Nhìn Ra Bốn Phương

Thứ Tư, 4 tháng 3, 2026

Chuyện đời thường VVA 1600 AM do Liên Bích thực hiện - Thực phẩm độc hạiTrung Cộng - Dallas ngày 4/3/2026


Thực phẩm độc hại Trung Cộng - Dallas ngày 4/3/2026
Liên Bích 1: Hôm nay, rằm tháng Giêng năm Bính Ngọ, vẫn còn là tháng Giêng là tháng ăn chơi. Hai anh em mình tiếp tục nói về thực phẩm và các 4 món ăn chơi…Năm nay, LB nhận thấy hàng Tàu vẫn còn bày bán ở các siêu thị VN và Tàu, nhưng có phần ít hơn mọi năm. Có lẽ do một phần hạn chế nhập cảng của chính sách của TT Trump, hay là hàng hóa nhứt là thực phẩm sản xuất từ TC bị người Việt mình tẩy chay? Khi người tiêu dùng bước vào siêu thị tại Hoa Kỳ, họ chỉ nhìn thấy giá cả, khuyến mãi và sự tiện lợi. 
<!>
Nhưng phía sau kệ hàng là một mạng lưới sản xuất – vận chuyển – tài chính – tiêu chuẩn hóa – kiểm soát phẩm chất trải dài nhiều châu lục. Hai biểu tượng tiêu biểu của hệ thống bán lẻ hiện đại là Walmart và Costco. Họ không đơn thuần là nhà bán lẻ. Họ là nhà thiết kế chuỗi cung ứng, người đặt tiêu chuẩn sản xuất, và cũng là người quyết định ai được tồn tại trong hệ thống toàn cầu

Vì vậy, khi nói đến Walmart hay Costco, ta đang nói về cấu trúc quyền lực kinh tế toàn cầu. ANh MTT nhận định vấn đề nầy như thế nào?

MTT1: Chào cô LB và thính giả của VVA Dallas 1600AM. Rõ ràng là Trung Cộng luôn luôn cố tình đầu độc dân tộc Việt Nam và thế giới qua thực phẩm có tẩm hóa chất độc hại.

• Trước hết làm thế nào bạn có thể biết được một món hàng nào đó được sản xuất tại Trung Cộng? Ngày nay, các doanh nhân TC biết rất rõ rằng người tiêu dùng trên khắp thế giới không thích các sản phẩm 'sản xuất tại Trung Cộng' dưới danh nghĩa “Made in China hay Made in RPC” qua các mã số đầu từ 690 đến 695. Vì vậy họ cố tìm cách không thể hiện sự hiện diện của sản phẩm Tàu một khi được xuất cảng ra nước ngoài.

• Nhưng TC vẫn còn có nhiều mánh khóe để che giấu xuất xứ TC của hàng Tàu. Vài thí dụ điển hình sau đây khiến bạn thấy ngay mưu mô nầy: 1- Khi bạn đi Costco mua một hủ các hạt khô trộn lẫn với nhau, bạn sẽ thấy bản ghi phía sau có đề “Processed and packaged in the USA”. Đó là hàng TC. Costco đã là một đối tác quan trọng trong suốt 5 năm gần đây với Tập đoàn Alibaba tại TC để đưa ra thị trường nhãn hiệu riêng Kirkland. Điều đó đã giúp Costco xây dựng tên công ty tại TC trước khi gia nhập vào bán lẻ toàn cầu;

• Bạn cũng đừng quên rằng thực phẩm và hàng hóa sản xuất từ TC đã được chuyển sang Thái Lan, Mã Lai, Srilanca, các quốc gia Trung Mỹ, và nhứt là Việt Nam …rồi được đóng nhãn hiệu ghi…“sản xuất từ …các quốc gia kể trên”.

• Các nhà hàng TC ở Hoa Kỳ nhập cảng thực phẩm từ Trung Hoa? Tuy sản xuất thịt heo nhiều, nhưng TC vẫn còn đang nhập cảng thịt heo từ Mỹ để chế biến (process) và tái xuất cảng qua Mỹ lại nhứt là chân gà vịt, cánh gà (Mỹ bán ra chưa đầy 1cent/lb, khi tái xuất cảng qua Mỹ nhà hàng Tàu bán 3,4 chân gà với giá 3:00US$!)...

• Thịt gà từ Trung Cộng nuôi ở Tàu có mức an toàn như thế nào? Không giống như các sản phẩm thực phẩm khác, sự an toàn của thịt gia cầm đặc biệt đáng lo ngại do dịch cúm gia cầm thường xuyên, có thể lây nhiễm cho những người tiếp xúc với gia cầm bị nhiễm bệnh. Bắt đầu từ năm 2013, TC đã trải qua năm đợt bùng phát từ H1N1 cho đến H7N9 là đợt bùng phát gần đây nhất (2016-2017) và nghiêm trọng nhất. Chỉ riêng trong tháng 1 năm 2017, gần 200 người đã bị nhiễm bệnh, dẫn đến 79 người chết. Sự gia tăng các ca nhiễm và tử vong H7N9 đã khiến chính phủ đóng cửa thị trường gia cầm sống trên toàn quốc vào tháng Hai. Theo báo cáo của Viện Khoa học TC, năm 2013, hơn 50% trong số 162.000 tấn kháng sinh được sử dụng ở Tàu là dành cho chăn nuôi mỗi năm, hơn 50.000 tấn kháng sinh dư thừa được thải ra môi trường. Nồng độ kháng sinh ở các con sông chính của TC cao hơn 2,5 lần so với mức ở các con sông ở Hoa Kỳ. Khi nói đến gia cầm được nuôi ở TC, thịt gà cũng có thể chứa kim loại nặng như chì, thủy ngân và thạch tín (arsenic) và dư lượng thuốc sát trùng, thuốc trừ nấm mốc… có trong thức ăn của chúng gây ra ảnh hưởng có hại đến sức khỏe của con người mỗi khi ăn vào. Đây là điều đáng báo động. Costco vận hành theo mô hình hội viên (membership model), với triết lý: - Bán ít mặt hàng hơn - Kiểm soát chất lượng chặt hơn - Lợi nhuận thấp trên từng sản phẩm – Và lợi nhuận chính đến từ phí hội viên.

Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa Costco không phụ thuộc vào Trung Cộng. Về nguồn hàng, Costco Mỹ nhập cảng tử TC, đồ gia dụng, đồ điện tử, quần áo, đồ trang trí, thực phẩm chế biến
Thương hiệu riêng Kirkland Signature của Costco cũng sử dụng nhiều nhà máy gia công tại TC.


Costco tại Trung Cộng: Năm 2019, Costco mở cửa hàng đầu tiên tại Thượng Hải. Kết quả là do quá tải, phải đóng cửa sớm trong ngày khai trương. Điều này cho thấy tầng lớp trung lưu TC muốn mua hàng theo “chuẩn Mỹ” thưa cô LB.

LB2: Khi nói về hai hệ thống bán lẻ lớn nhất tại Hoa Kỳ là Costco, chúng ta không thể tách rời câu chuyện nếu không nói đến đại siêu thị Walmart. Đây cũng là một mạng lưới cung ứng toàn cầu, cũng chắc nằm trong hệ thống cung cấp các mặt hàng đến từ TC phải không anh MTT?

MTT2: Đúng như vậy, đây cũng là một nơi cung cấp nguyên vật liệu và các mặt hàng từ TC. Thậm chí tại TC cũng có hàng 100 trang trại do Walmart quản lý trong chăn nuôi và sản xuất thực phẩm nữa. Walmart điều hành theo mô hình “Everyday Low Price”. Walmart Inc. trước đây là Wal-Mart Stores, Inc. cho thấy vị trí hàng đầu của công ty trong ngành bán lẻ quốc tế dựa trên việc xử dụng sức mạnh của tổ chức và lợi thế cạnh tranh tương ứng. Những lợi thế kinh doanh này được dùng để chống lại tác động của các nhà bán lẻ và công ty phân phối hiện có mặt trên thị trường như: Amazon, Target, Apple và Google.

Walmart xây dựng đế chế bán lẻ dựa trên triết lý giá rẻ mỗi ngày. Để duy trì chiến lược này, họ phải tối ưu hóa hậu cần – logistics, chính là Trung Cộng, ép giá các nhà cung cấp địa phương ở Mỹ và Tàu, và luôn luôn mở rộng chuỗi cung ứng toàn cầu trong suốt ba thập niên qua.

Từ thập niên 1990, khi Trung Quốc gia nhập WTO (2001), hàng hóa “Made in China” trở thành trụ cột chính trong hệ thống của Walmart. Trung Cộng chính là “công xưởng” phía sau kệ hàng Walmart từ mặt hàng điện tử, dụng cụ gia đình, đồ chơi, quần áo, cho đến mọi thứ đồ nhựa.

Nói cách khác, người tiêu dùng Mỹ mua rẻ, nhưng phần giá trị gia tăng lớn nằm ở lao động giá thấp và hệ thống sản xuất quy mô lớn của TC.

Hệ lụy tất nhiên cho ngày hôm nay là, dù người tiêu dùng hưởng lợi về giá cả, nhưng sản xuất nội địa Mỹ bị thu hẹp trong một số ngành, chuỗi cung ứng trở nên phụ thuộc vào một quốc gia. Nhưng quan trọng nhứt là mức thâm hụt thương mại Mỹ–Trung gia tăng. Chính vì vậy mà trong giai đoạn từ thời TT Donald Trump, vấn đề này được chính trị hóa mạnh mẽ qua chiến tranh thương mại. Nên nhớ, trong việc sản xuất thực phẩm cần phải dùng đến ngành chăn nuôi công nghiệp, trồng trọt quy mô lớn, cần phải tăng hóa chất, kháng sinh. Do đó, giá rẻ không phải không có cái giá phải trả.

LB3: Xin anh nói rõ chi tiết hơn Đại cty Walmart và Costco lệ thuộc Trung Cộng như thế nào?

MTT3: Xin nói thẳng ra là cả hai Đại Cty đều “bị” mắc dính vào chân rết của TC, nghĩa là họ không chỉ là nhập hàng của TC, mà phụ thuộc vào hệ thống nhà máy ODM – Original Design Manufacturers, nghĩa là đối tác ODM đáng tin cậy cho sản xuất trọn gói cho các công ty lớn. Và TC là nhà sản xuất thiết kế gốc nhằm sản xuất sản phẩm theo yêu cầu. Vì vậy, Walmart hay Costco không sở hữu nhà máy, nhưng ký hợp đồng sản xuất, kiểm soát tiêu chuẩn, đặt hàng theo yêu cầu riêng.

Ồ Tàu, họ có mạng lưới hậu cần - logistics và cảng biển ở Thượng Hải, Thâm Quyến, và Ninh Ba

Nhưng, có một sự thay đổi sau 2020 là sau đại dịch COVID-19, chuỗi cung ứng trên bị đứt gãy và chiến tranh thương mại kéo dài giữa HK và TC do chính sách “giảm thiểu rủi ro” - “de-risking” của TT Trump, cho nên cả hai Walmart và Costco đều chuyển một phần sản xuất sang Việt Nam, Ấn Độ, Mexico, Bangladesh

Việt Nam hiện nay hưởng lợi lớn từ xu hướng này.

LB4: Riêng về thực phẩm có lẽ bà con người Việt thường xuyên đi Walmart nhiều hơn, và đi Costco để mua các mặt hàng tiêu dùng hơn là thực phẩm so với Walmart. Vậy xin anh nói về thực phẩm ở Walmart như thế nào cho Bà con rõ?

MTT4: Trong nhiều chương trình qua Nhóm Chống Tàu Diệt Việt Cộng đã trình bày cho Bà Con thấy một tội ác “diệt chủng” của Trung Cộng qua cung cách làm ăn dối trá của họ qua thực phẩm. Hôm nay, Bà Con sẽ được đọc/nghe được những gì liên quan đến thực phẩm ảnh hưởng hàng ngày đến đời sống của tất cả chúng ta tại Hoa Kỳ. Đó là Đại Công ty Walmart.

Walmart là nhà bán lẻ lớn nhất thế giới, sở hữu 11.700 đơn vị bán lẻ tại 27 quốc gia trên thế giới, bao gồm Brazil và Nam Phi, dưới nhiều tên hiệu khác nhau. Tại Trung Cộng, Walmart sở hữu 389 “Siêu Nhân” - Super Walmart, ngoài ra còn có 21 Câu lạc bộ Sam Sam và 15 Đại siêu thị.

Một lưu ý trên trang mạng Walmart TC có nội dung: “Walmart TC tin tưởng chắc chắn vào nguồn cung ứng địa phương. Chúng tôi đã thiết lập quan hệ đối tác với hơn bảy nghìn nhà cung cấp tại TC. Hơn 95% hàng hóa trong các cửa hàng của chúng tôi ở TC có nguồn gốc tại địa phương” (nên nhớ có nguồn gốc địa phương nghĩa là chăn nuôi, trồng trọt, biến chế ở địa phương có nghĩa là trong chăn nuôi có thực phẩm chứa hóa chất kích thích tố; trong trồng trọt, phân bón chứa hóa chất bảo vệ thực vật như thuốc trừ sâu rầy và kích thích tố tăng trưởng; và tệ hại hơn hết, thực phẩm biến chế có quá nhiều hóa chất tẩm ướp, bảo quản thực phẩm v.v…Tất cả các hóa chất kể trên đều không được cho phép dùng trong kỹ nghệ thực phẩm).

Walmart TC hiện đang điều hành 443 cửa hàng. Người Tàu được biết đến với hương vị kỳ lạ của sản phẩm Walmart trong thực phẩm và các sản phẩm thực phẩm lạ, vì vậy bạn có thể tưởng tượng bạn có thể tìm thấy bất cứ thứ gì, từ nước trái chà là, nước cam từ hóa chất), các loại nước trái cây (có mùi trái cây), đến mọi loại bánh bao, bể cá, ếch và rùa…Và những gì Walmart TC có bán, dĩ nhiên Walmart Hoa Kỳ cũng không từ!

Walmart lấy thịt từ đâu?
Gia súc sẽ được cho ăn tại một trại chăn nuôi chuyên trách hormone, giết mổ ở Kansas và đóng gói ở Georgia trước khi thịt bò lên kệ ở khoảng 500 cửa hàng Walmart ở miền Đông Nam Hoa Kỳ

Guilin Walmart bán quần short thể thao được sản xuất tại Việt Nam, các loại áo ngắn mặc mùa hè nữ sản xuất tại Bangladesh và áo khoác thể thao được sản xuất tại Campuchia. Nhưng phần lớn, cửa hàng quần áo trên đất liền được sản xuất ngay tại TC trong một số tỉnh lân cận của TC. Có áo đá banh của các hội bên Anh và bóp xách tay đủ loại và đủ thương hiệu sang trọng trên thế giới được sản xuất từ Quảng Đông, dép World Cup Russia từ Phúc Kiến, Frozen và chuột Mickey từ Thượng Hải, áo bóng chày và mũ chống nắng Peppa Pig từ Jiangxi.

Vậy, câu hỏi được đặt ra là, có bao nhiêu phần trăm sản phẩm Walmart được sản xuất tại TC?

Sản phẩm làm tại Hoa Kỳ bày bán trong Walmart ước tính khoảng dưới 20%, các nhà cung cấp TC chiếm 70-80% hàng hóa, còn lại dưới 10% dành cho các quốc gia Đông Nam Á hay Trung Mỹ châu.

LB5: Thưa TS MTT, qua sự trình bày của anh nêu trên, chúng ta thấy cả hai đại siêu thị Walmart và Costco lệ thuộc vào TC rất sâu, và anh cũng có nêu lên vấn đề sau đại dịch Covid, chuỗi cung ứng của hai cty trên chuyển về một số quốc gia khác, trong đó có Việt Nam, xin anh cho biết về vấn đề nầy như thế nào vì hiện tại cũng có một số thực phẩm bày bàn có ghi là “made in Vietnam”, thưa anh?

MTT5: Thưa Cô LB, khi người tiêu dùng Mỹ đẩy xe hàng trong các siêu thị như Walmart hay Costco, họ nhìn thấy một điều rất rõ là giá rẻ và phẩm chất tương đối ổn định. Nhưng điều họ không nhìn thấy là phía sau mỗi món hàng là một chuỗi sản xuất trải dài qua nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam.

Việt Nam hôm nay đang hưởng lợi từ sự dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu. Khi căng thẳng thương mại Mỹ - Trung gia tăng và các doanh nghiệp áp dụng chiến lược “China+1”, Việt Nam trở thành điểm đến thay thế cho nhiều ngành như dệt may, đồ gỗ, điện tử, thủy sản từ TC chuyển qua.

Việt Nam được xuất khẩu tăng, kim ngạch cao. Và những con số “đẹp” với xuất cảng thặng dư so với Hoa Kỳ là hơn 110 tỷ năm 2025!
Nhưng câu hỏi quan trọng hơn là, chúng ta đang phát triển theo chiều sâu hay chỉ theo chiều rộng?

Khi một doanh nghiệp Việt Nam cung cấp tôm, cá, hoặc đồ gỗ cho các hệ thống bán lẻ lớn của Hoa Kỳ, họ phải đáp ứng việc kiểm soát dư lượng hóa chất, truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn an toàn nghiêm ngặt, và nhứt là kiểm định phẩm chất định kỳ. Chính từ áp lực này buộc doanh nghiệp phải chuyên nghiệp hơn. Đó là mặt tích cực.

Nhưng trên thực tế, mặt còn lại là giá cả bị ép xuống rất thấp, từ đó, tạo ra lợi nhuận bị giảm sút, và phụ thuộc vào hợp đồng ngắn hạn nghĩa là …không có gì bảo đảm cho tương lai của nhà sản xuất. Và, nếu chỉ làm gia công theo đơn đặt hàng, thương hiệu thuộc về người khác, còn rủi ro thuộc về mình càng cao thêm.
Vì vậy, xuất cảng tăng cao, nhưng giá trị gia tăng thấp. Đó không phải là chiến lược dài hạn trong phát triển.

LB6: Nghe anh nói, Việt Nam phải bảo đảm về phẩm chất vệ sinh an toàn thực phẩm nghiêm ngặt trong xuất cảng, nhưng chính trong nước Bà Con thỉnh thoảng vẫn bị nhiễm độc, hay ngộ độc thường xuất hiện trên báo chí. Như vậy là có hai tiêu chuẩn VSATTP ở Việt Nam hay sao anh? Tiêu chuẩn sạch cho xuất cảng, và tiêu chuẩn “không cần an toàn” cho người trong nước sao anh?

MTT6: Đúng như vậy thưa cô KB. Có một nghịch lý đáng cho mỗi chúng ta suy nghĩ là “Những lô hàng đạt chuẩn cao được xuất sang Mỹ. Còn thị trường nội địa thì sao?”

Nếu chúng ta chấp nhận hai hệ thống tiêu chuẩn, Một, tiêu chuẩn cao cho xuất cảng, và tiêu chuẩn thấp hơn cho người dân trong nước. Thì đó không chỉ là vấn đề quản lý.
Đó là vấn đề đạo đức phát triển. Một quốc gia có phẩm giá không thể đối xử với người dân mình như “thị trường hạng hai”.

Trước mắt, chúng ta đối mặt với giá thực phẩm rẻ ở Mỹ, và cái giá phải trả cho môi trường ở Việt Nam. Để đáp ứng đơn hàng lớn và giá thấp, áp lực lên các nhà sản xuất rất lớn: Cần phải chăn nuôi và trồng trọt chiếm mật độ cao, phải sử dụng kháng sinh, tăng hóa chất, và việc ô nhiễm nguồn nước

Nếu lợi nhuận nhỏ mà chi phí môi trường lớn, thì thực chất quốc gia đang “trợ giá” cho người tiêu dùng nước ngoài bằng chính tài nguyên của mình.
Giá rẻ trên kệ hàng không bao giờ là miễn phí. Một ai đó luôn phải trả giá trên.
Câu hỏi được đặt ra là, người tiêu dùng Mỹ trả ít tiền hơn, nhưng người nông dân và môi trường Việt Nam có phải đang trả phần còn lại không?

LB7: Xin anh cho lời kết cho buổi hội luận lý thú ngày hôm nay, và chắc chắn những người tiêu dùng sẻ cảm ơn anh nhiều về những tin tức anh cung cấp những sự thật và các mặt trái của hai địa cty Walmart và Costco.

MTT7: Thưa Cô LB, với mức xuất cảng ngày càng gia tăng khi xuất qua Hoa Kỳ, câu hỏi được đặt ra là chúng ta nên mừng hay lo ngại cho Việt Nam? Hơn nữa, Việt Nam đang bị lệ thuộc hay chủ động trong việc xuất cảng?

Có hai vấn đề cần đặt ra là, với tư cách một người tiêu thụ, chúng ta cần phải có thái độ tẩy chay đối với các mặt hàng rẻ, hàng dởm, thiếu phẩm chất của TC, và với tư cách một công dân Việt, chúng ta cần nêu lên một số gợi ý cho Việt Nam cần cân bằng giữa phát triển và phúc lợi thực sự của người dân trước nhu cầu hội nhập vào việc cung ứng thực phẩm toàn cầu.

Tại sao chúng ta cần tẩy chay hàngTàu: Hầu hết những người tiêu thụ (từ giai cấp trung lưu hay có lợi tức thấp hay vừa phải) thường xuyên đi mua sắm tại Walmart, Costco. Lý do thật đơn giản các cửa hàng khổng lồ này bán các sản phẩm với giá rẻ mạt nhất được sử dụng hàng ngày trong mỗi gia đình (từ nhà bếp đến cầu tiêu.) Những mặt hàng này rất rẻ, nhưng lại quá dỏm, do Tàu cộng chế tạo với giá nhân công rất thấp. Những món hàng do Tàu ô chế đạo phẩm chất quá kém. Chẳng những không đáng tin tưởng, mà còn rất nguy hiểm, thậm chí,thật độc hại đặc biệt là các thực phẩm mà chúng ta nhét vào bao tử. Hàng triệu dân Chệt nghèo đói vui lòng làm việc “đầu tắt, mặt tối”, nếu may mắn được trả lương “hậu hĩ” chỉ chừng vài trăm đô la Mỹ mỗi tháng.

Thử hỏi làm sao chúng có thể mua nổi các món hàng tốt này với lợi tức ít ỏi. Thật ra, không một quốc gia Tây phương nào có thể cạnh tranh nổi với gã Tàu ô, khổng lồ, với lực lượng lao động gần như vô tận.

Nếu chúng ta có thật tâm mong muốn "làm cho đất nước của chúng ta hùng mạnh trở lại’. Chúng ta không còn chọn lựa nào khác hơn là thắt lưng buộc bụng, giảm bớt tiêu thụ, và tẩy chay toàn bộ món hàng dỏm do Trung cộng sản xuất.

Về phía Việt Nam: Việt Nam không thể mãi cạnh tranh bằng lao động rẻ, tài nguyên rẻ, môi trường rẻ. Đó là con đường ngắn hạn. Muốn có một chiến lược phát triển và sản xuất bền vững, cần phải hướng tới việc chế biến thực phẩm có hệ thống nhằm làm tăng giá trị gia tăng, xây dựng thương hiệu quốc gia, và nhứt là cần phải giữ một tiêu chuẩn duy nhứt trong VSATTP cho thực phẩm tiêu dùng trong nước và xuất cảng. Điều quan trọng hơn nữa là cần phải đặt yếu tố môi trường lên hàng đầu, và không có ngoại lệ vì nhu cầu… xuất cảng!

Tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu là cần thiết. Nhưng tham gia với tư thế nào mới là điều quyết định. Chúng ta tham gia với tư thế của một “công xưởng giá rẻ” hay với tư thế của một quốc gia đang xây dựng phẩm giá kinh tế và đạo đức phát triển?

Giá trên kệ hàng có thể thấp. Nhưng giá trị của một quốc gia thì không thể rẻ.

Vì vậy, phát triển không thể chỉ đo bằng kim ngạch xuất cảng mà phải đo bằng phẩm chất đời sống của người dân.

Mai Thanh Truyết
Xuân Bính Ngọ - 2026

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét