Tổng thống Mỹ từ bỏ sử dụng vũ lực thâu tóm Groenland, dừng đánh thuế châu Âu Sau cuộc họp với lãnh đạo Liên Minh Bắc Đại Tây Dương – NATO hôm qua 21/01/2026 bên lề Diễn Đàn Davos, Thụy Sĩ, tổng thống Donald Trump đưa ra hai quyết định quan trọng về Groenland: « Không cần » dùng vũ lực thâu tóm vùng lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch, đồng thời dừng biện pháp đánh thuế những nước châu Âu chống đối tham vọng của Mỹ về Groenland.
<!>
Trên mạng xã hội cá nhân Truth Social, tổng thống Mỹ Donald Trump nhấn mạnh đến một cuộc trao đổi "rất tích cực" với tổng thư ký NATO Mark Rutte, cho biết hai bên đã « xây dựng khung cho một thỏa thuận trong tương lai cho Groenland và cho toàn bộ vùng Bắc Cực ». Không đi sâu vào chi tiết của « thỏa thuận » đã đạt được với lãnh đạo NATO, nguyên thủ Mỹ chỉ nói đến một « hiệp định mang tính lâu dài ». Lần đầu tiên từ khi bắt đầu đòi hỏi chủ quyền với vùng tự trị Groenland của Đan Mạch, ông Trump khẳng định « sẽ không sử dụng sức mạnh » để chiếm đoạt vùng đất này. Tin trên đã được phát ngôn viên Nhà Trắng Karoline Leavitt xác nhận.
Một tuyên bố quan trọng khác của tổng thống Trump hôm qua sau khi trao đổi với tổng thư ký NATO là từ bỏ ý định đánh thuế 25 % kể từ ngày 01/02/2026 vào hàng hóa từ 8 nước châu Âu xuất sang Hoa Kỳ. Tám quốc gia liên quan gồm Anh, Pháp, Đức Hà Lan và 4 nước Bắc Âu Đan Mạch, Phần Lan, Na Uy và Thụy Điển. Các quốc gia này có lập trường cứng rắn bảo vệ chủ quyền của Đan Mạch đối với Groenland. Cũng trong cuộc trao đổi với báo chí hôm qua, Donald Trump tuyên bố về Groenland Mỹ đã « đạt được tất cả những gì mong muốn », hàm ý cả về những đòi hỏi về chủ quyền của Groenland.
Sáng nay phát ngôn viên của tổng thư ký NATO cho biết trong cuộc họp với tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump, Mark Rutte đã « không đề xuất bất kỳ thỏa hiệp nào về vấn đề chủ quyền của Groenland » với phía Mỹ. Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen sáng nay tuyên bố Copenhagen « sẵn sàng » thảo luận về vấn đề an ninh của vùng lãnh thổ Groenland và của cả chung khu vực Bắc Cực, với điều kiện « toàn vẹn lãnh thổ của Đan Mạch phải được tôn trọng ». Tổng thống Hoa Kỳ luôn viện cớ Nga và Trung Quốc là hai mối đe dọa đối với an ninh khu vực và Đan Mạch cũng như Groenland không đủ sức tự vệ, cho nên Mỹ cần can thiệp.
Từ Bruxelles, nơi đặt trụ sở NATO, thông tín viên RFI, Pierre Bénazet ghi nhận thỏa thuận khung liên quan đến Groenland mà NATO và Mỹ đề cập còn rất mơ hồ :
«Tổng thư ký NATO Mark Rutte im hơi lặng tiếng trước những tuyên bố của Donald Trump từ thứ Bảy vừa qua. Lãnh đạo Liên Minh Bắc Đại Tây Dương trong thế trên đe dưới búa giữa một bên là những yêu sách của Mỹ và bên kia là mục tiêu duy trì chủ quyền của các nước châu Âu.
Trong quá khứ từng xảy ra căng thẳng giữa các đồng minh trong khối NATO như trường hợp giữa Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ hồi 2025. Ông Rutte đặc biệt có nhiều lợi thế để đóng vai trò trung gian hòa giải.
Các đối tác châu Âu tin tưởng nhiều vào khả năng đối thoại của ông với Donald Trump. Mark Rutte nhìn nhận con đường còn dài trước khi các bên đạt được đồng thuận toàn diện. Tuy nhiên, một mặt, nhiều quốc gia đã đề nghị NATO cùng nhau bảo đảm an ninh tại Bắc Cực. Đây chính là thông điệp phái đoàn Đan Mạch đã mang đến trụ sở NATO hôm thứ Hai.
Mặt khác, theo một số tin rò rỉ, dường như có một kế hoạch cho phép Hoa Kỳ mở thêm căn cứ quân sự tại Groenland, theo mô hình căn cứ Pituffik, trước đây từng biết đến dưới tên gọi là căn cứ Thulé, nhưng lần này là nhượng hẳn chủ quyền của các căn cứ đó cho Hoa Kỳ, tương tự như quy chế của các căn cứ quân sự Anh trên đảo Chypre hiện nay».
Hoa Kỳ sẽ giảm nhân sự tại một số trung tâm chỉ huy quan trọng của NATO
Hoa Kỳ có kế hoạch giảm nhân sự tại một số trung tâm chỉ huy quan trọng của liên minh Bắc Đại Tây Dương NATO, theo tiết lộ mới đây của ba nguồn tin thông thạo hồ sơ với Reuters.
Theo các nguồn tin ẩn danh nắm thông tin từ các cuộc thảo luận kín của các nhà ngoại giao, Washington đã thông báo với chính quyền một số nước châu Âu thành viên NATO rằng Mỹ sẽ cắt giảm 200 vị trí trong các cơ quan của NATO chuyên trách giám sát và lập kế hoạch các hoạt động quân sự và tình báo của Liên minh.
Reuters ngày 20/01 trích dẫn các nguồn tin này cho biết là trong số các cơ quan bị cắt giảm nhân sự có Trung tâm Hợp nhất Tình báo NATO đặt tại Anh và Bộ Tư lệnh Lực lượng Đặc nhiệm Đồng minh ở Bruxelles, Bỉ. STRIKFORNATO đặt tại Bồ Đào Nha, đơn vị giám sát một số hoạt động hàng hải, cũng như một số đơn vị tương tự của NATO cũng bị ảnh hưởng.
Các nguồn tin nói trên không nêu rõ lý do Mỹ đưa ra quyết định như vậy, nhưng dường như hành động này phù hợp với ý định của chính quyền Donald Trump điều chuyển nhiều nguồn lực hơn sang khu vực Tây bán cầu. Hiện nay, Mỹ có khoảng 80.000 quân nhân đóng tại châu Âu, gần một nửa trong số đó là ở Đức.
Khi được hỏi về vấn đề này, một quan chức NATO cho biết những thay đổi về nhân sự của Mỹ không phải là điều bất thường và sự hiện diện của Mỹ ở châu Âu hiện nay lớn hơn nhiều so với những năm trước.
Nhà Trắng và Lầu Năm Góc chưa trả lời yêu cầu bình luận của Reuters.
Nhìn từ phía Trung Quốc, khủng hoảng hiện nay của NATO là một cơ hội chiến lược cho Bắc Kinh.
Từ Bắc Kinh, thông tín viên Cléa Broadhurst gửi về bài tường tình :
« Về mặt chính thức, Trung Quốc vẫn giữ khoảng cách. Nhưng đằng sau hậu trường, Bắc Kinh đang theo dõi sát sao cuộc đọ sức giữa Washington và các đồng minh châu Âu của Mỹ.
Trung Quốc có nhiều tham vọng ở Bắc Cực, với dự án « Những con đường tơ lụa vùng cực » nhằm phát triển các tuyến hàng hải mới đến châu Âu. Nhưng hiện giờ, vấn đề không phải là Groenland.
Từ nhiều năm nay, đầu tư của Trung Quốc tại Groenland đã bị Hoa Kỳ và Đan Mạch ngăn chặn. Điều quan trọng là hiệu ứng domino : sự suy yếu của quan hệ xuyên Đại Tây Dương và những rạn nứt trong nội bộ NATO, một cột trụ an ninh của phương Tây.
Trong mắt Bắc Kinh, mỗi hành động thể hiện quyền lực của tổng thống Mỹ Donald Trump đều làm suy yếu cấu trúc của các liên minh phương Tây, trở ngại chính cho sự trỗi dậy của Trung Quốc. Đây là một lợi thế chiến lược cho Bắc Kinh mà không cần đối đầu trực tiếp.
Trung Quốc cũng đang hưởng lợi từ điều này về mặt tuyên truyền. Trong khi Washington nói về việc sáp nhập, Bắc Kinh tự thể hiện mình là người bảo vệ chủ nghĩa đa phương và bảo vệ luật pháp quốc tế, đặc biệt là đối với các nước Nam bán cầu.
Đằng sau vấn đề Groenland ở Bắc Cực, có một cuộc chiến lớn hơn đang diễn ra : cuộc chiến giành trật tự thế giới. Trung Quốc hy vọng sẽ biến sự hỗn loạn của Mỹ thành một lợi thế chiến lược lâu dài ».
Tại Davos, tổng thống Mỹ Donald Trump công bố « Hội đồng Hòa bình» do ông khởi xướng
Sau hồ sơ Groenland, hôm nay 22/01, bên lề Diễn đàn Kinh tế Davos ở Thụy Sỹ, tổng thống Mỹ Donald Trump công bố "Hội đồng Hòa bình", với lễ ký kết hiến chương thành lập Hội đồng đặt dưới sự lãnh đạo của chính ông Trump, nhằm cạnh tranh với Liên Hiệp Quốc để giải quyết các xung đột trên toàn thế giới.
Ban đầu, hội đồng này được hình thành để giám sát việc tái thiết Gaza, nhưng theo AFP, dự thảo hiến chương "Hội đồng Hòa bình" quy định một nhiệm vụ lớn hơn nhiều, chứ không chỉ liên quan đến vấn đề lãnh thổ Palestine. Lệ phí cho một chiếc ghế thường trực ở "Hội đồng Hòa bình" là một tỷ đô la.
Cho đến nay, trong số 50 nhà lãnh đạo được mời, đã có khoảng 35 người nhận lời tham gia. Nhiều quốc gia Trung Đông ủng hộ, trong đó có Ả Rập Xê Út và Qatar. Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cũng thông báo đã nhận lời trở thành thành viên thường trực.
Tuy nhiên, các đồng minh chủ chốt của Hoa Kỳ, nhất là Pháp và Anh, đã bày tỏ hoài nghi về Hội đồng này. Theo AFP, sáng nay ngoại trưởng Anh Yvette Cooper thông báo rằng Vương quốc Anh sẽ không nằm trong số các quốc gia dự lễ ký kết Hiến chương « Hội đồng Hòa bình » của tổng thống Mỹ Donald Trump tại Davos.
Nga đang nghiên cứu đề xuất của Mỹ
Liên quan đến Nga, cho dù Donald Trump khẳng định ông Vladimir Putin đã nhận lời tham gia Hội đồng, nhưng theo AFP, tổng thống Nga chỉ nói rằng bộ Ngoại Giao đang được giao nhiệm vụ nghiên cứu đề xuất của Mỹ.
Từ Matxcơva, thông tín viên Anissa El Jabri cho biết tối qua tổng thống Vladimir Putin đã chủ trì cuộc họp với Hội đồng An ninh, giống như vào mỗi thời điểm ngoại giao quan trọng khi ông tìm cách trực tiếp bày tỏ quan điểm với Donald Trump và tạo thiện cảm với nguyên thủ Mỹ :
« Một Hội đồng Hòa bình, nơi mỗi quốc gia có trọng lượng ngang nhau : đây là một dự án cạnh tranh với Liên Hiệp Quốc và Hội Đồng Bảo An, nơi Nga nắm quyền phủ quyết. Về lý thuyết, Matxcơva không có lý do gì để quan tâm đến Hội đồng Hòa bình này. Tuy nhiên, tổng thống Nga Vladimir Putin vẫn trì hoãn việc đưa ra quyết định, chính thức yêu cầu bộ Ngoại Giao tìm hiểu vấn đề và nhất là để đưa ra cho Washington một đề xuất gây ấn tượng.
Ông Putin phát biểu : « Ngay cả trước khi quyết định về việc Nga có tham gia vào Hội đồng Hòa bình hay không và về các hoạt động của Hội đồng, xét đến quan hệ mà Nga đặt thành ưu tiên với nhân dân Palestine, tôi nghĩ rằng chúng ta có thể đóng góp cho Hội đồng Hòa bình 1 tỷ đô la, trích từ tài sản của Nga bị chính quyền Mỹ trước đây phong tỏa.
Số tiền còn lại từ tài sản bị phong tỏa của chúng ta ở Hoa Kỳ cũng có thể được sử dụng để tái thiết các vùng lãnh thổ bị chiến tranh tàn phá, sau khi Nga và Ukraina ký được một hiệp ước hòa bình ».
Ý tưởng sử dụng tài sản bị phong tỏa của Nga để phục vụ công cuộc tái thiết đã bị rò rỉ vào mùa xuân năm ngoái, nhưng Vladimir Putin nói về các vùng lãnh thổ bị tàn phá bởi chiến tranh mà không nói rõ đó là những vùng nào. Theo một số phương tiện truyền thông, cách nay vài tháng Matxcơva đã lên kế hoạch phân bổ một phần số tiền đó cho các vùng lãnh thổ của Ukraina hiện đang nằm dưới sự kiểm soát của Nga ».
Hôm nay 22/01 tổng thống Ukraina Volodimir Zelensky đến Davos gặp nguyên thủ Mỹ, còn đặc sứ Steve Witkoff của tổng thống Mỹ và Jared Kushner, con rể ông Trump, đến Matxcơva thảo luận với tổng thống Nga Vladimir Putin về chiến tranh Ukraina. Bên lề Diễn đàn Davos, Steve Witkoff khẳng định đã đạt nhiều bước tiến và các bên chỉ còn một điểm cần giải quyết.
Liên quan đến Palestine, cũng vào hôm nay, tổng thống Putin đón tiếp tổng thống Palestine Mahmoud Abbas.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét