TIN THẾ GIỚI CẬP NHẬT : 09/02/2023- ĐHL

Mỹ: Có cả một “phi đội” khinh khí cầu Trung Quốc do thám toàn thế giới Hải Quân Mỹ vớt một phần của khinh khí cầu Trung Quốc ngoài khơi bãi biển Myrtle Beach, bang South Carolina. Ảnh ngày 07/02/2023. AP - Nell Redmond Trọng Nghĩa Bốn hôm sau khi cho bắn hạ chiếc khinh khí cầu Trung Quốc bay qua không phận Hoa Kỳ, ngày 08/02/2023, Washington khẳng định trong những năm gần đây, Trung Quốc đã triển khai cả một “phi đội” khinh khí cầu trên khắp thế giới với mục đích do thám.

<!>

Trên chiếc phi cơ đưa tổng thống Mỹ Joe Biden đến thăm bang Wisconsin, phát ngôn viên Nhà Trắng Karine Jean-Pierre đã tuyên bố với giới báo chí : “Khinh khí cầu của Trung Quốc đã được nhìn thấy tại các quốc gia trên năm châu lục, những nước mà Bắc Kinh đã xâm phạm chủ quyền”.

Washington cho biết đã thảo luận với các đồng minh và đối tác về các hoạt động gián điệp đó của Trung Quốc. Vụ xâm nhập không phận Mỹ vừa rồi không phải là vụ đầu tiên. Trước đó, khinh khí cầu Trung Quốc ít nhất đã ba lần xâm nhập lãnh thổ Mỹ, : hai lần dưới thời cựu tổng thống Donald Trump, và một lần vào đầu nhiệm kỳ của tổng thống Joe Biden.

Nhật báo Mỹ The Washington Post, dẫn lời các quan chức Mỹ xin giấu tên, cho biết một phần chương trình gián điệp này của Trung Quốc được chỉ đạo từ đảo Hải Nam, và khinh khí cầu do thám đã được sử dụng để giám sát các cơ sở quân sự ở Nhật Bản, Ấn Độ và Đài Loan.

Sự tồn tại của cả một “phi đội” khinh khí cầu gián điệp Trung Quốc xâm phạm chủ quyền của nhiều quốc gia trên thế giới cũng đã được ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken nêu bật trong cuộc họp báo chung với tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg hôm qua.

Từ Miami, thông tín viên RFI David Thomson tường trình:

Trước khi công bố rộng rãi thông tin đó, Hoa Kỳ đã báo trước cho hàng chục quốc gia đồng minh, những nước mà lãnh thổ có khả năng bị đội khinh khí cầu do thám Trung Quốc này bay qua, giống như chiếc bị phát hiện vào tuần trước ở trên bầu trời bang Montana và bị một chiến đấu cơ Mỹ bắn hạ trên biển hôm thứ Bảy 04/02.

Trong cuộc họp báo sau cuộc tiếp xúc với tổng thư ký NATO ở Austin, bang Texas, ngoại trưởng Mỹ Anthony Blinken khẳng định: “Mỹ không phải là mục tiêu duy nhất (của Trung Quốc). Chương trình rộng lớn đó đã vi phạm chủ quyền của một số quốc gia và trên 5 châu lục”.

Về phần mình, ông Jens Stoltenberg bày tỏ lo ngại của các quốc gia khối NATO trước sự gia tăng hoạt động gián điệp của Trung Quốc được ghi nhận tại châu Âu, dù là bằng vệ tinh hay thông qua mạng internet.

Gần như cùng một lúc với ngoại trưởng Mỹ ở Austin, tại Washington, Lầu Năm Góc khẳng định vụ khinh khí cầu do thám không phải là một vụ đầu tiên. Trong những năm gần đây, có ít nhất bốn lần khinh khí cầu Trung Quốc bị phát hiện bên trên các địa điểm quân sự nhạy cảm ở Hoa Kỳ.

Các tuyên bố được đưa ra một ngày sau bài diễn văn về tình trạng Liên bang của tổng thống Mỹ, trong đó ông Biden khẳng định Hoa Kỳ không gây xung đột, nhưng sẽ không để bị Bắc Kinh đe dọa.

Trung Quốc tố cáo Mỹ tiến hành chiến tranh thông tin

Các cáo buộc nói trên của Hoa Kỳ đã lập tức bị Bắc Kinh phủ nhận. Tại cuộc họp báo hàng ngày vào hôm nay, 09/02, phát ngôn viên bộ Ngoại Giao Trung Quốc Mao Ninh đã nhắc lại lập luận của Bắc Kinh rằng chiếc khinh khí cầu không người lái trên bầu trời Mỹ chỉ một quả bóng nghiên cứu khí tượng dân sự, đã vô tình bay chệch hướng và Hoa Kỳ đã “phản ứng thái quá” khi bắn hạ phương tiện này.

Phát ngôn viên Trung Quốc cho rằng những cáo buộc của Mỹ,“có thể là một phần trong cuộc chiến thông tin của Hoa Kỳ chống Trung Quốc.”

Anh tiếp đón long trọng tổng thống Ukraina tại điện Westminster

Tổng thống Ukraina V. Zelensky (trái) bắt tay lãnh đạo đảng đối lập Keir Starmer tại điện Westminster, trụ sở Quốc Hội lưỡng viện Anh, Luân Đôn, ngày 08/02/2023. AP - Stefan Rousseau

Trọng Thành

Tổng thống Ukraina đã được long trọng tiếp đón tại điện Westminster hôm qua, 08/02/2023. Đây là một nghi thức đặc biệt thường chỉ được dùng để đón chào một số nguyên thủ quốc gia, như tổng thống Pháp Charles de Gaulle hồi năm 1960.

Từ Luân Đôn, thông tín viên Emeline Vin tường trình:

‘‘Luân Đôn đã hỗ trợ Ukraina ngay từ ngày đầu, cảm ơn lòng dũng cảm của các bạn”. Tổng thống Volodymyr Zelensky khẳng định như trên trước Quốc Hội lưỡng viện Anh Quốc. Ông Zelensky đã nhiều lần lặp lại sự tri ân này trong bài phát biểu kéo dài nửa giờ : ‘‘Cảm ơn vì đã hỗ trợ, cảm ơn vì đã huấn luyện các binh sĩ Ukraina’’. Tổng thống Ukraina đã so sánh cuộc chiến ‘‘vì tự do’’ của người dân Ukraina chống lại “chính quyền Nga độc ác” hiện nay và cuộc chiến của người dân Anh chống phát xít Đức trong Đệ nhị Thế chiến.

Nhân dịp này, các nghị sĩ Anh Quốc đã tập trung tại đại sảnh đường Westminster, nơi từng diễn ra tang lễ Nữ hoàng Elizabeth Đệ nhị, ‘‘một địa điểm lịch sử với tuổi đời chín thế kỷ, trong một thời khắc lịch sử’’, như tuyên bố của chủ tịch Thượng Viện Anh. Nhiều nghị sĩ đã cố kìm nước mắt khi nghe mô tả tác động của cuộc chiến đối với người dân Ukraina.

Tổng thống Volodymyr Zelensky cũng gửi đến nước Anh một lời thỉnh cầu : Ukraina cần có thêm máy bay chiến đấu để bảo vệ không phận nước mình. Ông Zelensky đã tặng chủ tịch Hạ Viện chiếc mũ bảo hộ của một phi công Ukraina, trên đó viên phi công này đã ghi một dòng chữ: ‘‘Chúng tôi có tự do, hãy cho chúng tôi đôi cánh để bảo vệ tự do.’’

Xe tăng của Anh Challenger 2 sắp xuất trận

Tại Luân Đôn, chính quyền Anh đã thận trọng hé mở khả năng cấp phi cơ chiến đấu cho Ukraina, với cam kết sẽ huấn luyện phi công Ukraina ‘‘theo các tiêu chuẩn NATO’’, nhưng cũng nhấn mạnh đây là một giải pháp dài hạn, vì việc huấn luyện đòi hỏi thời gian 3 năm. Theo AFP, cho dù không hài lòng với đề xuất này, ông Zelensky cũng chấp nhận ưu tiên trước mắt là xe tăng hạng nặng và vũ khí tấn công tầm xa.

Khi tiếp nguyên thủ Ukraina hôm qua, thủ tướng Rishi Sunak khẳng định các binh sĩ Ukraina đang được huấn luyện để sử dụng các chiến xa hạng nặng Challenger 2, mà Luân Đôn giúp Kiev. Loại vũ khí này sẽ được sử dụng trên chiến trường ngay từ tháng tới. Thủ tướng Anh cũng hứa sẽ ngay lập tức hỗ trợ tên lửa tầm xa hơn cho Ukraina, nhưng không cho biết chi tiết.

Máy bay tiêm kích: Nga cảnh báo ‘‘hậu quả quân sự và chính trị với châu Âu’’

Về phản ứng của Matxcơva, hôm 08/02/2023, thông cáo của tòa đại sứ Nga tại Anh Quốc đã cảnh báo, nếu các đồng minh của Kiev viện trợ phi cơ chiến đấu, Nga chắc chắn sẽ đáp trả, tiếp theo đó là ‘‘một vòng xoáy leo thang bạo lực đẫm máu’’, với ‘‘nhiều hậu quả về quân sự và chính trị với châu Âu và toàn thế giới’’.

Tổng thống Pháp tiếp đồng nhiệm Ukraina, cam kết tiếp tục hỗ trợ quân sự

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron (phải) tiếp đồng nhiệm Ukraina Volodymyr Zelensky tại điện Elysée tối ngày 08/02/2023. AP - Sarah Meyssonnier

Trọng Thành

Sau Luân Đôn, Paris là chặng thứ hai trong chuyến công du châu Âu hôm qua, 08/02/2023, của tổng thống Ukraina Volodymyr Zelensky. Tiếp đồng nhiệp Ukraina tại điện Elysée tối qua, tổng thống Pháp Emmanuel Macron cam kết tiếp tục hỗ trợ quân sự cho Kiev. Về phần tổng thống Zelensky, ông thúc giục các đồng minh châu Âu khẩn cấp viện trợ vũ khí tối tân, kể cả chiến đấu cơ, để giúp Ukraina đẩy lùi quân xâm lược Nga.

Tổng thống Ukraina tới điện Elysée vào lúc 10 giờ tối, giờ địa phương, hội kiến với tổng thống Pháp Emmanuel Macron và với thủ tướng Đức Olaf Scholz. Trước bữa ăn tối muộn để bàn công việc, lãnh đạo ba nước Pháp, Đức, Ukraina đã có cuộc họp báo chung. Chủ nhân điện Elysée Emmanuel Macron nhấn mạnh: ‘‘Ukraina có thể trông cậy vào nước Pháp, các đối tác châu Âu và các đồng minh, để có thể giành thắng lợi trong cuộc chiến này. Nga không thể và không được phép chiến thắng. Chừng nào mà Nga còn tấn công Ukraina, chừng ấy chúng tôi sẽ tiếp tục, thích ứng và điều chỉnh các hỗ trợ quân sự cần thiết để bảo vệ Ukraina, bảo vệ tương lai của quốc gia này.’’

Chính quyền Kiev lo ngại Nga sắp mở nhiều chiến dịch lớn trong thời gian tới. Phát biểu trong cuộc họp báo tối qua tại phủ tổng thống Pháp, lãnh đạo Ukraina khẩn thiết cảnh báo ‘‘thời gian không còn nhiều (...) Nếu Ukraina sớm có được vũ khí tấn công tầm xa, phi cơ chiến đấu, cuộc xâm lăng của Nga sẽ sớm chấm dứt, châu Âu chóng vãn hồi hòa bình’’.

Về phần thủ tướng Đức Olaf Sholz, ông bảo đảm với tổng thống Zelensky là các nước đồng minh sẽ hỗ trợ Ukraina, nhất là về quân sự, "chừng nào còn cần thiết" để đẩy lùi quân xâm lược Nga.

Tuy nhiên, theo AFP, lãnh đạo hai nước Pháp và Đức tỏ ra dè dặt về khả năng cấp chiến đấu cơ cho Ukraina. Berlin vừa chấp nhận viện trợ xe tăng hạng nặng Leopard 2 cho Ukraina sau nhiều tháng do dự. Hôm qua, bộ trưởng Quốc Phòng Đức tuyên bố tiểu đoàn xe tăng Leopard 2 đầu tiên, với 31 xe, do châu Âu hỗ trợ sẽ đến Ukraina trước cuối tháng 4.

Vào lúc 8 giờ 30 sáng nay 09/02, tổng thống Ukraina đi cùng chuyên cơ của tổng thống Macron đến Bruxelles họp với lãnh đạo 27 thành viên Liên Âu.

Tổng thống Ukraina được tiếp đón tại Bruxelles như một anh hùng châu Âu

Tổng thống Ukraina Volodymyr Zelensky phát biểu tại Nghị Viện Châu Âu, Bruxelles, Bỉ, ngày 09/02/2023. REUTERS - POOL

Trọng Nghĩa

Từ Paris sang Bruxelles sáng hôm nay, 09/02/2023, tổng thống Ukraina Volodymyr Zelensky đã được tiếp đón như một anh hùng châu Âu. Nhân dịp này, ông Zelensky một lần nữa yêu cầu Liên Hiệp Châu Âu nhanh chóng tăng cường viện trợ quân sự cho Ukraina trước đà tiến công đang càng lúc càng mạnh của Nga.

Theo hãng tin Pháp AFP, phát biểu trước Nghị Viện Châu Âu, tổng thống Ukraina không ngần ngại đóng vai một người bảo vệ châu Âu chống lại Nga: “Chúng tôi đang tự bảo vệ mình trước một thế lực chống phá châu Âu mạnh nhất trong thế giới hiện đại”.

Trong tiếng vỗ tay hoan nghênh vang dội, ông Zelensky nói thêm: “Chúng tôi đang bảo vệ chính mình, chúng tôi đang bảo vệ các bạn”.

Trong cùng một chiều hướng, bà Roberta Metsola, chủ tịch Nghị Viện Châu Âu, tuyên bố: “Khi thế giới nghĩ về Ukraina, họ nghĩ về những anh hùng đã phá vỡ mọi dự đoán, về David đánh bại Goliath”. Theo bà Metsola, hôm nay quả là “một ngày lịch sử đối với châu Âu".

Chủ tịch Hội Đồng Châu Âu Charles Michel cũng nhắn tin cho tổng thống Ukraina trên mang Twitter: “Chào mừng bạn trở về nhà, chào mừng bạn đến với EU”.

Sau cuộc gặp mang tính chất biểu tượng với các nghị viên Châu Âu, tổng thống Ukraina họp thượng đỉnh với lãnh đạo 27 nước thành viên Liên Hiệp Châu Âu, đồng thời có một số cuộc tiếp xúc song phương.

Ngoài việc cám ơn các lãnh đạo Liên Âu về sự hỗ trợ quân sự, tài chính và nhân đạo cho Ukraina, tổng cộng lên đến “ít nhất” là 67 tỷ euro kể từ khi Nga bắt đầu cuộc xâm lược, ông Zelensky sẽ tiếp tục thuyết phục các đồng minh gia tăng và đẩy nhanh viện trợ vũ khí, trong đó có cả tên lửa tầm xa và chiến đấu cơ.

Bruxelles là chặng cuối cùng trong chuyến công du châu Âu chớp nhoáng của ông Zelensky, đã đưa ông qua Luân Đôn và Paris vào hôm qua. Đây là chuyến đi nước ngoài thứ hai của tổng thống Ukraina kể từ khi Nga khởi động cuộc xâm lăng vào ngày 24/02/2022. Chuyến công du đầu tiên của ông Zelensky là ở Hoa Kỳ vào tháng 12 vừa qua.

Thời điểm hiện nay rất quan trọng đối với Ukraina, đang rất lo ngại trước những thành công gần đây của quân đội Nga ở Donbass và trước khả năng Nga mở một cuộc tấn công lớn trong những tuần tới.

Philippines, Nhật tăng cường hợp tác quốc phòng để đối phó với Trung Quốc

Tổng thống Philippinest Ferdinand Marcos Jr. và thủ tướng Nhật Fumio Kishida ( phải) sau cuộc họp báo chung tại Tokyo, Nhật Bản, ngày 09/02/2023. via REUTERS - POOL

Trọng Thành

Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. công du Nhật Bản hôm nay, 09/02/2023, với trọng tâm là thúc đẩy một số biện pháp tăng cường hợp tác quốc phòng song phương, nhằm đối phó với các đe dọa an ninh, với các tham vọng gia tăng của Trung Quốc tại khu vực.

Theo AFP, hai bên đang đàm phán về một hiệp định quân sự chủ chốt, có tên gọi chính thức là Hiệp định Tiếp cận Tương hỗ (gọi tắt là RAA - Reciprocal Access Agreement). Một hiệp định như vậy cho phép binh sĩ triển khai trên lãnh thổ quốc gia đồng minh, trong các hoạt động tập luyện và một số mục tiêu khác. Hồi năm 2022, Nhật Bản đã ký kết với Anh và Úc Hiệp định Tiếp cận Tương hỗ RAA.

Chính quyền Manila cũng mới thỏa thuận cho phép Mỹ sử dụng thêm bốn căn cứ quân sự tại Philippines, theo các thỏa thuận quốc phòng đã có với Hoa Kỳ.

Trước mắt, hôm nay, theo giới quan sát, chính phủ hai nước Nhật Bản và Philippines sẽ thỏa thuận về các biện pháp ‘‘cho phép triển khai các lực lượng quân đội hai nước trong khuôn khổ trợ giúp nhân đạo và cứu nạn’’. Đây được coi là một bước để hướng đến một Hiệp định Tiếp cận Tương hỗ Nhật Bản – Philippines. Trước khi lên đường đến Nhật, tổng thống Philippines nhấn mạnh chuyến công du của ông là một giai đoạn ‘‘căn bản’’ trong nỗ lực chung ‘‘ nhằm thắt chặt hợp tác với các quốc gia chủ chốt trong khu vực trong bối cảnh môi trường quốc tế đầy thách thức’’.

Trả lời AFP, ông Renato DeCastro, chuyên gia quan hệ quốc tế Đại học La Salle ở Manila, nhấn mạnh đến việc Philippines và Nhật Bản tăng cường hợp tác quân sự, nhưng cố tránh làm Bắc Kinh nổi giận, bởi vì theo quan điểm của Trung Quốc, các hiệp định quân sự như RAA là khởi đầu cho sự hình thành một ‘‘liên minh quân sự kiểu NATO tại châu Á’’.

Động đất ở Thổ Nhĩ Kỳ - Syria : Tổng thống Erdogan bị chỉ trích vì cứu hộ chậm trễ

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan (phải) thăm hỏi nạn nhân trận động đất tại thành phố Kahramanmaras, ngày 08/02/2022. via REUTERS - PRESIDENTIAL PRESS OFFICE

Trọng Nghĩa

Tính đến trưa nay, 09/02/2023, số thiệt mạng thống kê được trong trận động đất xảy ra ở Thổ Nhĩ Kỳ và Syria đã vượt ngưỡng 17.000 người. Các nhân viên cứu hộ chỉ còn 24 tiếng đồng hồ để tìm được những người còn bị kẹt trong đống gạch vụn. Trong bối cảnh đó, tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ ngày càng bị chỉ trích về sự chậm trễ trong việc cấp cứu, buộc chính quyền phải ra tay đàn áp và kiểm duyệt.

Lực lượng cứu hộ tiếp tục nỗ lực trong thời tiết giá lạnh để tìm kiếm những người sống sót trong đống đổ nát, vì cơ hội sống sót của các nạn nhân bị kẹt đang giảm dần ba ngày sau trận động đất.

Theo ông Ilan Kelman, nhà nghiên cứu thảm họa thiên nhiên tại Đại Học UCL ở Luân Đôn, 72 giờ đầu tiên rất quan trọng để tìm kiếm những người sống sót, với hơn 90% người sống sót được giải cứu trong khoảng thời gian này.

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đã lên kế hoạch đến thị sát một số nơi bị động đất vào hôm nay trong bối cảnh đang có những chỉ trích rằng phản ứng của chính phủ quá chậm.

Kể từ trận động đất mạnh 7,8 độ Richter xảy ra ở nước này hôm 06/02, các mạng xã hội của Thổ Nhĩ Kỳ đã tràn ngập những lời chỉ trích về việc triển khai chậm chạp các nỗ lực cứu trợ. Cảnh sát Thổ Nhĩ Kỳ đã câu lưu hàng chục người vì các bài đăng trên mạng xã hội chỉ trích cách xử lý thảm họa của chính phủ.

Bên cạnh đó, chính quyền cũng đã chặn đứng mạng Twitter ở Thổ Nhĩ Kỳ từ khuya 08/02 đến sáng 09/02, trước khi cho tái lập dịch vụ này. Những người chỉ trích chính quyền cho rằng việc cắt mạng internet có nguy cơ ảnh hưởng đến các hoạt động cứu nạn.