Cái giá của mùa xuân - Trần Doãn Nho

tranh nguyễn trung

Xe lên đường vào lúc một giờ sáng. Con đường ngang Ðập Ðá vắng tanh. Ánh sáng các ngọn đèn đường dội xuống mệt mỏi, miễn cưỡng, chừng như chẳng muốn soi sáng thêm cái thành phố đang ngủ vùi. Hạnh ngồi ép người sát trong thùng xe phía sau, lòng thấp thỏm, không yên. Thỉnh thoảng, nàng kéo tấm gỗ chắn ô trống phía trước, nhìn ra ngoài. Ðường trống trơn, nhưng đầy đe dọa. Một vệt sáng có thể bất chợt lóe lên. Một bóng người trong bộ đồng phục xanh đậm hoặc trong bộ đồ vàng có thể đột ngột xuất hiện ngang giữa đường, vẫy xe dừng lại. Nơi nào cũng là nơi rình rập. 

<!>

Ðâu đâu cũng có thể có ai đó đứng dòm ngó mọi di chuyển của xe và mọi hành vi của nàng. Số hàng bốn ký lô nàng gói rất gọn, được tay tài xế giấu trong một thùng sắt đập dẹp, chôn sâu dưới đống phế liệu gồm đủ thứ kim loại tạp nhạp, rỉ sét. Kín thì quá kín rồi. Nhưng lo thì vẫn lo. Công an, thuế vụ dường như có mặt khắp nơi. Càng ngày họ càng ranh ma. Nghề dạy nghề, nên dù giấu hàng khôn khéo đến đâu, họ cũng biết để lục ra khiến đám con buôn bể mánh hoài. Người ta làm ăn, họ cũng làm ăn. Tìm ra hàng, họ mới có tiền. Trên tuyến đường huyết mạch Bắc–Nam với hàng chục trạm thuế làm việc ngày đêm, luôn luôn diễn ra một trận chiến thầm lặng, nhưng rất ác liệt.

Xe qua cầu An Cựu, ra khỏi thành phố bình an, bắt đầu chạy chậm lại. Tài xế tính toán giờ giấc để vượt trạm Lăng Cô vào lúc tảng sáng. Kinh nghiệm cho biết vào thời điểm đó, đám nhân viên trực ham ngủ hơn là hăm hở lục hàng. Đúng như dự tính, xe vượt trạm Lăng Cô lúc bốn giờ mười lăm. Không thấy bóng người. Ba-ri-e buông lỏng, xả trạm. Xe từ từ tiến gần. Hạnh nín thở nhìn vào cái trạm kiểm soát nhỏ nằm bên vệ đường, tưởng chừng như cả thế giới này sẽ nổ tung nếu nó đột ngột thức dậy, thi hành chức năng bình thường của nó. May quá, nó yên ngủ. Bên trong, tối. Mọi thứ im lìm. Chỉ có chiếc bóng đèn nhỏ gắn bên ngoài, lặng lẽ nhìn chiếc xe thận trọng, run rẩy bò qua lằn ranh an toàn. Hạnh đăm đăm nhìn thanh gỗ chắn, dùng làm cái ba-ri-e, chổng lên trời. Sao trông nó hồn nhiên và đáng yêu đến tệ. Ðừng hạ xuống, đừng bao giờ hạ xuống chắn đường chị đi, nghe em, Hạnh nhủ thầm. Ðuôi xe vừa qua khỏi trạm, xe tăng tốc. Thanh ba-ri-e ngoan ngoãn nằm yên. Hạnh ôm ngực thở phào. Cám ơn trời phật. Thế là bốn ký hàng vượt qua khỏi cửa ải đầu tiên.

Xe lần lượt qua các trạm Kim Liên, Nước Mặn, An Tân, Cù Mông, Ba Ngòi, Du Long, Căn Cứ Bốn. [1] Nơi nào, xe cũng phải dừng trước trạm đợi tài xế đến trình giấy tờ. Cán bộ thuế lên xe, đảo mắt nhìn, chìa tay nhận xấp tiền từ người chủ hàng phế liệu kín đáo trao cho, rồi lặng lẽ xuống xe. Chiếc ba-ri-e quyền lực từ từ nâng lên để cho xe chạy qua. Ðể tránh sự chú ý của cán bộ thuế, trước khi đến trạm, Hạnh thường xuống xe khi còn cách trạm một đoạn đường, đi bộ khỏi trạm một quãng ngắn, đứng đợi. Chưa đến trạm là tài xế đã nhắc nhở nàng. Thông thường thì phế liệu là mặt hàng cồng kềnh, được buôn bán hợp pháp. Chủ hàng lo đóng thuế đàng hoàng cả đầu vào lẫn đầu ra. Họ chỉ khai gian trọng lượng để giảm tiền thuế. Qua mỗi một trạm, chủ hàng chỉ cần chung một ít tiền lót tay gọi là “thông cảm” với nhân viên trạm là xong. Một hợp đồng ngầm, đôi bên đều có lợi.

Đến trạm Căn Cứ Năm, thì có chuyện rắc rối. Số là anh tài xế quên dừng xe cho Hạnh xuống cách trạm một đoạn đường như thường lệ. Khi sực nhớ ra thì thanh ba-ri-e và tấm bảng “stop” đã hiện ra trước mặt. Lỡ rồi, tài xế làm lơ luôn, không gọi Hạnh, sợ gây thêm nghi ngờ. Nàng nằm im trên thùng xe, nhắm mắt giả vờ ngủ say. Khi nhân viên thuế lên xe, mở cửa ra, thấy nàng, bèn hỏi. Nàng nhướng mắt giả giọng ngái ngủ, trả lời nhát gừng. Nhân viên thuế gọi tài xế và chủ hàng phế liệu vào trạm, mang giấy tờ ra săm soi, hạch hỏi. Hạnh ngồi thu mình trong thùng xe, đầu óc rối tung lên. Nàng lục xách, lấy thanh kẹo cao su bỏ vào miệng nhai, hai tay run bần bật. Một lát sau, tài xế ra, cho biết là xe tải được lệnh vào trạm để kiểm tra. Hạnh xuống xe, nước mắt lưng tròng, đầu óc chọt nghe vang vang hai chữ “thọ tử”và “sát chủ” đáng ghét của bà mẹ chồng. Nàng nhìn theo chiếc xe tải chạy thẳng vào bãi đậu xe, lòng tan nát như ngày nào khi nghe tin Sài Gòn đầu hàng tháng tư năm bảy lăm.

Bãi đậu xe trạm chiếm một khu đất rộng thênh thang, nằm kế ruộng lúa, đủ chỗ chứa cho hàng chục chiếc xe đủ loại. Chẳng mấy khi bãi trống. Xe cộ ngược xuôi nam bắc hàng ngàn chiếc mỗi ngày, từ xe tư cho đến xe công, hiếm có chiếc nào không có mánh chở hàng. Thông cảm cho đi thì thôi, chứ nếu đã quyết tâm lục, thì nhất định phải có chứa hàng lậu. Lúc đầu, chỉ có xe tư nhân sung công vào hợp tác xã, chủ xe bạo gan, sẵn sàng lao vào cuộc chơi, chấp nhận mọi rủi ro. Nhưng càng về sau, tất cả các tài xế, và qua đó, các thủ trưởng của họ, cũng tham gia. Lúc đầu, thử; sau, thấy ngon, trở thành chuyên nghiệp. Từ đó, cũng như xe tư, các xe thương nghiệp, xe quân sự, xe Ủy ban nhân dân tỉnh, huyện, xe ngoại giao, và cả xe công an, thuế vụ cũng gia nhập đường dây chở hàng. Các trạm thuế đã từng chận bắt xe tòa đại sứ Liên Xô, Ba Lan chở thuốc tây, xe bí thư tỉnh ủy chở trầm, xe Tổng cục an ninh bộ Nội Vụ chở thuốc Jet, thuốc “ba số”. Lúc đầu, bãi chỉ mở ra cho có. Dân dần, không đủ chỗ, bãi nới dần ra, lấn cả vào đất canh tác. Cái văn phòng nhỏ xíu với năm, bảy nhân viên đột nhiên biến thành một trung tâm hàng hóa và dịch vụ, nơi họ thay nhau quản lý đủ loại xe, đủ loại hàng, đối phó với đủ loại tài xế, thủ trưởng qua nhiều tình huống khác nhau. Và khu vực quanh trạm biến thành một khu sinh hoạt náo nhiệt ngày đêm. Quán xá đủ loại mọc lên kéo theo một đám chạy mánh lành nghề: “gỡ” hàng bị bắt ra khỏi trạm.

Hạnh chán nản, vào ngồi ở một quán nước bên vệ đường. Miệng mồm nàng khô khốc, tay chân run rẩy, bụng dạ bồn chồn. Nàng nhìn đăm đăm vào trạm chờ đợi, như tội nhân chờ bản phán quyết cuối cùng của quan tòa trong một phiên xử kéo dài, chưa biết khi nào kết thúc.

Rất lâu sau, anh tài xế từ trong trạm bước ra, mặt mày phờ phạc:

– Không xong rồi. Tụi nó tuôn hết phế liệu và tìm thấy hàng chị.

Hồn vía Hạnh bay bổng. Nàng choáng váng như bị trúng gió. Thân hình lảo đảo, muốn ngã. Nàng bíu chặt hai tay vào mép bàn, gượng lại, đứng nhìn trân trân vào khoảng không trước mặt, mắt nhòe đi. Thế là hết. Nàng nhìn tài xế, mếu máo:

– Anh xem có giúp được gì em không?

– Chịu thôi. Tôi đã làm hết sức, mà đành chịu. Chuyện chẳng ra gì mà lại lỡ bể lớn ra rồi.

– Liệu anh chủ hàng phế liệu có xoay chạy gì được giúp em không?

Anh lắc đầu:

– Khổ nỗi, anh ta cũng đang điên đầu vì hàng của anh đang nằm chình ình ra đấy. Tụi nó mà cân lại thì phải biết. Anh ta cằn nhằn, đổ lỗi cho cô và tôi. Còn tôi, lỡ việc lỡ vàng hết trơn. Tụi nó giam ở đây, chẳng biết khi nào mới cho đi.

Thế là hết đường. Cả hai ngồi im, chết đứng.

Hạnh chới với suy tính. Phải đi Sài Gòn thôi, nàng tự nhủ. Nàng nói:

– Cám ơn anh. Bây giờ em phải tự lo lấy thôi.

– Mà cô đi đâu giờ?

Nàng không buồn trả lời, bước đi ngay, không quay lại.

*

Hạnh đón ngay được một chiếc xe Kamaz từ Hà Nội vào. Ca-bin loại xe này rộng, có thêm băng ghế sau. Ngoài tài xế, còn có hai người đàn ông ngồi chung một ghế ở phía cửa trước. Một người, có lẽ là tài phụ, còn người kia ăn mặc xuề xòa, con buôn cũng không ra con buôn mà bộ đội cũng không ra bộ đội. Mới thấy nàng leo lên xe, anh ta đã nhìn nàng một cái nhìn xoáy sâu đầy khả ố. Mặc họ. Nàng giữ nét mặt thật nghiêm trang, im lặng gật đầu chào từng người. Nàng được dành cho ngồi ở băng ghế sau. Ghế dài, bọc da, êm ái như một cái giường cá nhân nhỏ. Chạy được một đoạn, người tài xế lên tiếng:

– Sao, người đẹp đi đâu giờ này? Ði chơi hay đi buôn?

Mải đắm mình trong giòng suy nghĩ, Hạnh im lặng, chưa tìm ra cách trả lời. Người tài xế có vẻ phật ý:

– Người gì mà cao đạo khiếp thế! Hỏi chẳng thèm trả lời. Khó nhỉ!

Anh ta kéo dài chữ “nhỉ” cuối câu với một cái giọng nghe rất “bộ đội”. Hạnh đáp, giọng mệt mỏi:

– Tôi đi có chút việc, anh à.

Anh ta cười vang:

– Khá lắm, khá lắm. Tưởng người đẹp không muốn cho kẻ hèn này nghe tiếng oanh vàng chứ.

Tiếng “chứ” dẻo và dài, đầy hơi gió, nghe giễu cợt. Hai người đàn ông kia cùng quay lui, nhìn nàng, cười lớn. Hạnh nhìn lòng đường trước mặt vùn vụt chạy lùi về sau, cố giữ nét mặt thật bình thản. Người tài xế không hỏi tiếp, im lặng lái tránh một chiếc xe nào đó chạy ngược đường thật nhanh. Ðoạn đường tương đối êm ả. Không ai quấy rầy nữa, nàng tiếp tục vùi mình trong những tính toán vẩn vơ. Nàng cố tránh nghĩ đến những điều tệ hại nhất, nhưng nỗi muộn phiền, cứ như tằm ăn dâu, xâm lấn từng khoảng trống trong đầu óc bề bộn của nàng. Chúng cấu xé, dằn vặt. Môi khô. Cổ họng rát bỏng như trải qua một cơn ho nặng. Hai người đàn ông thỉnh thoảng lại quay lui nhìn nàng, vẻ dò hỏi trân tráo.

Xe chạy khá lâu thì giảm tốc độ, từ từ dừng lại. Người tài xế xem đồng hồ, nói:

– Hai giờ sáng rồi. Ta dừng lại đây nghỉ, tảng sáng đi tiếp.

Hạnh giật thót mình, hốt hoảng:

– Sao thế anh? Dừng lại ở đây sao? Ðây là đâu thế này?

Anh chàng mặc đồ xuề xòa cười ha hả:

– Thế người đẹp không chịu ngủ à? Chẳng lẽ chạy cả đêm. Chạy cả đêm, liệu người đẹp có chịu nổi không?

Anh ta cố ý nhấn mạnh “có chịu nổi không”, hàm ý tục tĩu. Nàng làm lơ, hỏi tài xế:

– Anh định nghỉ ở đây thật sao? Như thế này thì…thì…

Nàng ấp úng, không biết phải diễn tả thế nào. Người tài xế cười:

– Thế cô chưa bao giờ đi xe đêm sao. Phải nghỉ ngơi, phải ngủ một chút mới tiếp tục được chứ tài xế làm sao chịu nổi.

Giọng anh ta bây giờ nghe đàng hoàng, không chứa một ẩn ý bất thường nào. Nàng hơi yên tâm. Nhưng nhìn khung cảnh chung quanh, thấy tối tăm hoang vắng quá, nàng chột dạ. Một ý tưởng bất ngờ xuyên qua trí óc khiến nàng cảm thấy lạnh buốt xương sống. Họ âm mưu gì đây? Nàng xuống giọng van vỉ:

– Các anh ráng chạy đi giùm tôi. Ðừng nghỉ nữa. Tôi cần về gấp Sài Gòn trong đêm nay. Tôi sẽ bồi dưỡng thêm cho các anh xứng đáng. Các anh giúp tôi đi. Tôi nói thật, tôi cần đi gấp.

Người tài xế cười sảng khoái:

– Cô làm như là thủ trưởng của tôi không bằng. Ðám tài xế chúng tôi vậy đấy. Có chạy, có nghỉ. Luật nhà nước mà.

Anh ta tắt máy xe, quay sang nàng, giọng đầy giễu cợt:

– Hay là cô sợ chúng tôi…ăn thịt cô. Không đâu. Chúng tôi chưa cần đâu.

Nhìn chăm nàng quan sát một lát, anh ta tiếp:

– Nói thế chứ không có gì đâu mà cô lo. Có lẽ cô sợ bọn tôi làm ẩu chứ gì? Không đâu, người đẹp ạ. Nói người đẹp đừng buồn, nếu cần gái, chúng tôi chẳng thiếu đâu. Bây giờ, tôi hỏi thật: cô cần về gấp thành phố để làm gì? Cô đi buôn, phải không? Nói thật đi. Bọn tôi không phải công an, cũng chẳng phải là đầu trộm đuôi cướp đâu nhé. Chúng tôi là dân lái xe có gốc.

Hạnh thừ người, suy nghĩ. Một lát, nàng thú thật:

– Nói thật với anh, tôi buôn trầm. Tôi mới bị bắt một bận hàng tại Căn Cứ Năm, chỗ tôi đón xe anh đấy. Hàng hiện đang giữ ở đó, nên vội đi Sài Gòn, tìm cách chạy ra.

Người tài xế đập tay một cái rõ mạnh trên ghế ngồi, rồi nói:

– À, ra thế. Vậy mà nãy giờ cứ giấu. Cô đi buôn kiểu gì mà lại “lạc hậu” thế! Hàng thì bị dính ở đó, lại vào Sài Gòn để gỡ, thế là thế nào? Khi cô vào đến trong đó, thì ngoài này, hàng đã bị làm thịt thành trăm mảnh rồi, còn đâu. Sao khi nãy, lên xe, cô chẳng cho tôi biết. Cô làm cao, không thèm trả lời. Bây giờ xa trạm quá rồi.

Anh ta ngưng một chút, rồi hỏi:

– Trầm loại gì, bao nhiêu ký? Ai làm biên bản tịch thu?

– Trầm từ loại “một” đến “bốn”, bốn ký. Tôi không vào trạm nên chẳng biết ai làm biên bản. Nhưng nghe tài xế nói là trưởng trạm thì phải.

– Ối giời ôi, thằng tài xế nào mà ngu thế, chở có bốn ký trầm mà để bị bắt, thì bỏ mẹ nghề cho rồi. Nói thật với cô, xe này chở hơn một nửa trọng lượng là hàng ngoài luồng đấy, ấy thế mà qua trạm có thằng nào dám hỏi tôi đâu. Trưởng trạm là thằng Bụi đấy chứ ai. Nào, kể “anh” nghe vụ việc xem.

Hạnh kể lại vắn tắt sự việc. Tài xế đổi giọng, hỏi:

– Em còn bao nhiêu tiền?

Hạnh bối rối, không biết nên nói thế nào. Anh ta khuyến khích:

– Nếu em không cho anh biết khả năng thì anh không tính toán gì được. Nếu em ngại thì thôi.

Hạnh đổi giọng, miễn cưỡng đáp:

– Anh liệu có giúp gì được em không? Thú thật, em chỉ còn có một chỉ vàng với vài ngàn thôi à. Vì vậy mà em phải về Sài Gòn gấp.

– Ra thế. Nhưng chừng đó thì rõ là chẳng ăn thua gì. Muốn chuộc ra, phải nhường một nửa vốn. Ðó là nói biên bản chưa ký. Còn nếu ký rồi thì hà…hà…

Hạnh chột dạ. Nàng im lặng nhìn anh tài xế, cố diễn tả nỗi mong mỏi của mình bằng ánh mắt tràn đầy van vỉ và nét mặt tội nghiệp. Anh tài xế gục gặc đầu:

– Nếu không giải quyết đêm nay, thì mai, hoặc là chúng nó tráo hàng hết, hoặc là chúng nó lập biên bản chuyển qua khâu khác. Lúc đó thì hết đường. Ðược rồi, anh giúp em. Em chịu tin anh không?

Nàng dè dặt gật đầu. Anh ta tiếp:

– Ðược, không tin thì rồi sẽ tin. Này, Phú, cậu ở đây ngủ nhé. Nhớ trông xe cẩn thận. Tớ đi ngược về trạm, gặp thằng Bụi. Liệu mà ngủ ngáy cho tốt vào, đừng có mà “cải thiện linh tinh” nhé. Cái gì cũng phải có ý kiến của tớ trước. Nào, em, ta xuống xe đi ngay, không thì trễ mất, thêm phiền.

Hạnh ngạc nhiên:

– Ði thế nào?

– Ðón xe. Xe này không thể lái ngược trở lại được, vì nhiều hàng hóa linh tinh ở trên. Em gái cứ tin anh đi. Anh sẽ chơi đẹp cho em thấy.

Không đợi Hạnh phản ứng, anh ta cầm tay Hạnh kéo xuống. Nàng hoang mang bước. Thôi thì phó mặc. Có cái phao nào vớ được thì cứ vớ, Hạnh nghĩ thầm.

*

Tin vui đến với Hạnh vào lúc xế chiều, sau khi anh tài xế trải qua một chầu nhậu ba, bốn tiếng đồng hồ. Nàng mừng đến nỗi, khi vào trạm ký giấy nhận hàng về, run rẩy không viết được tên mình. Biên bản đã chuyển lô hàng “xịn” thành hàng “xô” với một số tiền đóng thuế hàng hóa không đáng kể.

Ra khỏi trạm, nàng mở miệng định hỏi han đôi điều, thì anh tài xế xua tay:

– Im lặng. Em nghe anh đi, đừng có hỏi han gì ở đây hết. Ta về xe cho kịp, mất toi gần nguyên ngày rồi.

Chỉ trong thoáng chốc, anh ta đón được một chiếc xe đi công tác, trở về chỗ cũ.

Anh tài xế giấu hàng Hạnh vào một khoảng trống nhỏ trước đầu máy xe, chung quanh đầy dây nhợ lỉnh kỉnh. Anh ta giải thích:

– Không cần thiết phải làm thế, nhưng anh muốn em yên tâm. Tội nghiệp cô em tôi, lo quá mất đi cả nhan sắc. Nào, ta đi.

Hạnh yên tâm leo lên xe. Trời bắt đầu loang loáng tối. Xe lăn bánh. Lần này, anh ta nhường tay lái cho tài phụ, ra băng sau ngồi bên cạnh Hạnh. Hạnh nhích hẳn người tránh về phía bên kia. Băng ghế loại xe này chẳng khác gì một giường ngủ di động dành cho tài xế khi chạy đường trường. Mền chiếu, đồ đạc để lung tung. Anh tài xế dồn mền, gối và các thứ đồ đạc lại để có đủ chỗ trống cho hai người, nói:

– Em đừng phiền nhé. Hôm nay, anh uống nhiều. Cái lệ nó vậy, không uống nhiều, không nói chuyện được.

Hạnh cố ép mình tối đa để nhường chỗ cho anh ta. Anh ta ngả người vào đống mền gối, nhắm mắt. Lúc này, đầu óc nàng hoàn toàn thanh thản. Nàng ngẫm nghĩ đến cái may mắn bất ngờ của mình. Mọi thứ như đã được “ai đó” thiêng liêng sắp xếp cho nàng. Nàng nhớ đến lòng thành khẩn của mình trong khi cúng vái vừa rồi ở nhà. “Họ” đã lắng nghe và chấp nhận lời cầu xin thống thiết của nàng. Nàng liếc mắt nhìn anh tài xế, chất ngất biết ơn. Ðúng là các đấng thiêng liêng đã mang anh ta đến cho nàng. Anh ta nhắm nghiền hai mắt. Tội nghiệp, chắc say lắm. Khi nãy, trên đường trở lại, anh ta trông mệt nhọc, mặt đỏ lừ, ít nói, hơi thở phả ra toàn mùi bia. Giờ trông có vẻ đỡ hơn. Hơi thở đã nghe đều. Ngủ ngon đi anh, người ân nhân. Không biết phải trả ơn cho anh ta như thế nào đây, nàng băn khoăn tự hỏi. Một chỉ, hai chỉ hay thế nào? Thôi, để đó mai dò ý anh ta rồi tính sau. Nàng quay sang tưởng tượng đến việc bán hàng, chuyện sắm Tết.

Anh tài xế bỗng trở mình, mở mắt, nhỏm dậy:

– Sao, em không ngủ được sao? Yên lòng rồi, ráng ngủ một giấc đi em. Cho khỏe vào.

Hạnh nói:

– Sao mà yên lòng cho được. Còn đến mấy trạm nữa lận mà! Ðâu đã hết lo.

Anh ta cười:

– Anh bảo đảm. Nói cho em hay, trạm nào đối với anh cũng có ăn chịu cả. Em tưởng anh là thứ gì? Dân buôn chính gốc đây.

Hạnh ngạc nhiên:

– Anh giao dịch với họ thế nào? Chung tiền nhiều vào à?

– Ừ, thì tiền. Có gì mà không có “bác” chen vào, em. Tiền là tiên là phật, là sức bật của tuổi trẻ, là sức khỏe của tuổi già…

– Thế vừa rồi, không lẽ anh chỉ tốn một chầu nhậu thôi à?

– Nói cho đúng, chẳng phải là một chầu nhậu mà đủ. Nhưng lần này thì thật là chỉ một chầu thôi. Tụi nó thường tính gộp, chứ không chơi ba cái lẻ tẻ. Nhưng đó là đối với bọn anh thôi nhé. Anh từ cái lò đó ra mà.

– Anh cũng là nhân viên thuế vụ à?

– Báo cáo em, lý lịch anh thế này: bộ đội phục viên, chuyển qua thuế vụ. Lúc đầu anh chê, vì ghét cái món hạch hỏi người khác, lại chẳng chia chác được gì. Nhưng, vào cuộc rồi, tiền tuôn vào như nước. Không lấy chúng cũng chạy vào túi. Ấy, cái nghề nó lạ thế đấy. Anh công tác ở trạm Ngọc Hồi, em biết Ngọc Hồi chứ, ở ngay cửa ngõ vào Hà Nội ta đấy. Chẳng có con phe con phảy, thằng mánh nào qua mặt được bọn anh đâu. Mệt quá thì tha làm phước thôi, chứ đừng có tưởng bọn anh ngây thơ. Nhưng rồi, anh bỏ nghề. Em biết sao không? Thất đức quá. Hồi xưa, ông nội anh đi tu. Có lẽ anh nhiễm cái món đó chăng. Thấy người ta đau khổ, anh chịu không nổi. Làm bộ đội bắn chết người mà còn ít tổn đức hơn.

Hạnh ngạc nhiên thực sự:

– Anh mà cũng tin phúc đức sao?

– Tin chứ. May rủi, hên xui, họa phúc đều có cả đấy. Ai chưa gặp thì chưa tin thôi. Ði buôn rồi mới thấy. Như em chẳng hạn, hên quá hên. Lô hàng phải tốn cả cây chưa chắc đã xong, thế mà rồi chỉ có một chầu nhậu. Tụi nó lập biên bản tịch thu rồi mà xé đi đó. Em thấy chưa, phúc là vậy. Em mà vô phúc thì không có gặp anh đâu.

Hạnh nhìn anh ta, lòng biết ơn càng thêm sâu nặng:

– Thiệt, em không biết lấy gì để trả cho hết cái ơn này. Anh tài hết ý.

Anh ta cười sung sướng, hàm râu trên giựt giựt:

– Chẳng phải là tài lắm đâu. Nhưng vụ việc là thế này: thằng Bụi, trưởng trạm có nhờ anh một việc ở Hà Nội. Lấy cớ đó, anh gài qua việc này. Dễ như chơi vậy.

Anh ta rút thuốc châm hút, tiếp tục câu chuyện:

– Khi nãy có hơi say. Tiếp một lúc năm thằng thuế với một tay công an. Bia vào như nước lã. Cái thằng Bụi trẻ mà uống như giặc. Cỡ như anh mà không đấu lại với hắn. Hắn cũng đang muốn chuyển ngành, em biết không. Làm ở trạm bốn năm, no nê, giờ lo nhảy. Thằng nhỏ này khôn hết ý. Ở một nơi như thế là phải biết rút lui đúng lúc.

Nhân cơ hội này, Hạnh muốn đề cập đến chuyện ơn nghĩa. Nàng ngập ngừng:

– Tiền nhậu nhẹt bao nhiêu, anh cho em gửi lại. Còn ơn anh…em…em…anh xem tính giùm thế nào cho phải, em…Vào Sài Gòn rồi, anh ở đâu?

Anh tài xế dứt khoát:

– Em cứ xem như thế là xong. Tiền bia không đáng kể. Còn cái gì khác, thì nói thật, em trả không nổi đâu.

– Nổi. Mấy em cũng trả nổi hết. Ði buôn, tụi em sòng phẳng lắm, anh đừng lo.

Anh ta nhìn nàng cười:

– Em muốn trả ơn lắm à?

– Thì ơn phải đền, nghĩa phải trả. Chuyện thường tình mà anh.

– Anh cho em khất. Lần sau trả. Chịu không?

– Biết có còn gặp lại không mà lần sau.

– Vậy là em không muốn gặp phải không?

– Em không có ý đó.

– Muốn là gặp thôi, em ơi. Khó gì. Dân buôn và tài xế là bạn mà. Em phải tâm niệm như vậy. Em thường hay đi…

Anh ta đột nhiên ho sặc sụa. Cơn ho kéo dài một thôi. Anh ta nói:

– Xin lỗi, anh nằm chút.

Anh ta nằm xuống, mắt nhắm nghiền. Chỉ một thoáng sau, nàng đã nghe anh ta thở đều. Hạnh dựa đầu vào thành xe, nhắm mắt tưởng tượng lúc đã đến nơi đến chốn, bán hàng suôn sẻ, có lời. Ðầu nàng dựa vào thành xe, lắc lư. Chỗ chật, tay chân nàng xoay sở lúng túng. Nàng cựa quậy luôn, vừa để tìm chỗ đặt chân, chỗ dựa tay, lại vừa tránh đừng để chạm vào người anh tài xế. Nhưng hễ hơi thiếp đi, người nàng lại ngả về phía anh ta. Trong mơ mơ màng màng, hình như có ai vừa hôn. Nàng cựa quậy, hé mắt nhìn. Nàng giật mình thấy đang nằm gần như gọn trong vòng tay anh tài xế. Nàng nhắc chân, cảm thấy có gì khang khác. Nàng đưa tay sờ, bắt gặp bàn tay anh ta đang đặt lên đùi. Nàng hốt hoảng rút chân lui, thì anh ta bóp tay nàng, siết chặt. Nàng nhỏm dậy. Anh ta kéo lại, thì thào:

– Nằm im ngủ đi em. Ngủ cho đỡ mệt.

Nàng nghe lời, nằm yên, lại chìm vào giấc ngủ. Nàng mơ thấy Lục hôn nàng. Rồi tràn cả người lên bụng nàng. Nàng vùng vằng, ngột thở, rướn người lên. Một bàn tay kéo nàng xuống. Bỗng có gì nhột nhạt trong người. Trong bóng tối nhờ nhờ của buồng lái, nàng thấy bàn tay anh tài xế đặt lên bụng nàng. Bàn tay kia luồn vào ngực. Nàng lấy tay đè lên tay anh ta, giữ lại. Nhưng anh ta dùng một tay giữ chặt tay nàng, còn tay kia tiếp tục sờ soạng. Nàng tỉnh hẳn, vùng mạnh. Anh ta không buông. Ðã thế anh ta ép sát, đặt những nụ hôn táo tợn, nhớp nháp lên người nàng. Mùi đàn ông hừng hực phả vào, khiến nàng nhớ đến Lục. Nàng muốn la lên, nhưng không hiểu sao, không la được. Ðành vùng vẫy trong im lặng. Tay chân anh tài xế bây giờ như những gọng kềm siết lấy nàng. Hàng nút áo bung ra. Sức nàng yếu dần, ý chí chống cự tan biến. Nàng lơi tay, người mềm đi, phó mặc. Không thể được, không thể được. Nàng kêu lên ú ớ. Anh ta bịt chặt miệng nàng lại. Nàng nghe vang vang trong đầu: Hạnh ơi, không thể được, không thể được. Lục ơi, Lục ơi, anh ở đâu. Nàng cắn chặt đôi môi để khỏi phát ra tiếng rên. Nàng chao đảo, bồng bềnh. Ghê tởm và biết ơn. Chống trả và buông lơi. Hân hoan và thù hận. Lục ơi, Lục, anh ở đâu! Nàng đột ngột cắn vào vai anh tài xế. Nụ cắn sâu, sâu thẳm.

Xe vẫn chạy đều. Rất đều, như mơ. Anh tài phụ dụi tàn thuốc. Người đàn ông nọ vẫn nằm vắt vẻo trên ghế, ngủ. Mọi chuyện vẫn như thế. Hạnh kéo quần lên, nằm yên lặng, thật yên lặng, mắt nhìn lên trần xe, miên man nghĩ đến Lục của nàng. Thật tội nghiệp! Trong ái ân, Lục điệu nghệ, nhẹ nhàng, tỉ mỉ. Như một bài học thuộc lòng, bao giờ anh cũng đi từng bước một, cẩn thận, cố gắng không bỏ sót một chi tiết nào. Dù có nhậu nhẹt, quá chén hoặc có xa vắng nhau lâu ngày, anh vẫn thế, từ đầu chí cuối. Người đàn ông này khác hẳn. Hắn hấp tấp, cuồng bạo. Nàng khẽ thở dài, than thầm, mình hư quá, hư thật rồi. Trong thoáng chốc, mọi chuyện lật qua một trang khác. Nàng ngồi ngay ngắn dậy, vuốt lại áo quần, vòng tay trước ngực, quay nhìn. Anh ta ngủ. Ngủ thật hay giả đò? Anh ta đó, vẫn thế. Tóc lòa xòa trước trán. Hàng râu mép lởm chởm. Ðôi môi dày, thô tháp, không che kín hàm răng. Ðôi môi ấy đã hôn nàng. Những sợi râu loe ngoe chích vào má nàng nhột nhạt. Trước sau, nàng đã nhìn khuôn mặt anh ta với nhiều cảm giác lẫn lộn. Ngờ vực. Tin cậy. Biết ơn. Căm ghét. Anh ta lương thiện hay lưu manh? Nàng phân vân, không tìm thấy câu trả lời.

Tảng sáng, xe dừng lại ở một thị trấn nhỏ. Anh tài xế thức dậy, hôn nhẹ lên má nàng, và mời nàng đi ăn sáng. Hạnh nằm im làm bộ ngủ. Khi ba người đàn ông trở lại xe, trời đã sáng hẳn. Hạnh ngượng nghịu tránh nhìn họ. Ngưới đàn ông cười:

– Sao, người đẹp ngủ ngon chứ?

Lại cái anh chàng nham nhở này! Nàng làm lơ, không trả lời. Anh tài xế vẫn giao cho tài phụ lái, leo lên ngồi bên cạnh nàng. Nàng nhích hẳn người sang một bên, nhìn thẳng về phía trước. Anh ta nói nhỏ, đủ để cho nàng nghe:

– Anh xin lỗi nếu đã làm em không vừa ý. Nghĩ cho cùng, có gì ghê gớm lắm đâu, phải không em.

Câu nói như một tia chớp lóe ngang trong đầu nàng, gợi lên một ý tưởng hoàn toàn mới mẻ. Ừ, thì đâu có gì ghê gớm nhỉ. Chỉ là một cách trả ơn thôi. Anh tài xế ngồi xích sát vào người nàng, vòng tay sau lưng, muốn ôm. Nàng cương quyết không chịu, tránh xa. Anh ta cười, vẻ mơn trớn, nhưng buông tay, ngồi ngay ngắn, đàng hoàng.

Xe chạy nhanh trên xa lộ, qua trạm Ngã Ba Vũng Tàu, trạm cuối trước khi vào thành phố, an toàn. Hạnh thở phào, lòng rộn ràng một niềm hạnh phúc tươi mới. Xem như hàng của nàng đã lọt vào thành phố. Nàng xích lại gần, đưa mắt nhìn anh tài xế, long lanh, tỏ dấu cám ơn. Anh ta nắm chặt tay nàng, bóp lại, đầm ấm. Xe chạy nhanh, tấp vào một khu công sở nằm bên lề xa lộ. Anh ta nói:

– Ðây là trụ sở công ty anh làm việc. Hàng xuống ở đây. Anh lấy Honda đưa em về. Em muốn về đâu?

– Chợ Bà Chiểu.

– Tốt thôi. Tiện đường. Nhưng cho dù ở đâu, anh cũng đưa em tới.

Anh ta đột ngột ôm lấy nàng, hôn lung tung. Nàng để yên, chịu đựng. Hôn đã, anh ta đẩy nàng ra:

– Ðến rồi. Ta xuống.

Chỉ không tới nửa giờ sau, anh tài xế chở Hạnh cùng hàng về nơi nàng tạm trú gần chợ Bà Chiểu. Nàng bảo anh ta dừng lại trước đầu con đường hẻm. Anh ta quay đầu lui, cười:

– Bộ em không muốn anh vào nhà sao?

Nàng chỉ đại một căn nhà:

– Ðó là nơi em ở. Nhà này em tạm trú, không dám mời khách. Khi nào rảnh, anh cứ ghé.

Anh ta nhìn nàng, cười ý nhị:

– Ðùa em một tí. Anh phải về ngay để giao hàng. Lo chạy hàng cho em, trễ mất rồi. Anh sẽ ghé.

Hạnh im lặng, cúi đầu cột xách hàng, tránh cái nhìn của anh ta. Anh siết tay nàng một lần nữa rồi vọt xe đi. Nàng ngơ ngẩn nhìn theo, tự hỏi không biết anh ta tên gì.

*

Hạnh bán hàng được giá ngoài cả những dự tính lạc quan nhất. Dù lượng hàng ít ỏi, nhưng gần Tết, hàng hiếm, nên đám thương lái Campuchia nâng giá lên để mua. Họ chầu chực sẵn ở Sài Gòn, gom hàng cho đủ, đợi chuyển lậu qua biên giới nhân dịp Tết. Tính ra, Hạnh lời hơn một cây vàng. Nàng vui mừng khôn xiết. Trong những tháng năm xuôi ngược buôn bán, chưa bao giờ nàng có được một chuyến lời to như thế này. Một cây vàng! Chao ôi, cả một gia tài. Chưa bao giờ nàng có thể mơ ước hơn thế. Cầm những khâu vàng óng ánh trên tay, nàng hầu như quên hết bao nhiêu nhọc nhằn, gian truân và dằn vặt. Trong thoáng chốc, hình ảnh tay tài xế và chuyến xe định mệnh như lùi vào quá vãng. Y như thể chúng chỉ là một giấc mộng bất bình thường. Y như thể chúng chỉ nằm đâu đó trong tiểu thuyết. Nàng cảm thấy mình như mới lại, đầy sinh lực.

Mua sắm đã đời, chiều hai mươi bảy Tết, Hạnh nhảy tàu Thống Nhất trở ra. Chuyến tàu cuối năm ít người, sao mà chậm ơi là chậm. Nàng ngồi nhìn những cánh đồng, những rừng cây chạy vùn vụt bên ngoài, nhấp nha nhấp nhỏm tính từng đoạn đường, tính từng giờ, không thể nào ngủ được. Huế kia rồi! Tàu vừa dừng, Hạnh đã bươn bả nhảy xuống, tay xách nách mang, lúng ta lúng túng, nên buộc phải để cho một tay thanh niên bốc vác ở sân ga phụ giúp. Vừa ra khỏi cửa ga, đám xích lô ùa tới, tranh khách. Nàng chọn một thanh niên mạnh khỏe, không cần trả giá, cho chất ngay đồ đạc lên xe. Năm cái túi xách, cái nào cũng đầy, choán hết chỗ, khiến Hạnh phải ngồi hẳn lên trên, ngất ngưởng. Không sao. Nàng vui vẻ nhìn quanh. Đã xế chiều hai mươi chín Tết mà khu vực ga vẫn còn rộn rịp, có lẽ vì người ta đợi chuyến tàu cuối trong năm.

Đến nhà, chưa kịp gọi thì đã thấy Lục và ba đứa con chạy ùa ra, mừng vui tíu tít. Mấy cha con hớn hở chuyền các thứ vào nhà, khiến anh chàng xích lô không có việc, chỉ biết đứng nhìn. Hạnh trả tiền, xua tay không nhận tiền thối, quày quã đi vào nhà. Lục nhìn đồ đạc để ngang để ngửa khắp trên bàn, trên ghế và cả giường, hỏi:

– Lời khẳm lắm sao mà em mua sắm quá trời thế này?

Hạnh hân hoan, khoe:

– Ngoài dự tính, anh ơi. Trên một cây.

Anh sửng sốt nhìn vợ, ngờ vực. Thấy vậy, Hạnh rút ra một xâu nhẫn vàng, xoay xoay trong mấy ngón tay trước mắt anh, như trêu chọc. Những chiếc khâu nhỏ va vào nhau kêu leng keng, nghe thật vui:

– Xem cho rõ này. Đã tin chưa!

Lục reo lên “tin”, “tin” vừa ôm lấy vợ, hôn lấy hôn để. Nàng cười, nói giọng giễu cợt:

– Anh xem, em xuất hành ngày “thọ tử”, với lại “sát chủ” đấy. Có lên bà nội, anh nói cho bà nội biết.

Lục dấu dịu:

– Thì mạ lo, anh lo mới nói vậy. Chuyện buôn bán xưa nay là chuyện của em, anh mô có dám xen vào.

Hạnh dọn trái cây tươi, bánh mứt đặt lên bàn thờ. Nàng dặn Lục:

– Anh thay áo quần vào thắp nhang giùm em. Người em mới về còn nhớp nhúa lắm. Anh nhớ đọc lớn tên con, tên em, tên anh, xin cám ơn tổ tiên ông bà, cô hồn các đẳng đã phù hộ cho gia đình mình. Nhớ khấn là mình sẽ cúng tạ cái đầu heo. Vì hôm trước khi đi, em có hứa với “họ” rồi. Chiều mai, cúng ba mươi và cúng tạ luôn thể. Không có ông bà phù hộ là vốn liếng bay sạch rồi đó, anh biết không?

Lục hỏi:

– Sao vậy?

– Hàng bị bắt, bị tịch thu rồi mà chuộc ra được. Chỉ tốn không đáng kể. Anh biết không, cuối năm mà em được quý nhân phù trợ. Nếu không thì…

Hạnh ngừng nói. Tự dưng, nàng cảm thấy lấn cấn. Lục đợi nàng kể tiếp, nhưng thấy vợ đột nhiên im lặng, anh bỏ đi thay áo quần. Thắp nhang, khấn vái xong, anh đi ra thì thấy Hạnh đã bày đủ thứ đồ đạc trên bàn: mứt, bánh, lạp xưởng, pháo, đồ chơi, đồ cúng, sách báo xuân, băng nhạc xuân…Mấy đứa con hân hoan rờ rịt, trầm trồ, giành giựt nhau. Lục đứng nhìn, không ngờ Hạnh đã mua sắm nhiều như vậy. Hạnh vui vẻ gọi:

– Ðể đó đã. Mấy cha con lại đây.

Nàng mở cái xách nặng nhất. Mấy cha con hồi hộp chờ đợi. Hạnh lần lượt lôi ra từng món. Bọn trẻ đồng loạt reo lên:

– Ðồ Tết!

Chúng xúm lại, đứa nào cũng muốn xáo ra trước. Hạnh rầy:

– Không được đứa nào đụng tới hết, để mạ lấy từ từ.

Chúng thèm thuồng đứng nhìn. Hạnh lấy áo quần phân phát cho từng đứa, mỗi đứa hai bộ đồ mới tinh. Quần jean, áo pull, giày, nịt, mũ. Hạnh rút ra trong túi một hộp nhỏ, cười:

– Bây giờ đến phần anh. Anh đoán thử xem cái gì đây?

Lục lắc đầu. Anh cảm động, run run mở hộp. Chiếc đồng hồ Seiko Five đời mới. Anh nghẹn ngào reo lên:

– Trời, đồng hồ Seiko!

Anh đứng trân trân nhìn vợ. Từ lâu, anh vẫn thèm thuồng cái đồng Nhật hình vuông này. Anh một đôi lần gạ gẫm vợ, nhưng Hạnh tiếc tiền (thật ra, nàng chẳng có tiền, nếu có thì để dành làm vốn buôn bán), hẹn rày hẹn mai. Bây giờ đeo vào tay, anh vui mừng như trẻ con nhặt được tiền rơi ngoài đường. E chừng còn hơn thế nữa. Anh định vào phòng nằm săm soi, ngắm nghía cho đã mắt, thì Hạnh cản lại:

– Khoan đã anh. Còn nữa.

Hạnh lôi ra một cái radio cassette. Nàng nhìn chồng tươi cười:

– Cái này mà anh nghe đài BBC thì hết ý! Còn nghe nhạc nữa.

Lục đứng trần trân nhìn, không tin ở mắt mình nữa. Nó là của anh đấy sao! Hạnh thú vị nhìn chồng, mỉm cười, chỉ một cái thùng nãy giờ nằm ở góc chưa ai để ý:

– Cái đó để anh mời bạn đầu năm. Ðồng, mở ra đi con.

Ðồng vội vàng lôi cái thùng đến, mở ra. Bia Sài Gòn. Trời, bia thiệt. Bao nhiêu năm chỉ được thưởng thức bia dỏm, bây giờ anh có bia thiệt, đã biết chừng nào! Anh ngẩn người nhìn. Áo quần con, áo quần anh, vải vóc, cái đồng hồ, cái radio, thùng bia, đồ Tết. Và Hạnh, vợ anh. Nàng đứng đó, dịu hiền, tấm lòng rộng mở, phơi phới như một tiên nữ hiện xuống trần gian. Không, nàng còn hơn tiên nữa. Tiên chỉ hiện xuống rồi đi, còn nàng, nàng ở với anh. Mãi mãi. Nàng là của anh. Mãi mãi. Hạnh nói:

– Em đi tắm rửa tí. Người bẩn quá, ba ngày rồi không tắm.

Lúc nàng đến cửa buồng tắm, Lục đi theo. Hạnh biết ý chồng, cố tránh, nhưng anh ôm đại nàng, hôn tới tấp. Hạnh đẩy nhẹ chồng ra, âu yếm:

– Thì từ từ đã, gì mà vội thế. Trước sau gì thì cũng…“tới lúc” đó thôi.

Hạnh tắm rửa kỳ cọ thật sạch sẽ, như để tẩy sạch hết những nỗi gian truân, lo lắng dọc đường. Ðể đền bù cho Lục. Nhưng khi nhìn xuống thân thể mình, nàng bỗng cảm thấy có cái gì thiếu hụt, mất mát. Một cái gì không còn nguyên vẹn nữa. Ừ, thì chẳng có gì ghê gớm lắm. Nhưng tội nghiệp Lục. Anh hồn nhiên, vô tư. Anh không biết gì hết. Sẽ không bao giờ biết. Vĩnh viễn không biết. Hạnh thở dài.

Trên nhà, mấy cha con đang mở băng nhạc xuân rộn rã. Hạnh bước ra nhìn chồng, nói:

– Anh vặn nhỏ lại anh. Băng nhạc hải ngoại đó. Coi chừng công an khu vực vào thì phiền.

Tiếng nhạc và tiếng hát nhỏ dần: “…nào cạn ly, mừng người nghệ sĩ, tiếng thi ca nét chấm phá tô nên đời mới, bạn hỡi, vang lên, lời ước thiêng liêng…”

Trần Doãn Nho

(1995)