Nhớ Ngày Này! Lật Lại Bài Học Lịch Sử: Gương Đánh Đuổi Quân Xâm Lược Pháp, Anh Hùng Nguyễn Thái Học và Cuộc Khởi Nghĩa Yên Bái, Ngày 10 Tháng 2 Năm 1930 Lịch sử là bài học lập lại, tình hình đất nước ta hiện nay, CSVN đang dâng dần cho Tầu Cộng. CS Tầu đang xâm lăng, chiếm Việt Nam bằng một hình thức khác mà thôi, người dân đã nhìn ra cái Đảng nào đang “hèn với giặc, ác với dân” âm mưu bán nước cho ngoại bang.
Nhân ngày 10 tháng 2 năm 1930, ngày kỷ niệm Nguyễn Thái Học cùng các cộng sự của ông với tinh thần yêu nước nóng bỏng trong tim và lòng căm thù giặc sâu sa, đã đứng lên lãnh đạo cuộc khởi nghĩa vũ trang ở Yên Bái. Mặc dù không thành công, song Khởi nghĩa Yên Bái đã ghi vào trang lịch sử hào hùng của dân tộc Việt Nam, một dấu ấn hào hùng giữ nước khó phai mờ trong lịch sử cận đại, cách đây gần một thế kỷ.
*Cuộc khởi nghĩa Yên Bái
Và các hoạt động bạo động khác của Việt Nam Quốc dân đảng đầu năm 1930, đã làm rung động toàn bộ hệ thống chính quyền thuộc địa của Pháp ở Đông Dương và đã gây ra những chấn động lớn tại nước Pháp đương thời. Cuộc khởi nghĩa Yên Bái được đề cao, được coi như ngọn cờ tiêu biểu cho tinh thần đấu tranh của một dân tộc bị áp bức, vùng lên chống đế quốc Pháp xâm lược.
Vào đêm mồng 9 rạng ngày 10/2/1930, Nguyễn Thái Học cùng các cộng sự của ông, với tinh thần yêu nước cháy bỏng và lòng căm thù giặc sâu sa, đã đứng lên lãnh đạo cuộc khởi nghĩa vũ trang ở Yên Bái. Mặc dù không thành công, song Khởi nghĩa Yên Bái đã ghi vào trang lịch sử hào hùng của dân tộc Việt Nam, một dấu ấn bất khuất khó phai mờ.
"Không thành công cũng thành nhân” - tinh thần ấy, ý chí ấy chẳng những là ngòi nổ khiến cả nước Pháp phải rung chuyển, mà còn thổi bùng lên ngọn lửa yêu nước của người dân các dân tộc tỉnh Yên Bái nói riêng và cả nước nói chung cùng niềm tin mãnh liệt: quyết chiến và quyết thắng! cho dù tan thây, nát thịt!
Cuộc khởi nghĩa Yên Bái cách đây gần một thế kỷ, không chỉ đánh thức lòng yêu nước của toàn dân tộc, mà còn làm rung chuyển cả nước Pháp xa xôi. Mặc dù lực lượng mỏng, vũ khí thô sơ, công tác chuẩn bị còn chưa hoàn hảo, song, với ý chí quyết tâm "Không thành công cũng thành nhân”, lực lượng khởi nghĩa khoảng 60 người, đã nổi dậy tiêu diệt hầu hết sĩ quan, hạ sĩ quan Pháp chỉ huy ở nhà riêng.
Hơn thế, trước sân trại lính, đại biểu của Việt Nam Quốc dân Đảng đã dõng dạc đọc bài "Hịch khởi nghĩa!" với những khẩu hiệu sôi sục ý chí, lòng yêu nước: "Đuổi giặc Pháp về nước Pháp!”, "Đem nước Nam trả người Nam!”, "Cho trăm họ khỏi lầm than”, "Được thêm phần hạnh phúc”.
Sau đó, các toán quân khởi nghĩa chia nhau đi chiếm nhà ga, bến xe và các cơ quan chính quyền của Pháp. Đi tới đâu họ cũng tuyên truyền, vận động người dân hưởng ứng và ủng hộ quân khởi nghĩa tới đó.
Ngay trong đêm, cờ của Việt Nam Quốc dân Đảng đã tung bay trên trại lính và các công sở. Cùng tiếng súng khởi nghĩa Yên Bái, nhiều đảng viên Việt Nam Quốc dân Đảng đã tổ chức cài bom nổ khắp thành phố Hà Nội, như Sở Mật thám, bót Cảnh sát Hàng Trống... để uy hiếp tinh thần và gây hoang mang cho quân Pháp, khiến chúng phải đề phòng và ráo riết truy lùng đảng viên Việt Nam Quốc dân Đảng và những người yêu nước khác.
Được sự che chở của người dân, Nguyễn Thái Học đã thoát khỏi sự truy đuổi của quân Pháp, cùng bàn bạc với một số đảng viên tiêu biểu còn lại của Việt Nam Quốc dân Đảng, cải tổ và thay đổi phương hướng chiến lược, hoạt động của Đảng.
Nhưng, ngày 20/2/1930 chủ trương này vừa khởi động, thì Nguyễn Thái Học bị giặc bắt. Chúng hành hình, chém đầu ông ngay tại thị xã Yên Bái cùng với Phó Đức Chính và 11 người đồng chí khác.
Cảm kích ý chí yêu nước và khí phách anh dũng, hiên ngang trước cái chết của Nguyễn Thái Học và cộng sự của ông trong cuộc khởi nghĩa Yên Bái, nhà thơ cộng sản Pháp Louis Aragon, đã viết những dòng xúc động: "Yên Bái! Đây là điều nhắc nhở ta rằng, không thể bịt miệng một dân tộc, mà người ta không thể khuất phục bằng lưỡi kiếm của đao phủ!" và "Xin kính cẩn nghiêng mình, Yên Bái! tượng trưng cho một dân tộc bất khuất! thà chết, chứ không chịu sống quỳ!”.
*Đến đây xin được nhắc bài thơ, từng được sử dụng trong sách giáo khoa, để học sinh học thuộc lòng, miền Nam trước 75.
Ngày Tang Yên Bái
(Kính tặng hương hồn những liệt sĩ đã bỏ mình trong cuộc khởi nghĩa Yên Báy)
Việt Nam muôn năm! Việt Nam muôn năm!
Trong bình minh sương lạnh phủ âm thầm.
Mười ba tiếng tung hô bao tráng liệt.
Toan lay tỉnh cả toàn dân nước Việt.
Gió căm hờn rền rĩ tiếng gào than.
Từ lưng trời, sương trắng rủ màn tang.
Ánh mờ nhạt của bình minh rắc nhẹ
Trên Yên Báy âu sầu và lặng lẽ,
Giữa mấy hàng gươm súng toả hào quang,
Mười ba người liệt sĩ Việt hiên ngang
Thong thả tiến đến trước đài Danh Dự:
Trong quần chúng đứng cúi đầu ủ rũ,
Vài cụ già đầu bạc lệ ràn rơi
Ngất người sau tiếng rú: Ối con ơi!
Nét u buồn chợt mơ màng thoáng gợn
Trên khoé mắt đã từng khinh đau đớn
Của những trang anh kiệt sắp lìa đời,
Nhưng chỉ trong giây phút vẻ tươi cười
Lại xuất hiện trên mặt người quắc thước.
Đã là kẻ hiến thân đền nợ nước,
Tình thân yêu quyến thuộc phải xem thường,
Éo le thay! muốn phụng sự quê hương
Phải dẫm nát bao lòng mình kính mến.
Nhưng này đây, phút thiêng liêng đã đến.
Sau cái nhìn chào non nước bi ai,
Họ thản nhiên, lần lượt bước lên đài
Và dõng dạc buông tiếng hô hùng dũng.
“Việt Nam muôn năm!” Một đầu rơi rụng,
“Việt Nam muôn năm!” Người kế tiến lên.
Và Tử Thần kính cẩn đứng ghi tên
Những liệt sĩ vào bia người tuẫn quốc,
Sau Đức Chính, đây là phiên Thái Học,
Anh nghiêng mình trước xác những anh em,
Rồi mĩm cười, Anh ngảnh mặt nhìn xem
Những kẻ đến quan chiêm đoàn liệt sĩ
Để từ biệt những bạn đồng tâm chí.
Tiếng tung hô bổng nổi, vang trời cao,
Nhưng liền theo Anh đã bị xô vào
Chiếc gươm máy giăng tay chào, lặng lẽ.
Đao xuống, đầu rơi, máu đào tung toé.
Người anh hùng nước Việt thôi còn đâu!
Lũ thực dân giám sát đúng nhìn nhau
Như trút sạch hết những đìều lo ngại
Và xoa tay chúng thở dài khoan khoái,
Trong rừng người ứa lệ, Nguyễn Thị Giang
Nén nỗi đau như cắt xé can tràng
Đứng ngơ ngác lặng người bên Hữu Cảnh.
Trong nắng sớm, gió căm hờn quát mạnh
Như thề cùng những tử sĩ anh linh
Vang dội cùng trên đất Việt điêu linh
Những tiếng thét uy hùng vì giống Việt.
Việt Nam muôn năm! Việt Nam muôn năm!
Như tan trong gió mạnh khóc vang rầm
Mười ba tiếng tung hô bao tráng liệt
Cố lay tỉnh cả toàn dân nước Việt.
Thân anh hùng đã nát dưới ngàn cây
Nhưng tiếng hô còn phảng phất đâu đây,
Mười lăm năm sau ngày sầu Yên Báy,
Toàn thể giống Tiên Rồng cùng đứng dậy,
Cố đuổi loài tham bạo khỏi non sông,
Hơn hai năm đất Việt máu pha hồng
Mà chiến sĩ vẫn một lòng cương quyết
Thề tranh đấu đến khi nào nước Việt
Được hoàn toàn đôc lập mới ngừng tay.
Thế là dòng máu vọt dưới trời mây
Một buổi sáng mười lăm năm về trước
Đã vẽ được cảnh anh hùng nguyện ước.
Đưa non sông ra khỏi chốn u trầm
Cả toàn dân nước Việt đến muôn năm
Vẫn ghi tạc trong tâm ngày hôm ấy,
Ngày hôm ấy, ôi! ngày tang Yên Báy!
Việt Nam muôn năm! Việt Nam muôn năm!
Xé nát màn sương lạnh phủ âm thầm,
Mười ba tiếng tung hô bao tráng liệt
Đã lay tỉnh cả toàn dân nước Việt.
(Đằng Phương),
*Chân dung Anh hùng Nguyễn Thái Học
Nguyễn Thái Học, là nhà cách mạng Việt Nam chủ trương dùng vũ lực lật đổ chính quyền thực dân Pháp, giành độc lập cho Việt Nam. Ông là một trong số những người sáng lập Việt Nam Quốc dân đảng và lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Yên Bái năm 1930. Cuộc khởi nghĩa thất bại, ông bị thực dân Pháp bắt và chém đầu ngày 17 tháng 6 năm 1930 tại Yên Bái.
*Thân thế
Nguyễn Thái Học sinh ngày 1 tháng 12 năm Nhâm Dần (tức ngày 30 tháng 12 năm 1902) tại làng Thổ Tang, tổng Lương Điền, phủ Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Yên (nay là thị trấn Thổ Tang, huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc). Ông là con cả của cụ Nguyễn Văn Hách và bà Nguyễn Thị Quỳnh. Gia đình ông là một gia đình trung nông, sống bằng nghề làm ruộng và dệt vải, buôn vải. Từ 4 tuổi ông đã được cha mẹ cho đi học chữ Hán, và năm 11 tuổi ông bắt đầu theo học chương trình tiểu học Pháp-Việt tại thị xã Vĩnh Yên.
Năm 19 tuổi ông thi đậu vào trường Cao đẳng sư phạm Hà Nội, và nhận học bổng của Chính phủ Bảo hộ Pháp. Do tính tình cương trực và không thích khuất phục lối giáo dục của người Pháp, ông bỏ học vào năm thứ ba, và sau đó ghi danh học trường Cao đẳng Thương mại thuộc Đại học Đông Dương (1925-1927). Trong thời gian này, ông tham gia thành lập Nam Đồng Thư xã và tiếp xúc với một số sinh viên đồng chí hướng, trong số đó có Phó Đức Chính, sinh viên trường Cao đẳng Công chánh và Hồ Văn Mịch, sinh viên trường Cao đẳng Sư phạm, hai nhà cách mạng tương lai sẽ gắn liền với cuộc đời cách mạng của ông sau này.
Cũng trong thời gian là sinh viên của Đại học Đông Dương, Nguyễn Thái Học đã gửi cho Toàn quyền Đông Dương Alexandre Varenne một số bức thư kêu gọi chính quyền thực dân Pháp tiến hành một loạt cải cách tiến bộ ở Việt Nam. Sở dĩ Nguyễn Thái Học gửi những đề xuất cải cách của mình cho Varenne, vì ông ta vốn là một đảng viên của Đảng Xã hội Pháp, người vừa mới tới nhậm chức toàn quyền đã quyết định ân xá Phan Bội Châu và hứa hẹn nhiều cải cách rộng lớn ở xứ thuộc địa Đông Dương. Tuy nhiên, đó chỉ là những lời hứa suông, và ông ta không bao giờ quan tâm trả lời những bức thư đầy tâm huyết của Nguyễn Thái Học.
Hoàn toàn thất vọng về con đường cải cách của chính quyền thuộc địa, Nguyễn Thái Học và các đồng chí của ông đi đến quyết định là: con đường duy nhất để mở ra cơ hội phát triển cho dân tộc Việt Nam, chỉ có thể là con đường dùng vũ trang, lật đổ chế độ thực dân Pháp và chế độ phong kiến, thành lập một nước Việt Nam độc lập với thể chế cộng hòa và thiết lập một nền dân chủ trên toàn cõi Đông Dương.
*Hoạt động cách mạng
Thành lập Việt Nam Quốc Dân Đảng
Năm 1927, tổ chức Nam Đồng Thư xã quyết định ủng hộ cuộc khởi nghĩa Bắc Ninh do Quản Trạc lãnh đạo. Công việc bị bại lộ, đa số thành viên của Nam Đồng Thư xã bị thuyên chuyển hoặc bị truy lùng phải đào tẩu, chỉ còn lại Nguyễn Thái Học và một số ít đồng chí. Tháng 10 năm này, ông triệu tập số người còn lại và đưa ra ý định thành lập một đảng cách mạng bí mật, dùng vũ lực lật đổ thực dân Pháp. Đảng này mang tên Việt Nam Quốc Dân Đảng (VNQDĐ), và chi bộ đảng đầu tiên mang tên là "Chi Bộ Nam Đồng Thư Xã", do ông làm Chi bộ trưởng, gồm các ủy viên: Hồ Văn Mịch, Phó Đức Chính, Lê Văn Phúc, Hoàng Văn Tùng, Hoàng Phạm Trân (tức Nhượng Tống) và một số đồng chí khác.
Tháng 12 năm 1927, VNQDĐ tổ chức đại hội đảng lần thứ nhất và bầu ông làm Chủ tịch Tổng bộ đảng kiêm Chủ tịch đảng. Dưới sự lãnh đạo của ông, VNQDĐ bắt đầu phát triển rất nhanh chóng, để kết nạp tầng lớp trí thức, giáo viên, nông dân, công chức, binh sĩ trong guồng máy cai trị với mục đích dùng bạo động lật đổ chính quyền thực dân Pháp, thành lập một chế độ cộng hòa dân chủ độc lập trên toàn cõi Việt Nam. Đến đầu năm 1929, VNQDĐ đã thành lập được 120 chi bộ tại Bắc kỳ với 1,500 đảng viên!
Pháp khởi sự tiêu diệt Việt Nam Quốc Dân Đảng
Năm 1929, tại Bắc kỳ và Bắc Trung kỳ có cao trào mộ phu, đưa dân đi làm phu cho các đồn điền cao su tại các nơi như miền Nam, Miên (Campuchia), Lào, Nouvelle-Calédonie (Tân Thế giới) và Nouvelles-Hébrides (nay là Vanuatu), nơi những người phu này trở thành nô lệ cho các chủ đồn điền. Một trong những người mua nô lệ nổi tiếng là Bazin tại Hà Nội. Trùm mộ phu người Pháp này, chuyên dụ dỗ hay bắt cóc dân đem làm phu lấy lợi. Mặc dù không được sự chấp thuận của Tổng Bộ và Nguyễn Thái Học, ba đảng viên thuộc một Thành bộ VNQDĐ gồm, Nguyễn Văn Viên, Nguyễn Văn Lân và Nguyễn Đức Lung, đã tự ý ám sát Bazin, vào ngày 9 tháng 2 năm 1929 tại Chợ Hôm, Hà Nội.
Nhân vụ ám sát, Pháp khởi sự đàn áp nhằm tiêu diệt VNQDĐ, trong khi cơ sở của họ chưa kịp chuẩn bị ứng phó trước kế hoạch khủng bố trắng của chính quyền thuộc địa. Sở mật thám Bắc Việt được một nội ứng phản đảng tên Bùi Tiên Mai chỉ điểm, đã bắt giam 227 đảng viên VNQDĐ, nhưng không bắt được hai lãnh tụ đảng lúc đó, là Nguyễn Thái Học và Nguyễn Khắc Nhu, Chủ tịch Ban Hành pháp VNQDĐ nhiệm kỳ 3.
Sau khi Bùi Tiên Mai nhận diện và đối chứng với những đồng chí tại các phiên tòa Hội đồng Đề hình, ban ám sát VNQDĐ tổ chức giết người này vì tội phản đảng và quên lời thề trước bàn thờ tổ quốc. Trên đường hành thích, sự việc bị đổ bể và một đảng viên bị chết, một bị tù cấm cố 10 năm. Hai đảng viên khác, Nguyễn Văn Kinh và Nguyễn Văn Ngọc, khi bị bắt do mật thám tra tấn dã man đã khai báo và chỉ điểm cho Pháp mọi đường đi nước bước của các yếu nhân lãnh đạo của VNQDĐ. Ban ám sát VNQDĐ cũng tổ chức giết hai người này, tuy thành công nhưng thêm một số đảng viên bị bắt và hành hình qua các vụ ám sát này.
Để xử các tù nhân chính trị này, Toàn quyền Pháp Pasquier quyết định không giao cho Biện lý cuộc, nhưng ký nghị định thành lập một Hội đồng Đề hình (Commission criminelle) để tuyên án và xử tội. Hội đồng này trả tự do cho 149 người và kết án 78 người từ 2 đến 15 năm tù tại các tỉnh thượng du Bắc Việt, hoặc lưu đày ra Côn Đảo, và mỗi người bị cộng thêm một án 5 năm biệt xứ.
Lực lượng của VNQDĐ bị suy yếu, tổn thất nặng nề, và hoàn toàn rơi vào thế bị động sau việc ám sát Bazin. Các lãnh tụ buộc phải tiến hành cuộc khởi nghĩa 8 tháng sau đó, để tránh cho các cơ sở đang gặp nguy cơ bị tiêu diệt hoặc tan rã.
*Khởi nghĩa Yên Bái
(Hình: Hiệu kỳ nghĩa quân Yên Bái)
Trước tình thế hàng ngũ đảng có nhiều phản bội, thực dân áp bức gay gắt có chiều hướng đưa đến tan rã, trung tuần tháng 5 năm 1929, Nguyễn Thái Học triệu tập đại hội đảng toàn quốc tại làng Đức Hiệp, phủ Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh, quyết định chuẩn bị tổng khởi nghĩa. Công việc chuẩn bị chưa hoàn tất, cuối năm 1929 tại Bắc Giang một cơ sở chế bom bị tai nạn phát nổ, và đầu năm 1930 người Pháp bắt giữ và khám phá được thêm rất nhiều cơ sở chế tạo bom, đao, kiếm và nhiều đảng viên bị bắt. Trước tình hình nguy cấp, Nguyễn Thái Học triệu tập hội nghị khẩn cấp, quyết định tiến hành khởi nghĩa tại các địa điểm Hưng Hóa, Lâm Thao, Phú Thọ, Yên Bái, Sơn Tây, Hải Dương, Hải Phòng, Kiến An, Bắc Ninh, Đáp Cầu, Phả Lại và Hà Nội vào đêm mồng 10, rạng ngày 11 tháng 2 năm 1930.
Theo kế hoạch ban đầu cuộc khởi nghĩa vũ trang sẽ nổ ra trên hai địa bàn chính ở Bắc Kỳ vào đêm ngày 9 tháng 2 năm 1930. Nguyễn Thái Học sẽ lãnh đạo cuộc khởi nghĩa ở miền xuôi, trong khi Nguyễn Khắc Nhu và Phó Đức Chính được phân công chỉ huy cuộc nổi dậy ở miền núi. Gần tới ngày nổi dậy, do cơ sở ở miền xuôi tương đối yếu lại bị đánh phá nặng nề nên không chuẩn bị kịp, Nguyễn Thái Học cử người báo cho Nguyễn Khắc Nhu hoãn cuộc nổi dậy tới ngày 15 tháng 2. Tuy nhiên, liên lạc viên lại bị địch bắt giữa đường. Vì vậy, cuộc khởi nghĩa vẫn nổ ra ở một loạt các địa điểm từ Sơn Tây, Phú Thọ cho tới Yên Bái vào đêm ngày 9, rạng sáng ngày 10 tháng 2. Tuy cuộc tổng nổi dậy xảy ra nhiều nơi khác nhau, nhưng lịch sử mệnh danh nó là cuộc Khởi nghĩa Yên Bái, hay Tổng Khởi nghĩa Yên Bái, cốt để vinh danh những cái chết hào hùng của các lãnh tụ Nguyễn Thái Học, Phó Đức Chính và 11 đảng viên VNQDĐ ở pháp trường Yên Bái ngày 17 tháng 6 năm 1930. Quân nổi dậy đã chiếm được một phần đồn binh Pháp và làm chủ tỉnh lỵ Yên Bái trong gần hai ngày. Ngày 15 tháng 2 năm 1930, mặc dù cuộc khởi nghĩa ở miền núi đã thất bại, Nguyễn Thái Học và cơ sở Việt Nam Quốc dân Đảng vẫn quyết định khởi nghĩa ở miền xuôi như kế hoạch cũ. Cuộc vùng lên quyết liệt nhất là ở Phụ Dực (Thái Bình) và Vĩnh Bảo (lúc đó thuộc Hải Dương).
Sự việc không thành, ngày 20 tháng 2 năm 1930, Nguyễn Thái Học bị bắt tại ấp Cổ Vịt (Chí Linh, Hải Dương).
*Đền nợ nước
Pháp thành lập một Hội đồng Đề hình để xử các nghĩa quân VNQDĐ. Rất nhiều đảng viên VNQDĐ bị chung thân khổ sai, một số tự sát và bị hành hình như:
• Ngày 11 tháng 2 năm 1930, Nguyễn Khắc Nhu đập đầu tự sát trong ngục thất ở Hưng Hóa.
• Ngày 8 tháng 3 năm 1930, Đặng Văn Lương, Đặng Văn Tiệp, Nguyễn Thanh Thuyết, Ngô Hải Hoằng bị xử chém tại Yên Bái.
• Ngày 17 tháng 6 năm 1930, Nguyễn Thái Học và 12 đồng chí bị xử chém tại Yên Bái.
• Ngày 18 tháng 6 năm 1930, Nguyễn Thị Giang (Cô Giang) dùng súng tự sát ở gốc cây đề làng Thổ Tang, tỉnh Vĩnh Yên nay là tỉnh Vĩnh Phúc.
• Ngày 7 tháng 9 năm 1930, Đỗ Thị Tâm nuốt giải yếm tự sát trong ngục thất ở Hà Nội.
• Ngày 22 tháng 11 năm 1930, Nguyễn Văn Toại và 4 đồng chí bị xử chém tại Phú Thọ.
• Tháng 12 năm 1930, Đoàn Trần Nghiệp, hay Đặng Trần Nghiệp, tức Ký Con, và 6 đồng chí là Lương Ngọc Tốn, Nguyễn Văn Nho, Nguyễn Quang Triều, Nguyễn Minh Luân, Nguyễn Trọng Bằng, Phạm Văn Khuê bị xử chém tại trước cổng nhà tù Hỏa Lò tại Hà Nội.[4]
• Ngày 23 tháng 6 năm 1931, Trần Quang Diệu, Vũ Văn Giáo, Trần Nhật Đồng và một số đồng chí bị xử chém tại Hải Dương.
• Ngày 23 tháng 6 năm 1931, Lê Hữu Cảnh bị hành hình trước cổng ngục thất Hỏa Lò Hà Nội.
• Năm 1936, Nguyễn Đức Trạch tức Sư Trạch,[5] tự sát tại ngục thất ở Guyane thuộc Pháp.
Sau khi hành quyết một số lãnh tụ và nghĩa quân của VNQDĐ tại Yên Bái, Pháp cho chôn chung một mộ tại thị xã Yên Bái, cách ga xe lửa độ một cây số, và cho lính canh giữ đến cuối năm 1930. Năm 1945, quân đội VNQDĐ chiếm đóng Yên Bái, cho trùng tu mộ phần của 17 vị anh hùng và lập đền thờ kỷ niệm.
Tên ông được dùng đặt tên nhiều đường phố và trường học tại Miền Nam Việt Nam.
Câu nói nổi tiếng:
“ Chết vì tổ quốc,
Cái chết vinh quang,
Lòng ta sung sướng
Trí ta nhẹ nhàng ”
Nguyễn Thái Học
*Khi bị xử tử, ông cùng 12 đồng chí đã hô vang: ("Việt Nam muôn năm!")
Sau khi ông mất, sinh viên học sinh Huế tổ chức lễ truy điệu và đọc bài Văn tế các Tiên-liệt Việt Nam Quốc Dân Đảng sau đây, do cụ Phan Bội Châu trước tác.
Gươm ba thước chọc trời kinh, chớp cháy, này Lâm Thao, này Yên Bái, này Vĩnh Bảo, khí phục thù hơi thở một tầng mây!
Súng liên thanh vang đất thụt, non reo, nào chủ đồn, nào xếp cẩm, nào quan binh, ma hút máu người bay theo ngọn gió.
Trách nông nỗi trời còn xoay tít, trước cờ binh sao quay gió cản ngăn;
Tiếc sự cơ ai quá lờ mờ, dưới trướng giặc bấy nhiêu tay len lỏi.
Ma cường quyền đắc thế sinh hùng uy,
Thần công lý bó tay nghe tử tội.
Ôi thôi, mù thảm mây sầu,
Gió cuồng mưa vội;
Cửa quỷ thênh thang!
Đường trời vòi vọi!
Nhân dân chí sĩ, sát thân vào luật dã man;
Nữ kiệt anh hùng, thất thế đang hồi đen rủi.[8]
Trường tuyên án chị chị anh anh cười tủm tỉm, tức nỗi xuất sư vị tiệp,[9]
vai bể non gánh nặng hãy trìu trìu,
Đoạn đầu đài sau sau trước trước bước ung dung, gớm gan thị tử như quy,
mặc cây cỏ máu tươi thêm chói chói.
Tuy kim cổ hữu hình thì hữu hoại, sóng Bạch Đằng, mây Tam Đảo, hơi sầu cuộn cuộn bóng rồng thiêng đành ông HỌC xa xuôi,
Nhưng sơn hà còn phách ắt còn linh, voi nàng Triệu, ngựa nàng Trưng, hình hạc gió, hãy cô GIANG theo đuổi.
Đoàn trẻ chúng tôi nay:
Tiếc nước còn đau,
Nghĩ mình càng tủi!
Nghĩa lớn khôn quên,
Đường xa dặm mỏi!
Giây nô lệ quyết rày mai cắt đứt, anh linh thời ủng hộ, mở rộng đường công nhẩy, bằng bay;
Bể lao lung đua thế giới vẫy vùng, nhân đạo muốn hoàn toàn, phải gắng sức rồng dành, cọp chọi,
Đông đủ người năm bộ lớn, đốt hương nồng, pha máu nóng, hồn thiên thu như sống như còn,
Ước ao trong bấy nhiêu niên, rung chông bạc, múa cờ vàng, tiếng vạn tuế càng hô càng trỗi.
Tình khôn xiết nói,
Hồn xin chứng cho,
Thượng hưởng!
Kết:
Ngày 10/2/1930, Nguyễn Thái Học cùng các cộng sự của ông với tinh thần yêu nước nồng cháy và lòng căm thù giặc xâm lược sâu sa, đã đứng lên lãnh đạo cuộc khởi nghĩa vũ trang ở Yên Bái. Mặc dù không thành công, song Khởi nghĩa Yên Bái đã ghi vào trang lịch sử hào hùng của dân tộc Việt Nam, một dấu ấn khó phai mờ.
Gương anh hùng đánh đuổi quân xâm lăng cận sử, mà hoàn cảnh Việt Nam hiện nay, cũng đang bị như thế, tưởng nhắc lại gương anh hùng, chống ngoại xâm, cũng là việc cần thiết cho công cuộc tranh đấu, thù trong, giặc ngoài, để Việt Nam chóng có tự do dân chủ.
Tin Quốc Tế Đó Đây
Nạn Nhân Động Đất Tại Thổ - Syria Đã Chết Trên 25 Ngàn Người: 1 Trong 10 Vụ Chết Người Nhiều Nhất Từ Đầu Thế Kỷ XXI!
- Đài Phát Thanh Quốc Tế Pháp (RFI) đưa tin cho hay với số nạn nhân tử vong lên đến ít nhất 21.700 người tại Thổ Nhĩ Kỳ và Syria, theo số liệu sáng 10/2/2023, trận động đất 7,8 độ Richter xảy ra tại hai nước hôm 6/2 đứng thứ 8 trong số 10 vụ động đất gây chết chóc nhiều nhất tính từ đầu thế kỷ XXI đến nay.
Theo đánh giá của cơ quan thẩm định tài chính Fitch, thiệt hại kinh tế do động đất ở Thổ Nhĩ Kỳ và Syria có thể lên tới hơn 4 tỉ Mỹ kim. Ngân hàng Thế giới hôm 9/2/2023 thông báo tài trợ ngay lập tức 1,78 tỉ Mỹ kim cho Thổ Nhĩ Kỳ, để hỗ trợ công tác cứu nạn, đồng thời phục vụ công cuộc tái thiết đất nước. Mỹ thông báo tài trợ cho hai nước 85 triệu Mỹ kim. Theo AFP, Bộ Ngoại giao Pháp, ngày 9/2 thông báo tài trợ khẩn cấp 12 triệu Euro, thông qua các tổ chức phi chính phủ và Liên Hiệp Quốc, cho các vùng của Syria hứng chịu thảm họa.
Trên Twitter, Chủ tịch Ủy ban Hồng thập tự Quốc tế Mirjana Spoljaric, tối 9/2, cho biết đã đến Alepo, Syria, nơi bà cho rằng đang bị tê liệt vì trận động đất kinh hoàng, nhất là sau nhiều năm chiến tranh ác liệt.
Cũng hôm 9/2, Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Tedros Adhanom Ghebreyesus, đang trên đường đến Syria. Tổ chức Y tế Thế giới hiện giờ lo ngại một cuộc khủng hoảng y tế lớn sau động đất sẽ còn gây ra nhiều thiệt hại hơn cả chính vụ động đất hôm 6/2. Các tổ chức nhân đạo đặc biệt lo ngại về sự lây lan của dịch tả, vừa xuất hiện trở lại tại Syri
Trước tình hình khó khăn tại Syria, Liên Hiệp Quốc kêu gọi không chính trị hóa viện trợ nhân đạo. Từ New York, thông tín viên Carrie Nooten giải thích:
“Người đứng đầu Liên Hiệp Quốc, ông Antonio Guterres, đã nói rất rõ ràng: do quy mô thảm họa và các nhu cầu, không một lệnh trừng phạt nào được phép cản trở việc viện trợ cho người dân. Ông Guterres cũng đã cử Martin Griffiths, người được xem là trợ giúp đắc lực nhất cho ông về các vấn đề viện trợ nhân đạo, trực tiếp đến khu vực có liên quan. Martin Griffiths đã đến nơi vào sáng hôm nay, đặc biệt ông sẽ đến Aleppo và Damas.
Mặc dù viên chức này không thể nói đến các mục tiêu, nhưng chắc chắn ông sẽ đề nghị chính phủ Syria cho mở thêm các cửa khẩu để chuyển hàng viện trợ. Đó cũng là điều mà chính quyền Ankara đang yêu cầu. Bởi vì kể từ khi khai triển viện trợ xuyên biên giới cho người dân Syria từ hồi năm 2014, 3 trong số 4 cửa khẩu đã bị đóng do áp lực của Nga tại Hội Đồng Bảo An, trong khi tại vùng Idlib, miền tây bắc Syria, 4 triệu người chỉ biết trông chờ vào viện trợ nhân đạo.
Một đoàn gồm 6 xe vận tải, chuyên dùng để phân phối hàng cứu trợ thường xuyên của Liên Hiệp Quốc, đã vượt qua biên giới vào hôm qua, chở theo chăn, đèn chạy bằng năng lượng mặt trời và các bộ dụng cụ vệ sinh 5.000 người. Đây là những hàng cứu trợ đầu tiên họ nhận được từ khi xảy ra động đất. Tuy nhiên, các chuyến xe không chở theo nước hay thực phẩm”.
Ông Zelenskiy Tham Dự Cuộc Họp Về Kêu Gọi Tẩy Chay Nga ở Olympics
(Hình: Thế Vận hội sẽ diễn ra tại thủ đô Paris của Pháp vào năm 2024.)
- Hôm 10/2/2023, Bộ Thể thao Lithuania cho biết Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy đã tham gia một cuộc họp trực tuyến với sự tham dự của 35 Bộ trưởng để thảo luận về yêu cầu cấm các vận động viên Nga và Belarus tham gia Thế Vận hội Paris 2024.
Với chiến tranh đang hoành hành ở Ukraine, các nước vùng Baltic, các nước Bắc Âu và Ba Lan đã kêu gọi các cơ quan thể thao quốc tế cấm các vận động viên Nga và Belarus thi đấu tại Thế Vận hội.
Ukraine đã dọa sẽ tẩy chay Thế Vận hội nếu các vận động viên Nga và Belarus thi đấu và võ sĩ Ukraine Oleksandr Usyk đã nói rằng người Nga sẽ giành ‘các huy chương máu, chết chóc và nước mắt’ nếu được phép tranh tài.
Phát ngôn viên Bộ Thể thao Lithuania nói rằng thông điệp của ông Zelenskiy gửi đến những người tham gia cuộc họp là các nguyên tắc trung lập không thể áp dụng cho cuộc xâm lược của Nga vào Ukraine.
Tuy nhiên, Chủ tịch Ủy ban Olympic Quốc tế (IOC) Thomas Bach đã kêu gọi Ukraine đừng đe dọa tẩy chay.
IOC đã mở ra cánh cửa cho các vận động viên Nga và Belarus thi đấu với tư cách trung lập. Họ nói rằng việc tẩy chay sẽ vi phạm Hiến chương Olympic và việc cho các vận động viên Nga và Belarus tranh tài dựa trên nghị quyết của Liên Hiệp Quốc chống lại phân biệt đối xử trong phong trào Olympic.
Khoảng 18 tháng trước khi các cuộc tranh tài mở màn, IOC đang cố hết sức xoa dịu tình hình. Thế Vận hội bị chiến tranh phá nát sẽ là mối đe dọa tồn vong đối với Thế Vận hội và thông điệp của nó về hòa bình toàn cầu – chưa nói đến ảnh hưởng nguồn thu nặng nề.
Bà Anne Hidalgo, Thị trưởng thành phố chủ nhà Paris, đã nói rằng các vận động viên Nga không nên tham gia. Tuy nhiên, ban tổ chức Paris 2024 cho biết họ sẽ tuân thủ quyết định của IOC về vấn đề này.
Đô Trưởng Paris Tái Khẳng Định Không Muốn Vận Động Viên Nga Tham Gia Olympic Paris 2024
- Đài Phát Thanh Quốc Tế Pháp (RFI) đưa tin cho hay trong khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky sang Pháp và được đồng nhiệm Emmanuel Macron tiếp đón tại điện Elysée, Đô trưởng Paris, bà Anne Hidalgo, hôm thứ Năm (9/2/2023) đến Ukraine, gặp gỡ Đô trưởng Kyiv, Vitaly Klitschko, và có bài phát biểu trước Hội đồng Thành phố Kyiv.
Đô trưởng Paris, bà Anne Hidalgo đề cập đến viện trợ nhân đạo, cấp máy phát điện cho Kyiv. Tuy nhiên, có một chủ đề khác thu hút nhiều sự chú ý của công luận Ukraine là bà Hidalgo tái khẳng định không muốn các vận động viên Nga tham gia Thế Vận hội Paris 2024.
Là Đô trưởng thành phố đăng cai Olympic 2024, bà Hidalgo là đại diện của Paris trong ban tổ chức Thế Vận hội. Hồi cuối tháng 1/2023, bà đã ủng hộ việc vận động viên Nga - Belarus được thi đấu tại Thế Vận hội, nhưng không đại diện cho nước họ. Giờ đây, Đô trưởng Paris đã thay đổi ý kiến. Từ Kyiv, thông tín viên Stéphane Siohan gửi về bài tường trình:
Đây là lần thứ hai Đô trưởng Paris Anne Hidalgo đến thăm Kyiv, kể từ khi Nga bắt đầu xâm lược Ukraine. Đô trưởng Hidalgo đi cùng với một phái đoàn của thành phố Paris và viện trợ nhân đạo và thông báo thành lập một nhóm chuyên trách phối hợp giữa chính quyền các thành phố Paris, Brussels và Vacxava, để thúc đẩy các nỗ lực và đầu tư nhằm tái thiết thành phố Kyiv nói riêng và đất nước Ukraine nói chung.
Đối diện với đồng nhiệm Kyiv, Vitaly Klitschko, Đô trưởng Anne Hidalgo gửi đi một thông điệp rất cụ thể. Bà nói: « Tôi không mong muốn, tôi không muốn đón phái đoàn Nga chừng nào chiến tranh còn tiếp diễn, chừng nào Nga vẫn còn tấn công Ukraine. Tôi không muốn có một phái đoàn Nga tại Thế Vận hội Olympic và Paralympic tại Paris, kể cả dưới cờ hiệu trung lập, không đại diện cho đất nước, như đã từng được đề cập đến, bởi vì không tồn tại cờ hiệu trung lập».
Đô trưởng Paris nhấn mạnh: « Đây không phải vấn đề liên quan đến doping, mà là về chiến tranh và cuộc xâm lược một dân tộc chỉ muốn có quyền tự quyết. Đó là lý do tôi không muốn phái đoàn Nga đến Thế Vận hội Olympic và Paralympic ở Paris chừng nào cuộc chiến vẫn tiếp diễn ».
Các phát biểu của Đô trưởng Paris dĩ nhiên đã được Đô trưởng Kyiv và các thành viên Hội đồng thành phố hưởng ứng. Cho dù quyết định cuối cùng về sự tham gia thi đấu của các vận động viên Nga vẫn thuộc về Ủy ban Olympic, nhưng người dân Kyiv đánh giá cao việc Đô trưởng Paris, vốn được mệnh danh là kinh đô ánh sáng, bày tỏ sự ủng hộ đối với cuộc đấu của người dân Kyiv.
Theo thông tấn xã AFP, tại hội nghị trực tuyến quy tụ Bộ trưởng thể thao của nhiều nước, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky hôm 10/2 phát biểu về sự tham gia thi đấu của các vận động viên Nga tại Olympic 2024. Hội nghị do Luân Đôn tổ chức. Anh Quốc đã nhiều lần đề nghị cấm các vận động viên Nga và Belarus thi đấu tại các kỳ Thế Vận hội.
Bộ trưởng Thể Thao Ba Lan cách nay vài này hy vọng trong hội nghi hôm nay có khoảng 40 nước phản đối việc để phái đoàn Nga và Belarus tham gia Olympic. Theo bước Ukraine, một số nước dọa tẩy chay Olympic nếu Ủy ban Olympic quốc tế (CIO) cho phép vận động viên Nga và Belarus thi đấu. Về phía CIO, trong thư gửi Ủy ban Olympic Ukraine, Chủ tịch Thomas Bach tố cáo lời dọa tẩy chay của Ukraine « đi ngược lại các nguyên tắc cơ bản của phong trào Olympic ».
Công Ty Lính Đánh Thuê Wagner của Nga Dừng Chiến Dịch Tuyển Mộ Tù Nhân
(Hình: Văn phòng Wagner ở St Petersburg, Nga.)
- Công ty lính đánh thuê Wagner của Nga vừa ngừng tuyển dụng tù nhân để đưa sang chiến đấu ở Ukraine, thông tấn xã Reuters dẫn lời người sáng lập Wagner Yevgeny Prigozhin cho biết hôm thứ Năm (9/2/2023).
Ông Prigozhin trả lời yêu cầu bình luận từ một cơ quan truyền thông Nga đăng trên mạng xã hội: “Việc tuyển dụng tù nhân của công ty quân sự tư nhân Wagner hoàn toàn chấm dứt”.
“Chúng tôi đang thực hiện tất cả các nghĩa vụ của mình với những người làm việc cho chúng tôi”, ông nói.
Công ty Wagner của ông Prigozhin, một doanh nhân kinh doanh dịch vụ ăn uống đã từng ngồi tù 9 năm dưới thời Liên Xô, bắt đầu tuyển mộ tù nhân trong hệ thống nhà tù rộng lớn của Nga vào mùa hè năm 2022 với đề nghị ân xá cho phạm nhân sau khi họ sang chiến đấu bên Ukraine 6 tháng.
Công ty Wagner không cung cấp thông tin về số lượng tù nhân gia nhập công ty của mình, nhưng các số liệu về hình sự của Nga được công bố vào tháng 11 cho thấy số tù nhân của nước này giảm hơn 20.000 người trong khoảng thời gian từ tháng 8 đến tháng 11, mức giảm lớn nhất trong hơn một thập kỷ.
Theo số liệu được công bố vào tháng 1/2023, việc giảm số tù nhân phần lớn đã dừng lại.
Vào tháng 12, Reuters đưa tin rằng cộng đồng tình báo Hoa Kỳ tin rằng công ty Wagner khai triển 40.000 quân là các phạm nhân tại Ukraine, chiếm phần lớn số quân của nhóm này.
Công ty Wagner trong những tháng gần đây đã đóng một vai trò ngày càng nổi bật trong cuộc chiến của Nga ở Ukraine, với lực lượng lính đánh thuê dẫn đầu cuộc tấn công kéo dài cả tháng vào thị trấn Bakhmut của vùng Donetsk.
Liên Hiệp Âu Châu Quyết Định Nới Lỏng Quy Tắc Trợ Cấp Nhằm Đối Phó Với Luật "Bảo Hộ" của Mỹ
- Đài Phát Thanh Quốc Tế Pháp (RFI) đưa tin cho hay đối mặt với các khoản trợ cấp khổng lồ của Hoa Kỳ dành cho các công ty của hoạt động trên lãnh thổ nước này, lãnh đạo 27 nước Liên Hiệp Âu Châu vào hôm 10/2/2023 đã quyết định nới lỏng hơn nữa các quy tắc về tài trợ công trong khối, nhưng một cách “có trọng điểm, tạm thời và tương xứng”
Trong một tuyên bố chung, các lãnh đạo Liên Hiệp Âu Châu đã quyết định rằng trong vấn đề trợ cấp của Nhà Nước dành cho các công ty xí nghiệp, “các thủ tục phải đơn giản hơn, nhanh hơn và dễ dự đoán hơn”, “cho phép khai triển nhanh chóng các khoản trợ cấp có trọng điểm, tạm thời và tương xứng (...) trong các lĩnh vực mang tính chất chiến lược cho tiến trình chuyển đổi sinh thái”.
Chủ tịch Hội Đồng Âu Châu Charles Michel đã tóm tắt như sau: “Chúng tôi muốn trở nên thực tế”, bằng cách điều chỉ
Từ nay đến hội nghị thượng đỉnh tiếp theo của EU vào cuối tháng 3, Ủy Ban Âu Châu có nhiệm vụ chuyển thành luật kế hoạch do Chủ tịch Ủy Ban Âu Châu Ursula von der Leyen đề xuất vào tuần trước nhằm củng cố các ngành côngKế hoạch đó dự trù cho các quốc gia thành viên nhiều sự linh hoạt hơn trong việc trợ cấp cho các công ty liên quan đến năng lượng tái tạo (năng lượng mặt trời, gió) và tiến trình phi carbon hóa ngành công nghiệp (phát triển khí hydro, điện khí hóa, nâng cao hiệu quả năng lượng), với một số khoản
Tân Tổng thống Brazil Lula Da Silva Công Du Hoa Kỳ Nhằm Đẩy Mạnh Hợp Tác Về Môi Trường
- Đài Phát Thanh Quốc Tế Pháp (RFI) đưa tin cho hay tân Tổng thống Brazil Luiz Inacio Lula Da Silva đã đến Hoa Kỳ từ hôm 9/2/2023 và sẽ được đồng nhiệm Mỹ Joe Biden tiếp đón tại Tòa Bạch Ốc vào ngày 10/2. Mục tiêu chuyến thăm được cho là nhằm tìm kiếm hậu thuẫn của Mỹ cho nền dân chủ Brazil và tăng cường hợp tác song phương trong việc bảo vệ môi trường.
Theo hãng tin Anh Reuters, tại Hoa Thịnh Ðốn, vị Tổng thống Brazil thuộc cánh tả sẽ có cuộc tiếp xúc với thượng nghị sĩ Bernie Sanders, một nhân vật quan trọng thuộc đảng Dân chủ Mỹ cùng các nhà lập pháp trong đảng này vào buổi sáng hôm nay trước khi họp với Tổng thống Mỹ vào buổi chiều.
Bộ Ngoại giao Brazil cho biết ủng hộ dân chủ, phát huy nhân quyền và bảo vệ môi trường sẽ là trọng tâm chương trình nghị sự của ông Lula ở Hoa Thịnh Ðốn.
Brazil cũng mong muốn có thêm nhiều quốc gia đóng góp cho Quỹ Amazon được Đức và Na Uy khởi xướng để hỗ trợ việc bảo vệ rừng nhiệt đới và các dự án phát triển bền vững
Hai viên chức Hoa Kỳ xác nhận với Reuters là chính quyền Biden đang xem xét việc tham gia quỹ trị giá 1,3 tỉ Mỹ kim Mỹ kim, một khoản đóng góp có thể được công bố trong cuộc họp của hai ông Lula và Biden.
Khoản đóng góp của Hoa Kỳ cho quỹ do Brazil quản lý sẽ nêu bật việc tái lập lại mối quan hệ hữu hảo giữa hai nước sau giai đoạn quan hệ băng giá gần đây.
Mối quan hệ giữa hai nền dân chủ lớn nhất của Tây Bán Cầu đã trở nên lạnh nhạt dưới thời người tiền nhiệm cực hữu của Lula là cựu Tổng thống Jair Bolsonaro, một đồng minh của cựu Tổng thống Hoa Kỳ thuộc đảng Cộng hòa Donald Trump.
Nam Hàn Cấp Lại Thị Thực Ngắn Hạn Cho Du Khách Trung Quốc
(Hình: Hành khách đến từ Trung Quốc đang đi qua chốt xét nghiệm COVID-19 ở phi trường Quốc tế Incheon, Nam Hàn.)
- Hôm 10/2/2023, giới chức Nam Hàn cho biết Hán Thành dự định tiếp tục cấp thị thực ngắn hạn cho du khách từ Trung Quốc vào ngày 11/2 sau khi tình hình COVID-19 ở Trung Quốc đã cải thiện.
Nam Hàn đã ngưng cấp thị thực ngắn hạn cho du khách Trung Quốc hồi tháng trước sau khi Trung Quốc đột ngột chấm dứt chính sách ‘Zero Covid’, gây ra làn sóng lây nhiễm mới. Bắc Kinh đã trả đũa bằng cách tạm dừng thị thực ngắn hạn cho du khách Nam Hàn.
Kim Sung-ho, Thứ trưởng Nội vụ Nam Hàn quản lý thiên tai và an toàn, cho biết chính phủ nước này đã quyết định khởi động lại việc cấp thị thực sau khi số ca nhiễm ở khách nhập cảnh Trung Quốc giảm đáng kể và các chủng virus mới chưa xuất hiện.
Thủ tướng Nam Hàn Han Duck-soo tuần trước đã ám chỉ về việc dỡ bỏ các hạn chế trước cuối tháng 2 nếu tình hình dịch bệnh của Trung Quốc ‘nằm trong tầm kiểm soát’.
Phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ninh cho biết dỡ bỏ các hạn chế thị thực là ‘bước đi đúng hướng’.
“Trung Quốc sẽ tích cực xem xét nối lại thị thực ngắn hạn cho công dân Nam Hàn trên cơ sở có đi có lại. Chúng tôi hy vọng Nam Hàn sẽ hợp tác với Trung Quốc để giúp dòng người đi lại bình thường giữa hai bên được thuận tiện hơn,” bà Mao cho biết tại cuộc họp báo thường kỳ.
Khoa Học Gia Trung Quốc: Thế Giới Nên ‘Bình Tĩnh’ Về Các Biến Thể COVID ở Trung Quốc
(Hình: Hành khách chờ lên xe lửa để du hành trước Tết Nguyên đán sau khi Trung Quốc dỡ bỏ các hạn chế COVID-19 tại Bắc Kinh, ngày 20/1/2023.)
- Thế giới nên ‘bình tĩnh’ về khả năng các biến thể COVID mới đang luân chuyển ở Trung Quốc, nhà khoa học hàng đầu của Trung Quốc, George Gao, kêu gọi.
Một bài báo do ông Gao và các đồng nghiệp đăng tải trên tạp chí y học Lancet hôm 8/2/2023 cho thấy các biến thể mới đã xuất hiện trong những tuần lễ đầu của đợt bùng phát giác nay tại Trung Quốc, sau khi Bắc Kinh chấm dứt chính sách zero-COVID.
“Thế giới nên hoàn toàn bình tĩnh trước nỗi sợ rằng có biến thể mới hay biến thể đặc biệt đang luân lưu ở Trung Quốc,” ông Gao nói với Reuters. Ông là giáo sư tại Viện Vi sinh thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc và nguyên là người đứng đầu Trung tâm Kiểm soát Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) của Trung Quốc.
Các biến thể gây ra các ca nhiễm tại Trung Quốc cùng là các biến thể phụ BA.5.2 và BF.7 của Omicron đã thấy ở những nơi khác trên thế giới, ông nói qua email.
Cuộc nghiên cứu của ông phân tích 413 ca nhiễm COVID ở Bắc Kinh từ 14/11 tới 20/12 năm 2022 phát giác tất cả dường như do các chủng hiện hành. Kết quả cho thấy 90% các ca nhiễm nội địa là do hai biến thể phụ BA.5.2 và BF.7.
Các tác giả nói phát giác này mang tính đại diện cho cả nước, viện dẫn các đặc tính về dân số của Bắc Kinh và sự luân chuyển của các chủng COVID dễ lây hơn.
Một nhà khoa học có uy tín của chính phủ Trung Quốc hôm 21/1 nói 80% người dân đã bị nhiễm COVID và CDC của Trung Quốc tháng rồi lặp đi lặp lại rằng không phát giác chủng mới của COVID qua giám sát liên tục.
Nhiều nước yêu cầu du khách Trung Quốc phải xét nghiệm COVID trước khi vào nước họ vì lo lắng trước tình trạng thiếu dữ liệu từ Trung Quốc và e rằng có thể đã xuất hiện các biến thể mới. Bắc Kinh phản đối các biện pháp này.
Ông Gao cho biết số ca nhiễm tại Trung Quốc hiện đang giảm nhưng ‘một đợt dịch mới là điều khả dĩ trong tương lai.’
Hoa Thịnh Ðốn: Quân Đội Trung Quốc Có Thể Dính Líu Đến Vụ Khinh Khí Cầu Dọ Thám Mỹ
- Đài Phát Thanh Quốc Tế Pháp (RFI) đưa tin cho hay Một viên chức cấp cao trong Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ khẳng định, khinh khí cầu Trung Quốc « lạc » vào không phận Mỹ có mang theo thiết bị dọ thám để thu thập thông tin tình báo. Và công ty chế tạo khinh khí cầu có « liên hệ trực tiếp với quân đội Trung Quốc ».
Do tính nhạy cảm của hồ sơ, hãng tin Associated Press ngày 9/2/2023 cho biết, viên chức cao cấp trong Bộ Ngoại giao Mỹ được xin được giấu tên, khẳng định, khinh khí cầu Trung Quốc lần này đã thâm nhập không phận Hoa Kỳ từ cuối tháng Giêng. Căn cứ vào một số hình ảnh thu thập được từ máy bay dọ thám của Mỹ U2, khinh khí cầu Trung Quốc « được trang bị để dọ thám, thu thập thông tình báo, xác định vị trí các tín hiệu trao đổi thông tin » nhậy cảm của Hoa Kỳ. Từ thủ đô Hoa Thịnh Ðốn thông tín viên RFI Guillaume Naudin cho biết thêm:
« Trung Quốc sẽ khó có thể tiếp tục khẳng định đây chỉ là một quả cầu đo đạc khí tượng bay lạc vào lãnh thổ nước Mỹ. Theo Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, khinh khí cầu bị bắn hạ hôm Thứ Bảy tuần trước bằng phi đạn phóng đi từ chiến đấu cơ F-22, ngoài khơi Đại Tây Dương, có mang theo trang thiết bị để thu thập thông tin. Đặc biệt là có những thiết bị thu bắt sóng các kênh thông tin khác nhau.
Các máy bay dọ thám U2 của Mỹ đã áp sát khinh khí cầu Trung Quốc trước khi quả cầu này bị bắn hạ. Theo các quan sát của máy bay U2, khinh khí cầu mang theo nhiều tấm pin mặt trời để cung cấp điện cho các hệ thống thu thập thông tin. Những mảnh vỡ đầu tiên bắt đầu được xem xét, phân tích. Bộ Ngoại giao Mỹ xác định thiết bị dọ thám do một tập đoàn Trung Quốc chế tạo và tập đoàn này được biết là thân cận với quân đội Trung Quốc. Dường như đây là một chương trình được thực hiện từ nhiều năm qua. Trung Quốc thả khinh khí cầu dọ thám khoảng 40 quốc gia ở khắp 5 châu.
Hạ viện Mỹ thông qua một nghị quyết nhất trí lên án các hành vi của Trung Quốc. Thái độ đoàn kết hiếm hoi giữa hai đảng không che giấu được những bất đồng chính trị. Bầu không khí dường như đã rất căng thẳng trong một cuộc họp kín tại Hạ viện: Các thành viên của đảng Cộng Hòa trong tiểu ban đối ngoại của Thượng viện đã nêu lên câu hỏi tại sao quân đội đã đợi quả bóng Trung Quốc bay ngang toàn lãnh thổ trước khi bắn hạ ».
Về phản ứng của Trung Quốc, cuộc họp báo sáng 10/2, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mao Ninh tuyên bố nghị quyết của Hạ viện Hoa Kỳ lên án Bắc Kinh vi phạm chủ quyền của Mỹ là một hành vi hoàn toàn mang tính «chính trị». Trước đó phát ngôn viên bộ Quốc Phòng, Đàm Khắc Phi (Tan Kefei) giải thích Bộ trưởng Quốc Phòng Trung Quốc từ chối điện đàm với đồng cấp Mỹ hôm 04/02/2023 do Hoa Thịnh Ðốn « không tạo điều kiện thỏa đáng » để đối thoại và trao đổi thông tin.
FBI: Tiến Trình Phân Tích Khinh Khí Cầu Trung Quốc Đang ở Giai Đoạn Đầu
(Hình: Khinh khí cầu do thám Trung Quốc bị bắn rơi xuống biển ngoài khơi South Carolina hôm 4/2/2023.)
- FBI mới thu hồi được rất ít bằng chứng vật chất từ một khinh khí cầu do thám Trung Quốc bị bắn rơi xuống biển hôm 4/2/2023, và họ vẫn chưa thể có đủ thông tin để đánh giá khả năng của khí cầu, các viên chức cấp cao của FBI biết rõ chuyện này cho biết hôm 9/2.
Một viên chức nói với các phóng viên trong một cuộc họp báo: “Chúng tôi còn rất sớm trong tiến trình này và bằng chứng đã được thu hồi và chuyển đến FBI là vô cùng hạn chế”
Các viên chức cho biết FBI vẫn chưa tiếp cận được phần lớn “nội dung” của khinh khí cầu, nơi có thể chứa hầu hết các thiết bị điện tử trên khinh khí cầu.
FBI cho biết phần lớn bằng chứng vẫn còn dưới nước và họ đã bắt đầu khử nhiễm một số mảnh vỡ bằng cách loại bỏ muối và nước biển.
“Chúng tôi chưa xác định được bất kỳ loại vật liệu năng lượng hoặc gây khó chịu nào”, một trong các viên chức FBI nói, khi được hỏi liệu có chất nổ hoặc các thành phần gây hại khác đã được xác định từ khinh khí cầu hay không.
Trước đó, Bộ Ngoại giao cho biết Hoa Kỳ đang xem xét hành động chống lại các thực thể có liên hệ với quân đội Trung Quốc đã hỗ trợ việc khinh khí cầu xâm nhập không phận Hoa Kỳ và họ tin rằng nhà sản xuất có “mối quan hệ trực tiếp” với Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA).
Các viên chức FBI cho biết họ chưa có thông tin về nơi sản xuất một số bộ phận của khinh khí cầu, và rằng những bằng chứng đó khi được thu hồi có thể được sử dụng cho mục đích tình báo hoặc có thể buộc tội hình sự.
Một phát ngôn viên của Bộ Quốc phòng Trung Quốc ngày 9/2 nói Bắc Kinh đã từ chối một cuộc điện đàm theo đề nghị với Mỹ vì phía Hoa Kỳ đã không tạo ra “bầu không khí thích hợp” cho cuộc gọi.
Phát ngôn viên Tan Kefei nói, việc phía Mỹ kiên quyết bắn hạ khí cầu dân sự không người lái của Trung Quốc là vi phạm nghiêm trọng thông lệ quốc tế và tạo tiền lệ xấu.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét