính những người tham gia cuộc họp. Từ năm 2016 đến nay, chưa có đại diện cơ quan nào của chính phủ Mỹ nào đến Cuba (Không kể căn cứ quân sự của Mỹ tại Vịnh Guantanamo).
Theo nhà ngoại giao Mỹ, xin ẩn danh, phái đoàn Washingtin nhắc lại là « nền kinh tế Cuba đang rơi vào tình trạng suy thoái nghiêm trọng và giới cầm quyền chỉ còn một khoảng thời gian ngắn để thực hiện các cải cách quan trọng do Mỹ hậu thuẫn trước khi tình hình xấu đi đến mức không thể cứu vãn ».
Những cuộc thảo luận này cho thấy Washington và La Habana có thể đạt được một thỏa thuận ngoại giao, trong khi Donald Trump đã nhiều lần tuyên bố ý định « giải quyết » vấn đề Cuba sau vụ can thiệp quân sự vào Venezuela và bắt tổng thống Nicolas Maduro đưa về Mỹ xét xử. Ông Trump cảnh báo rằng Cuba sẽ là « mục tiêu tiếp theo » của Mỹ, nếu hai bên không đạt được thỏa thuận.
Theo Alejandro Garcia del Toro, phát ngôn viên phụ trách sự vụ Hoa Kỳ tại bộ Ngoại Giao Cuba, cả La Habana và Washington đều không đưa ra tối hậu thư hay bất kỳ tuyên bố đe dọa nào trong cuộc gặp, đồng thời mô tả các cuộc thảo luận là mang tính « tôn trọng » nhau. Theo ông, « việc dỡ bỏ lệnh cấm vận năng lượng » đối với Cuba là ưu tiên hàng đầu của La Habana.
Nhật Bản dỡ bỏ các rào cản xuất khẩu vũ khí, Trung Quốc phản đối mạnh mẽ
Chính phủ của thủ tướng Sanae Takaichi, ngày 21/04/2026, đã dỡ bỏ những rào cản xuất khẩu vũ khí sát thương vốn tồn tại hàng thập kỷ. Bước thay đổi lịch sử này tại một nước có Hiến Pháp chủ hòa kể từ Đệ Nhị Thế Chiến còn nhằm củng cố ngành công nghiệp vũ khí. Trung Quốc ngay lập tức bày tỏ « quan ngại sâu sắc », khẳng định « kiên quyết » chống lại bất kỳ hành động « quân sự hóa liều lĩnh » của Nhật Bản.
Thông tín viên Frédéric Charles, tại Tokyo, tường thuật :
« Nữ thủ tướng Nhật Bản, Sanae Takaichi, muốn xuất khẩu tầu chiến, tên lửa nhằm biến ngành công nghiệp vũ khí thành một động lực tăng trưởng kinh tế theo gương Hàn Quốc. Các nước như Ukraina, Ba Lan và Philippines đã bày tỏ sự quan tâm đến việc mua sắm vũ khí Nhật Bản. Một trong số các hợp đồng đầu tiên có thể liên quan đến việc xuất khẩu tầu chiến đã qua sử dụng sang Manila.
Xuất khẩu vũ khí Nhật Bản sẽ làm tăng sản lượng, giảm bớt chi phí giá thành. Nhiều hãng lớn như Mitsubishi Heavy có thể đóng tầu ngầm, chế tạo chiến đấu cơ, tên lửa, nhưng cho đến nay những tập đoàn này vẫn phụ thuộc vào đơn đặt hàng hạn chế từ một khách hàng duy nhất : Quân đội Nhật Bản.
Tokyo đã bắt đầu nới lỏng các quy định xuất khẩu từ năm 2014. Nhật Bản cung cấp cho Mỹ tên lửa Patriot do Nhật sản xuất theo giấy phép của Mỹ, sắp tới sẽ cung cấp tầu khu trục cho Úc. Và Nhật Bản đang hợp tác với Anh Quốc và Ý phát triển một chiến đấu cơ tàng hình thế hệ thứ sáu. »
Công luận chia rẽ
Theo AFP, quyết định này của chính phủ Nhật Bản đang gây chia rẽ công luận. Những người ủng hộ chính phủ cho rằng sự thay đổi này cho phép thắt chặt hơn nữa các mối quan hệ về quốc phòng, ngoại giao và kinh tế với các đối tác trong bối cảnh bất ổn trong khu vực ngày càng gia tăng, do Trung Quốc không ngừng củng cố năng lực quân sự và các mối đe dọa từ Bắc Triều Tiên.
Theo quan điểm của Heigo Sato, chuyên gia về quốc phòng, đại học Takushoku, Nhật Bản cần thiết lập « một hệ thống bảo đảm việc trao đổi vũ khí và đạn dược suôn sẻ » giữa các đồng minh, để tăng cơ hội nhận được sự giúp đỡ trong trường hợp xảy ra xung đột.
Tuy nhiên, một thăm dò dư luận do kênh truyền hình NHK thực hiện trong tháng 3/2026, cho thấy 53% số người Nhật được hỏi đã phản đối việc thay đổi các quy định xuất khẩu vũ khí, ủng hộ củng cố quan hệ ngoại giao và kinh tế, đồng thời cho rằng bước thay đổi này làm ảnh hưởng đến danh tiếng hiếu hòa của đất nước.
Liên Hiệp Châu Âu xem xét đề nghị đình chỉ Thỏa thuận Liên kết với Israel
Việc Israel tấn công Liban và tình hình xấu đi tại vùng lãnh thổ Cisjordanie của người Palestine, bị Israel chiếm đóng từ năm 1967, khiến một số nước châu Âu một lần nữa đề nghị Liên Hiệp Châu Âu đình chỉ « Thỏa thuận Liên kết » (Association Agreement) với Nhà nước Israel, có hiệu lực từ năm 2000. Cuộc họp cấp ngoại trưởng Liên Âu hôm nay 21/04/2026, tại Bruxlles, Bỉ, xem xét đề nghị của Tây Ban Nha, Ireland và Slovenia.
Thông tín viên Pierre Bénazet tường trình từ Bruxelles :
« Chúng tôi sẽ đánh giá xem liệu có thể tiến lên phía trước hay không trong hồ sơ này », bà Kaja Kallas, lãnh đạo Ngoại giao Liên Âu tuyên bố như trên. Bà đã từng khuyến nghị đình chỉ vế thương mại của thỏa thuận vào mùa hè năm ngoái. Việc đình chỉ toàn bộ Thỏa thuận Liên kết với Israel đòi hỏi sự đồng thuận của tất cả 27 thành viên, nhưng việc chỉ đình chỉ vế thương mại thì chỉ cần sự ủng hộ của một đa số cần thiết.
Đối với Israel, vế thương mại là rất quan trọng, vì Liên Âu chiếm 33% hàng xuất khẩu và 40% hàng nhập khẩu của nước này. Tây Ban Nha, cùng với Ireland và Slovenia, ủng hộ việc chấm dứt hoàn toàn thỏa thuận, nhưng lập trường của họ khó có thể được chấp thuận cho dù Hungary dự kiến sẽ không bỏ phiếu phủ quyết.
Dường như cũng chưa có gì bảo đảm có được đa số cần thiết để đình chỉ vế thương mại của Thỏa thuận. Cụ thể là, Đức vẫn tin tưởng vào việc duy trì Thỏa thuận Liên kết này có thể giúp duy trì được các kênh đối thoại mở với Israel. Lập trường thận trọng này dường như chiếm ưu thế trong số 27 quốc gia thành viên. »
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét