CÁI GHẾ TRỐNG BÊN CỬA SỔ - Phạm Sơn liêm.

Đêm đầu tiên sau khi em gái lấy chồng, tôi thức đến gần hai giờ sáng. Không phải vì nhớ em. Tôi tự nói với mình như vậy. Tôi chỉ không quen với sự im lặng. Căn apartment nhỏ ở Mountain View trước đây lúc nào cũng có tiếng động. Tiếng máy sấy tóc của Thủy. Tiếng nó kéo ngăn tủ. Tiếng mở tủ lạnh rồi đóng lại. Tiếng dép lê kéo trên sàn. Có hôm gần nửa đêm, nó còn đứng ngoài cửa phòng tôi: “Anh Hai ngủ chưa?” Tôi thường trả lời: “Ngủ rồi.” Nó biết tôi nói dối. Nó vẫn mở cửa bước vào. “Anh ăn gì chưa?” “Rồi.” “Ăn gì?” “Ăn rồi.”“Anh nói như cái máy vậy.” Rồi nó tự đi xuống bếp kiếm gì đó cho tôi.

<!>

Tối nay không còn ai hỏi. Tôi ngồi một mình trên chiếc ghế gần cửa sổ. Bên ngoài là những ánh đèn vàng của Mountain View. Xe chạy trên đường. Một chiếc máy bay bay ngang bầu trời đêm. Tôi nhìn sang chiếc ghế đối diện.

Trống.

Tôi nhìn một lúc rất lâu. Rồi tự nhiên nhớ lại một chuyện xảy ra cách đây hơn hai mươi năm. Ngày đó, Thủy mới mười hai tuổi.Nó hỏi tôi: “Anh Hai…” “Gì?” “Nếu mình đi Mỹ, anh có bỏ em không?” Tôi đã trả lời: “Không.”

Nó hỏi:“Anh hứa?” Tôi nói: “Anh hứa.”

Tôi đâu biết… Có những lời hứa chỉ mất vài giây để nói ra. Nhưng phải mất cả một đời mới giữ được.

Ngày hai anh em rời Việt Nam, Thủy còn nhỏ. Nó mang theo một chiếc ba lô cũ. Trong đó có vài bộ quần áo, một quyển vở và tấm hình cha mẹ.

Tôi bảo: “Bỏ quyển vở đi.” Nó lắc đầu. “Không.” “Ba lô nặng.” “Em mang được.” “Đưa anh.” “Không.” Tôi hỏi: “Trong đó có gì quý lắm sao?” Nó ôm chặt cái ba lô: “Bài của em.” Tôi bật cười. “Giữa lúc chạy loạn mà còn mang bài.”

Nó không cười. “Sau này em còn phải đi học.”

Tôi nhìn nó. Một đứa nhỏ mười hai tuổi. Chưa biết tương lai ở đâu. Chưa biết nước Mỹ nằm chỗ nào. Nhưng đã tin chắc rằng mình sẽ tiếp tục đi học.Tôi không nói gì nữa. Tôi chỉ cầm lấy tay nó. “Đi.”

Những ngày lênh đênh trên biển, tôi không nhớ mình đã cầu nguyện bao nhiêu lần.

Tôi chỉ nhớ có một đêm biển động. Thủy ói liên tục. Nó yếu đến mức không đứng nổi. Tôi lấy phần nước của mình đưa cho nó. Nó lắc đầu. “Anh uống đi.” “Anh không khát.” “Anh nói dối.” Tôi cười: “Anh lớn rồi. Anh chịu được.”

Nó uống. Rồi tựa đầu vào vai tôi. Một lúc sau, nó hỏi: “Anh Hai…” “Ừ?” “Nếu chết…” Tôi lập tức cắt ngang: “Không được nói chữ đó.” Nó im.

Tôi siết tay nó. “Nghe anh. Mình sẽ tới nơi.” “Anh biết chắc không?” “Chắc.”

Tôi lại nói dối. Nhưng lần đó, tôi phải nói dối. Vì một đứa trẻ đang cần một người lớn để tin. Mà trên chiếc thuyền ấy… Tôi là người lớn duy nhất của nó.

Cuối cùng chúng tôi cũng đến được nơi an toàn. Sau những ngày tháng trong trại tị nạn, hai anh em được sang Mỹ. California đón chúng tôi bằng một bầu trời xanh đến lạ. Tôi cứ nghĩ đến Mỹ là mọi thứ sẽ dễ dàng. Tôi đã lầm. Tiếng Anh của tôi không có. Không nghề. Không tiền. Không thân nhân. Thứ duy nhất tôi có là một địa chỉ trên mảnh giấy và đứa em gái mười hai tuổi đứng bên cạnh.

Tôi tìm được việc.Rồi đổi việc.Rồi lại tìm việc. Có ngày làm nhà hàng.Có ngày phụ kho. Sau cùng tôi vào construction. Công việc nặng. Nhưng tiền thật. Và tôi cần tiền thật.

Thủy bắt đầu đi học. Những năm đầu, nó rất ít nói. Có lẽ vì sợ. Có lẽ vì nhớ nhà. Có lần tôi đi làm về, thấy nó ngồi bên cửa sổ. Tôi hỏi: “Sao không học bài?”Nó nói: “Em nhớ nhà.”Tôi ngồi xuống. “Nhà nào?” “Nhà mình.” Tôi im. Tôi cũng nhớ. Nhớ cái sân nhỏ. Nhớ tiếng mẹ gọi. Nhớ cha ngồi sửa chiếc xe cũ. Nhớ những bữa cơm chẳng có gì nhiều nhưng cả nhà ngồi chung. Tôi nói: “Sau này mình sẽ có nhà.” “Ở đâu?” “Ở đây.” Nó lắc đầu: “Nhà ở đây không giống nhà mình.”Tôi không biết trả lời.

Đêm đó tôi đi ra ngoài apartment. Ngồi một mình. Tôi nhìn những căn nhà sáng đèn xung quanh. Người ta sống bình thường. Còn hai anh em tôi đang học cách sống mới.

Tôi bắt đầu quen với việc làm nhiều hơn người khác. Không phải vì tôi giỏi. Mà vì phía sau tôi có một đứa em. Sách. Xe. Tiền ăn. Tiền bảo hiểm. Tiền nhà. Tôi ghi tất cả vào một cuốn sổ. Có lần Thủy phát hiện.

Nó hỏi:“Anh ghi gì vậy?” “Tiền.” “Tiền gì?” “Tiền em.” Nó giật cuốn sổ. Tôi giằng lại. Nó đọc được vài dòng. “Tháng này anh làm thêm 18 tiếng.”Nó ngẩng lên:“Anh làm thêm nhiều vậy?” “Ừ.” “Để làm gì?” “Có gì đâu.” “Anh nói đi.” Tôi cười: “Để em khỏi phải nghĩ chuyện tiền.” Nó nhìn tôi rất lâu. Rồi quay mặt đi. Tôi nghe tiếng nó khóc.Tôi giả bộ không nghe.

Thời gian trôi rất nhanh.

Thủy lớn lên. Đi college. Rồi đi làm.Ngày nhận paycheck đầu tiên, nó đưa hết cho tôi. Tôi không lấy. Nó hỏi: “Anh không vui à?” “Vui.”“Vậy sao không lấy?” “Tiền đầu tiên của em, em giữ.” “Nhưng anh…” “Giữ.” Nó ngồi xuống bên cạnh. “Anh Hai.” “Ừ.” “Em muốn mua cho anh một cái gì đó.” “Anh có đủ rồi.” “Anh có gì?” Tôi chỉ vào chiếc ghế: “Có cái ghế.” Nó bật cười. Tôi cũng cười. Tôi đâu biết nhiều năm sau, cái ghế đó sẽ trở thành thứ tôi nhìn nhiều nhất trong căn nhà.

Thủy có bạn trai. Rồi nó nói: “Anh Hai, em muốn lấy chồng.” Tôi im vài giây. “Ừ.” “Anh không hỏi gì sao?” “Người ta làm gì?” “IT.” “Có đánh em không?” “Không.” “Có uống rượu nhiều không?” “Không.” “Có thương em không?” Nó gật đầu. Tôi nói: “Vậy được.” Nó nhìn tôi: “Anh không khóc à?” “Tại sao anh phải khóc?” “Em lấy chồng.” Tôi giả bộ bình thản: “Lấy chồng chứ có chết đâu.”Nó cười. Nhưng mắt đỏ.

Ngày cưới, tôi không biết mình phải mặc gì. Thủy bảo: “Anh cứ mặc bình thường.”

Tôi hỏi: “Bình thường là sao?” “Là anh.”Tôi không hiểu. Tôi tìm một bộ đồ cũ. Định mặc đi. Nhưng đến sát giờ, tôi lại thay. Tôi đứng trước gương. Không phải để xem mình đẹp hay xấu. Tôi chỉ muốn nhìn xem… Người đàn ông trong gương có còn là người anh năm nào đã nắm tay một đứa trẻ trên biển hay không.

Tôi thấy tóc mình đã bạc. Nhiều hơn tôi tưởng. Tôi tự nói: “Già rồi.”Rồi cười một mình.

Tại đám cưới, tôi ngồi ở phía sau. Tôi không muốn đứng gần sân khấu. Hôm đó có rất nhiều người. Những người thành đạt. Bạn bè của hai đứa. Đồng nghiệp. Người thân bên nhà chồng. Tôi nhìn họ. Rồi nhìn Thủy. Nó đẹp. Đẹp đến mức tôi không nhận ra cô bé từng ôm cái ba lô cũ trên chuyến tàu năm nào. Đến lúc người MC hỏi: “Ai sẽ đưa cô dâu lên?”Tôi đứng yên. Tôi nghĩ chắc có ai đó khác.Rồi Thủy quay xuống. Nhìn thẳng về phía tôi. “Anh Hai.” Tôi đứng dậy. Nó cười.“Lên đây với em.” Tôi bước lên. Không hiểu sao chân mình run.Thủy đưa tay cho tôi. Bàn tay ngày xưa nhỏ xíu. Bây giờ có chiếc nhẫn cưới. Tôi nắm lấy. Nó ghé sát tai: “Anh nhớ lời hứa không?” Tôi hỏi:“Lời hứa nào?” “Anh nói sẽ không bỏ em.” Tôi nghẹn lại. Nó cười:“Anh giữ lời rồi.”

Tôi đưa Thủy đến bên người chồng của nó. Đến lúc buông tay, tôi không muốn buông. Nhưng rồi tôi cũng phải buông. Huy cúi đầu: “Anh Hai.”Tôi nhìn cậu ấy.“Dạ.”

Tôi nói:“Anh không có gì để cho em.” Anh chỉ có một đứa em gái.” Huy nắm tay Thủy. “Em biết.” Tôi nói: “Đừng làm nó khóc.” Huy đáp: “Dạ.”Tôi gật đầu.Rồi quay đi. Tôi không muốn ai nhìn thấy mắt mình.

Đêm đó, tôi về nhà. Cái apartment vẫn vậy. Chỉ có một thứ khác. Chiếc ghế bên cửa sổ trống.Tôi ngồi xuống.Điện thoại reo.

Thủy gọi.“Anh Hai về chưa?”“Rồi.”“Anh ăn chưa?”“Rồi.” “Ăn gì?” Tôi im. Nó bật cười: “Anh lại chưa ăn.” Tôi cười theo. “Ừ.” “Để em về.” “Không.” “Tại sao?” “Em lấy chồng rồi.” Đầu dây bên kia im lặng. Rồi nó nói: “Lấy chồng chứ có bỏ anh đâu.” Tôi không nói được.

Một lúc sau, nó hỏi: “Anh Hai…” “Ừ?” “Anh có buồn không?” Tôi nhìn chiếc ghế đối diện. “Không.” “Anh nói dối.” Tôi cười. “Ừ. Anh buồn.” Đó là lần đầu tiên tôi thừa nhận. Tôi buồn. Không phải vì mất em, căn nhà này từ nay sẽ thiếu đi tiếng gọi:

“Anh Hai…”

Sáng hôm sau, tôi đi làm. Vẫn construction. Vẫn những tấm ván. Vẫn bụi. Vẫn xi măng. Một người đồng nghiệp hỏi: “Weekend good?” Tôi cười: “My sister got married.” Anh ta vỗ vai: “Congratulations.” Tôi nói: “Thank you.”

Tôi quay đi. Không ai biết câu “congratulations” ấy làm tôi muốn khóc. Bởi vì trong tiếng Anh, người ta chỉ nói một câu. Còn trong đầu tôi… Là cả một đời. Một chuyến vượt biên. Một đứa bé mười hai tuổi. Một bàn tay nhỏ. Mười hai năm tiền học. Hàng ngàn giờ làm construction. Bao nhiêu bữa cơm tôi nói dối rằng mình đã ăn. Bao nhiêu lần tôi nói “anh không mệt”. Bao nhiêu lần tôi nói “anh không cần gì”. Tất cả chỉ để đổi lấy ngày hôm nay. Ngày em gái tôi mặc áo cưới.

Chiều đó, khi về đến nhà, tôi thấy một túi đồ đặt trước cửa.

Tôi mở ra. Một nồi thức ăn. Một hộp thuốc. Một đôi giày mới. Và một mảnh giấy. Chữ của Thủy. “Anh Hai, Em biết anh sẽ lại nói anh không cần. Nhưng lần này anh phải nhận. Mười hai năm qua anh nuôi em. Từ hôm nay để em tập nuôi anh một chút. Anh đừng giận nếu em gọi hỏi anh ăn cơm chưa mỗi ngày. Vì em đã quen có anh rồi.Em không bỏ được.”

Tôi đứng ngoài cửa. Không biết mình đã đứng bao lâu. Rồi tôi ngồi xuống sàn. Ôm cái túi thức ăn vào lòng Tôi khóc. Không khóc thành tiếng. Chỉ cúi đầu. Vai rung lên. Như một đứa trẻ.

Đêm đó, tôi mở cửa sổ. Gió Mountain View thổi vào. Tôi nhìn những ánh đèn xa xa. Rồi nhìn chiếc ghế trống. Tôi chợt hiểu: Có những người cả đời chỉ nghĩ mình đang hy sinh cho người khác. Nhưng đến một ngày… Mới biết chính người mình hy sinh cho… là người đã cứu mình khỏi một cuộc đời cô độc. Nếu không có Thủy… Tôi có thể đã chỉ là một người đàn ông làm construction, sống một mình ở California, ngày đi làm, tối về, chẳng ai biết mình là ai. Nhưng nhờ có nó… Tôi có một người để gọi là em. Có một người để chờ. Có một người để lo. Và có một người gọi mình: “Anh Hai.”

Tôi ngồi đó rất lâu. Rồi điện thoại rung. Tin nhắn của Thủy: “Anh Hai ngủ chưa?” Tôi nhìn màn hình. Mỉm cười. Gõ lại:“Chưa.” Nó hỏi: “Mai em qua nấu cơm nha?” Tôi gõ: “Ừ.” Tôi ngừng một chút. Rồi thêm: “Anh nhớ em.” Tôi nhìn dòng chữ đó rất lâu trước khi gửi. Tôi chưa bao giờ nói câu ấy với em. Không phải vì tôi không thương.

Mà vì những người đàn ông thế hệ chúng tôi thường không biết nói những lời như vậy. Chúng tôi chỉ biết làm. Làm đến chai tay. Làm đến bạc tóc. Làm đến khi người mình yêu thương có thể bước đi trên đôi chân của họ. Nhưng có lẽ… đôi khi một người anh cũng cần nói với em gái mình một câu: “Anh thương em.” Bởi vì ngày mai không ai biết mình còn bao nhiêu lần được nghe tiếng: “Anh Hai…”

Và nếu trong đời bạn cũng có một người từng âm thầm hy sinh cho mình… Đừng đợi đến lúc cái ghế bên cạnh họ trống rồi…mới nhớ ra mình chưa bao giờ nói lời cảm ơn.

Phạm Sơn liêm.