Nhìn Ra Bốn Phương

Thứ Năm, 2 tháng 7, 2026

Iran: Sẽ thu phí qua eo biển Hormuz sau thời gian ân hạn 60 ngày - Lion Nguyên



Hôm 30/6, các quan chức Iran tuyên bố nước này vẫn kiên quyết áp dụng việc thu phí đối với các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz sau khi thời gian ân hạn 60 ngày kết thúc. Đây được xem là một trong những vấn đề gây nhiều tranh cãi nhất trong các cuộc đàm phán đang diễn ra giữa Iran và Mỹ nhằm đạt được một thỏa thuận lâu dài để chấm dứt nhiều tháng xung đột. (Nguồn ảnh: Somkanae sawatdinak/ Shutterstock)
<!>
Theo Hãng thông tấn Cộng hòa Hồi giáo Iran (IRNA), Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf phát biểu trên truyền hình nhà nước hôm 30/6 rằng việc lưu thông qua tuyến hàng hải chiến lược này chỉ được miễn phí trong thời gian thực thi 60 ngày theo bản ghi nhớ tạm thời mà Washington và Tehran ký kết vào đầu tháng Sáu.

Bản ghi nhớ này kéo dài lệnh ngừng bắn vốn rất mong manh nhằm tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán về một thỏa thuận hòa bình toàn diện hơn, đồng thời mở lại eo biển Hormuz cho hoạt động vận tải thương mại.
Những phát biểu trên được đưa ra trong bối cảnh các cuộc đàm phán kỹ thuật nhằm chuyển hóa thỏa thuận tạm thời thành một hiệp định lâu dài đã bắt đầu tại Doha (Qatar) thông qua vai trò trung gian của Qatar. Phía Mỹ có sự tham gia của Đặc phái viên Steve Witkoff và cố vấn không chính thức của Tổng thống, ông Jared Kushner.
Iran bác bỏ các ý kiến phản đối quyền quản lý eo biển

Phát biểu trên truyền hình nhà nước Iran, ông Ghalibaf cho biết quyết định miễn thu phí trong 60 ngày được đưa ra theo đề nghị của các quốc gia ven Vịnh Ba Tư, sau khi chiến tranh làm gián đoạn hoạt động hàng hải và khiến nhiều tàu mắc kẹt do eo biển bị đóng cửa tạm thời.

Ông nói: “Quyết định này được đưa ra theo sự đề nghị của các quốc gia ven Vịnh Ba Tư, vì sau khi chiến tranh bùng nổ và eo biển bị phong tỏa, một số tàu đã mắc kẹt trong khu vực”.
Ông cũng cho biết Iran đã cam kết hoàn tất việc rà phá thủy lôi trên tuyến đường thủy này trong vòng 30 ngày.

Theo ông Ghalibaf, sau đó Iran sẽ bắt đầu thu phí đối với các dịch vụ hàng hải mà nước này cung cấp tại eo biển Hormuz. Mặc dù ông không nói rõ đây có phải là phí quá cảnh theo nghĩa truyền thống hay không, nhưng IRNA diễn giải phát biểu của ông là việc thu phí quá cảnh, đồng thời nhấn mạnh rằng: “Việc đi qua eo biển Hormuz chỉ được miễn phí trong 60 ngày”.

Ông Ghalibaf cho biết Điều 5 của bản ghi nhớ quy định Iran và Oman sẽ cùng quyết định cơ chế quản lý eo biển Hormuz trong tương lai, bao gồm các dịch vụ hàng hải, trên cơ sở luật pháp quốc tế và quyền chủ quyền của các quốc gia tiếp giáp tuyến đường thủy này.

Theo ông, Tehran hiểu điều khoản này là sự công nhận chủ quyền của Iran và Oman đối với eo biển, đồng thời trao cho hai nước quyền quyết định các cơ chế cung cấp dịch vụ hàng hải trong tương lai.
“Không có bất kỳ hoàn cảnh nào khiến chúng tôi thỏa hiệp về vấn đề này,” ông Ghalibaf nói. “Đây là vùng lãnh hải của chúng tôi.”

Ông cũng cho biết thời hạn đàm phán 60 ngày hiện nay có thể được gia hạn nếu phía Mỹ đồng ý, cho đến khi hai bên đạt được một thỏa thuận hòa bình toàn diện.
Washington phản đối việc thu phí

Chính quyền Tổng thống Donald Trump nhiều lần bác bỏ cách diễn giải của Iran đối với bản ghi nhớ, cho rằng eo biển Hormuz vẫn là tuyến đường thủy quốc tế, nơi quyền tự do hàng hải không thể bị hạn chế hoặc gắn với điều kiện phải nộp phí.

Tổng thống Donald Trump tuần trước cho biết các quan chức Iran đã cam kết với Washington rằng họ sẽ không áp dụng phí quá cảnh hoặc bất kỳ khoản thu nào khác đối với tàu thuyền đi qua eo biển.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cũng khẳng định luật pháp quốc tế không cho phép bất kỳ quốc gia nào áp đặt phí quá cảnh trên các tuyến đường thủy quốc tế.

Trong tuyên bố chung được đưa ra cùng Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC) sau chuyến công du của ông Rubio, Mỹ và các quốc gia vùng Vịnh đã kêu gọi bảo đảm “quyền tự do hàng hải hoàn toàn, vô điều kiện và không bị hạn chế” qua eo biển Hormuz, không áp dụng phí cũng như không để bất kỳ bên nào đơn phương kiểm soát tuyến đường này.
Đàm phán vẫn tiếp tục

Bất chấp những khác biệt còn tồn tại, các nhà đàm phán vẫn tiếp tục các cuộc thảo luận kỹ thuật tại Doha vào ngày 1/7 nhằm cụ thể hóa các điều khoản của thỏa thuận hòa bình tạm thời.

Qatar xác nhận ông Steve Witkoff và Jared Kushner đã gặp Thủ tướng kiêm Ngoại trưởng Sheikh Mohammed bin Abdulrahman Al Thani để thảo luận việc triển khai bản ghi nhớ cũng như các nỗ lực rộng hơn nhằm thúc đẩy an ninh khu vực thông qua con đường ngoại giao.

Iran công khai tuyên bố sẽ không tiến hành đàm phán trực tiếp với Mỹ tại Doha. Tuy nhiên, các quan chức Qatar cho biết các cuộc thương lượng vẫn đang diễn ra gián tiếp thông qua vai trò trung gian, giống như nhiều vòng đàm phán trước đó trong nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt cuộc xung đột hiện nay một cách lâu dài.

Hiện đoàn đàm phán của Mỹ và Iran đã kết thúc vòng đàm phán gián tiếp mới nhất tại thủ đô Doha của Qatar vào thứ Tư (1/7). Bộ Ngoại giao Qatar cho biết các cuộc đàm phán gián tiếp đã đạt được “tiến triển tích cực”, đồng thời hai bên nhất trí sẽ tiếp tục đối thoại sau lễ tang của cựu Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei.

Bản ghi nhớ tạm thời đã giúp mở lại eo biển Hormuz sau nhiều tuần chiến sự, đình chỉ các lệnh trừng phạt dầu mỏ của Mỹ đối với Iran, yêu cầu Tehran pha loãng lượng uranium đã được làm giàu và thiết lập khuôn khổ đàm phán kéo dài 60 ngày cho một thỏa thuận toàn diện hơn.

Một trong những vấn đề quan trọng nhất vẫn chưa được giải quyết là cơ chế quản lý eo biển Hormuz trong tương lai. Tehran muốn khẳng định quyền kiểm soát hoạt động hàng hải tại eo biển, trong khi Washington và các đồng minh trong khu vực tiếp tục thúc đẩy quyền tự do đi lại không bị hạn chế qua một trong những tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng nhất thế giới.Đàm phán Mỹ – Iran đạt tiến triển, sẽ tiếp tục sau lễ tang của ông Ali Khamenei
Theo Tom Ozimek/ The Epoch Times
Cập nhật lúc 06:55, 02/07/2026

Đàm phán Mỹ – Iran đạt tiến triển, sẽ tiếp tục sau lễ tang của ông Ali Khamenei

Đoàn đàm phán của Mỹ và Iran đã kết thúc vòng đàm phán gián tiếp mới nhất tại thủ đô Doha của Qatar vào thứ Tư (1/7). Bộ Ngoại giao Qatar cho biết các cuộc đàm phán gián tiếp đã đạt được “tiến triển tích cực”, đồng thời hai bên nhất trí sẽ tiếp tục đối thoại sau lễ tang của cựu Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei.

Tác phẩm điêu khắc trên Corniche của Doha timelapse, Qatar. Các tòa nhà chọc trời vịnh tây phía sau. (Nguồn: Kirill Neiezhmakov/ Shutterstock)
Qatar và Pakistan là hai bên trung gian quan trọng trong tiến trình đàm phán giữa Mỹ và Iran. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Qatar, Majed al-Ansari, viết trên nền tảng mạng xã hội X hôm thứ Tư:
“Với vai trò là bên trung gian, Qatar và Pakistan hôm nay đã kết thúc các cuộc gặp riêng với đoàn đàm phán của Mỹ và Iran tại Doha, đồng thời đạt được tiến triển tích cực đối với các vấn đề liên quan đến Bản ghi nhớ Islamabad.”

Ông Ansari cũng cho biết những tiến triển đạt được tại Doha được xây dựng trên nền tảng các kết quả đã đạt được trước đó tại hồ Lucerne (Thụy Sĩ).
Ông nói: “Các bên nhất trí sẽ tiếp tục tham vấn trong thời gian tới. Vòng đàm phán tiếp theo sẽ được tổ chức vào thời điểm sớm nhất có thể sau khi lễ tang của cựu Lãnh tụ Tối cao Iran kết thúc”.
Ngày 28/2, Mỹ và Israel đã tiến hành một chiến dịch quân sự phối hợp nhằm vào Iran, khiến Lãnh tụ Tối cao khi đó là Ali Khamenei cùng hàng chục quan chức cấp cao thiệt mạng. Sau đó, Iran quyết định tổ chức lễ tang của ông Khamenei từ ngày 4 đến ngày 9/7.

Ngày 17/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian lần lượt ký Bản ghi nhớ Mỹ – Iran, qua đó khởi động giai đoạn đàm phán kéo dài 60 ngày với mục tiêu đạt được một thỏa thuận cuối cùng giữa hai nước.

Sáng thứ Tư (1/7), khi trả lời báo giới tại Căn cứ Liên hợp Andrews, Tổng thống Trump cho biết các cuộc đàm phán với Iran về vấn đề phi hạt nhân hóa đang diễn ra thuận lợi. Cùng ngày, Phó Tổng thống JD Vance cũng nhận định các cuộc đàm phán tại Doha đang đạt tiến triển tích cực.Giá dầu lao dốc; ông Trump: Đàm phán phi hạt nhân với Iran đang thuận lợi
Theo Trương Đình/ Epoch Times
Cập nhật lúc 06:43, 02/07/2026

Giá dầu lao dốc; ông Trump: Đàm phán phi hạt nhân với Iran đang thuận lợi

Sáng thứ Tư (1/7), Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu với các phóng viên tại Căn cứ Liên hợp Andrews rằng các cuộc đàm phán phi hạt nhân hóa với Iran đang diễn ra thuận lợi. Trong bối cảnh đó, giá dầu quốc tế đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ khi xung đột với Iran bùng phát vào tháng Hai.

Tổng thống Donald J. Trump nói chuyện với báo giới tại Sân bay Khu vực Reading, thứ Ba, ngày 23/6/2026, tại Reading, Pennsylvania. (Nguồn: Molly Riley/ Nhà Trắng)
Ông Trump nói: “Tiến trình phi hạt nhân hóa Iran đang diễn ra rất tốt. Hai bên đã có những cuộc trao đổi hiệu quả và chúng ta sẽ tiếp tục theo dõi. Như các bạn đã biết, chúng tôi đã tiến hành các đợt tấn công mạnh mẽ nhằm vào họ trong 3 đêm liên tiếp, nhưng hiện tại quan hệ giữa hai bên đang khá tốt. Vì vậy, tôi gọi đây là tiến trình phi hạt nhân hóa. Mọi việc vẫn đang được triển khai và tiến triển rất thuận lợi”.

Tuy nhiên, Tổng thống không nêu rõ liệu các cuộc đàm phán đã đạt được bước đột phá nào hay chưa.
Con rể của ông Trump là Jared Kushner và Đặc phái viên Steve Witkoff đã đến Qatar hôm thứ Ba để tiến hành các cuộc thảo luận mang tính kỹ thuật về một thỏa thuận sơ bộ, theo đó Mỹ và Iran sẽ có thời hạn đàm phán kéo dài 60 ngày. Theo AFP dẫn lời một nhà ngoại giao ẩn danh, các cuộc đàm phán sẽ tiếp tục diễn ra vào thứ Tư, nhưng ông Kushner và ông Witkoff sẽ không tham gia các vòng đàm phán tiếp theo.

Theo AP, AFP và Reuters dẫn lời các nhà ngoại giao am hiểu tiến trình đàm phán, Iran và Mỹ đã nối lại các cuộc đàm phán kỹ thuật gián tiếp tại Doha vào thứ Tư, với Qatar và Pakistan đóng vai trò trung gian hòa giải.
Giá dầu ghi nhận mức giảm theo quý mạnh nhất kể từ khi đại dịch bùng phát
Ông Trump cũng cho biết thị trường và giá dầu đã phản ứng tích cực trước những tiến triển ngoại giao này.

Ông nói: “Thị trường chứng khoán gần như lập đỉnh mới mỗi ngày. Giá dầu đã giảm mạnh. Giá hiện đã xuống còn 68 USD – hôm nay tôi thấy có thời điểm chạm mức 68 USD. Mức này còn thấp hơn cả trước khi tôi phát động… tôi nghĩ có thể gọi đó là chiến dịch tấn công nhằm vào Iran – để bảo đảm họ sẽ không bao giờ sở hữu vũ khí hạt nhân. Vì vậy, hiện nay giá dầu thấp hơn, giá bán lẻ và giá xăng cũng đang giảm rất nhanh”.
Trong phiên giao dịch thứ Tư, giá hợp đồng tương lai dầu thô đã giảm xuống dưới 69 USD/thùng, mức thấp nhất kể từ khi xung đột với Iran bùng phát vào tháng Hai.
Giá dầu Brent đã giảm từ 103,97 USD/thùng vào ngày 31/3 xuống còn 72,95 USD/thùng vào thứ Ba, tương đương mức giảm khoảng 43%. Theo dữ liệu của FactSet, trước đó giá dầu đã tăng 71% trong 3 tháng đầu năm.

Mặc dù trước đây nhiều nhà phân tích từng cảnh báo rằng giá dầu có thể tiếp tục tăng khi cú sốc nguồn cung dầu nghiêm trọng nhất trong lịch sử lan rộng và ảnh hưởng đến kinh tế toàn cầu, nhưng trong quý này giá dầu lại giảm mạnh.
Hiện tại, giá dầu thô đã quay trở lại mức khoảng 70 USD/thùng, tương đương mức trước ngày 28/2 – thời điểm Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran.
Ông Trump vẫn quyết định giải quyết vấn đề thông qua đàm phán

Tuần trước, sau khi Iran sử dụng máy bay không người lái tấn công các tàu thương mại gần eo biển Hormuz, Mỹ và Iran đã tiến hành các đòn đáp trả lẫn nhau, khiến căng thẳng leo thang trong một thời gian. Iran đang tìm cách duy trì một mức độ kiểm soát nhất định đối với eo biển Hormuz, điều đi ngược lại mong muốn của chính quyền Trump. Điểm bất đồng này cùng với tương lai của chương trình hạt nhân Iran là những nút thắt chính trong các cuộc đàm phán.
Ngoài ra, theo The Wall Street Journal hôm thứ Ba dẫn lời một quan chức Mỹ ẩn danh, ông Trump từng thảo luận kín khả năng quay trở lại một cuộc chiến toàn diện với Iran và các phương án quân sự với Bộ trưởng Quốc phòng Hegseth cùng Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Dan Caine. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại, ông vẫn quyết định lựa chọn giải quyết vấn đề thông qua đàm phán.

Được biết, trọng tâm của các cuộc họp này là liệu Mỹ có nên từ bỏ đàm phán để nối lại chiến dịch tấn công toàn diện nhằm vào Iran hay không, tức là “hoàn thành triệt để nhiệm vụ”.
Khi được hỏi về bài báo nói trên vào thứ Tư, ông Trump trả lời: “Tôi nghĩ họ đã đạt được những tiến triển đáng kể. Tuần trước chúng tôi đã tiến hành các cuộc tấn công rất mạnh nhằm vào họ. Tôi cho rằng hiện giờ tình hình của họ vẫn ổn”.Ông nhấn mạnh: “Nguyên tắc rất đơn giản: Iran tuyệt đối không được sở hữu vũ khí hạt nhân”.

Đoàn đàm phán của Mỹ và Iran đã kết thúc vòng đàm phán gián tiếp mới nhất tại thủ đô Doha của Qatar vào thứ Tư (1/7). Bộ Ngoại giao Qatar cho biết các cuộc đàm phán gián tiếp đã đạt được “tiến triển tích cực”, đồng thời hai bên nhất trí sẽ tiếp tục đối thoại sau lễ tang của cựu Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei.Mỹ nối lại kênh trung gian Qatar, chưa có đàm phán trực tiếp với Iran
Theo Hạ Vũ/ Epoch Times

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét